Idi na sadržaj

Trinidad i Tobago

Uredi veze
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Trinidad i Tobago
Republic of Trinidad and Tobago
Zastava Trinidada i Tobaga Trinidada i Tobaga
Zastava
Himna: "Forged From The Love of Liberty"
Položaj Trinidada i Tobaga na karti
Položaj Trinidada i Tobaga
Glavni grad Port of Spain
Najveći grad Chaguanas
Službeni jezik engleski
Etničke grupe 
[1]
Religija
Državno uređenje Unitarna parlamentarna republika
• Predsjednik
 Christine Kangaloo
• Premijer
 Kamla Persad-Bissessar
Zakonodavstvo
Senat
Nezavisnost 31. august 1962. od Ujedinjenog Kraljevstva 
Površina
• Ukupno
 5.131 km2 (164)
• Vode (%)
 zanemarljivo
294/km2 (34)
• Procjena (2025)
 1.512.779 
BDP (PKM) 2023
• Ukupno
 Povećanje $43,658 milijarde[2] (126)
Povećanje $30.718[2] (58)
BDP (nominalni) 2023
• Ukupno
 Gubitak $27,887 milijardi[2] (107)
Gubitak $19.621[2] (47)
Gini (2012) 39,0[3] 
HDI (2023) 0,807[4] 
Valuta Dolar trinidada i tobaga
Vremenska zona UTC−04:00
Pozivni broj +868
Internetska domena .tt

Trinidad i Tobago zvanično Republika Trinidad i Tobago, najjužnija je ostrvska država u južnom dijelu Karipskog mora, uz obalu Venecuele. Sastoji se od dva ostrva, Trinidad (4828 km2) i Tobago (300 km2), te nekoliko manjih ostrvaca. Glavni grad je Port of Spain, dok je najveća i najnaseljenija općina Chaguanas. Trinidad i Tobago čine najjužnija ostrva u lancu istočnih karipskih ostrva[5] i nalaze se u blizini južnoameričkog kontinenta, sjeverno do sjeveroistočno od Venecuele i sjeverozapadno od Gvajane.[5]

Trinidad i Tobago se nalazi 11 km sjeverno do sjeveroistočno od obale Venecuele, 130 km južno od Grenade i 287 km jugozapadno od Barbadosa.[6][7][8] Autohtoni narodi naseljavali su Trinidad vijekovima prije španske kolonizacije, koja je uslijedila nakon dolaska Kristofora Kolumba 1498. Španski guverner José María Chacón predao je ostrvo britanskoj floti pod komandom Sir Ralpha Abercrombyja 1797.[9] Trinidad i Tobago su ustupljeni Britaniji 1802. prema Amijenskom sporazumu kao zasebne teritorije, a ujedinjeni su 1889.[10] Trinidad i Tobago stekli su nezavisnost 1962, a republičko uređenje uspostavljeno je 1976.[11][6]

Za razliku od većine karipskih zemalja i teritorija koje se uveliko oslanjaju na turizam, privreda ove zemlje je prvenstveno industrijska i zasniva se na velikim rezervama nafte i plina.[12][13] Zemlja je izložena manjem broju uragana nego većina karipskog područja jer se nalazi južnije.

Trinidad i Tobago je poznat po svojim afričkim i indijsko-karipskim kulturama, što se ogleda u velikom i čuvenom karnevalu Trinidada i Tobaga, proslavama Hosay i Diwali, kao i po tome što je domovina instrumenta *steelpan*, plesa limbo i muzičkih pravaca kao što su kalipso, soka, rapso, *chutney* muzika i *chutney soca*.

Historija

[uredi | uredi izvor]

Ostrvo Trinidad otkrio je Kristofor Kolumbo 31. jula 1498. Tobago je također otkrio Kolumbo 1498. Isprva se zvao Bella Forma, a kasnije je preimenovan u Tobago. Za razliku od Trinidada, Tobago je konstantno mijenjao vlasnika u ratovima između Francuske, Nizozemske i Engleske. Pariskim mirom 1763, Tobago je Francuska ustupila Velikoj Britaniji. Od 1814. (Pariski mir) Tobago je u stalnom britanskom posjedu.

Nakon pobjede Britanaca nad udruženom francusko-španskom flotom, u bitki kod Sao Vicentea, 14. februara 1797, Britanci su okupirali Trinidad. Francuzi su se odrekli Trinidada 1802. (Amienski mir).

Od 1889. Trinidad i Tobago je zajedničko ime kolonije u vlasništvu Velike Britanije. Godine 1958. Trinidad i Tobago postaje član Zapadnoindijske Federacije, a 1962. je proglasio samostalnost. Stranka People's National Movement, PNM, je pobijedila na izborima a njen čelnik Eric Eustace Williams, postao prvi premijer 1962-1981. Trinidad i Tobago je 1962 pristupio Commonwealthu.

Vlada

[uredi | uredi izvor]

Političke podjele

[uredi | uredi izvor]

Geografija

[uredi | uredi izvor]
Karta Trinidada i Tobaga

Trinidad i Tobago se nalazi između 10° 2' i 11° 12' sjeverne geografske širine i 60° 30' i 61° 56' zapadne geografske dužine; Karipsko more ga okružuje sa sjevera, Atlantski okean s istoka i juga, a Zaljev Paria sa zapada. Smješten je na krajnjem jugoistoku karipske regije, pri čemu je ostrvo Trinidad udaljeno samo 11 km od obale Venecuele (kopneni dio Južne Amerike), preko kanala Columbus.[6] Ostrva predstavljaju fiziografski nastavak Južne Amerike.[14] Zemlja zauzima površinu od 5.128 kvadratnih kilometara[15] i sastoji se od dva glavna ostrva, Trinidada i Tobaga, razdvojena moreuzom širine 37 km, te niza znatno manjih ostrva, uključujući Chacachacare, Monos, Huevos, Gaspar Grande (ili Gasparee), Little Tobago i ostrvo Saint Giles.[6]

Topografija Trinidada i Tobaga
Trinidad and Tobago iz svemira

Trinidad ima površinu od 4.768 kvadratnih kilometara (što čini 93,0% ukupne površine zemlje), uz prosječnu dužinu od 80 kmi prosječnu širinu od 59 km. Tobago ima površinu od oko 300 kvadratnih kilometara (odnosno 5,8% površine zemlje), dužinu od 41 kilometar i najveću širinu od 12 kilometara. Trinidad leži na kontinentalnom šelfu Južne Amerike, te se stoga geološki smatra dijelom Južne Amerike.[6]

Reljef ostrva čini mješavina planina i ravnica.[11] Na Trinidadu se Sjeverni lanac proteže paralelno sa sjevernom obalom i obuhvata najviši vrh zemlje (El Cerro del Aripo), visok 940 m,[11] te drugi najviši vrh (El Tucuche, 936 m.[6] Ostatak ostrva je uglavnom ravniji, izuzev Centralnog lanca i brda Montserrat u središnjem dijelu ostrva, te Južnog lanca i brda Trinity na jugu. Ova tri planinska lanca određuju hidrografsku mrežu Trinidada.[14] Istočna obala poznata je po svojim plažama, među kojima se posebno ističe plaža Manzanilla. Na ostrvu se nalazi nekoliko velikih močvarnih područja, kao što su močvare Caroni i Nariva.[6] Značajne vodene površine na Trinidadu uključuju akumulacije Hollis, Navet i Caroni. Tlo na Trinidadu je raznolikog sastava, pri čemu dominiraju fini pijesak i teške gline. Najplodnija tla nalaze se u aluvijalnim dolinama Sjevernog lanca i na području koridora istok-zapad.[16] Trinidad je također poznat po tome što se na njemu nalazi Pitch Lake, najveće prirodno nalazište bitumena na svijetu.[11][6] Jugozapadni dio Tobaga čini ravničarsko područje, dok je istočna polovina ostrva brdovitija, s najvišim vrhom Pigeon Peak, koji doseže visinu od 550 metara.[17] Uz obalu Tobaga nalazi se i nekoliko koraljnih grebena.[6]

Privreda

[uredi | uredi izvor]

Na ostrvu Trinidad razvile su se velike plantaže šećerne trske.

Stanovništvo

[uredi | uredi izvor]

Dobna struktura:

  • 0-14 godina: 25% (muški 151,736; žene 146,135)
  • 15-64 godina: 68% (muški 410,668; žene 389,303)
  • 65 godina i više: 7% (muški 34,559; žene 43,122) (2000, procjena)
  • Prirodni prirast: -0.49% (2000, procjena)
  • Etničke skupine: Istočni indijci (emigranti iz istočne Indije) 40,3%, potomci afričkih crnaca-robova 39,5%, mješanci 18,5%, bijelci 0,6%, ostali 1,2% ( to su Kinezi i potomci starosjedioca (Karibi))
  • Religije: Katolička crkva 29,4%, hinduizam 23,8%, Anglikanska crkva 10,9%, muslimani 5,8%, prezbiterijanci 3,4%, ostali 26,7%

Uz službeni engleski jezik, govori se i hindski jezik, španski jezik, francuski jezik i kineski jezik.

Historijsko stanovništvo

Starosjedioci na ostrvu su bila indijanska plemena Arawak i Karibi. Od 1532. Španci su počeli indijance zarobljavati, pretvarati u robove i odvoditi na rad na druga ostrva u Karipskom moru. Od 1592. Španci su trajno prisutni na ostrvu. Antonio de Berrio je iste godine ostrvo Trinidad službeno proglasio posjedom Španije. Većinu stanovnika ostrva su činili uglavnom domaći robovi i crnci iz Afrike. Nakon ukidanja ropstva na ostrvu 1843, došlo je do uvoza jeftine radne snage iz Indije.

Kultura

[uredi | uredi izvor]

Bilješke

[uredi | uredi izvor]

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ Trinidad and Tobago 2011 Population and Housing Census Demographic Report (PDF) (Report). Trinidad and Tobago Central Statistical Office. Arhivirano s originala (PDF), 5. 3. 2016. Pristupljeno 20 August 2019.
  2. 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (TT)". IMF.org. International Monetary Fund. 10 October 2023. Pristupljeno 15 October 2023.
  3. ↑ Bridglal, Carla (12 March 2013). "Allowing govt to manage better". Trinidad Express. Arhivirano s originala, 14. 3. 2013. Pristupljeno 23 December 2013.
  4. ↑ "Human Development Report 2023/2024" (jezik: engleski). Program Ujedinjenih nacija za razvoj. 6 May 2025. Pristupljeno 25 May 2025.
  5. 1 2 "Trinidad and Tobago | People, Culture, Language, Map, Population, & Flag | Britannica". Encyclopedia Britannica (jezik: engleski). Pristupljeno 2026-01-02.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Trinidad and Tobago". Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 17 August 2019.
  7. ↑ "Treaty between the Republic of Trinidad and Tobago and the Republic of Venezuela on the delimitation of marine and submarine areas, 18 April 1990" (PDF). The United Nations. Pristupljeno 13 April 2009.
  8. ↑ "The 1990 Accord Replaces the 1942 Paris Treaty". Trinidad and Tobago News. Pristupljeno 13 April 2009.
  9. ↑ Carmichael (1961), str. 40–42.
  10. ↑ Carmichael (1961), str. 52.
  11. 1 2 3 4 "Trinidad and Tobago". CIA World Factbook. Arhivirano s originala, 9. 1. 2021. Pristupljeno 16 August 2019.
  12. ↑ "Trinidad and Tobago Country brief". The World Bank.
  13. ↑ "Trinidad and Tobago profile – Overview". BBC News. 24 October 2012. Pristupljeno 13 September 2014.
  14. 1 2 Bridget M. Brereton; Arthur Napoleon Raymond Robinson; David Watts. "Trinidad and Tobago". Britannica. Pristupljeno 31 March 2021.
  15. ↑ "Background note Trinidad and Tobago". US Department of State. 16 December 2011. Pristupljeno 21 May 2019.
  16. ↑ "Data" (PDF). u.osu.edu. Pristupljeno 13 November 2019.
  17. ↑ Anthony, Michael (2001). Historical Dictionary of Trinidad and Tobago. Scarecrow Press, Inc. Lanham, Maryland, and London, UK. ISBN 0-8108-3173-2.

Izvori

[uredi | uredi izvor]

Dodatna literatura

[uredi | uredi izvor]

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Trinidad_i_Tobago&oldid=3937029"