Przejdź do zawartości

bez

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Podobna pisownia Podobna pisownia: beež • BEZ • bez- • beż • bež
bez (1.1) czarny
bez (1.2)
dom bez (2.1) okien
wymowa:
ⓘ, IPA: [bɛs], AS: [bes], zjawiska fonetyczne: wygł.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus[1]; zob. też bez w Wikipedii
(1.2) bot. pot. lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa[2], w szczególności jej kwiaty; zob. też lilak pospolity w Wikipedii
(1.3) środ. uczn. ktoś, kto przyjmuje sterydy anaboliczne[3]

przyimek

(2.1) …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem
(2.2) …wchodzący do wielu związków frazeologicznych
(2.3) gw. (księstwo łowickie, Górny Śląsk i Poznań)[4][5][6] przez (o przyczynie)
(2.4) gw. (Białystok, księstwo łowickie, Górny Śląsk i Bukowina)[7][8][6] przez (o przestrzeni)

rzeczownik, rodzaj żeński, forma fleksyjna

(3.1) D. lm od: beza
odmiana:
(1.1-2)
(2.1-4) nieodm. (patrz uwagi)
przykłady:
(1.1) Lecznicze właściwości owoców czarnego bzu docenia coraz więcej osób.
(1.2) Kiedy znów zakwitną białe bzy…
(1.3) Zobacz, chodzi na siłkę od pół roku, a przypakowany – ten koleś to bez.
(2.1) Nie wolno prowadzić samochodu bez prawa jazdy.
(2.3) Andzia, jo zaś się bez ciebie spóźnia na szychta.
(2.4) Żulik bez plac pognał za psiukiem.
(3.1) Kupiłem sześć bez i osiem ptifurek.
składnia:
(2.1-2) bez + D.
(2.3) bez + B.
kolokacje:
(1.1) czarny bez • bez koralowy • dziki bez • kwitnący bez • zapach / woń bzu • krzak / kępa bzu • rwać bez • białe bzy • bukiet bzów • pachnieć bzem • dom w bzach
(1.2) krzak / kępa bzu • herbata / sok / wino z bzu
(2.1) Dzień Bez Samochodu • Dzień Bez Tytoniu • Dzień Bez Imigrantów • szkoła bez przemocy • żyć bez celu • działać bez zahamowań • cena bez VAT-u • więzienie bez wyroku • nic o nas bez nas • czwórka bez sternika
synonimy:
(1.2) stpol. biez[9]
(1.3) sterydziarz
(2.1) pozbawiony, odrębny, osobny, oddzielny
antonimy:
(2.1) z, ze
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
(1.1-2)
rzecz. bzowate nmos lm, bzówka ż
przym. bzowy, bzowaty
(1.3) (2.1)
przyim. beze, przedr. bez-
związki frazeologiczne:
bez atu • bez ceregieli • bez ceremonii • bez czci i wiary • bez czucia • bez dwóch zdań • bez dżemu • bez głowy • bez granic • bez grosza przy duszy • bez happy endu • bez jaj • bez jednego wystrzału • bez kija nie podchodź • bez kitu • bez końca • bez krępacji • bez liku • bez ładu i składu • bez mała • bez mrugnięcia okiem • bez nerwów • bez nikakich • bez obawy • bez odwołania • bez ogródek • bez opamiętania • bez oporów • bez owijania w bawełnę • bez pamięci • bez pardonu • bez pokrycia • bez porównania • bez pośpiechu • bez potrzeby • bez prądu • bez przesady • bez przyszłości • bez pudła • bez reszty • bez rozgłosu • bez serca • bez sensu • bez ściemy • bez śladu • bez tchu • bez trudu • bez uszczerbku • bez wysiłku • bez zarzutu • bez zmazy • bez znieczulenia • bez żenady • łaski bez / bez łaski • nie bez kozery
etymologia:
uwagi:
(2) przed zaimkiem mnie stosuje się formę „beze”: „beze mnie”
(2.3-4) zobacz też: publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „Na zarnach sie mełło bez wojne” w: Poradnia językowa PWN.
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: lilak
źródła:
  1. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Sambucus” w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia.
  2. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „Syringa” w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia.
  3. ↑ hasło bez w: Słownik Encyklopedyczny. Gwara uczniowska, red. Halina Zgółkowa, Wydawnictwo Europa, ISBN 83-88962-71-X
  4. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „bez” w: Słownik gwary miejskiej Poznania, red. Monika Gruchmanowa i Bogdan Walczak, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  5. ↑ Barbara i Adam Podgórscy, Słownik gwar śląskich, Wydawnictwo KOS, Katowice 2008, ISBN 978-83-60528-54-9, s. 36.
  6. 1 2 Halina Świderska, Dialekt Księstwa Łowickiego, 1929, s. 98
  7. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „bez” w: Zbigniew Greń, Helena Krasowska, Słownik górali polskich na Bukowinie, Instytut Slawistyki PAN, Warszawa 2008, s. 32.
  8. ↑ Mały słownik gwary śląskiej, w: Marek Szołtysek, Górny Śląsk. Przewodnik po regionie, Bielsko-Biała 2005, s. 247-306, ISBN 83-7304-461-2.
  9. ↑ Stanisław Dobrzycki, Zdobycze językoznawstwa polskiego (ciąg dalszy), „Poradnik Językowy” nr 6–7/1904, s. 107.
wymowa:
ⓘ ⓘ
znaczenia:

rzeczownik policzalny

(1.1) łow. odnoga nadoczna (w porożu)[1]
odmiana:
(1.1) lp bez; lm bezes
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) bez antler, bes antler, bay antler, bay point
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
stfranc. bes < łac. bis
uwagi:
źródła:
  1. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „bez” w: Collins Dictionaries.
bez (1.1)
wymowa:
ⓘ ⓘ ⓘ
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) bot. bez
odmiana:
(1.1)
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:

przyimek

(1.1) bez
(1.2) przez[1]
odmiana:
przykłady:
(1.2) Darga szła bez las. → Droga prowadziła przez las.
składnia:
kolokacje:
(1.1) bez dëtków → bez pieniędzy
synonimy:
(1.2) przez
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
  1. ↑ Roman Drzeżdżon, Grzegorz J. Schramke, Słowniczek polsko-kaszubski, Region, Gdynia 2003-2012, ISBN 978-83-7591-191-6.
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szybkość

rzeczownik, rodzaj męski

(2.1) rodzaj, typ
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
(1.1) przym. beza
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
ⓘ
znaczenia:

przyimek

(1.1) bez (kogoś, czegoś)
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

bez (slovio)

[edytuj]
zapisy w ortografiach alternatywnych:
без
wymowa:
znaczenia:

przyimek

(1.1) bez
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
ⓘ
znaczenia:

przyimek

(1.1) bez[1]
(1.2) mat. minus, odjąć
odmiana:
przykłady:
(1.2) Osem bez troch je päť. → Osiem minus trzy jest pięć.
składnia:
kolokacje:
(1.1) byť bez rodičov / práce / bytu / zamestnania • bez ohľadu na niečo
synonimy:
(1.1) bezo
(1.2) mínus
antonimy:
(1.2) plus
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
  1. ↑ Zofia Jurczak-Trojan, Halina Mieczkowska, Elżbieta Orwińska, Maryla Papierz, Słownik słowacko-polski, t. I, A-Ô, TAiWPN Universitas, Kraków 2005, ISBN 83-242-0569-1, s. 29.
bez (1.1)
zapisy w ortografiach alternatywnych:
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) szydło
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz tatarski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
wymowa:
ⓘ ⓘ
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) tkanina (zwykle bawełniana)
(1.2) anat. gruczoł
odmiana:
(1.1-2)
przykłady:
składnia:
kolokacje:
(1.1) gazlı bez, gaz bezi → gaza
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: