હું સાક્ષર..

તમે શીર્ષક વાંચ્યા પછી આગળ વાંચવાનું ચાલુ રાખ્યું છે તો હું ધારી લાઉ છું કે, કાં તો તમે તમારા ઘરમાં ધોવાયેલા વાસણો ગોઠવવા માટે જવાબદાર વ્યક્તિ છો અથવા/અને આ વિષય તમારા માટે રસપ્રદ છે. જે પણ હોય, હું તમારી લાગણી સમજુ છું!

ધોવાયેલા વાસણો ગોઠવવાની રીતના 4 પ્રકાર છે:
1. વ્યવસ્થિત અને કાર્યક્ષમ (Organized and Efficient)
(દા.ત. – કબાટની અંદર(વયવસ્થિત) આજુ બાજુમાં ગોઠવાયેલા ખાંડ અને ચાના ડબ્બા (કાર્યક્ષમ))
2. વ્યવસ્થિત અને અકાર્યક્ષમ
( દા.ત. – પગના* મોજાના ખાનામાં મુકેલો ચીપિયો – ખાનામાં છે એટલે વ્યવસ્થિત છે પણ રસોડામાં નથી એટલે કાર્યક્ષમ નથી)
* હાથના મોજાની સાથે કાર્યક્ષમ કહી શકાય – જો કાર્ય ઠંડીમાં હાથ મોજા પહેરીને રોટલી બનાવવાનું હોય તો
3. અવ્યવસ્થિત અને અકાર્યક્ષમ (દા.ત. – બેડરૂમના બેડ પર પડેલ ધોયેલો વાસણોનો ઢગલો**)
** #2 ની જેમ કોઈ આને પણ કાર્યક્ષમ કહી શકે કોઈક કાર્ય માટે – પણ આ લેખ રસોડામાં થતા કાર્યો સુધી સીમિત છે
4. અવ્યવસ્થિત અને કાર્યક્ષમ (દા.ત. – પ્લેટફોર્મ પર પાથરીને ફેલાવેલા વાસણો (નીચેની image મુજબ))

વચ્ચે ની બે રીતો(#2 અને #3) સ્પષ્ટ રીતે અકાર્યક્ષમ છે. તો બાકીની બે રીતોમાં(#1 અને #4) કઈ રીત વધારે કાર્યક્ષમ છે, એ થોડા સાધારણ ગણિતની મદદથી માપીએ.

ઉદાહરણ: પ્યાલો, ઢાંકણું અને સ્ટ્રો

મારી 3 વર્ષની દીકરી આવા કપમાં દૂધ પીવે છે. હવે જો આપણે આ ત્રણ વાસણો ધોયા પછી ગોઠવવા અને જરૂર પડે ત્યારે લેવા માટે #1 અને #4 માટે કાર્યક્ષમતાની સરખામણી કરીએ, તો ગણતરી કઈંક આ રીતે કરી શકાય:

ધારો કે , કબાટ કે ડ્રોઅર(હવે પછી હું “કબાટ” કહીશ) ને ખોલવા કે બંદ કરવા નું કાર્ય 1 જુલ(કાર્ય કરવાનો એકમ) છે … અને કડ્રો સુધી જવા માટે – 1 જુલ, અને વાસણ લેવા કે મુકવા માટે 1 જુલ…

#1 (વ્યવસ્થિત અને કાર્યક્ષમ):

• પ્યાલો મૂકવા: 1 (કબાટ પાસે જાઓ) + 1 (કબાટ ખોલો) + 1 (પ્યાલો મુકો) + 1 (કબાટ બંધ કરો) = 4 જુલ
• ઢાંકણું: 4 જુલ
• સ્ટ્રો: 4 જુલ
• કુલ = 12 જુલ
• લેવા માટે પણ 12 જુલ → ટોટલ કાર્ય = 24 જુલ

#4 (અવ્યવસ્થિત અને કાર્યક્ષમ):

• પ્યાલો મૂકવા = 1 (પ્લેટફોર્મ પાસે જાઓ) + 1 (પ્યાલો મુકો) = 2 જુલ
• ઢાંકણું = 1 જુલ (ઢાંકણું મુકો)
• સ્ટ્રો = 1 જુલ (સ્ટ્રો મુકો)
• કુલ = 5 જુલ
• લેવા માટે પણ 5 જુલ → ટોટલ કાર્ય = 10 જુલ

→ એટલે #4 પ્રકાર #1 કરતા 2.4 ગણું વધારે કાર્યક્ષમ (10*2.4=24) છે!

આ જ ગણતરી ઊંધિયું અને જલેબી બનાવવાના કાર્ય માટે કરીએ તો તમે કલ્પના કરી શકો કે #4 રીત કેટલી કાર્યક્ષમ બની શકે છે.

જો તમે ઇચ્છો તો આ ગણતરી વડે તમે પણ તમારા પત્ની/મમ્મી/પપ્પા/પતિ ને સમજાવીને ધોવાયેલા વાસણો ગોઠવવાની આ સૌથી કાર્યક્ષમ રીત અપનાવી શકો છો. 😉

તા.ક. – ગઝલ પ્રોજેક્ટ કોરોનામાં લોકડાઉન થઇ ગયા પછી બ્લોગ પણ અત્યાર સુધી લોકડાઉનમાં હતો. 5.5 વર્ષ પછી શટર ખોલવાનો આનંદ થયો.