સિંગાપોર- શાંઘાઇ – ડાલીઆન

Posted on જુલાઇ 31, 2012 by KrunalC

જ્યારે ઇન્ડિયામાં હતો ત્યારે ઘણી બિઝનેસ ટ્રીપો કરી કરીને લગભગ આખુ ભારત ફરી વળ્યો હતો. સિંગાપોર આવ્યા બાદ બેગો ભરી ભરીને દોડવાનું બંધ થઇ ગયુ છે અને 8:30થી 5:30ની નોકરીમાં જીંદગી સેટ થઇ ગઇ છે. લગભગ 6 વર્ષ પછી ગયા અઠવાડિયે બિઝનેસ ટ્રીપ પર જવાનું થયું અને આ વખતે સ્થળ હતું ચાઇના. ચાઇના હું પહેલા ક્યારેય ગયો નહોતો એટલે આ ટ્રીપ દરમ્યાન નવા દેશને જોવાની અને ત્યાંના લોકોને સમજવાની મારા માટે એક તક હતી. આ પોસ્ટમાં સિંગાપોરથી ડાલીઆન સુધીની યાત્રા દરમ્યાનના વિચારવાયુને અને અવલોકનોને મૂક્યા છે.

20120727_061135રવિવારે સવારે 10-10 વાગ્યે સિંગાપોરથી શાંઘાઇની ફ્લાઇટનો સમય હતો એટલે સવારે લગભગ 8-15 વાગ્યાની આસપાસ ચાંગી એરપોર્ટ પર પહોંચી ગયો. હોંગકોંગના ખતરનાક અનૂભવ પછી હવે એરપોર્ટ દર વખતે જલ્દી પહોંચી જઉં છું (અંગ્રેજીમાં આના માટે કહેવત છે “once bitten, twice shy” અને ગુજરાતીમાં કહેવત છે કે “દૂધનો દાઝ્યો છાશ પણ ફૂંકી કૂંકીને પીએ”) ઇન્ડિયાના એરપોર્ટો પર સમય કંઇ રીતે કાઢવો એ સમસ્યા છે પણ ચાંગી એરપોર્ટ પર એવી કોઇ સમસ્યા નથી. વહેલા પહોંચી કોફી-નાસ્તા પાણી કરો કે પછી window shopping કરો (કારણ કે મને એરપોર્ટ પર શોપીંગ પોષાય એમ નથી :)) અથવા કંઇ ના કરવું હોય તો

Some Sculpture @Changi Airport

હાથમાં રાખેલા ફોનને રમાડો. એરપોર્ટ પર wi-fi connectivity મફતમાં છે એટલે આરામથી સમય પસાર કરી શકો. ઇન્ડિયાના એરપોર્ટો પર આવી સુવિધાઓ ક્યારે આવશે એમ વિચારતા દુખી થઇ જવાય છે. (ડીસેમ્બર 2011 સુધી તો અમદાવાદ અને મુંબઇ એરપોર્ટ પર વ્યવસ્થિત wi-fi connectivity ઉપલબ્ધ નહોતી હવે કદાચ પરિસ્થિતિ બદલાઇ હોય તો ખબર નહીં.) ચાંગી એરપોર્ટને જોઇને કાયમ એજ પ્રશ્ન મને થતો હોય છે કે આપણે ઇન્ડિયામાં ક્યારેય આવા એરપોર્ટો જોઇ શકીશું ખરા? એરપોર્ટ પર સ્વચ્છતા, બધી સામાન્ય સુવિધાઓનો ઉત્તમ રખરખાવ અને યાત્રીઓની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને અપાતી સેવાઓ વગેરે ક્યારેય ઇન્ડિયામાં શક્ય બનશે ખરું? ચાંગી એરપોર્ટ પર જો યાત્રીઓને 0.5 કિમી પણ જો ચાલવાનું હોય કે થોડા દૂરના બોર્ડીંગ ગેટ પર જવાનું હોય તો એના માટે મોનો રેલની  અથવા ટ્રાવેલેટરની વ્યવસ્થા હોય છે જ્યારે આપણે મોનોરેલની દોડાવવાની વાત દૂર રહી એક મોનોરેલનો બ્રીજ પણ બરાબર નથી બનાવી શકતા. બીજી સુવિધાઓની વાત તો જવા દો બાથરૂમના નળમાં વ્યવસ્થિત પાણી આવે એટલું પણ નથી કરી શકતા (બાથરૂમમાં હાથ ધોવા સાબુ હોવો કે સ્વચ્છતા હોવી એ તો બહુ દૂરની વાત છે).  મુંબઇના Interntational Terminalથી Domestic Terminal પર યાત્રીઓને લઇ જવા માટે એક પ્રોફેશનલ બસ સર્વિસ પણ પૂરી નથી પાડી શકતા. આ બધું ઉભું કરવામાં કોઇ Rocket Science સમજવાની જરૂર નથી આ બધી માળખાગત સુવિધાઓ ઉભી કરવામાં ખાલી સામાન્ય બુધ્ધિ વાપરવાની જરૂર છે અને ભ્રષ્ટાચારને બાજુએ રાખીને ઇચ્છાશક્તિથી કામ કરવાની જરૂર છે પણ કમનસીબે ઇંન્ડિયામાં આ જ વાતનો અભાવ છે. બે વર્ષ પહેલા સુધી અમદાવાદ એરપોર્ટ પર જો બે ફ્લાઇટ એક સાથે આવી ગઇ હોય તો આવેલા પ્રવાસીઓને એક જ છત નીચે ઉભા રાખી શકે એવું બિલ્ડીંગ પણ નહોતું. મુસાફરો ડિસેમ્બરની રાતની કડકડતી ઠંડીમાં ખુલ્લી ગટરોના સંસર્ગમાં લાઇન લગાવીને બહાર ઉભા રહેતા અને જ્યારે વારો આવે ત્યારે અંદર બિલ્ડીંગમાં જઇને ઇમીગ્રેશનની વિધિ પૂરી કરતા. મોદી સાહેબ જાપાની મૂડી રોકાણ વધારવા માટે જાપાન આંટાફેરા મારે છે પણ બે વર્ષ પહેલા મેં મારી સાથે ફ્લાઇટમાં આવેલા જાપાની રોકાણકારોને  ગટરની ખુલ્લી લાઇનો જોઇને મોં બગાડતા જોયા છે. જો એરપોર્ટ પર ઉતર્યા બાદ પહેલી જ impression આવી પડે તો કોઇ રોકાણકારને રોકાણ કરવાનું મન થાય ખરું? હવે નવું એરપોર્ટ બનવાથી અમદાવાદની પરિસ્થિતિ થોડી સુધરી છે પણ મુંબઇ એરપોર્ટનો તો ભગવાન માલિક છે…

20120722_164648સિંગાપોરથી અમારી China Eastern Airlinesની ફ્લાઇટ હતી. ફ્લાઇટ સમયસર ઉપડી ખરી પણ સમયસર પહોંચી નહીં. અમને લગભગ 40 મિનીટ મોડા શાંઘાઇ પહોંચાડ્યા. China Eastern Airlinesની એર હોસ્ટેસો જોઇને પારાવર દુખ થયું. ચાઇનમાં જોઇએ એટલી નમણી નારો મળી રહે તેમ છતાં પણ અમારી ફ્લાઇટની બધી એર હોસ્ટેસો આપણી Air Indiaની એર હોસ્ટેસોને પણ સારી કહેવડાવે એવી હતી. (હશે નસીબ નસીબની વાત:)) જો કે In Flight service સારી હતી. ફ્લાઇટમાં in flight entertainmentની સુવિધા નહોતી. (સિંગાપોર એરલાઇન્સમાં તમે

China Eastern Airlines’ Flight

મુસાફરી કરતા રહેતા હો તો એનો આ ગેરફાયદો… તમારી આદતો બગડી જાય :)) મારી આશાથી વિપરીત વિમાનમાં મને અપાયેલું શાકાહારી ભોજન ઠીક ઠાક હતું. (આપણે આપણી આશાઓ ઓછી કરી નાંખીએ તો જીવનમાં કેટલો સંતોષ વધી જાય નહીં? :)) ફ્લાઇટમાં અમુક ચાઇનીઝોએ એમની coutesyless વર્તણૂંકનો પરચો આપી દીધો પણ એ મારા માટે expected હતું એટલે વધુ નવાઇ ના લાગી. છેવટે લગભગ 4 વાગ્યાની આસપાસ અમે શાંઘાઇ પહોંચ્યા.

20120722_165525શાંઘાઇ એરપોર્ટ પર જેવો એરોબ્રીજમાંથી હું બહાર નીકળ્યો ત્યાં એક માણસને હાથમાં કાગળ લઇને ઉભેલો જોયો એમાં લખ્યું હતું કે યાત્રીઓએ પોતાનો સામાન ક્યા બેલ્ટ પરથી લેવાનો. સિંગાપોરમાં ફ્લાઇટ જ્યારે લેંડ થવાની હોય ત્યારે ફ્લાઇટમાં જ જાહેરાત થઇ જાય કે સામાન ક્યા બેલ્ટ પર આવશે જ્યારે અહીં આવી વિચિત્ર પ્રથા. કદાચ Labor sensitive દેશોમાં આવું જ હશે એમ લાગ્યું. શાંઘાઇ એરપોર્ટ મને બહુ સામાન્ય લાગ્યું. મોટું છે પણ એમાં એક પણ વાત ઉડીને આંખે વળગે એવી ના લાગી. માળખાગત સુવિધાઓના ફરકને નજરઅંદાજ કરીએ તો મુંબઇ અને શાંઘાઇ એરપોર્ટ બન્ને સરખા લાગ્યા. સામાન આગળની યાત્રા માટે સીધો જ ટ્રાન્સફર થવાનો હોવાથી અમે Domestic Terminal તરફ રવાના થયા કારણ કે ત્યાંથી અમારે ડાલીઆન માટે ફ્લાઇટ લેવાની હતી. મેં થોડા એરર્પોર્ટ પર આંટા ફેરા માર્યા પણ

Shanghai Airport at glance

કંઇ ધ્યાનાકર્ષક લાગ્યુ નહીં. જો કે એરપોર્ટ પર આંટાફેરા મારતા એક વાતની મને ખબર પડી ગઇ કે Apple શા માટે આજની તારીખમાં દુનિયાની Most Valued કંપની છે? એરપોર્ટ પર લગભગ દરેક વ્યક્તિના હાથમાં iPhone/iPad હતા.(આ વાતની એરપોર્ટથી બહાર આવ્યા બાદ પણ પુષ્ટિ થઇ) હવે જ્યારે દુનિયાના સૌથી વધૂ વસ્તી ધરાવતા દેશમાં કોઇ કંપનીનો આટલો મોટો market share હોય તો એ કંપની બિલીયન ડોલર્સમાં કમાવાની જ છે ને. શાંઘાઇથી ડાલીઆન માટેની અમારી ફ્લાઇટ સાંજના 6-10 વાગ્યે હતી. બરાબર 6-10 વાગ્યા સુધીમાં બધા યાત્રીઓ વિમાનમાં ગોઠવાઇ ગયા હતા અને 6-15ની આસપાસ વિમાને ટેક ઓફ માટે રન વે પર આગળ વધવાનું શરૂ પણ કર્યું. ટેક ઓફ પહેલા વિમાન અચાનક જ સ્થિર થઇ ગયું અને થોડી વાર પછી વિમાનમાં જાહેરાત થઇ કે વિમાન ખોટા રનવે પર ચઢી ગયું છે એટલે ટેક ઓફ કરતા ટાઇમ લાગશે. બધાં પેસેંજરો બિચારા વિમાનમાં ભરાઇ ગયા. હવે બીજા રનવેથી ટેક ઓફ કરવા માટે જ્યાં સુધી એ રન વે પર લેન્ડ થનારી બીજી ફ્લાઇટો લેન્ડ ના થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી રહી. છેવટે 7-15 વાગ્યે એટલે નિયત સમય કરતા 1 કલાક અને 5 મિનીટ મોડા અમારા વિમાને ઉર્ધવગમન કર્યું. એરપોર્ટના રનવે પર અટવાયેલો હતો ત્યારે મેં બીજી એક વાત નોંધી કે ત્યાં રન વે પર બાકાયદા ટ્રાફિક સિગન્લની સિસ્ટમ હતી. એટલે કે જો કોઇ વિમાન રનવે પર જતું હોય તો બીજા વાહનો માટે લાલ લાઇટ હોય એટલે એ વાહનો ઉભા રહે જ્યાં સુધી વિમાન ના જાય ત્યાં સુધી. આ મને થોડી ખતરાજનક વાત લાગી. ના કરે નારાયણને સાલું કોઇ વાહનચાકલનું મગજ ફટક્યું અને વિમાનમાં વાહન ઘૂસાડી દે તો મારામારી થઇ જાય ને? (ડેનવરમાં “The Dark Knight Raiser”ના સ્ક્રિનીંગ દરમ્યાન ગોળીબારનો કિસ્સો હજુ તાજો જ હતો એટલે આવા વિચારો આવે એ સ્વાભાવિક છે). લગભગ 8:45ની આસપાસ અમે ડાલીઆન પહોંચ્યા. એરપોર્ટ મને શાંઘાઇ કરતા થોડું સારુ લાગ્યું પણ ત્યાની લગેજ માટેના converyor beltની સિસ્ટમ થોડી વિચિત્ર લાગી. સૌ પ્રથમ મેઇન બેલ્ટ પર લગેજ આવતો હતો અને ત્યાંથી એક ઢાળ પરથી સામાન નીચે લગેજ બેલ્ટ પર લપસીને આવતો હતો જેને કેચ કરવા માટે 🙂 એક લેડી ત્યાં ઉભી હતી એટલે સામાન આંચકા સાથે દિવાલ પર અથડાય નહીં અને એ લેડી લગેજને કેચ કરીને લગેજ બેલ્ટ પર બરાબર ગોઠવતી હતી. આવી ગોઠવણ કેમ મને ના સમજાયું.  હવે આ ગોઠવણમાં Fragileના સ્ટીકર લગાવેલા સામાનો પણ આવતા હતા. અમુક ખોખામાં આવેલા સામાનો ફાટેલા પણ મેં જોયા. ટૂંકમાં Fragileનું સ્ટીકર તમે તમારા મનના સંતોષ માટે જ લગાવ્યું હોય એવી વ્યવસ્થા હતી.

એરપોર્ટ પર બહાર નીકળતા જ ચાઇનીઝ તહેઝીબનો અનૂભવ થઇ ગયો. લોકો ટેક્ષીની લાઇનમાં ઉભા ઉભા બીજા લોકોની પરવા કર્યા વિના બિંદાસપણે ધૂમ્રપાનનો આનંદ લઇ રહ્યા હતા. વળી એક બે નહીં પણ 3-4 જણા આ ભગીરથા કાર્યમાં લાગ્યા હતા. આ જોઇને મને મલેશિયાનું એરપોર્ટ યાદ આવી ગયું. ત્યાં પણ આ જ હાલત છે. આ એક બાબતે કદાચ આપણે ભારતીયો કદાચ સારા છીએ. રાત્રે લગભગ 9:30 વાગ્યે અમે હોટેલ પર પહોંચ્યા. એરપોર્ટથી ટેક્ષીમાં હોટલ જવામાં લગભગ 20-25 મિનીટ જેવો સમય લાગ્યો. રસ્તા થોડા ભીના હતા એટલે લાગ્યુ કે થોડા સમય પહેલા વરસાદ પડ્યો હશે. વાતાવરણ એકદમ ઠંડુ હતુ અને ટેક્ષીમાં બેઠા બેઠા ઠંડા પવનના સપાટા ખાવાની મઝા આવી કારણ કે સિંગાપોરમાં આવી હવા ભાગ્યે જ ખાવા મળે. ટૂંકમાં દિલ ગાર્ડન ગાર્ડન થઇ ગયું અને એમ થયું કે હોટેલ થોડી દૂર હોય તો સારુ તો થોડી વધૂ ઠંડી હવા ખાવા મળે :).

અમારી હોટેલ હતી “Howard Johnson Parkland Hotel”. હોટલ પર પહોંચ્યા બાદ ચેક ઇન કરી લીધું. ચેક ઇન કાઉંટર પર પણ લોકોને અંગ્રેજી બોલવામાં તકલીફ પડતી હતી. મારી સાથે ઓફિસના બીજા બે સિંગાપોરના ચાઇનીઝો હતા એટલે એમણે બધી વિધિ મારા વતી પતાવી દીધી. હોટેલ પંચતારક હોવાથી બધી જોઇતી સુવિધાઓ રૂમમાં ઉપલબ્ધ હતી. સૌથી સારી વાત એ કે મફતમાં wi-fi સુવિધા પણ હતી પણ સ્પીડ ધીમી હતી. જો કે સ્પીડ કરતા પણ મોટી સમસ્યા એ હતી કે ફેસબુક, ટ્વીટર, વર્ડપ્રેસ, ગુગલ+ બધું blocked હતું (first test of censorship) એટલે ખાલી મેઇલ ચેક કરી શકો અથવા કોઇ ટાઇમ્સ ઓફ ઇંડિયા જેવા સમાચારપત્રો વાંચી શકો. ટીવીમાં અમુક મૂવી ચેનલો અને બીજી ચાઇનીઝ ચેનલો આવતી હતી પણ મને એમાં બહુ રસ ના પડ્યો. આખા દિવસનો મુસાફરીનો થાક હતો એટલે તરત પથારીમાં લંબાવ્યું અને સમાધી લગાવી.

ચાઇના મુસાફરી દરમ્યાન કરેલા બીજા અવલોકનો, વધૂ માહિતી અને ફોટા માટે બીજી પોસ્ટ લખવાનો વિચાર છે. (Time Permitting Smile) …..

Filed under: ચાઇના ડાયરી, પ્રવાસ વર્ણનો | Tagged: , , , , , , , , , , , , , | 2 Comments »

Japan–The land of rising sun, seeing sunset??

Posted on એપ્રિલ 30, 2012 by KrunalC

લોકોને જાપાની સભ્યતા અને જાપાની લોકો માટે ઘણું માન હોય છે. જાપાનીઝ વસ્તુઓ બહુ જ ટકાઉ હોય, સારી ગુણવત્તાવાળી હોય, જાપાની લોકો બહુ મહેનતુ પ્રજા, વગેરે… વગેરે…. વાત અમુક અંશે સાચી પણ આજની તારીખમાં આ કહેવાતા ઉગતા સૂર્યના દેશની દશા અને દિશા બહુ સારી નથી. ભલે દશા સારી ના હોય તો વાંધો નહીં પણ દિશા તો સારી હોવી જોઇએ કે જેથી દશાને સુધારી શકાય.

આજે આ બાબતે એક સરસ લેખ સિંગાપોરના ટેબ્લોઇડમાં વાંચ્યો જે બ્લોગના વાચકો સાથે વ્હેંચી રહ્યો છું.

Three reason’s Japan’s pain is getting worst

જે ત્રણ કારણો આ લેખમાં દર્શાવવામાં આવ્યા છે એ નીચે મુજબ છે :

1. ખૂબ જ નીચો જન્મદર

2. વધતી જતી ઘરડી પ્રજા

3. પોતાની સભ્યતા પ્રત્યે વધૂ પડતુ અભિમાન અને બહારની પ્રજા પ્રત્યેનો અણગમો

હું જાપાન કદી ગયો નથી (અને જો મજબૂરી નહીં હોય કે ભૂખે નહીં મરતો હોઉ તો જઇશ પણ નહીં ક્યારેય… ફરવા માટે પણ જઇશ તો કદાચ દુનિયાના બધા સ્થળો પતી ગયા હશે ફરવાના તો જ જઇશ) પણ બે વખત મારે જાપાનીઝ કંપનીઓમાં અથવા તો જાપાનીઝ માણસો સાથે કામ કરવાનો પનારો પડ્યો છે. એટલે જાપાનીઝ સભ્યતા અને જાપાનીઝ લોકો વિશે હું થોડું ઘણું જાણું છું. ઉપર જે કારણો જાપાનની ખરાબ થતી જતી સ્થિતિ વિશે આપ્યા છે એ એકદમ યથાર્થ છે. આજકાલની જાપાનીઝ પ્રજા જલ્દી લગ્ન કરવામાં અને જીંદગીમાં સેટલ થઇ જવામાં નથી માનતી આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે જીવન જીવવાનો અને કારકિર્દી બનાવવાનો જ સંઘર્ષ એમના માટે એટલો વધી ગયો છે કે આ બધાંમાં પડવાનો એમના માટે કોઇ સમય જ નથી. જાપાનમાં cost of living ઘણી ઉંચી છે. ટોકિયો જેવા મોટા શહેરમાં જો તમે શહેરી વિસ્તારમાં ઘર લેવા માંગતા હો તો તમારી બે પેઢીઓ તો આરામથી લોનના માસિક હપ્તાઓ(EMI))ની ચંગુલમાં ફસાઇ જાય. બાપ ઘર ખરીદે અને છોકરો પણ ખરીદેલા ઘર માટે EMI ભરતો હોય એવી હાલત છે. લોકો ટોકિયો જેવા શહેરથી 100 કિમી દૂર (downton) રહેતા હોય છે અને ટોકિયો રોજ અપડાઉન કરતા હોય છે. એટલા માટે સુપર ફાસ્ટ બુલેટ ટ્રેનો દોડાવવી પડે છે. બાર કલાકની કામમાં મજૂરી અને 100 કિમી અપડાઉન કરીને આવેલો થાકેલો પાકેલો માણસ ઘરે આવે ત્યારે એની પાસેથી શું આશા રાખી શકાય? આવી આકરી દિનચર્યાના કારણે સામાજીક જીવન ભાંગતુ જાય છે. જાપાનીઝ લોકોમાં રાત્રે ડીનર કરતા પહેલા ડ્રીંક્સ લેવું એ આજકાલ નિયમ જેવું થઇ ગયું છે. થાકને ભૂલવા માટે અને બીજા દિવસે પીલાવા માટે પોતાની જાતને તૈયાર કરવા માટે ડ્રીંક્સ જરૂરી છે એવું થઇ ગયું છે એમને. મોટા શહેરોમાં મોંઘવારી એટલી છે કે ત્યાં સામાન્ય આવકવાળા માણસને ટેક્ષી કરતા પહેલા દસ વખત વિચારવું પડે. ખાવા પીવા અને તબીબી સેવાઓ પણ મોંઘી છે. ટૂંકમાં સામાન્ય જીવન જીવવા માટેનો એટલો સંઘર્ષ છે કે આજકાલની નવી પ્રજા લગ્ન કરવાનું ટાળે છે અને જો લગ્ન ના થાય તો છોકરા કરવાની વાત તો ક્યાં થાય? બસ આ જ કારણ છે નીચા જન્મદરનું. મારા એક  જાપાનીઝ બોસની ઉંમર લગભગ 57 વર્ષની હતી એમણે લગ્ન કર્યા હતા પણ એક પણ સંતાન નહોતું. ખબર નહીં છોકરા કરવાનું કદાચ યાદ જ નહીં આવ્યું હોય. 🙂

તબીબી વિજ્ઞાનની પ્રગતિના લીધે આજે દુનિયાભરમાં લોકોની સરેરાશ આયુમાં વધારો થયો છે. જાપાનને પણ આ વાત લાગુ પડે છે. લેખમાં જેમ લખ્યું છે એમ અહીંના લોકોની સરેરાશ આયુ 84 વર્ષની થઇ છે. જેમ ઘરડી પ્રજા વધૂ એમ સરકાર પર એના નિભાવ માટેનો ખર્ચ પણ વધતો જાય. ઘરડી પ્રજા માટે તબીબી સેવાઓ, પેન્શન, સોશિયલ સિક્યુરીટી વગેરે માટે સરકાર પર કમ્મરતોડ બોજો પડે અને આ ખર્ચો એવો છે કે ના પણ ના પાડી શકાય. એટલે આ ખર્ચાઓને પહોંચી વળવા માટે બીજા જરૂરી ખર્ચાઓ પર સરકારને કાપ મૂકવો પડે અથવા દેવું કરવું પડે. વળી ઓછા જન્મદર અને વધૂ પડતી ઘરડી પ્રજાના લીધે કામ કરી શકનારા માણસોની સંખ્યા જે સરભર થવી જોઇએ એ ના થઇ શકે.

આ ઉપરાંત workforce regenerationની સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે સરકાર બહારના દેશોમાંથી કોઇ નાગરિકોને પણ બોલાવાતા નથી. આમ કરવા પાછળનું કારણ આ લેખમાં લખવામાં આવ્યું છે એ જ છે કે અહીંના લોકોનું પોતાની સભ્યતા પ્રત્યેનું અભિમાન. જાપાની લોકો પોતાની જાતને દુનિયાની સૌથી હોશિયાર પ્રજા માને છે. બીજા કોઇ પર ભરોસો ના કરવો એ જાપાની પ્રજાની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે. દુનિયાના કોઇ પણ ખૂણામાં જાપાની કંપની પોતાની ઓફિસ ખોલશે પણ એના મુખ્ય પદાધિકારી તરીકે જાપાનીઝ માણસ જ હશે કારણ કે સ્થાનિક લોકો જાપાનીઝ જેટલા હોશિયાર અને સુજ્ઞ થોડી હોય? કામ કરવાની પોતાની પધ્ધતિઓને એટલી જડતાથી એ લોકો વળગી રહે કે બીજા કોઇની સારી વાતોને પણ નજરઅંદાજ કરતા રહે. વારે વારે કોઇ કાર્ય પ્રણાલી નિષ્ફળ જતી હોય તેમ છતાં પણ એ જાપાની કાર્ય પ્રણાલીને વળગી રહેવું અને ગધેડાની જેમ ઢસરડા કરતા રહેવું એ જાપાની પ્રજાના લોહીમાં છે. Smart Work કોને કહેવાય એ જાપાનીઓ સમજી નથી શક્યા અને સમજવાની કોઇ ઇચ્છાશક્તિ પણ નથી હોતી. વળી એક વિચિત્ર (કે સારી જે ગણો એ) લાક્ષણિકતા એ છે કે જાપાની સ્નાતક થયા બાદ જે કંપનીમાં જોડાયો હોય એ જ કંપનીમાંથી મોટા ભાગે નિવૃત્ત થતો હોય છે. Bossism બતાવવી જાપાની લોકોને બહુ ગમે છે. જાપાનીઝ લોકો ફરજિયાત પણે પોતાની નામ પાછળ san લગાવીને તમે એમને બોલાવો એવો દુરાગ્રહ રાખે છે. (આપણે જેમ માનાર્થે કૃણાલભાઇ કહીએ એમ અહીં "ઓસાકા સાન" એવું ફરજિયાત કહેવાનું) ભારતમાં તો આજ કાલ બોસને પણ લોકો નામથી જ બોલાવતા હોય છે અને એવી સભ્યતામાંથી આવ્યા હો તો તમને આવા જાપાનીઝ સભ્યતાના દુરાગ્રહ પચાવવા અઘરા પડે. એક નેટવર્ક એન્જીનિયર તમારા માથે સોફ્ટવેર પ્રોજેક્ટ હેડ થઇને બેઠો હોય એવી શક્યતા તમે જાપાનીઝ કંપનીમાં નકારી ના શકો અને તમે એમ માનતા હો કે એ નેટવર્ક એન્જીનિયર એવો હોશિયાર કે દમદાર હશે તો એવું નથી. એ નેટવર્ક એન્જીનિયરની એક જ એવી ખૂબી છે કે જે એને તમારો સાહેબ બનાવી દે અને એ ખૂબી છે કે એ જાપાનીઝ છે. જાપાનીઝ લોકોને પોતાની ભાષાનું પણ એટલું જ અભિમાન હોય છે. મને એક પ્રસંગ યાદ આવે છે. અમારી કંપનીમાં 5 દિવસની સળંગ રજા હતી પણ પ્રોજેક્ટના અમુક કામોને લીધે અમારા જાપાનીઝ સાહેબે બધાંને રજાઓ દરમ્યાન ઓફિસ આવવા માટે કહ્યું હતું. જોવા જેવી વાત એ થઇ કે મારા જાપાનીઝ બોસ એ પાંચે પાચ દિવસ આવ્યા અને ધ્યાન રાખ્યું કે કોણ કોણ ક્યારે ક્યારે આવ્યું. છઠ્ઠા દિવસે જ્યારે ઓફિસ ખૂલી ત્યારે સવારે હું ઓફિસ પહોંચ્યો ત્યારે મારા મેઇલબોક્ષમાં મારા બોસનો મેઇલ હ્તો જેમાં એમણે વિગતે કોણ કોણ કેટલા દિવસ માટે આવ્યું હતું એની માહિતી લખી હતી. જેમ હું 2.5 દિવસ ગયો હતો તો ગણીને 2.5 દિવસનું એ મેઇલમાં acknowledgement હતું. વળી મેઇલમાં એવું પણ લખ્યું હતું કે અમારી ટીમ પાસેથી બીજા લોકોએ પ્રેરણા લેવી જોઇએ (એટલે કે લોકોએ રજાઓમાં પણ ઓફિસ આવતા શીખવું જોઇએ). આવી ચોકીદારોની માનસિકતા સહન કરવી એ થોડી અસહ્ય છે. રિવ્યુ મિટીંગ જ્યારે થતી હોય ત્યારે હક્કથી તમને એમ કહેવામાં આવે કે તમે જે 8 કલાક તમારી નોકરીમાં મૂકો છે એ પૂરતા નથી… કંપની તમારી પાસેથી વધારેની આશા રાખે છે. વળી આપણે કંપની પાસેથી શું આશા રાખીએ છીએ એ નહીં જોવાનું. 

જાપાની સભ્યતાના વળતા પાણી છે છતાં તેઓ કોઇ સુધારો કરવા નથી માંગતા. સમસ્યાની સ્વિકૃતિ જ જો ના હોય તો એનો હલ શોધવાની ક્યાં વાત રહી? આ મૂદ્દે હું સિંગાપોરની સ્થિતિ જોઉ છું તો મને ઘણું સારુ લાગે છે. સિંગાપોરમાં પણ નીચો જન્મદર, ઘરડી થતી જતી પ્રજા એવી સમસ્યાઓ છે. અહીંની સરકાર આ સમસ્યાઓને દૂર કરવા માટે પ્રયત્ન કરી રહી છે. લોકોને જલ્દી લગ્ન કરવા માટે પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. નવા યુગલો પ્રજોત્પત્તિ માટે પ્રયત્ન કરે એ માટે સાનૂકુળ વાતાવરણ ઉભું કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહી છે. (પ્રયાસો છે પણ પ્રયાસો કેટલા અસરકારક છે એ ચર્ચા અહીં નથી કરવી) સાથે સાથે પુષ્કળ માત્રામાં મારા જેવા લોકોને પણ સિંગાપોરમાં આયત કર્યા છે. આ પ્રયત્નોના લીધે મને લાગે છે કે સિંગાપોરમાં સ્થિતિ જાપાનની જેમ નહીં થાય. જાપાને સિંગાપોર પાસેથી આ બાબતે બોધપાઠ લેવો રહ્યો.

Disclaimer :

above write up is based on the article (the link for which already given) from tabloid and my own encounters with japanese people and culture. People may differ on their opinions on the subject and may find my expression here bit extreme but it is just my viewpoints and I’m entitled to my viewpoints. All feedbacks welcome.

Filed under: સાંપ્રત પ્રવાહો | Tagged: , , , , , , | 4 Comments »

ધરતીકંપ

Posted on સપ્ટેમ્બર 30, 2009 by KrunalC

આજે સાંજે લગભગ 6 – 6:30 વાગ્યાની આસપાસ હું મારી સીટ પર બેસીને કામ કરી રહ્યો હતો ત્યારે એકદમ જ મને જાણે ચક્કર આવતા હોય એમ લાગવા લાગ્યું. મને એમ લાગતું હતુ કે હું આગળ પાછળ થઇ રહ્યો છું. મારા પ્રયત્નો છતાં પણ હું મારી જાતને હલતા ના રોકી શક્યો. પહેલા મને ક્યારેય આ પ્રકારનું ચક્કર આવવા જેવું નથી થયું એટલે મને થયું કે આ ક્યાંક રુધિરના રક્તચાપની બિમારીની શરૂઆત તો નથી ને. પછી મેં આજુબાજુ જોયુ તો મારી બેઠકની સામેના મિટીંગ રૂમમાંથી લોકો બહાર આવી ગયા અને એમણે પ્રોજેક્ટર દ્વારા દિવાલ પર પ્રોજેક્ટ કરેલી લેપ્ટોપની સ્ક્રીન પણ ઉપર નીચે થઇ રહી હતી. પછી બધાંને ખ્યાલ આવી ગયો કે આ ધરતીકંપ છે. બધાં મશીનોની સ્વીચ પાડીને ભાગ્યા નીચે. અમારી ઓફિસનું બિલ્ડીંગ 13-14 માળનું છે (અને હું 9મા માળે કામ કરુ છું) એટલે ડર લાગે એ સ્વાભાવિક છે. આની પહેલા પણ સિંગાપોરમાં ધરતીકંપના આંચકા આવેલા છે અને એ આંચકાઓ બાદ અમારા ઓફિસનું બિલ્ડીંગ ભૂકંપ સુરક્ષિત છે એ કંપનીએ પ્રમાણિત કરાવ્યુ હતું. તેમ છતા પણ કુદરતને કોઇ પ્રમાણપત્રની ખબર થોડી પડે છે? સાવધાની તો રાખવી જ રહી.

સિંગાપોર આમ પણ સુનામી અને ભૂકંપની પ્રબળ સંભાવના ધરાવતા વિસ્તારોમાં છે. એટલે નાના મોટા આંચકા તો આવતા જ રહે પણ આ વખતે લગભગ એકાદ મિનીટ સુધી આ હિલ્લે ડૂલ્લે ચાલતું રહ્યું. પછી જ્યારે અહીં વાંચ્યું ત્યારે ખબર પડી કે ધરતીકંપની તીવ્રતા ખરેખર ખૂબ વધારે હતી. સિંગાપોરમાં વર્ષમાં બે-ત્રણ વખત આવા આંચકા તો આવતા રહે છે પણ મારા બોસ પાસેથી જાણવા મળ્યું કે જાપાનમાં તો લગભગ દર અઠવાડિયે નાના નાના આંચકા આવતા રહેતા હોય છે. છે ને કુદરતની કમાલ. ખરેખર એ માનવું જ રહ્યું કે કુદરત જ જીવાડે છે અને કુદરત જ મારે છે. માણસ લાખ પ્રયત્નો કરે પણ કુદરત આગળ લાચાર જ રહેવાનો.

Filed under: રોજનીશી, સિંગાપોર | Tagged: , , , , , , , | Leave a comment »

પેકજીંગની કરામત

Posted on સપ્ટેમ્બર 23, 2009 by KrunalC

જાપાનથી અમારા બોસ જ્યારે પણ આવે ત્યારે કંઇક ને કંઇક ખાવાની વસ્તુ ટીમના સભ્યો માટે લેતા આવે. આ વખતે બોસ જ્યારે આવ્યા હતા ત્યારે તેઓ ક્રેકર લાવ્યા હતા. આ ક્રેકર ચોકલેટ જેવા પેકિંગમાં હતા જેનો ફોટો નીચે છે.

IMAG0163

 

એકદમ ઢીંગલી જેવું લાગે છે ને પેકિંગ? ઢીંગલીની આંખો, વાળ વગેરે બધું જ wrapper પર દોરેલું છે અને એનું પેકિંગ એ રીતે કરેલું છે કે જેથી આગળના ગોળ ક્રેકરના ભાગ પર આંખો, વાળ અને મોં બધું બંધ બેસી જાય. મને તો આવું પેકિંગ બહુ ગમ્યું.

Filed under: ટાઇમપાસ | Tagged: , , , , , | 2 Comments »

Money n Loyality

Posted on જૂન 30, 2009 by KrunalC

આજે મારા જૂના ઇમેઇલ મેસેજોમાં ખાંખા ખોળા કરતા મને એક મેઇલમાંથી નીચેનું કાર્ટૂન મળ્યું.

untitled

આ કાર્ટૂન આજથી 2-3 વર્ષ પહેલા તેજીના જમાનામાં ખૂબ સૂચક હતું. આપણા બાપ દાદાના જમાનામાં જ્યારે પેઢીઓ ચાલતી હતી એ જમાનામાં Loyality એટલે કે વફાદારી શબ્દની બહુ કિંમત હતી. જે પેઢીમાં નોકરી ચાલુ કરી હોય એ જ પેઢીમાંથી લોકો નિવૃત્ત પણ થતા હતા. પણ હવે જમાનો બદલાઇ ગયો છે. આજે નથી પેઢીઓ રહી કે નથી વફાદારી રહી. આજના જમાના પ્રમાણે મની સેન્ટ્રિક થવામાં જ સારપ છે કારણ કે વફાદારી આજકાલ કોઇ નથી જોતું.

હું અહીં સિંગાપોરમાં જાપાનીઝ કંપનીમાં કામ કરું છું અને જાપાનીઝ કલ્ચરમાં લોયાલિટી પૈસા કરતા વધારે અગત્યની છે. અહીં  મેં જેટલા પણ જાપાનીઝ લોકો સાથે કામ કર્યું એ બધાં લગભગ ગ્રેજ્યુએટ થઇને કંપનીમાં જોડાયેલા છે અને 15-20-25 વર્ષથી આ જ કંપનીમાં લાગેલા છે. જાપાનીઝ કલ્ચરમાં નોકરી બદલવી એ સારુ નથી ગણાતુ. મને એમ થાય કે એક જ કંપનીમાં 20 – 25 વર્ષ કઇ રીતે નિકાળી શકાય? મને તો કોઇ પણ કંપનીમાં 2-3 વર્ષ થાય એટલે ચળ ઉપડવા લાગે છે. મારી હાલની નોકરીમાં મને 3 વર્ષ ઉપર થઇ ગયા અને જોબ બદલવાની તીવ્ર ખુજલી ઉપડી છે પણ આ મંદીના જમાનામાં નોકરીઓ ક્યાં છે? એટલે ઘરે બેસવા કરતા ઓફિસે બેસવાનું યોગ્ય સમજીને દિવસો કાપી રહ્યો છું.

જાપાનમાં લગભગ લોકો નોકરીઓ નથી બદલતા એ જાણીને મને વિચાર આવે છે કે ત્યાં કોઇ જોબ કન્સલ્ટન્ટનો ધંધો હશે જ નહીં?

કોઇક વખત એમ વિચાર થાય કે આ કાર્ટૂનનું પ્રિન્ટ આઉટ લઇને ડેસ્ક પર બોસને દેખાય એ રીતે લગાઉં. પણ આ વિચારનો અમલ આ મંદીના જમાનામાં કરવો ભારે પડે એમ છે.

Filed under: ટાઇમપાસ, રોજનીશી | Tagged: , , , , | 6 Comments »

Create your own website, free on WordPress.com.Create your own website.
Start free