जीवની જીજ્ઞાસા ઉત્કટ હોય તેમ છતાં તેની સાધના એકધારી સતત બન્યા કરતી હોતી નથી. મારી જીજ્ઞાસા ઉત્કટ તો હતી, પણ તેની સાથે તે સતત, સ્થિર અને ઊર્ધ્વગામી એમ ત્રણ લક્ષણો તેના જે હોવા જોઈએ તે ન હતા, અધૂરા હતા. એટલે સાધનામાં જામતા જામતા અને સ્થિર થતા ૬ વર્ષ થયેલા. જે जीवની જીજ્ઞાસા સતત, સ્થિર અને ઊર્ધ્વગામી અને ઉત્કટ હોય તેણે સાધનામાં દ્રઢ થઇ જતા વાર ન લાગે. જીજ્ઞાસા ઉપરાંત પણ સાધનામાં દ્રઢ થવા માટે બીજા ગુણોની જરૂર હોય છે. સાધના પરત્વેનો મક્કમ નિશ્વયાત્મક મન, બુદ્ધિ અને પ્રાણથી થયેલો નિર્ધાર હોય તો તેથી સાધનામાં વધારે વેગ મળે છે. એના સિવાય જીવનમાં બીજો કોઈ માર્ગ નથી, અને જીવન-વિકાસને માટે સાધના એ જ અંતિમ માર્ગ છે, એવી જે जीवને આત્મપ્રતીતિ છે, તે કશાથી પછી આવરાઈ જતા નથી, પરંતુ આપણામાં તો એટલું સેળભેળપણું રહેલું છે કે ન પૂછો વાત. સાધકે નમ્રમાં નમ્ર થવું ઘટે. તે દિશામાં આપણો પૂરેપૂરો જાગ્રત પ્રયત્ન અને અંતરનો પ્રેમભક્તિભર્યો સહકાર હજી તો જાગૃત્ત થયો નથી. બે વચન તીખા તમતમાં અપમાનભર્યા કોઈ કહે તો મન છણછણી ઊઠે. સાધકમાંથી અભિમાન પૂરું ઓગળવું જોઈએ અને પ્રત્યેક કર્મમાં પ્રભુપ્રીત્યર્થે તે થયા કરે એવી આંતરિક ભાવના અને તે થયા પછી તેનું પ્રેમભક્તિથી જ્ઞાન વડે કરીને સમર્પણ થવું, કે એ બધું થયા કરે-અને તે પણ સહજ મેળે-ત્યારે જ સાધના પાકી થઇ ગણાય.

(જીવન સોપાન, પૃ.૩૬, આ.છઠ્ઠી)

   

પુરા નિરાગ્રહી થવાની બાબતમાં પણ એક મોટો અપવાદ છે: જો કે આપણે પોતે હજી તેવી રીતના પુરેપુરા તો થઇ શક્યા નથી, અને તેવા થવાનું તત્પરતાયુક્ત દિલ પણ પ્રગટેલું નથી, તેમ છતાં સમજણની દ્રષ્ટિ પ્રગટાવાવાને માટે લખું છું.

જે સાધન આપણે કરી રહેલા છીએ અથવા તો જે સાધન આપણે કરવાનું છે, તેને સંપૂર્ણતાથી પૂરેપૂરું એકધારું વળગી રહેવામાં ભાવનાભર્યો આગ્રહ રાખ્યા જ કરવાનો છે. સાધનાની બાબતમાં અંતરાય પ્રગટાવે એવો કશો પણ આંતરિક કે બાહ્ય પ્રસંગ ઊપજતા આપણે દ્રઢ, મક્કમ, મરણીયો આગ્રહ રાખી રાખીને સાધનાની ભાવનાને સાનુકૂળ

હોય એવું જ વર્તન ચેતી ચેતીને રાખવાને અને તેની ભાવનાથી જીવનમાં પ્રવર્તવાને માટે મથી મથીને આપણે ભાન પ્રગટાવવાનું છે. વચમાં પ્રગટતા અંતરાયોને તો જરા પણ મચક આપવાની નથી. આમ સાધના સિવાયની તમામ બાબતમાં-પછી તે ઝીણી હોય કે મોટી હોય, ત્યાં ત્યાં, તેમાં-અનાગ્રહ અને જ્યાં સાધનાની ભાવનાની હકીકત હોય, પ્રશ્ન હોય ત્યાં ત્યાં દ્રઢતાયુક્ત મરણીયો આગ્રહ-એવી બે પ્રકારની ભાવના આપણે કેળવવાની છે.

(જીવનદર્શન, પૃ.-૧૬૨-૧૬૩, દસમી આવૃત્તિ)

Occasionally ego changes and hides its true colors and takes the form of humility.

Pujya Shree Mota
Life and works,
Edition 1; page 522.

વહાલાં સ્વજનો,

હરિ :ૐ આશ્રમ-સુરત દ્વારા સપ્ટેમ્બર માસના હરિભાવનો અંક વેબ સાઈટ પર મુકવામાં આવ્યો છે. આ અંક પીડીએફ ફાઈલ સ્વરૂપે વાંચવા માટે આપ નીચેની લીંક પર ક્લીક કરીને વાંચી શકો છો.

http://www.hariommota.org/read_literature.php?haribhav=true&id=168

 ઉપરાંત આ બ્લોગના વાંચકોની સરળતા માટે આ બ્લોગના હરીભાવ પેઝમાં પણ આપ આ અંક વાંચી શકો છો તેમજ ડાઉનલોડ પણ કરી શકો છો. પેઈઝ્ની લીન્ક નીચે મુજબ છે.

http://www.pujyashreemota.co.cc/p/blog-page_14.html

Acceptance of our weakness is to become strong and not to entertain weakness.

Pujya Shree Mota
Life and works
Edition 1; page 524.