Widok zawartości stron
Widok zawartości stron
Wiadomości UJ
Wiadomości UJ
Czy roboty mogą być lustrem ludzkiej moralności?
Kto wyżej ocenia własną moralność, ten ma tendencję do postrzegania robotów humanoidalnych jako bardziej moralnych - pokazało włosko-polskie badanie. Jeśli uważa robota za przewidywalnego i działającego zgodnie z jego wartościami, może być bardziej skłonny do zaufania takiej maszynie. Roboty społeczne współpracują, reagują i podejmują decyzje. Ze względu na ich humanoidalny wygląd jesteśmy skłonni interpretować ich zachowania podobnie jak ludzkie.
Kluczowy wkład badaczy z UJ w nowy wymiar biologii RNA
Modyfikacje RNA stanowią jeden z podstawowych mechanizmów regulujących procesy biologiczne we wszystkich komórkach. Międzynarodowy zespół z udziałem naukowców z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego zidentyfikował pierwszą naturalnie występującą modyfikację szkieletu fosforanowego RNA.
"Kodowanie z UJ" w Google Chrome. Sukces dr. Jarosława Dudy
Rozwiązanie stworzone przez naukowca z Uniwersytetu Jagiellońskiego znajduje kolejne zastosowanie w światowych technologiach. Google wprowadza domyślną obsługę JPEG XL, formatu obrazu wykorzystującego kodowanie ANS. Autorem tej metody jest dr Jarosław Duda, pracownik Wydziału Matematyki i Informatyki UJ.
Poznaliśmy laureatkę Pokojowej Nagrody Nobla
Południowoafrykańska prawniczka Navanethem "Navi" Pillay została laureatką tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla. Komitet Noblowski uhonorował ją za jej wysiłki na rzecz promowania pokoju i prawa międzynarodowego. Wybór komentuje dr hab. Przemysław Tacik, prof. UJ z Instytutu Studiów Europejskich UJ.
Tydzień Noblowski 2026. Komentarze badaczy UJ
Za nami Tydzień Noblowski 2026. Przez kilka dni Królewska Szwedzka Akademia Nauk, Instytut Karolinska, Akademia Szwedzka i Norweski Komitet Noblowski informowały o wyłonieniu laureatów Nagrody Nobla w różnych dziedzinach. O komentarz do każdej z nich poprosiliśmy specjalistów z Uniwersytetu Jagiellońskiego, którzy wyjaśniają sens poszczególnych odkryć, których dokonali zwycięscy naukowcy.
Ogłoszono zwyciężczynię Nagrody Nobla z literatury
Nagroda Nobla w dziedzinie literatury trafiła w tym roku kanadyjskiej pisarki Anne Carson "za odważną i nowatorską twórczość, która w pełnym inwencji dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy dla literatury współczesnej". Na temat jej zwycięstwa wypowiedzieli się Marcelina Noworyta oraz dr hab. Michał Choiński, prof. UJ z Instytutu Filologii Angielskiej UJ.
Delegacja The Hong Kong University of Science and Technology z wizytą na UJ
6 października 2026 roku wizytę na Uniwersytecie Jagiellońskim złożyła delegacja The Hong Kong University of Science and Technology (HKUST), której przewodniczył dziekan HKUST Fok Ying Tung Graduate School prof. Bert Shi. Gości przyjął prorektor UJ ds. nauki prof. Wojciech Macyk. Uniwersytet Jagielloński od 2019 roku współpracuje z HKUST na podstawie ogólnouczelnianej umowy bilateralnej w zakresie wymiany studentów.
Nobel z chemii przyznany. Komentują badacze z UJ
Tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali Henri Kagan z Uniwersytetu Paris-Sud oraz Kenso Soai z Uniwersytetu Nauk w Tokio w uznaniu za "odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej", które znalazło zastosowanie między innymi w produkcji środków farmaceutycznych. O komentarz poprosiliśmy prof. Miłosza Pawlickiego oraz dr. inż. Sebastana Basia z Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Grant na staż badawczy w Zurychu dla naukowca z UJ CM
Dr Konrad Stępień z Wydziału Lekarskiego UJ CM otrzymał Grant Wyjazdowy "Specialized Research Fellowship" Klubu 30 Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK). W ramach programu odbędzie specjalistyczny staż naukowy w Center for Molecular Cardiology Uniwersytetu w Zurychu - jednym z ośrodków prowadzących zaawansowane badania nad mechanizmami chorób układu sercowo-naczyniowego.
Dwoje naukowców UJ CM odznaczonych przez Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne
Podczas wrześniowego XXV Naukowego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu uhonorowano dwoje naukowców związanych z Wydziałem Farmaceutycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego - Collegium Medicum: prof. Jacka Sapę oraz prof. Grażynę Chłoń-Rzepę.
Komentarz naukowy do Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki 2026
Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki została przyznana prof. Francisowi Halzenowi z University of Wisconsin-Madison za opracowanie i rozwój eksperymentu IceCube Neutrino Observatory, zlokalizowanego na biegunie południowym, w którym rejestrowane są wysokoenergetyczne neutrina pochodzenia kosmicznego. Nagrodę komentują dr hab. Łukasz Stawarz, prof. UJ oraz prof. Michał Praszałowicz z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ.
Wybitny prawnik z UJ odznaczony przez Ministerstwo Sprawiedliwości
Prof. Piotr Tuleja, kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego UJ oraz sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, otrzymał Odznakę Honorową za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości z rąk ministra Waldemara Żurka. Uroczystość odbyła się w Ministerstwie Sprawiedliwości.
Ministerialne fundusze dla projektu z Wydziału Farmaceutycznego UJ CM
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zadecydowało o przyznaniu finansowania projektowi "Nowoczesna Apteka Szpitalna - Innowacyjne technologie i formulacje farmaceutyczne dla wsparcia profilaktyki oraz terapii wrażliwych grup pacjentów". Przedsięwzięcie poprowadzi kierownik Katedry Chemii Nieorganicznej i Analityki Farmaceutycznej UJ CM prof. Przemysław Dorożyński.
Dwoje naukowców z UJ laureatami Nagród Prezesa Rady Ministrów za rok 2025
Laureatami XXXIII edycji Nagród Prezesa Rady Ministrów z Uniwersytetu Jagiellońskiego (ogłoszonych w październiku 2026 roku za osiągnięcia z 2025 roku) zostali dr Konrad Deka oraz dr Adrianna Klajmon - oboje uhonorowani w kategorii wyróżniających się rozpraw doktorskich. Znaleźli się w gronie liczącym 44 nagrodzone osoby oraz jeden zespół badawczy. Wyróżnieni naukowcy reprezentują 32 instytucje naukowe w kraju.
Znamy laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny lub fizjologii
Komitet Noblowski działający przy Karolinska Institutet w Sztokholmie ogłosił, że tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za odkrycia dotyczące światłoczułych kanałów jonowych oraz rozwój optogenetyki. Wydarzenie to komentuje dr Ewa Beldzik z Centrum Badań Mózgu Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Nowy rok akademicki na JUTW
5 października 2026 w Auditorium Maximum UJ po raz 45. zainaugurowano nowy rok akademicki w Jagiellońskim Uniwersytecie Trzeciego Wieku. Licznie zgromadzonych studentów-seniorów powitali prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. dydaktyki prof. Paweł Laidler oraz dyrektor Jagiellońskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku (JUTW) dr hab. Dorota Gierszewski, prof. UJ.
Komisja Europejska doceniła działania UJ na rzecz naukowców
Komisja Europejska pozytywnie oceniła działania Uniwersytetu Jagiellońskiego i przyznała uczelni prawo do posługiwania się wyróżnieniem Human Resource Excellence in Research na kolejne trzy lata. Ten europejski znak jakości jest przyznawany uniwersytetom i instytucjom badawczym, które wdrażają zasady Europejskiej Karty Naukowca i tworzą dobre warunki do prowadzenia badań oraz rozwoju kariery naukowej.
Prof. Tadeusz Włudyka uhonorowany srebrnym medalem Plus Ratio Quam Vis
W Pałacu Larischa UJ 2 października 2026 odbyła się jubileuszowa uroczystość prof. Tadeusza Włudyki. Świętowano 50-lecie pracy naukowej profesora i przyznanie mu jednego z najważniejszych uczelnianych odznaczeń - srebrnego medalu Plus Ratio Quam Vis. Wyróżnienie to jest wyrazem uznania dla osób szczególnie zasłużonych dla wspólnoty akademickiej oraz wyjątkowo zaangażowanych w rozwój i umacnianie pozycji najstarszej polskiej uczelni.
Sztuczna inteligencja z UJ na światowej scenie
Aż osiem prac z udziałem badaczy związanych z Grupą Metod Uczenia Maszynowego (GMUM) Uniwersytetu Jagiellońskiego znalazło się w programie NeurIPS 2026, jednej z najważniejszych i najbardziej prestiżowych konferencji naukowych na świecie poświęconych sztucznej inteligencji i uczeniu maszynowemu. Odbędzie się ona w grudniu 2026 roku w trzech lokalizacjach jednocześnie: w Australii, Atlancie i Paryżu.
Sojusz nauki z obronnością. Kraków centrum innowacji na rzecz bezpieczeństwa
1 października 2026, tuż po uroczystej inauguracji nowego roku akademickiego, w Auli Małej Auditorium Maximum Uniwersytet Jagielloński oraz Ministerstwo Obrony Narodowej oficjalnie przypieczętowały wolę bliskiej współpracy. Pod listem intencyjnym swoje podpisy złożyli wiceprezes Rady Ministrów i szef Ministerstwa Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz rektor UJ prof. Piotr Jedynak.
![Wybrane obiekty uniwersyteckie [WIRTUALNE SPACERY]](/documents/10172/147905049/instytut-historii.jpg/15e01c5e-4064-43c1-b2cb-ad8620500238?t=1620992349116)