Daily Archives: સપ્ટેમ્બર 23, 2010

તાત્પર્ય કે આપણી સૌની માનસિક ભૂમિકા ઊંચે આવે તેટલા પ્રમાણમાં જીવતા આશ્રમના મિનારા ઊંચા જણાય. સામાન્ય રીતે આપણા બધા કાર્યોની પાછળ આપણા મનના વિચારો અને વૃત્તિના વલણો મર્યાદિત અને નિમ્નગામી હોય છે. આથી આપણાથી થતા કામો પૂરા થયેલા ભાસે છે, પરંતું એ કામ દ્રારા જે ‘આંતરિક કર્મ’ સધાવું જોઇએ એ બાકી રહે છે. પરિણામે પાયો જ કાચો રહે છે. એટલા માટે શ્રીમોટાએ ઉચ્ચ વિચાર ભાવ વાળી માનસિક ભૂમિકા કેળવવાનું સૂચવ્યું છે.
માનસિક ભૂમિકા ઊંચે લાવી શકવાનો તેઓશ્રીએ આપણને રસ્તો પણ બતાવ્યો છે. આપણે તેઓશ્રીના ‘હદયમાંના હદયથી’ બનવાનો પુરુષાર્થ કરવો જોઇએ. તેઓશ્રીના ‘હદયમાંના’ એટલે તેઓશ્રીનું હદય પૂર્ણ પુરુષોત્તમ બન્યું છે, એવા તત્વમાંના આપણે બનવાનું છે. મતલબ કે આપણે પ્રભુના જ છીએ, આંતરીક અવસ્થા પ્રભુરૂપ છે, એમ સ્વીકારવાનું છે. પરંતુ આ હકીકતને માત્ર મન અને બુધ્ધિથી સ્વીકારીને બેસી રહેવાનું નથી, પરંતુ એના અનુભવ માટે મંથન થવા દેવાનું છે. માટે હદયથી એ મંથન થાય એ જ આવશ્યક છે. આમ, આપણે ‘હદયથી’ તેઓશ્રીના ‘હદયમાંના’ બની રહીએ ત્યારે જ આપણને ‘સાચુ જ્ઞાન’ થાય કે આપણે જેને વળગેલા છીએ એનો હેતુ શો છે. આમ, શ્રીમોટાના હદયરૂપ પરમાત્મા સાથે આપણે ‘હદયથી’ જોડાઇ જઇએ. આમ કરવાથી આપણી ભૂમિકા ઊંચે આવતી જાય. માત્ર શ્રીમોટા સાથે દિલથી વળગી રહેવાથી અને શા માટે વળગ્યા છીએ એનું જ્ઞાન રાખીએ તો માનસિક ભૂમિકા જરૂર ઊંચી આવે. આ રીતે તેઓશ્રીએ માનસિક ભૂમિકા ઊંચે આણવાની ગુરુચાવી આપી છે. આવા પ્રકારના આપણા મંથન અને પુરુષાર્થથી આપણામાંના પ્રાકૃતિક વલણો તથા રાગદ્રેષાદિ પણ જેમ જેમ મોળા પડતા જાય તેમ તેમ આપણામાં સાત્વિક ભૂમિકા ખીલવા માંડે. પરિણામે આપણામાં આકાશભૂમિકા બંધાય.
આથી, શ્રીમોટા લખે છે કે,’જો તે (સ્વજન) સાચેસાચું આકાશ ભૂમિકાનું બની જાય તો તેના દ્રારા પ્રકાશ ફેલાવાનું પ્રભુનિર્મિતકાર્ય કેટકેટલું થઇ શકે ! કેટકેટલું થવાની શકયતાઓ પડેલી છે અને ભરેલી છે ! શ્રીપ્રભુકૃપાથી જે સ્વજન એવી ભૂમિકાવાળાં બને છે, તે જ મારે મન તો સાચો આશ્રમ છે.’
શ્રીમોટા-‘પૂર્ણપુરુષ’ રૂપે પ્રગટ્યા. એ પ્રાગટ્ય જ્ઞાન-પ્રકાશ ફેલાવવાના પ્રભુનિર્મિત કાર્ય માટેનું છે. આવું કાર્ય એ આપણા સૌ મારફત થવાનું છે. આથી, તેઓશ્રીએ આપણને આ પ્રમાણે કેળવવા સૂચવ્યું છે. આપણે સૌ પ્રભુ કાર્યના નિમિત્તો હોવાથી આપણા સૌની જવાબદારી ઘણી મોટી છે. શ્રીમોટાનો જે સ્વજન આવી ભૂમિકાવાળૌ બને એ શ્રીમોટાનો સાચો આશ્રમ છે.
આથી, આપણે સૌએ ઉપર સૂચવ્યા મુજબની ડિઝાઇન પ્રમાણે આપણામાંથી સાચા ‘હરિ:ૐ આશ્રમ’નું નિર્માણ કરવાનું છે.

એને સમર્પતા એવું આઠે કોઠે હદે થશે,
ભાવ આનંદ, એવાનું તે સમ્ર્પવું યોગ્ય છે.

બેળેબેળે સમર્પેલુ, સમર્પેલું ગણાય ના,
એવા સમર્પવામાંથી ફળે જીવન ના કદા.

કર્મયે કરવાનું તે પ્રભુના ભાવ કાજ સૌ,
બીજો ખ્યલ રખેને ત્યાં ના પેસી કો ઘટે જવો.

એવું કર્મ કશું બીજું જે જે કૈ કરતા જ હો,
एને કાજે કરીને સૌ સમરર્પ્યા તે બધું કરો.

બુધ્ધિથી માત્ર કે’વું તે, કે તેવું મન બોલવું,
–કામના ના આપશે યોગ્ય, એવું અર્પેલું આપણું;

જેના સમર્પણે પૂરી ભાવના ઉરની ઊંડી
–તદાકારપણે છે ત્યાં અર્પેલું યોગ્ય તે ચહી.