Habsyah

Republik Demokratik Persekutuan Habsyah የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
Bendera Habsyah Lambang negara
Lagu kebangsaan: Wodefit Gesgeshi, Widd Innat Ityopp'ya "Majulah, wahai ibu Habsyah tercinta"
Lokasi Habsyah di Tanduk Afrika
Ibu negara dan bandar terbesar}	Addis Ababa
Bahasa kerja persekutuan	Amhara
Pemerintah	Republik persekutuan berparlimen
• Presiden	Taye Atske Selassie
• Perdana Menteri	Abiy Ahmed
Badan perundangan	Perhimpunan Parlimen Persekutuan
• Dewan pertuanan	Dewan Persekutuan
• Dewan rakyat	Dewan Perwakilan Rakyat
Keluasan
• Jumlah	1,104,300 km2 (426,400 bt2)
• Perairan (%)	0.7
Populasi
• Perkiraan 2025	111,652,998
• Bancian penduduk tahun 2007	73,750,932
• Kepadatan	101.1/km2 (261.8/sq mi)
KDNK (PPP)	2026
• Jumlah	Int$558.897 bilion
• Per kapita	Int$4,974
KDNK (nominal)	2026
• Jumlah	AS$121.527 bilion
• Per kapita	AS$1,081
Gini (2021)	31.1 sederhana
HDI (2023)	▲ 0.497 rendah (180)
Mata wang	Birr (ETB)
Zon waktu	UTC+3 (Waktu Afrika Timur (EAT))
Kod panggilan	+251
Kod ISO 3166	ET
DPT internet	.et

Habsyah (Jawi: حبشة; Amhara: ኢትዮጵያ, rumi: Ītyōṗṗyā), yang dikenali di peringkat antarabangsa sebagai Ethiopia, secara rasmi Republik Demokratik Persekutuan Habsyah, ialah sebuah negara dikelilingi daratan di Tanduk Afrika, Afrika Timur. Negara ini bersempadan dengan Eritrea di utara, Djibouti dan Somalia di timur, Kenya di selatan serta Sudan Selatan dan Sudan di barat. Ibu negara dan bandar terbesarnya ialah Addis Ababa. Habsyah merupakan sebuah republik persekutuan berparlimen yang terdiri daripada 12 negeri dan dua bandar berkerajaan sendiri.

Wilayah Habsyah mempunyai salah satu tradisi kenegaraan bertulis yang paling panjang di Afrika. Kerajaan Aksum, yang berkembang sejak abad-abad awal Masihi, pernah menjadi sebuah kuasa perdagangan utama yang menghubungkan Afrika, Semenanjung Arab dan dunia Mediterranean serta menerima agama Kristian pada abad ke-4. Dalam tradisi Islam, kerajaan Kristian di Habsyah turut dikenang sebagai tempat perlindungan bagi sebahagian pengikut awal Muhammad dalam Hijrah ke Habsyah. Selepas zaman Aksum, beberapa kerajaan dan dinasti termasuk Dinasti Zagwe dan Dinasti Sulaiman menguasai sebahagian besar tanah tinggi. Pada akhir abad ke-19, negara moden diperkukuh di bawah Menelik II, yang mengalahkan tentera Itali dalam Pertempuran Adwa pada 1896. Itali kemudiannya menduduki Habsyah dari 1936 hingga 1941. Pemerintahan beraja berakhir pada 1974 apabila Derg mengambil alih kuasa, sebelum rejim tersebut tumbang pada 1991.

Perlembagaan 1995 membentuk susunan persekutuan semasa berdasarkan negeri-negeri yang mempunyai autonomi yang luas. Abiy Ahmed menjadi perdana menteri pada 2018. Perang antara kerajaan persekutuan dengan pihak berkuasa Tigray dari 2020 hingga 2022 berakhir dengan perjanjian penghentian permusuhan di Pretoria, walaupun konflik bersenjata dan ketegangan politik terus berlaku di beberapa bahagian negara. Dalam pilihan raya parlimen Jun 2026, Parti Kemakmuran yang dipimpin Abiy memenangi 438 kerusi dan mengekalkan majoriti parlimen; pengundian tidak berlangsung di Tigray dan turut terjejas oleh keadaan keselamatan di beberapa kawasan lain.

Habsyah merupakan sebuah negara yang sangat berbilang etnik dan bahasa, dengan lebih daripada 80 kumpulan etnik dan lebih 100 bahasa dituturkan. Ethiopian Statistical Service mengunjurkan 111.65 juta penduduk pada 2025, sementara siri Bank Dunia menganggarkan 135.47 juta bagi tahun yang sama; perbezaan besar antara siri tersebut mencerminkan penggunaan set unjuran demografi yang berlainan selepas banci penuh terakhir pada 2007. Ekonominya masih mempunyai sektor pertanian yang besar dan Habsyah merupakan salah satu pusat asal tanaman kopi. Addis Ababa pula menempatkan ibu pejabat Kesatuan Afrika, sekali gus memberikan negara ini kedudukan penting dalam diplomasi benua Afrika.

Penamaan

Nama Habsyah mempunyai tradisi yang lama dalam bahasa Melayu dan sumber Islam. Kamus Dewan Edisi Keempat merekodkan Habsyah, Abessinia dan Ethiopia sebagai rujukan bagi negara yang sama melalui entri Habsyi. Bentuk Jawi tradisionalnya ialah حبشة, yang berkaitan dengan nama Arab الحبشة (al-Ḥabasha).

Nama yang digunakan oleh negara itu sendiri ialah Amhara: ኢትዮጵያ, rumi: Ītyōṗṗyā, yang sepadan dengan bentuk antarabangsa Ethiopia. Dalam penulisan Eropah, nama Abyssinia pernah digunakan secara meluas untuk kerajaan di tanah tinggi Habsyah. Oleh sebab wilayah kerajaan-kerajaan sejarah tersebut tidak sentiasa bertepatan dengan sempadan Republik Demokratik Persekutuan Habsyah masa kini, istilah Habsyah, Abyssinia dan Ethiopia dalam sumber sejarah perlu difahami mengikut konteks zamannya.

Sejarah

Rencana utama: Sejarah Habsyah

Aksum dan perkembangan agama

Bukti arkeologi menunjukkan kewujudan masyarakat kompleks di bahagian utara Habsyah dan Eritrea moden sejak milenium pertama SM. Antara entiti awal yang diketahui ialah Dʿmt, manakala Kerajaan Aksum muncul sebagai sebuah kuasa utama pada abad-abad awal Masihi. Pusat politiknya terletak di Aksum, di bahagian utara negara sekarang.

Stela Raja Ezana di Aksum, salah satu monumen peninggalan tamadun Aksum.

Pada kemuncaknya, Aksum menguasai rangkaian perdagangan yang menghubungkan pedalaman Afrika dengan Laut Merah, Semenanjung Arab dan Mediterranean. UNESCO menyifatkannya sebagai salah sebuah negara paling berkuasa antara Empayar Rom Timur dengan Empayar Sasan. Pemerintahan Raja Ezana pada abad ke-4 dikaitkan dengan penerimaan Kristian oleh kerajaan tersebut; prasasti dan syiling dari tempoh itu merupakan antara bukti penting perubahan tersebut.

Ilustrasi daripada Jami al-Tawarikh tahun 1314 yang menggambarkan tradisi mengenai Najasyi dan pelarian Muslim dari Makkah.

Dalam tradisi Islam, sebahagian pengikut awal Muhammad meninggalkan Makkah dan mendapatkan perlindungan di kerajaan Kristian Habsyah sebelum penghijrahan ke Madinah. Peristiwa itu dikenali sebagai Hijrah ke Habsyah. Riwayat Islam menggambarkan pemerintah yang bergelar Najasyi sebagai memberikan perlindungan kepada kumpulan tersebut walaupun wakil Quraisy meminta mereka diserahkan kembali. Peristiwa ini mempunyai tempat yang penting dalam sejarah hubungan awal antara Kristian Habsyah dengan Islam, tetapi tarikh dan butiran khususnya diketahui terutamanya melalui tradisi historiografi Islam.

Zaman pertengahan

Kemerosotan politik Aksum diikuti oleh peralihan pusat kuasa ke kawasan tanah tinggi di selatan. Dinasti Zagwe menjadi salah satu kuasa terpenting pada zaman pertengahan. Pemerintahan Raja Lalibela dikaitkan dengan pembinaan kumpulan gereja monolitik di Lalibela, yang kini terdiri daripada 11 gereja batu dan merupakan salah satu tapak utama Kristian Habsyah.

Bete Giyorgis, salah sebuah gereja batu di Lalibela.

Pada 1270, pemerintahan Dinasti Sulaiman diasaskan semula di bawah Yekuno Amlak. Pemerintah dinasti tersebut mendakwa kesinambungan daripada raja-raja Aksum dan membentuk tradisi politik yang bertahan, dengan beberapa gangguan, hingga abad ke-20. Hubungan antara kerajaan Kristian di tanah tinggi dengan kesultanan-kesultanan Muslim di sekitarnya merangkumi perdagangan, persaingan wilayah dan peperangan. Pusat kerajaan turut berpindah beberapa kali sebelum Gondar berkembang sebagai pusat politik penting pada abad ke-17.

Pembentukan negara moden

Pada pertengahan abad ke-19, Maharaja Tewodros II berusaha mengukuhkan kembali kuasa pusat selepas tempoh perpecahan politik yang dikenali sebagai Zemene Mesafint. Usaha penyatuan diteruskan dalam bentuk yang berbeza di bawah Yohannes IV dan kemudian Menelik II.

Menelik, yang menjadi maharaja pada 1889, memperluas kuasa kerajaan ke kawasan selatan, timur dan barat serta membantu membentuk sebahagian besar sempadan negara moden. Pengembangan ini turut membawa pelbagai masyarakat dengan bahasa, agama dan struktur politik yang berbeza ke dalam negara Habsyah. Addis Ababa, yang diasaskan pada penghujung abad ke-19, berkembang sebagai pusat pemerintahan.

Lukisan Habsyah yang menggambarkan Pertempuran Adwa pada 1896.

Percubaan Itali untuk menjadikan Habsyah sebuah negeri naungan membawa kepada Perang Itali-Habsyah Pertama. Tentera Menelik mengalahkan Itali dalam Pertempuran Adwa pada 1 Mac 1896. Kemenangan tersebut memastikan kemerdekaan Habsyah pada ketika kebanyakan wilayah Afrika sedang dibahagikan antara kuasa penjajah Eropah dan kemudian memperoleh kepentingan simbolik yang besar dalam sejarah Afrika dan gerakan antikolonial.

Pendudukan Itali, pemerintahan Haile Selassie dan Derg

Haile Selassie menjadi maharaja pada 1930. Pada 1935, Itali di bawah pemerintahan Benito Mussolini menyerang Habsyah dalam Perang Itali-Habsyah Kedua. Addis Ababa jatuh pada Mei 1936 dan negara itu digabungkan dengan Eritrea serta Somaliland Itali dalam Afrika Timur Itali. Haile Selassie hidup dalam buangan sehingga tentera Habsyah dan pihak Bersekutu menamatkan pendudukan Itali pada 1941.

Maharaja Haile Selassie pada 1935, menjelang pencerobohan Itali.

Selepas perang, Eritrea mula-mula dipersekutukan dengan Habsyah sebelum diserap sepenuhnya oleh kerajaan pusat. Tentangan bersenjata Eritrea berkembang menjadi perang kemerdekaan yang berpanjangan. Pada masa yang sama, masalah ekonomi, kebuluran, ketidakpuasan dalam angkatan tentera dan penentangan terhadap pemerintahan beraja semakin melemahkan kerajaan Haile Selassie.

Pada September 1974, sebuah jawatankuasa tentera yang kemudiannya dikenali sebagai Derg menggulingkan Haile Selassie. Derg mengisytiharkan dasar sosialis, menjalankan nasionalisasi dan pembaharuan tanah serta menjalin hubungan rapat dengan Kesatuan Soviet. Tempoh ini turut menyaksikan keganasan politik yang dikenali sebagai Keganasan Merah, perang dengan Somalia di Ogaden, pemberontakan bersenjata di beberapa wilayah dan kebuluran besar pada 1980-an.

Gabungan pemberontak yang dipimpin oleh Barisan Demokratik Revolusioner Rakyat Habsyah (EPRDF) menawan Addis Ababa pada Mei 1991 dan pemerintahan Derg tumbang. Eritrea kemudiannya mengadakan referendum kemerdekaan pada 1993 dan menjadi sebuah negara berdaulat, menyebabkan Habsyah kehilangan akses terus ke laut.

Republik persekutuan sejak 1991

Kerajaan peralihan selepas 1991 menyusun semula negara berasaskan prinsip persekutuan. Perlembagaan yang berkuat kuasa pada 1995 menubuhkan Republik Demokratik Persekutuan Habsyah dan memberikan kuasa perlembagaan kepada negeri-negeri anggota berdasarkan susunan wilayah yang sebahagian besarnya berkaitan dengan bahasa dan identiti etnik.

EPRDF mendominasi politik persekutuan selama lebih dua dekad, termasuk di bawah Perdana Menteri Meles Zenawi dan Hailemariam Desalegn. Tempoh tersebut menyaksikan pertumbuhan ekonomi dan pelaburan besar dalam prasarana, tetapi turut disertai kritikan terhadap sekatan politik, pilihan raya yang tidak kompetitif dan tindakan kerajaan terhadap pembangkang.

Selepas beberapa tahun tunjuk perasaan dan pergolakan politik, Hailemariam meletakkan jawatan dan Abiy Ahmed mengangkat sumpah sebagai perdana menteri pada 2 April 2018. Kerajaannya pada awalnya melaksanakan pembebasan tahanan politik dan beberapa pembaharuan ekonomi dan politik, serta memulihkan hubungan diplomatik dengan Eritrea.

Hubungan antara kerajaan persekutuan dengan pimpinan Barisan Pembebasan Rakyat Tigray (TPLF) kemudian merosot. Peperangan meletus di Tigray pada November 2020 dan berkembang menjadi konflik besar yang melibatkan pasukan persekutuan, pasukan Tigray, tentera Eritrea serta beberapa pasukan serantau. Kerajaan persekutuan dan TPLF menandatangani Perjanjian Penghentian Permusuhan Kekal di Pretoria pada 2 November 2022, yang menghentikan peperangan berskala besar antara kedua-dua pihak.

Walaupun demikian, keadaan keselamatan tidak kembali stabil sepenuhnya. Pada 2025, pertempuran berterusan antara pasukan kerajaan dengan kumpulan bersenjata di Amhara dan sebahagian Oromia, sementara Tigray mengalami ketegangan dalaman dan pertikaian wilayah. Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu menganggarkan kira-kira 3.3 juta orang menjadi pelarian dalaman pada pertengahan 2025.

Geografi

Rencana utama: Geografi Habsyah

Habsyah meliputi kira-kira 1,104,300 km² dan merupakan negara dikelilingi daratan terbesar dari segi penduduk di dunia. Negara ini terletak antara kawasan Sahel, tanah tinggi Afrika Timur dan pesisir Laut Merah, walaupun tidak lagi mempunyai pantai sejak kemerdekaan Eritrea pada 1993. Habsyah bersempadan dengan enam negara: Eritrea, Djibouti, Somalia, Kenya, Sudan Selatan dan Sudan.

Sebahagian besar bahagian tengah dan utara negara terdiri daripada Tanah Tinggi Habsyah, yang dipisahkan dan dikelilingi lembah serta dataran rendah. Sistem Lembah Rekahan Afrika Timur merentasi negara dari timur laut ke barat daya dan memisahkan sebahagian tanah tinggi barat laut daripada tanah tinggi tenggara. Ras Dashen di Pergunungan Simien merupakan puncak tertinggi negara. Di timur laut, kawasan Lekukan Danakil merangkumi antara kawasan daratan terendah dan paling panas di dunia.

Landskap mineral di Dallol, Lekukan Danakil, di timur laut Habsyah.

Tasik Tana di barat laut ialah tasik terbesar negara dan menjadi sumber utama Nil Biru, yang kemudiannya bergabung dengan Nil Putih di Sudan untuk membentuk Sungai Nil. Sistem sungai yang lain mengalir ke lembangan Sungai Awash, Somalia dan Kenya.

Tasik Tana, tasik terbesar di Habsyah dan sumber utama Nil Biru.

Bentuk muka bumi dan iklim

Ketinggian mempunyai pengaruh besar terhadap iklim. Tanah tinggi pada umumnya lebih sederhana dan menerima hujan yang lebih banyak, manakala kawasan rendah di timur dan timur laut jauh lebih panas dan kering. Di sebahagian besar tanah tinggi, musim hujan utama berlaku antara Jun dengan September, sementara beberapa kawasan juga menerima hujan yang lebih singkat pada awal tahun.

Variasi hujan yang besar menyebabkan negara terdedah kepada kemarau dan banjir. Perubahan iklim menambah tekanan terhadap pertanian tadahan hujan, sumber air dan mata pencarian luar bandar, khususnya di kawasan rendah yang kering.

Alam sekitar

Landskap Taman Negara Simien di tanah tinggi utara Habsyah.

Perbezaan ketinggian, iklim dan bentuk muka bumi menghasilkan kepelbagaian ekosistem daripada kawasan afroalpin di pergunungan hingga padang rumput dan semak separa gurun. Taman Negara Simien dan Taman Negara Pergunungan Bale diiktiraf sebagai tapak semula jadi Warisan Dunia UNESCO.

Tekanan alam sekitar utama termasuk kemerosotan tanah, hakisan, penyahhutanan setempat, perubahan guna tanah serta kejadian kemarau dan banjir. Kepentingan pertanian kepada kehidupan penduduk menjadikan pengurusan tanah dan air berkait rapat dengan keselamatan makanan dan pembangunan luar bandar.

Politik dan pentadbiran

Rencana utama: Politik Habsyah

Sistem kerajaan dan pilihan raya

Perlembagaan 1995 mentakrifkan Habsyah sebagai sebuah negara persekutuan dan demokratik. Kuasa perundangan persekutuan dilaksanakan melalui Perhimpunan Parlimen Persekutuan yang mempunyai dua dewan, iaitu Dewan Perwakilan Rakyat dan Dewan Persekutuan. Dewan Perwakilan Rakyat merupakan badan perundangan utama di peringkat persekutuan, manakala Dewan Persekutuan mempunyai tanggungjawab khusus berhubung hubungan antara negeri, tafsiran perlembagaan dan isu yang berkaitan dengan bangsa, kewarganegaraan serta rakyat dalam sistem persekutuan.

Presiden Habsyah ialah ketua negara dengan fungsi yang sebahagian besarnya bersifat perwakilan, sementara perdana menteri mengetuai kerajaan dan memegang kuasa eksekutif utama. Taye Atske Selassie dipilih sebagai presiden oleh sidang bersama kedua-dua dewan parlimen pada 7 Oktober 2024. Abiy Ahmed pula menjadi perdana menteri sejak 2 April 2018.

Dalam pilihan raya persekutuan pada 1 Jun 2026, Parti Kemakmuran memenangi 438 kerusi yang dipertandingkan dan memperoleh majoriti yang mencukupi untuk terus menguasai Dewan Perwakilan Rakyat. Pengundian tidak berlangsung di Tigray dan tidak dapat dilaksanakan di beberapa kawasan lain disebabkan masalah keselamatan. Kumpulan pembangkang dan pertubuhan hak asasi manusia telah membangkitkan isu penahanan tokoh politik, kebebasan media dan ruang masyarakat sivil; kerajaan pula menafikan bahawa tindakan keselamatannya merupakan dasar penindasan sistematik.

Pembahagian pentadbiran

Habsyah terdiri daripada 12 negeri dan dua bandar berkerajaan sendiri, Addis Ababa dan Dire Dawa. Negeri dibahagikan kepada zon, kemudian kepada woreda atau daerah dan seterusnya kebele, iaitu unit pentadbiran tempatan yang terkecil. Struktur semasa mengalami perubahan besar sejak 2020: Sidama menjadi negeri berasingan, Negeri Rakyat Habsyah Barat Daya dibentuk pada 2021, manakala Habsyah Selatan dan Habsyah Tengah diwujudkan pada 2023 daripada baki wilayah bekas Negeri Bangsa, Kewarganegaraan dan Rakyat Selatan.

Pembahagian pentadbiran peringkat pertama Habsyah selepas penyusunan semula negeri-negeri di selatan pada 2023.

Unjuran penduduk wilayah bagi Julai 2025 adalah seperti berikut. Angka dibundarkan kepada dua tempat perpuluhan juta berdasarkan siri Ethiopian Statistical Service; sekitar 0.15 juta penduduk dalam kawasan bancian khas tidak diperuntukkan kepada mana-mana daripada 14 unit dalam jadual.

Pembahagian pentadbiran peringkat pertama Habsyah, 2025

Negeri atau bandar	Status	Pusat pentadbiran	Penduduk 2025 (juta)
Tigray	Negeri	Mekelle	6.04
Afar	Negeri	Semera	2.16
Amhara	Negeri	Bahir Dar	23.88
Oromia	Negeri	Addis Ababa	42.69
Somali	Negeri	Jijiga	6.96
Benishangul-Gumuz	Negeri	Asosa	1.32
Sidama	Negeri	Hawassa	4.93
Habsyah Tengah	Negeri	Hosaena	6.54
Habsyah Selatan	Negeri	Wolaita Sodo	7.93
Habsyah Barat Daya	Negeri	Bonga	3.52
Gambela	Negeri	Gambela	0.56
Harari	Negeri	Harar	0.30
Addis Ababa	Bandar berkerajaan sendiri	Addis Ababa	4.11
Dire Dawa	Bandar berkerajaan sendiri	Dire Dawa	0.58

Hubungan luar

Kedudukan Habsyah di Tanduk Afrika dan saiz penduduknya menjadikannya salah satu negara yang berpengaruh dalam politik serantau. Addis Ababa ialah tempat ibu pejabat Kesatuan Afrika. Negara ini turut terlibat dalam organisasi serantau seperti Pihak Berkuasa Antara Kerajaan mengenai Pembangunan (IGAD) dan Pasaran Bersama untuk Afrika Timur dan Selatan (COMESA).

Pusat Persidangan Kesatuan Afrika di Addis Ababa.

Hubungan dengan negara jiran dipengaruhi oleh isu keselamatan, perdagangan, penggunaan pelabuhan dan perkongsian sumber air. Pembinaan Empangan Renaissance Besar Habsyah (GERD) di Nil Biru khususnya menjadi isu diplomatik utama dengan Mesir dan Sudan. Habsyah menegaskan empangan itu penting untuk pembangunan tenaga, sementara Mesir membangkitkan kebimbangan terhadap kesannya kepada bekalan air semasa tempoh kemarau. Perbincangan mengenai kaedah operasi empangan terus melibatkan ketiga-tiga negara.

Ekonomi

Rencana utama: Ekonomi Habsyah

Ekonomi Habsyah merangkumi pertanian berskala kecil, perkhidmatan, pembuatan, pembinaan dan perusahaan milik negara yang besar. Pertanian kekal penting kepada pekerjaan, eksport dan kehidupan penduduk luar bandar. Kopi mempunyai kedudukan yang sangat menonjol: Pertubuhan Makanan dan Pertanian menganggarkan kira-kira 5.8 juta pekebun kecil terlibat secara langsung dalam penanamannya dan mata pencarian lebih 25 juta orang berkaitan dengan rantaian nilai kopi.

Menurut unjuran World Economic Outlook Tabung Kewangan Antarabangsa bagi 2026, keluaran dalam negara kasar (KDNK) nominal Habsyah berjumlah kira-kira AS$121.5 bilion, atau AS$1,081 seorang. KDNK berasaskan pariti kuasa beli diunjurkan pada kira-kira $558.9 bilion dalam dolar antarabangsa, atau $4,974 seorang, dengan pertumbuhan KDNK benar sebanyak 9.2 peratus.

Sejak 2024, kerajaan melaksanakan program pembaharuan makroekonomi yang merangkumi perubahan sistem kadar pertukaran, dasar kewangan dan fiskal serta pembaharuan perusahaan awam. Program tersebut disokong melalui kemudahan kredit empat tahun Tabung Kewangan Antarabangsa. Penilaian IMF pada Julai 2026 mendapati hasil makroekonomi setakat itu lebih baik daripada jangkaan awal, tetapi menekankan risiko daripada kejutan harga import, hutang, tekanan fiskal dan keadaan keselamatan.

Kadar kemiskinan kekal tinggi. Berdasarkan ukuran terkini Bank Dunia yang tersedia, 38.6 peratus penduduk hidup di bawah garis kemiskinan antarabangsa AS$3 sehari pada harga PPP 2021 dalam pemerhatian tahun 2021. Perbezaan wilayah, konflik, inflasi serta pendedahan kepada kemarau dan banjir juga mempengaruhi taraf hidup.

Empangan Renaissance Besar Habsyah di Nil Biru.

Tenaga hidro merupakan komponen utama strategi pembangunan tenaga negara. Empangan Renaissance Besar Habsyah di Nil Biru, yang mula dibina pada 2011, dirasmikan pada 9 September 2025 dengan kapasiti maksimum 5,150 MW, menjadikannya kemudahan hidroelektrik terbesar di Afrika. Kerajaan menjangka pengeluaran tersebut dapat meningkatkan bekalan elektrik domestik dan eksport tenaga serantau, tetapi peluasan rangkaian penghantaran kekal diperlukan untuk meningkatkan akses di kawasan luar bandar.

Demografi

Rencana utama: Demografi Habsyah

Penduduk

Banci Penduduk dan Perumahan 2007 merekodkan 73,750,932 penduduk dan masih merupakan banci penuh kebangsaan terkini. Oleh sebab tiada banci kebangsaan baharu yang lengkap, jumlah penduduk semasa bergantung pada unjuran.

Ethiopian Statistical Service mengunjurkan 111,652,998 penduduk pada 2025, terdiri daripada kira-kira 26.98 juta penduduk bandar dan 84.67 juta penduduk luar bandar. Unjuran tersebut dibina berasaskan antara lain banci 2007, tinjauan demografi dan kesihatan serta tinjauan antara banci. Sebaliknya, siri data Bank Dunia menganggarkan 135,472,051 penduduk bagi 2025. Oleh itu, angka penduduk Habsyah berbeza dengan ketara mengikut siri statistik yang digunakan.

Penduduk terdiri daripada lebih 80 kumpulan etnik. Antara kelompok terbesar ialah orang Oromo, orang Amhara, orang Somali, orang Tigray, Sidama, Gurage dan Afar. Corak penempatan sangat berbeza mengikut wilayah, dengan sebahagian besar penduduk masih tinggal di kawasan luar bandar.

Bahasa

Habsyah mempunyai kepelbagaian linguistik yang sangat tinggi dan lebih daripada 100 bahasa dilaporkan dituturkan. Bahasa-bahasa tersebut terutama tergolong dalam cabang bahasa Afro-Asia, termasuk bahasa Semitik, Kush dan Omotik, di samping beberapa bahasa Nilo-Sahara.

Perkara 5 Perlembagaan menyatakan bahawa semua bahasa Habsyah mempunyai pengiktirafan negara yang sama dan menetapkan bahasa Amhara sebagai bahasa kerja Kerajaan Persekutuan, sementara negeri bebas menentukan bahasa kerja masing-masing. Dalam pentadbiran persekutuan semasa, bahasa Oromo, bahasa Somali, bahasa Afar dan bahasa Tigrinya turut diiktiraf sebagai bahasa kerja bersama bahasa Amhara.

Bahasa Amhara dan Tigrinya ditulis dengan tulisan Ge'ez, sementara Oromo, Somali dan beberapa bahasa lain lazimnya menggunakan tulisan Latin. Penggunaan bahasa dalam pendidikan dan pentadbiran berbeza mengikut negeri.

Agama

Kristian dan Islam mempunyai sejarah yang panjang di Habsyah. Gereja Tewahedo Ortodoks Habsyah berkembang daripada penerimaan Kristian oleh kerajaan Aksum pada abad ke-4, manakala hubungan dengan Islam bermula sejak zaman awal agama itu melalui tradisi Hijrah ke Habsyah.

Seorang paderi Gereja Tewahedo Ortodoks Habsyah dalam upacara Timkat.

Oleh sebab tiada banci penuh yang lebih baharu, komposisi agama kebangsaan yang paling lengkap masih berdasarkan banci 2007. Banci tersebut merekodkan 43.5 peratus penduduk sebagai penganut Ortodoks Habsyah, 33.9 peratus Muslim, 18.6 peratus Protestan dan 0.7 peratus Katolik, manakala selebihnya menganut kepercayaan tradisional atau agama lain. Angka ini perlu dianggap sebagai gambaran bagi 2007 dan bukannya anggaran komposisi agama semasa.

Infrastruktur dan pengangkutan

Sebagai negara dikelilingi daratan, Habsyah sangat bergantung pada hubungan darat dengan pelabuhan negara jiran. Koridor Addis Ababa–Djibouti ialah laluan perdagangan luar yang paling penting; Bank Dunia menganggarkan lebih 95 peratus perdagangan import dan eksport Habsyah mengikut isipadu menggunakan koridor tersebut. Koridor itu merangkumi jaringan jalan raya dan Kereta Api Addis Ababa–Djibouti, yang menghubungkan pedalaman Habsyah dengan pelabuhan Djibouti.

Kereta api di laluan Kereta Api Addis Ababa–Djibouti.

Jaringan jalan raya merupakan bentuk pengangkutan darat utama bagi penumpang dan barangan di kebanyakan negara. Pembangunan dan penyelenggaraan jalan tetap menjadi cabaran disebabkan saiz negara, bentuk muka bumi bergunung-ganang serta keadaan keselamatan di sesetengah kawasan.

Lapangan Terbang Antarabangsa Bole di Addis Ababa ialah hab penerbangan utama. Ethiopian Airlines, yang dimiliki kerajaan Habsyah, beribu pejabat di Bole dan menyediakan rangkaian lebih 145 destinasi penumpang dan kargo antarabangsa, termasuk lebih 60 bandar di Afrika. Kedudukan Addis Ababa dan rangkaian syarikat penerbangan tersebut menjadikannya salah satu hab penerbangan antarabangsa utama di Afrika.

Pesawat Boeing 787 Dreamliner milik Ethiopian Airlines di Lapangan Terbang Antarabangsa Bole.

Pendidikan dan kesihatan

Pendidikan asas ditadbir melalui gabungan kerajaan persekutuan dan negeri, dengan bahasa pengantar awal berbeza mengikut dasar negeri dan bahasa tempatan. Tinjauan Demografi dan Kesihatan Habsyah 2024–25 mencatat kadar kehadiran bersih sekolah rendah sebanyak 63.2 peratus secara keseluruhan, dengan perbezaan besar antara kawasan bandar dengan luar bandar serta antara negeri.

Konflik merupakan halangan besar kepada pendidikan di beberapa wilayah. Menurut anggaran Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang dipetik oleh Human Rights Watch, lebih sembilan juta kanak-kanak tidak bersekolah pada 2025 akibat konflik dan bencana alam.

Sistem kesihatan terdiri daripada kemudahan awam, swasta dan organisasi bukan kerajaan, dengan akses yang jauh lebih tinggi di kawasan bandar berbanding sesetengah kawasan luar bandar. Bank Dunia merekodkan jangka hayat ketika lahir sebanyak 68 tahun pada 2024. Negara masih menghadapi cabaran berkaitan kemiskinan, kekurangan zat makanan, penyakit berjangkit, kematian ibu dan bayi serta gangguan perkhidmatan akibat konflik dan pemindahan penduduk.

Kebudayaan

Kebudayaan Habsyah mencerminkan kepelbagaian bahasa, agama dan sejarah masyarakat Oromo, Amhara, Tigray, Somali, Afar, Sidama, Gurage, Harari dan banyak kelompok lain. Tradisi Kristian tanah tinggi, warisan Islam di kawasan seperti Harar, budaya pastoral di tanah rendah serta tradisi masyarakat selatan menyumbang kepada kepelbagaian kebudayaan negara.

Bangunan bersejarah di Harar Jugol, salah satu pusat utama warisan Islam di Habsyah.

Warisan bertulis bahasa Ge'ez dan tulisan Ge'ez mempunyai kedudukan penting dalam sejarah kesusasteraan dan agama negara. Bahasa Ge'ez tidak lagi digunakan secara meluas sebagai bahasa pertuturan, tetapi kekal sebagai bahasa liturgi dalam tradisi gereja Habsyah. Tulisan yang berkembang daripadanya terus digunakan bagi bahasa Amhara dan Tigrinya.

Habsyah mempunyai 12 tapak dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO setakat 2026, terdiri daripada sepuluh tapak kebudayaan dan dua tapak semula jadi. Tapak kebudayaan tersebut merangkumi Aksum, gereja batu Lalibela, Fasil Ghebbi, bandar bersejarah Harar Jugol, Landskap Budaya Konso, Landskap Budaya Gedeo, Tiya, lembah bawah Awash dan Omo, serta tapak arkeologi dan paleontologi Melka Kunture dan Balchit. Dua tapak semula jadinya ialah Taman Negara Simien dan Taman Negara Pergunungan Bale.

Kopi mempunyai kepentingan ekonomi dan sosial yang khusus. Habsyah diiktiraf sebagai salah satu pusat asal Coffea arabica, dan penanaman serta penggunaan kopi berkait rapat dengan kehidupan luar bandar dan amalan sosial di pelbagai bahagian negara.

Penyediaan kopi secara tradisional menggunakan jebena; upacara kopi merupakan amalan sosial yang meluas di Habsyah.

Lihat juga

• Tanduk Afrika
• Kesatuan Afrika
• Senarai negara berdaulat
• Senarai Tapak Warisan Dunia di Habsyah

Pautan luar

• Media berkaitan Habsyah di Wikimedia Commons