Pergi ke kandungan

Mauritania

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Republik Islam Mauritania
الجمهورية الإسلامية الموريتانية
Mohor negara Mauritania
Mohor negara
Cogan kata: Honneur, Fraternité, Justice
"Kehormatan, Persaudaraan, Keadilan"
Lagu kebangsaan: Lagu kebangsaan Mauritania
Lokasi Mauritania di Afrika
Lokasi Mauritania di Afrika
Ibu negara
dan bandar terbesar}
Nouakchott
Bahasa rasmiBahasa Arab
Bahasa kebangsaan
PemerintahRepublik presiden Islam kesatuan
• Presiden
Mohamed Ould Cheikh El Ghazouani
Mokhtar Ould Diay
Badan perundanganPerhimpunan Kebangsaan
Kemerdekaan 
daripada Perancis
• Autonomi
28 November 1958
• Kemerdekaan
28 November 1960
Keluasan
• Jumlah
1,030,700 km2 (398,000 bt2)
Populasi
• Bancian penduduk tahun 2023
4,927,532
• Kepadatan
5/km2 (12.9/sq mi)
KDNK (PPP)2026
• Jumlah
AS$43.91 bilion
• Per kapita
AS$9,280
KDNK (nominal)2026
• Jumlah
AS$14.35 bilion
• Per kapita
AS$3,030
Gini (2019)32.0[1]
sederhana
HDI (2023)▲ 0.563[2][3]
sederhana (163)
Mata wangOuguiya (MRU)
Zon waktuUTC+0 (GMT)
Kod panggilan+222
Kod ISO 3166MR
DPT internet.mr

Mauritania (Jawi: موريتانيا), secara rasmi Republik Islam Mauritania (Arab: الجمهورية الإسلامية الموريتانية), ialah sebuah negara di barat laut Afrika yang terletak di persilangan geografi Afrika Barat, Maghreb dan Sahara.[4] Negara ini bersempadan dengan Sahara Barat di barat laut, Algeria di timur laut, Mali di timur dan tenggara serta Senegal di barat daya, manakala pesisir baratnya menghadap Lautan Atlantik. Dengan keluasan 1,030,700 km², Mauritania merupakan salah sebuah negara terbesar di Afrika dari segi keluasan, tetapi mempunyai kepadatan penduduk yang rendah. Ibu negara dan bandar terbesarnya ialah Nouakchott.[5] Banci 2023 merekodkan 4,927,532 orang penduduk.[6]

Wilayah Mauritania sejak berabad-abad lamanya menjadi sebahagian daripada jaringan perdagangan rentas Sahara yang menghubungkan Afrika Utara dengan kawasan Sahel. Bandar-bandar bersejarah seperti Ouadane, Chinguetti, Tichitt dan Oualata berkembang sebagai persinggahan penting di sepanjang laluan tersebut. Selepas tempoh penjajahan Perancis, Mauritania memperoleh autonomi pada 1958 dan kemerdekaan pada 28 November 1960.[5] Sejarah politik pascakemerdekaannya merangkumi pemerintahan satu parti, beberapa rampasan kuasa tentera dan peralihan beransur-ansur kepada sistem berbilang parti. Pada 2019, negara itu mengalami peralihan kuasa secara aman antara dua presiden yang dipilih buat kali pertama sejak kemerdekaan.[7] Presiden Mohamed Ould Cheikh El Ghazouani, yang mula memegang jawatan pada 2019, dipilih semula pada 2024.[8]

Mauritania ialah sebuah republik Islam. Bahasa Arab ialah bahasa rasmi, sementara bahasa Arab, Pulaar, Soninke dan Wolof mempunyai taraf bahasa kebangsaan menurut Perlembagaan.[9] Kira-kira 80% wilayah negara tergolong dalam zon gersang, sementara kegiatan pertanian dan penempatan lebih tertumpu di bahagian selatan dan lembah Sungai Senegal.[10] Ekonominya bergantung pada sumber asli seperti bijih besi, perikanan dan sektor pertanian, manakala pengeluaran dan eksport gas asli bermula pada 2025.[11] Mauritania juga memiliki dua tapak Warisan Dunia UNESCO, iaitu Taman Negara Banc d'Arguin dan Ksour Purba Ouadane, Chinguetti, Tichitt dan Oualata.[12]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Perdagangan rentas Sahara dan penjajahan

[sunting | sunting sumber]

Kedudukan wilayah Mauritania antara Sahara, Sahel dan pesisir Atlantik menjadikannya sebahagian daripada rangkaian pergerakan manusia dan perdagangan rentas Sahara sejak berabad-abad lamanya. Penempatan yang kemudiannya berkembang menjadi Ouadane, Chinguetti, Tichitt dan Oualata berfungsi sebagai persinggahan di laluan perdagangan Sahara serta menjadi tempat berlangsungnya hubungan ekonomi, sosial dan kebudayaan antara masyarakat yang berlainan.[13]

Koleksi al-Quran di sebuah perpustakaan di Chinguetti
Koleksi al-Quran di sebuah perpustakaan di Chinguetti, salah sebuah bandar bersejarah di laluan perdagangan Sahara.

Hubungan politik, kebudayaan dan keagamaan wilayah ini turut dibentuk oleh masyarakat Berber, Arab dan masyarakat Sahel. Perkembangan Islam dan jaringan perdagangan gurun menyumbang kepada pembentukan pusat-pusat ilmu dan perdagangan yang berhubung dengan Afrika Utara serta kawasan di sebelah selatan Sahara.[14]

Pengaruh Perancis berkembang secara beransur-ansur pada akhir abad ke-19 dan awal abad ke-20. Mauritania akhirnya ditadbir sebagai sebahagian daripada Afrika Barat Perancis, walaupun penguasaan penjajah terhadap kawasan pedalaman berkembang lebih lambat berbanding di beberapa jajahan Perancis yang lain di Afrika Barat.[14] Dalam proses penyahjajahan selepas Perang Dunia Kedua, Mauritania memperoleh taraf autonomi dalam Komuniti Perancis pada 28 November 1958. Perlembagaan pertamanya diluluskan pada 22 Mac 1959 dan kemerdekaan penuh daripada Perancis diisytiharkan pada 28 November 1960.[5]

Peta Afrika Barat Perancis yang menunjukkan jajahan-jajahan anggotanya
Mauritania merupakan sebahagian daripada Afrika Barat Perancis sebelum mencapai kemerdekaan pada 1960.

Kemerdekaan dan pemerintahan pascakolonial

[sunting | sunting sumber]

Moktar Ould Daddah menjadi presiden pertama selepas kemerdekaan dan dipilih oleh Perhimpunan Kebangsaan pada 1961. Sistem politik kemudiannya berkembang menjadi pemerintahan satu parti di bawah Parti Rakyat Mauritania.[15]

Potret Moktar Ould Daddah
Moktar Ould Daddah, presiden pertama Mauritania.

Pada dekad 1970-an, Mauritania terlibat dalam konflik berhubung Sahara Barat selepas pengunduran Sepanyol dari wilayah tersebut. Tekanan ekonomi dan ketenteraan yang berkaitan dengan konflik itu menjadi sebahagian daripada konteks rampasan kuasa tentera pada Julai 1978 yang menamatkan pemerintahan Ould Daddah.[15] Pada 5 Ogos 1979, kerajaan Mauritania mencapai perjanjian damai dengan Barisan Polisario dan melepaskan tuntutannya terhadap Sahara Barat.[16]

Beberapa kerajaan tentera silih berganti selepas 1978. Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya mengambil alih kuasa pada 1984 dan kekal sebagai tokoh utama politik negara selama lebih dua dekad. Perlembagaan 1991 memperkenalkan kerangka politik berbilang parti dan pilihan raya presiden serta parlimen, walaupun pemerintahan Taya terus mendominasi kehidupan politik sehingga beliau digulingkan oleh rampasan kuasa pada 3 Ogos 2005.[15]

Peralihan politik sejak 2005

[sunting | sunting sumber]

Rampasan kuasa 2005 membawa kepada pemerintahan peralihan yang diketuai Ely Ould Mohamed Vall. Kerajaan peralihan mengadakan referendum perlembagaan dan pilihan raya, sebelum menyerahkan kuasa kepada Sidi Ould Cheikh Abdallahi, yang memenangi pusingan kedua pilihan raya presiden pada Mac 2007. Abdallahi mengangkat sumpah pada 19 April 2007.[15]

Namun, pada 6 Ogos 2008 beliau digulingkan dalam satu lagi rampasan kuasa tentera yang dipimpin oleh Mohamed Ould Abdel Aziz. Abdel Aziz kemudian memenangi pilihan raya presiden 2009 dan dipilih semula pada 2014. Had perlembagaan membenarkan seorang presiden dipilih semula hanya sekali, menjadikan penggal keduanya sebagai penggal terakhirnya.[15][9]

Pada 2019, Mohamed Ould Cheikh El Ghazouani, yang pernah berkhidmat dalam kerajaan Abdel Aziz, memenangi pilihan raya presiden. Pengambilalihan jawatannya pada Ogos 2019 menandakan peralihan kuasa secara aman antara dua presiden yang dipilih buat kali pertama sejak kemerdekaan.[7]

Ghazouani bertanding semula dalam pilihan raya pada 29 Jun 2024. Majlis Perlembagaan mengesahkan beliau memperoleh 554,956 undi, bersamaan 56.12% daripada undi sah, dan dengan itu memenangi pilihan raya pada pusingan pertama. Biram Dah Abeid menduduki tempat kedua dengan 22.10%. Penggal baharu Ghazouani bermula pada 2 Ogos 2024.[8]

Geografi dan alam sekitar

[sunting | sunting sumber]
Peta topografi Mauritania
Peta topografi Mauritania.

Mauritania mempunyai keluasan 1,030,700 km² dan terletak di barat laut Afrika. Negara ini bersempadan dengan Sahara Barat di barat laut, Algeria di timur laut, Mali di timur dan tenggara serta Senegal di barat daya. Sungai Senegal membentuk sebahagian besar sempadan selatannya, manakala pesisir Atlantik memanjang kira-kira 700 km di sebelah barat.[5]

Bentuk muka bumi dan iklim

[sunting | sunting sumber]

Sebahagian besar wilayah Mauritania terdiri daripada dataran, dataran tinggi berbatu, bukit pasir dan kawasan gurun. Zon gersang meliputi kira-kira 80% keluasan negara dan dicirikan oleh suhu tinggi, udara kering dan hujan yang sangat rendah. Di tenggara terdapat zon Sahel yang menerima lebih banyak hujan bermusim dan menyokong kegiatan agropastoral. Lembah Sungai Senegal di selatan pula merupakan kawasan penting bagi pertanian, termasuk pertanian pengairan, manakala jalur pesisir membentuk zon ekologi yang tersendiri.[10]

Tanah yang sesuai untuk pertanian hanya merangkumi sebahagian yang sangat kecil daripada keseluruhan wilayah. Pertubuhan Makanan dan Pertanian Bangsa-Bangsa Bersatu (FAO) menganggarkan kawasan guna pertanian yang berpotensi kurang daripada 0.5% keluasan negara. Pertanian tadahan hujan sangat bergantung pada jumlah dan taburan hujan, menyebabkan pengeluaran terdedah kepada kemarau dan perubahan iklim.[10]

Kekurangan hujan, degradasi tanah serta pergerakan bukit pasir merupakan antara cabaran alam sekitar yang dihadapi Mauritania. Program pemulihan tanah dan penanaman spesies tumbuhan tempatan telah dilaksanakan di beberapa kawasan bagi menstabilkan bukit pasir, melindungi penempatan dan mengurangkan kesan penggurunan.[17]

Pemuliharaan

[sunting | sunting sumber]
Imej satelit Taman Negara Banc d'Arguin di pesisir Mauritania
Imej satelit Taman Negara Banc d'Arguin di pesisir Atlantik.

Taman Negara Banc d'Arguin, di pesisir utara negara, merangkumi kawasan gurun pantai, pulau, perairan cetek dan habitat marin. Kepentingan ekologi kawasan tersebut, khususnya bagi biodiversiti laut dan burung air, menyebabkan taman itu dimasukkan dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO pada 1989.[18]

Banc d'Arguin merupakan satu daripada dua tapak Warisan Dunia Mauritania. Tapak yang satu lagi ialah Ksour Purba Ouadane, Chinguetti, Tichitt dan Oualata, yang disenaraikan sebagai tapak kebudayaan pada 1996.[12]

Politik dan pemerintahan

[sunting | sunting sumber]

Perlembagaan dan institusi

[sunting | sunting sumber]

Perlembagaan 20 Julai 1991, yang kemudiannya dipinda pada 2006, 2012 dan 2017, menetapkan Mauritania sebagai sebuah republik Islam yang tidak boleh dibahagikan, demokratik dan sosial. Islam ditetapkan sebagai agama rakyat dan negara, manakala kedaulatan negara terletak pada rakyat.[9]

Presiden ialah ketua negara dan menjalankan kuasa eksekutif serta mempengerusikan Majlis Menteri. Presiden dipilih secara langsung melalui hak mengundi sejagat bagi penggal lima tahun. Seorang calon mesti memperoleh majoriti mutlak; jika tiada calon mencapainya pada pusingan pertama, dua calon teratas bertanding dalam pusingan kedua. Presiden hanya boleh dipilih semula sekali.[9]

Presiden melantik dan boleh menamatkan perkhidmatan perdana menteri. Perdana menteri menentukan dasar kerajaan di bawah kuasa presiden, mengarah dan menyelaraskan tindakan kerajaan serta membentangkan program kerajaan kepada Perhimpunan Kebangsaan. Kerajaan bertanggungjawab kepada Parlimen menurut tatacara yang ditetapkan oleh Perlembagaan.[9]

Kuasa perundangan terletak pada Parlimen yang mempunyai satu dewan, iaitu Perhimpunan Kebangsaan. Selepas pemansuhan Senat melalui pindaan perlembagaan 2017, Perhimpunan Kebangsaan menjadi satu-satunya dewan Parlimen.[9] Dewan itu mempunyai 176 ahli yang dipilih secara langsung bagi penggal lima tahun melalui sistem pilihan raya campuran. Sebanyak 125 kerusi dipilih di kawasan pilihan raya jabatan, manakala 51 kerusi lagi diisi melalui senarai berkadar pada peringkat kebangsaan.[19]

Bangunan Perhimpunan Kebangsaan Mauritania di Nouakchott
Bangunan Perhimpunan Kebangsaan Mauritania di Nouakchott.

Pilihan raya dan kepimpinan

[sunting | sunting sumber]

Presiden semasa ialah Mohamed Ould Cheikh El Ghazouani, yang memulakan penggal keduanya pada 2 Ogos 2024 selepas memenangi pilihan raya presiden Jun 2024 dengan 56.12% undi sah.[8] Perdana Menteri Mokhtar Ould Diay dilantik pada 2 Ogos 2024.[20]

Potret Presiden Mohamed Ould Cheikh El Ghazouani
Presiden Mohamed Ould Cheikh El Ghazouani pada 2025.

Perlembagaan menjamin hak mengundi yang sejagat, sama rata dan rahsia serta menetapkan bahawa kuasa politik hendaklah diperoleh, dilaksanakan dan diserahkan melalui peralihan secara aman. Pindaan perlembagaan juga menganggap rampasan kuasa dan perubahan kuasa yang tidak mengikut perlembagaan sebagai kesalahan yang boleh dihukum oleh undang-undang.[9]

Hak asasi manusia

[sunting | sunting sumber]

Perlembagaan melarang perhambaan dan semua bentuk pengabdian manusia serta menganggapnya sebagai jenayah terhadap kemanusiaan. Akta No. 2015-031 seterusnya memperkukuh kerangka undang-undang dengan mengkriminalkan perhambaan dan amalan yang menyerupainya.[21]

Walaupun mengakui kemajuan undang-undang tersebut, Jawatankuasa Hak Ekonomi, Sosial dan Kebudayaan PBB pada 2024 menyatakan kebimbangan terhadap pelaksanaan kerangka itu yang masih tidak mencukupi, keterbatasan sumber serta penerimaan sosial dan kebudayaan terhadap sesetengah amalan yang menyerupai perhambaan. Jawatankuasa itu turut mencatat laporan mengenai buruh paksa dan eksploitasi ekonomi, khususnya dalam pekerjaan domestik dan pertanian, lalu menggesa penguatkuasaan, penyiasatan dan akses kepada pemulihan yang lebih berkesan.[21]

Pembahagian pentadbiran

[sunting | sunting sumber]

Pentadbiran wilayah Mauritania dibahagikan kepada 15 wilayah (Perancis: wilaya), yang seterusnya dibahagikan kepada 63 daerah pentadbiran yang dikenali sebagai moughataa. Direktorat Jeneral Pentadbiran Wilayah melaporkan angka tersebut bersama keluasan negara 1,030,700 km² dan kepadatan penduduk kira-kira lima orang bagi setiap kilometer persegi.[22]

Peta sempadan wilayah Mauritania
Peta sempadan 15 wilayah Mauritania.

Pada peringkat pemerintahan tempatan, Perlembagaan menetapkan bahawa pihak berkuasa wilayah terdiri daripada komun dan rantau, sementara jenis pihak berkuasa wilayah lain boleh diwujudkan melalui undang-undang. Badan-badan tersebut ditadbir secara bebas melalui majlis yang dipilih mengikut peruntukan undang-undang.[9]

Tiga daripada 15 wilaya merangkumi kawasan metropolitan ibu negara, iaitu Nouakchott Nord, Nouakchott Ouest dan Nouakchott Sud.[19]

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Ekonomi Mauritania menggabungkan sektor ekstraktif yang berorientasikan eksport dengan pertanian, penternakan, perikanan dan perkhidmatan. Negara ini memiliki sumber asli yang besar, termasuk bijih besi, emas, tembaga, sumber perikanan dan hidrokarbon.[11]

Menurut World Economic Outlook Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) edisi April 2026, KDNK nominal Mauritania bagi 2026 diunjurkan sekitar AS$14.35 bilion, bersamaan kira-kira AS$3,030 seorang. KDNK berdasarkan pariti kuasa beli diunjurkan sekitar AS$43.91 bilion atau AS$9,280 seorang, manakala pertumbuhan KDNK benar diunjurkan sebanyak 4.4%.[23]

Bank Dunia menganggarkan pertumbuhan ekonomi merosot daripada 6.3% pada 2024 kepada 4.2% pada 2025, terutamanya berikutan prestasi yang lebih lemah dalam perikanan, bijih besi dan perkhidmatan serta berakhirnya beberapa kerja pembinaan besar berkaitan gas. Pengeluaran gas bermula pada 2025 dan eksport gas menyumbang kepada pendapatan eksport serta hasil fiskal. Bank Dunia menjangkakan pertumbuhan kembali kepada sekitar 4.4% pada 2026 apabila pengeluaran gas meningkat dan pelaburan awam berkembang.[11]

Perlombongan dan tenaga

[sunting | sunting sumber]
Kereta api membawa bijih besi merentasi gurun Mauritania
Kereta api membawa bijih besi merentasi kawasan gurun Mauritania.

Bijih besi telah lama menjadi antara komoditi eksport terpenting Mauritania. Société Nationale Industrielle et Minière (SNIM), syarikat perlombongan utama negara, mengendalikan perlombongan, pemprosesan, pengangkutan dan eksport bijih besi dari kawasan perlombongan di Tiris Zemmour.[24]

Menurut angka yang diterbitkan oleh SNIM bagi tahun kewangan 2025, syarikat itu menyumbang kira-kira 27% daripada jumlah eksport Mauritania dan sekitar 6% daripada KDNK negara.[25] Selain bijih besi, industri ekstraktif Mauritania merangkumi perlombongan emas dan tembaga, sementara pengeluaran gas luar pesisir yang bermula pada 2025 telah menambah sumber eksport hidrokarbon kepada ekonomi negara.[11]

Pertanian dan perikanan

[sunting | sunting sumber]

Keadaan gersang mengehadkan kawasan pertanian Mauritania. FAO menganggarkan kawasan guna pertanian kurang daripada 0.5% wilayah negara. Sistem pengeluaran berbeza mengikut zon ekologi: pertanian oasis terdapat di kawasan gersang, kegiatan agropastoral dan tanaman tadahan hujan lebih penting di zon Sahel, manakala pertanian pengairan tertumpu di lembah Sungai Senegal.[10]

Penternakan merupakan komponen penting kegiatan luar bandar, terutama di kawasan yang terlalu kering untuk pertanian tanaman secara tetap. Hasil pertanian pula berubah mengikut hujan tahunan dan terdedah kepada kemarau, degradasi tanah serta perubahan iklim.[10]

Perairan Atlantik Mauritania menyokong sektor perikanan yang penting kepada ekonomi dan eksport. Prestasi sektor ini boleh memberi kesan ketara terhadap pertumbuhan ekonomi; kelemahan kegiatan perikanan merupakan antara faktor yang disebut oleh Bank Dunia bagi penyederhanaan pertumbuhan pada 2025.[11]

Bot-bot nelayan di pelabuhan perikanan Nouakchott
Pelabuhan perikanan di Nouakchott, salah satu pusat kegiatan perikanan pesisir Mauritania.

Infrastruktur dan pengangkutan

[sunting | sunting sumber]

Jarak yang jauh antara penempatan, kepadatan penduduk yang rendah dan keluasan gurun mempengaruhi pembangunan rangkaian pengangkutan Mauritania. Nouakchott dan Nouadhibou berfungsi sebagai pusat utama bagi jaringan pengangkutan laut, udara dan darat negara.

Salah satu prasarana pengangkutan yang paling menonjol ialah landasan kereta api bijih besi milik SNIM. Landasan sepanjang lebih 700 km itu menghubungkan kawasan perlombongan di Tiris Zemmour dengan kemudahan pemunggahan dan pelabuhan bijih besi di Nouadhibou. Fungsi utamanya ialah mengangkut bijih besi untuk eksport.[24]

Di Nouakchott, Pelabuhan Autonomi Nouakchott, yang juga dikenali sebagai Port de l'Amitié, merupakan salah sebuah infrastruktur perdagangan maritim utama negara. Pihak berkuasa pelabuhan menyatakan bahawa sebahagian besar perdagangan luar Mauritania menggunakan pengangkutan laut.[26]

Lapangan Terbang Antarabangsa Nouakchott-Oumtounsy ialah lapangan terbang antarabangsa utama bagi ibu negara dan menjadi pusat terpenting bagi perjalanan udara antarabangsa Mauritania.[27]

Lapangan Terbang Antarabangsa Nouakchott-Oumtounsy
Lapangan Terbang Antarabangsa Nouakchott-Oumtounsy.

Demografi dan masyarakat

[sunting | sunting sumber]

Penduduk dan pembandaran

[sunting | sunting sumber]

Banci Penduduk dan Perumahan kelima yang dijalankan pada penghujung 2023 merekodkan 4,927,532 penduduk. Banci yang sama melaporkan kadar pertumbuhan penduduk tahunan sebanyak 3.1%, 834,352 isi rumah biasa dan purata saiz isi rumah seramai 5.9 orang. Banci-banci terdahulu telah dijalankan pada 1977, 1988, 2000 dan 2013.[6]

Dengan keluasan melebihi sejuta kilometer persegi, kepadatan penduduk negara kekal rendah, sekitar lima orang bagi setiap kilometer persegi. Penduduk juga semakin tertumpu di kawasan bandar; Direktorat Jeneral Pentadbiran Wilayah melaporkan bahawa 61.3% penduduk tinggal di kawasan bandar berdasarkan data yang diterbitkan bagi 2024.[22]

Corak penempatan tidak sekata. Kawasan selatan dan bandar-bandar utama mempunyai tumpuan penduduk yang lebih tinggi berbanding sebahagian besar wilayah gurun di utara dan pedalaman. Nouakchott berkembang menjadi pusat penduduk, pentadbiran dan ekonomi terbesar negara.

Pemandangan bandar Nouakchott
Pemandangan Nouakchott, ibu negara dan bandar terbesar Mauritania.

Bahasa dan agama

[sunting | sunting sumber]

Perlembagaan menetapkan bahasa Arab sebagai bahasa rasmi. Bahasa Arab, Pulaar, Soninke dan Wolof pula ditetapkan sebagai bahasa kebangsaan dan dianggap sebagai sebahagian daripada warisan kebangsaan bersama yang perlu dipelihara dan dipromosikan oleh negara.[9]

Hassaniyah, suatu ragam bahasa Arab yang digunakan secara meluas dalam tradisi Moor, mempunyai peranan penting dalam kesusasteraan dan kebudayaan lisan. Tradisi epik T'heydinn, misalnya, dipersembahkan dalam Hassaniyah dan diwariskan oleh penggiat tradisi lisan.[28]

Islam mempunyai kedudukan perlembagaan yang utama. Perkara 5 Perlembagaan menyatakan bahawa Islam ialah agama rakyat dan negara. Oleh sebab sumber rasmi semasa yang disemak tidak memberikan peratusan banci agama yang sebanding dan terkini, angka peratusan agama tidak digunakan di sini.[9]

Pembangunan manusia

[sunting | sunting sumber]

Menurut data Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang diterbitkan pada 2025, Indeks Pembangunan Manusia (HDI) Mauritania bagi 2023 ialah 0.563, meletakkannya di tangga ke-163 dunia. Nilai itu meningkat sedikit daripada 0.562 pada 2022.[2][3] Bagi 2023, jangka hayat ketika lahir dianggarkan 68.5 tahun, jangkaan tempoh persekolahan 7.9 tahun dan purata tempoh persekolahan 4.9 tahun.[2]

Bagi ketidaksamaan pendapatan, nilai terkini yang tersedia dalam siri Indeks Gini Bank Dunia untuk Mauritania ialah 32.0 bagi 2019.[1] Tahun tersebut dikekalkan kerana tiada nilai Mauritania yang lebih baharu dalam siri Bank Dunia yang sama setakat semakan pada Ogos 2026.

Mata wang negara ialah ouguiya Mauritania, dengan kod mata wang semasa MRU. Bank Pusat Mauritania menggunakan MRU sebagai kod ouguiya dalam data kadar pertukarannya.[29]

Kebudayaan dan warisan

[sunting | sunting sumber]

Warisan budaya Mauritania mencerminkan kedudukannya antara Sahara dan Sahel serta sejarah panjang hubungan perdagangan dan kebudayaan merentasi rantau tersebut. Empat bandar lama Ouadane, Chinguetti, Tichitt dan Oualata merupakan contoh penempatan yang dibina untuk menyokong laluan perdagangan utama Sahara dan menjadi saksi kepada hubungan kebudayaan, sosial dan ekonomi selama berabad-abad. UNESCO memasukkannya bersama-sama dalam Senarai Warisan Dunia pada 1996.[13]

Chinguetti khususnya terkenal sebagai salah satu pusat bersejarah di kawasan Sahara dan bersama tiga ksour yang lain memelihara bentuk penempatan dan warisan seni bina yang berkaitan dengan kehidupan perdagangan dan kebudayaan gurun.[13]

Masjid Chinguetti di bandar lama Chinguetti
Masjid Chinguetti, antara mercu tanda seni bina bandar lama Chinguetti.

Dalam tradisi lisan Moor, T'heydinn terdiri daripada puisi dan naratif epik yang berkaitan dengan sejarah, nilai sosial dan kehidupan masyarakat Moor. Tradisi tersebut dipersembahkan oleh penggiat tradisi lisan dengan iringan muzik dan diwariskan antara generasi. UNESCO memasukkan T'heydinn dalam Senarai Warisan Budaya Tak Ketara yang Memerlukan Perlindungan Segera pada 2011.[28]

Warisan semula jadi negara pula diwakili pada peringkat antarabangsa oleh Taman Negara Banc d'Arguin, yang dimasukkan dalam Senarai Warisan Dunia pada 1989. Bersama-sama dengan empat ksour bersejarah, taman tersebut menjadikan Mauritania mempunyai dua tapak dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO.[12]

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 "Gini index - Mauritania" (dalam bahasa Inggeris). Bank Dunia. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  2. 1 2 3 "Human Development Index and its components". UNdata (dalam bahasa Inggeris). Bahagian Perangkaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. 2025. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  3. 1 2 "Human Development Trends". UNdata (dalam bahasa Inggeris). Bahagian Perangkaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. 2025. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  4. ↑ "Maklumbalas/Pertanyaan/Aduan". Lembaga Koko Malaysia. Dicapai pada 9 Ogos 2026."موريتانيا" (dalam bahasa Arab). Kementerian Hal Ehwal Luar, Kerjasama Afrika dan Warga Mauritania di Luar Negara. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  5. 1 2 3 4 "Mauritanie" (dalam bahasa Perancis). Ministère des Affaires Étrangères, de Coopération et des Mauritaniens de l'Extérieur. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  6. 1 2 "Publication des résultats définitifs du cinquième Recensement général de la Population et de l'Habitat" (dalam bahasa Perancis). Ministère des Affaires économiques et du Développement. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  7. 1 2 "Africa in the news: Mauritania's new President Ghazouani, Mozambique's peace deal, and Pelosi and US delegation's visit to Ghana" (dalam bahasa Inggeris). Brookings Institution. 3 Ogos 2019. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  8. 1 2 3 "Délibération N° 2024/004 portant proclamation des résultats définitifs de l'élection du Président de la République" (dalam bahasa Perancis). Conseil constitutionnel de Mauritanie. 3 Julai 2024. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 "Constitution de la République Islamique de Mauritanie promulguée par l'ordonnance n° 91-022 du 20 juillet 1991, et révisée en 2017" (dalam bahasa Perancis). Conseil constitutionnel de Mauritanie. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  10. 1 2 3 4 5 "Mauritania". Family Farming Knowledge Platform (dalam bahasa Inggeris). Pertubuhan Makanan dan Pertanian Bangsa-Bangsa Bersatu. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  11. 1 2 3 4 5 "Mauritania" (dalam bahasa Inggeris). Bank Dunia. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  12. 1 2 3 "Mauritania" (dalam bahasa Inggeris). UNESCO World Heritage Centre. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  13. 1 2 3 "Decision 20 COM VIII.C: Inscription: The Ancient ksour of Ouadane, Chinguetti, Tichitt, Oualata (Mauritania)" (dalam bahasa Inggeris). UNESCO World Heritage Centre. 1996. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  14. 1 2 Handloff, Robert E., penyunting (1990). Mauritania: A Country Study (dalam bahasa Inggeris). Washington, D.C.: Federal Research Division, Library of Congress. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  15. 1 2 3 4 5 "Anciens Présidents" (dalam bahasa Perancis). Présidence de la République Islamique de Mauritanie. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  16. ↑ "Foreign Relations of the United States, 1977–1980, Volume XVII, Part 3, North Africa, Document 240" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Historian, U.S. Department of State. 15 Ogos 1979. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  17. ↑ "Giving back to the desert in Mauritania" (dalam bahasa Inggeris). Pertubuhan Makanan dan Pertanian Bangsa-Bangsa Bersatu. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  18. ↑ "Banc d'Arguin National Park" (dalam bahasa Inggeris). UNESCO World Heritage Centre. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  19. 1 2 "Députés et Roles" (dalam bahasa Perancis). Assemblée Nationale Mauritanienne. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  20. ↑ "Mokhtar Ould Diay" (dalam bahasa Perancis). Primature de la République Islamique de Mauritanie. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  21. 1 2 "Concluding observations on the second periodic report of Mauritania" (dalam bahasa Inggeris). Jawatankuasa Hak Ekonomi, Sosial dan Kebudayaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. 19 Mac 2024. E/C.12/MRT/CO/2. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  22. 1 2 "Accueil" (dalam bahasa Perancis). Direction générale de l'administration territoriale, Ministère de l'Intérieur, de la Promotion de la Décentralisation et du Développement Local. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  23. ↑ "Mauritania". IMF DataMapper: World Economic Outlook, April 2026 (dalam bahasa Inggeris). Tabung Kewangan Antarabangsa. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  24. 1 2 "About us" (dalam bahasa Inggeris). Société Nationale Industrielle et Minière. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  25. ↑ "Contribution to the economic and social development of Mauritania" (dalam bahasa Inggeris). Société Nationale Industrielle et Minière. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  26. ↑ "Présentation du PANPA" (dalam bahasa Perancis). Port Autonome de Nouakchott dit Port de l'Amitié. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  27. ↑ "L'Agence Nationale de l'Aviation Civile supervise la clôture des opérations de transport des pèlerins mauritaniens pour la saison 2026" (dalam bahasa Perancis). Agence Nationale de l'Aviation Civile. 6 Jun 2026. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  28. 1 2 "Moorish epic T'heydinn" (dalam bahasa Inggeris). UNESCO Intangible Cultural Heritage. Dicapai pada 9 Ogos 2026.
  29. ↑ "Banque Centrale de Mauritanie" (dalam bahasa Perancis). Banque Centrale de Mauritanie. Dicapai pada 9 Ogos 2026.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]


Daftar negara | Afrika | Afrika Barat
Benin | Burkina Faso | Cape Verde | Chad | Gambia | Ghana | Guinea | Guinea-Bissau | Ivory Coast | Liberia | Mali | Mauritania | Niger | Nigeria | Saint Helena | Senegal | Sierra Leone | Togo
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Mauritania&oldid=6924027"