Katinig sa likurang gilagid

Naglalaman po ang artikulong ito ng mga ponetikong simbolo ng PPA. Maaari po kayong makakita ng mga tandang pananong, kahon, o iba pang mga simbolo sa halip ng mga mga karakter ng Unicode kung hindi po suportado ang pag-render sa mga ito.

Sa ponetika, katínig sa likuráng gilágid o pos-albeyólar ang mga katinig sa harapan na nabubuo gamit ang dila sa likurang bahagi ng bahaging albeyolar sa gilagid.^[1] Nakapuwesto ang dila nang mas malayo kesa sa mga katinig sa gilagid ngunit mas malapit pa rin kesa sa mga katinig sa paleta. Sa wikang Tagalog, ito ang mga tunog na [ʃ tʃ dʒ] sa mga salitang siya, tsuper, at diyan.

Uri

Pulmonikong katinig

Nasa talahanayan ang mga katinig sa likurang gilagid na may kaakibat na simbolo sa Internasyonal na Ponetikong Alpabeto. Para sa bawat pares, makikita sa taas ang di-matunog na anyo nito habang matunog naman ang nasa baba.

Pangalan	IPA	Halimbawa
Pangalan	IPA	Wika	Salita	Kahulugan	Bigkas
Katinig na pailong sa likurang gilagid	n̠̊	Perowes	einki	'wala'	[ˈɔn̠̊t͡ʃɪ]
Katinig na pailong sa likurang gilagid	n̠	Italyano	angelo	'anghel'	[ˈän̠ʲːd͡ʒelo]
Matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid	t̠ʃ	Tagalog	tsuper		[t͡ʃʊˈpɛɾ]
Matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid	d̠ʒ	Tagalog	diyan		[d͡ʒän]
Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid	t̠ɹ̠̊˔	—
Di-matinis na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid	d̠ɹ̠˔	—
Matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid	ʃ	Tagalog	siya		[ʃa]
Matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid	ʒ	Eslobako	žena	'babae'	[ʒena]
Di-matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid	ɹ̠̊˔	Ingles (RP)	crew	'kasamahan'	[kɹ̝̠̊ʊu̯]
Di-matinis na katinig na pasutsot sa likurang gilagid	ɹ̠˔	Olandes	meer	'lawa'	[meːɹ̠˔]
Katinig na palapit sa likurang gilagid	—
Katinig na palapit sa likurang gilagid	ɹ̠	Ingles	car	'kotse'	[ˈkʰɑɹ̠]
Katinig na palapit sa likurang gilagid pagilid	—
Katinig na palapit sa likurang gilagid pagilid	l̠	Igbo	lì	'ibaón'	[l̠ì]
Matinding katinig na pakatal sa likurang gilagid	—
Matinding katinig na pakatal sa likurang gilagid	r̠	—

Di-pulmonikong katinig

Pangalan	IPA	Halimbawa
Pangalan	IPA	Wika	Salita	Kahulugan	Bigkas
Palabas na katinig na pasara-sutsot sa likurang gilagid	t̠ʃʼ	Quechua	ch'umpi	'kayumanggi'	[t͡ʃʼʊmpɪ]
Palabas na katinig na pasutsot sa likurang gilagid	ʃʼ	Gullah	shew	'mag-ahit'	[ʃʼɛw]

Tingnan din

Katinig sa gilagid

Sanggunian

↑ Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). The Sounds of the World's Languages [Ang mga Tunog ng mga Wika ng Mundo] (sa wikang Ingles). Oxford, Inglatera: Blackwell. ISBN 0-631-19815-6.

[1] Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). The Sounds of the World's Languages [Ang mga Tunog ng mga Wika ng Mundo] (sa wikang Ingles). Oxford, Inglatera: Blackwell. ISBN 0-631-19815-6.

[1]