Tegoroczni laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny – Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel – zostali wyróżnieni za odkrycia dotyczące światłoczułych kanałów jonowych i rozwój optogenetyki. Metoda ta pozwala precyzyjnie pobudzać lub wyciszać wybrane neurony za pomocą światła, dzięki czemu naukowcy mogą badać, jak konkretne obwody mózgu wpływają na jego funkcjonowanie i zachowanie.
Optogenetyka otwiera nowe perspektywy w poznawaniu mechanizmów chorób neurologicznych. Jej zastosowania kliniczne są jeszcze ograniczone, ale trwają badania nad wykorzystaniem tej metody m.in. do przywracania części widzenia osobom z chorobami siatkówki. W przyszłości może również pomóc w opracowaniu bardziej precyzyjnych terapii zaburzeń pracy mózgu. O znaczeniu tego przełomu dla nauki i medycyny opowiada dr hab. Tomasz Błasiak, prof. UJ.
Autofluorescencja, która pomaga chronić przytarczyce podczas operacji
Prof. dr hab. Marcin Barczyński z Wydziału Lekarskiego UJ CM był członkiem międzynarodowego zespołu ekspertów, który pod egidą Europejskiego Towarzystwa Chirurgów Endokrynologicznych (ESES) opracował rekomendacje dotyczące zastosowania nowoczesnych technik wizualizacji przytarczyc w oparciu o identyfikację zjawiska autofluorescencji w chirurgii tarczycy. Podstawą zaleceń była metaanaliza wyników 34 badań obejmujących ponad 9 tys. pacjentów. Wykazano, że metody te umożliwiają lepszą identyfikację i ocenę ukrwienia przytarczyc podczas operacji, co może zmniejszać ryzyko pooperacyjnych zaburzeń gospodarki wapniowej oraz zwiększać bezpieczeństwo leczenia chorych poddawanych operacjom tarczycy.
Zachęcamy do śledzenia artykułów autorstwa badaczy z UJ CM. Streszczenia wybranych publikacji dostępne są też na stronie Po Prostu Nauka.