Antigva i Barbuda

Antigva i Barbuda Antigua and Barbuda
Zastava
Himna: "Fair Antigua, We Salute Thee" ("Lijepa Antiguo, pozdravljamo te")
Položaj Antigve i Barbude na karti Položaj Antigve i Barbude
Glavni i najveći grad		Saint John's 17°7′N 61°51′W
Službeni jezik		engleski
Državno uređenje
• Monarh		Charles III
• Guverner		Rodney Williams
• Premijer		Gaston Browne
Zakonodavstvo		Parlament
• Gornji dom		Senat
• Donji dom		Zastupnički dom
Nezavisnost		od Ujedinjenog Kraljevstva
• Priznato		1. novembar 1981.
Površina
• Ukupno		4401 km2 (182)
• Vode (%)		zanemarivo
Stanovništvo
• Ukupno (2011)		84.816
• Gustoća		241/km2
• Procjena (2026)		106.365
BDP (PKM)		2025
• Ukupno		$3,3 milijarde (180)
• po stanovniku		$31.781 (66)
BDP (nominalni)		2025
• Ukupno		$2,37 milijarde (171)
• po stanovniku		$22.630 (51)
HDI (2023)		0,851 (53)
Valuta		Istočno karibski dolar (XCD)
Vremenska zona		UTC−04:00
• Ljeti (DST)		UTC−03:00
Pozivni broj		+268
Internetska domena		.ag

Antigva i Barbuda je arhipelaška zemlja na Karibima koju čine Antigva, Barbuda i desetine drugih malih ostrva. Dio je arhipelaga Mali Antili. Antigva i Barbuda ima ukupnu površinu od 440 km², što je čini jednom od najmanjih država na Karibima. Teren je uglavnom ravan; najviše tačke na Antigvi nalaze se u planinama Shekerley, a na Barbudi u području Highlands. Klima je tropska savanska, s džepovima tropske monsunske klime na jugozapadu Antigve. Najnaseljeniji grad je Saint John's, a slijede ga All Saints i Bolans. Jedino naselje na Barbudi je Codrington. Veći dio zemlje nalazi se u Centralnoj ravnici, koja se proteže od St. John'sa do English Harboura. Nadimak države je "Zemlja 365 plaža" zbog brojnih plaža na ostrvima. Vlada, jezik i kultura ove države su bili pod velikim uticajem Britanskog Carstva, čiji je dio bila Antigva i Barbuda.

Omeđena je Atlantskim okeanom na istoku i Karipskim morem na zapadu, Antigva i Barbuda se nalazi unutar ekoregija vlažnih šuma i kseričnog (sušnog) šipražja ostrva Leeward. Država dijeli pomorske granice s Angvilom, Svetim Bartolomejom i Svetim Kitsom i Nevisom na zapadu, Montserratom na jugozapadu, te Gvadalupom na jugu. Antigva i Barbuda ima brojne prirodne parkove, uključujući lagunu Codrington, jednu od najvećih unutrašnjih vodenih površina na Malim Antilima. Uprkos gustoj naseljenosti, zemlja posjeduje prostrana područja neizgrađenog zemljišta; međutim, Antigva i Barbuda se suočava s brojnim ekološkim problemima uzrokovanim klimatskim promjenama.

Lovci-sakupljači naselili su ostrva oko 3700. godine p. n. e, vjerovatno stigavši ​​kanuima iz Srednje i Južne Amerike. Nakon njih, tokom keramičkog perioda, došli su Aravaci iz Venecuele. Godine 1493. Kristofor Kolumbo je istražio ostrvo Antigvu, što je 1520. dovelo do pokušaja španskog naseljavanja. Antigva je ostala nekolonizirana sve do 1632, kada su Edward Warner i njegova mala grupa osnovali prvu uspješnu britansku koloniju. Barbuda je bila pod kontrolom porodice Codrington sve do 1860-ih. Nezavisnost Antigve prvi je predložio princ Klaas 1728, koji je pokušao pretvoriti ostrvo u nezavisno kraljevstvo. Nakon ukidanja ropstva 1834, autonomija Antigve postepeno je rasla, dok je Barbuda polako integrisana u sastav Antigve. Prvi demokratski izbori održani su 1951, a do 1981. Antigva i Barbuda postale su nezavisne. Od 1960. do 2004, porodicu Bird dominirala je politikom arhipelaga, uz samo jedan prekid koji je okončan izborom Baldwina Spencera za premijera.

Od 2014, Laburistička partija dominira nacionalnom politikom. Antigva i Barbuda je članica Commonwealtha i jedna je od krunskih zemalje Komonvelta; riječ je o ustavnoj monarhiji u kojoj je Charles III šef države. Zemlja je unitarna država, pri čemu Barbudom od 1976. upravlja Vijeće Barbude. Antigva je podijeljena na šest parohija (administrativnih jedinica). Centralna vlast sastoji se od tri glavne grane: zakonodavne, izvršne i sudske. Država ima dvodomno zakonodavno tijelo koje čine direktno izabrani Zastupnički dom i Senat, čije članove imenuje generalni guverner – predstavnik monarha. Laburistička partija i Ujedinjena progresivna partija dominiraju politikom zemlje još od 1994. Zemlja ima razmjerno visok udio stanovništva rođenog u inostranstvu; većina stanovnika je afričkog porijekla, uz značajne zajednice Evropljana, Hispanoamerikanaca i Indijaca. Većinu stanovništva čine kršćani, među kojima prevladavaju protestanti. Najčešći jezik koji se govori u domovima je antigvansko-barbudski kreolski jezik. U poređenju sa susjednim zemljama, Antigva i Barbuda zauzima visoko mjesto prema većini ekonomskih pokazatelja, dok je po pitanju političkih sloboda na prosječnom nivou.

Antigva i Barbuda je zemlja s visokim dohotkom i, prema Indeksu humanog razvoja, najrazvijenija država na Karibima. Članica je Ujedinjenih nacija, Organizacije istočnokaripskih država (OECS), Regionalnog sistema sigurnosti, CARICOM-a i Svjetske trgovinske organizacije. Antigva i Barbuda jedna je od rijetkih karipskih zemalja koje posjeduju zračne snage, a njena ekonomija se uglavnom zasniva na uslužnom sektoru. Antigva i Barbuda zadržava značajan uticaj na području nekadašnjih britanskih Ostrva zavjetrine i istočnih Kariba, s obzirom na to da ima najveću ekonomiju i najbrojnije stanovništvo među nekadašnjim kolonijama u tom dijelu svijeta. Ipak, ova zemlja se i dalje suočava s problemima u oblasti ljudskih prava i političkom polarizacijom; sloboda štampe je u opadanju, a zbog tenzija između ostrva ponovo jača pokret za nezavisnost Barbude.

Historija

Do 1200. na ovim prostorima su se naseljavali Arawak Indijanci iz područja rijeke Orinoco. Arawak Indijanci su se bavili poljoprivredom, te su uzgajali poznati crni ananas s Antigve, kukuruz, slatki krompir, čili papriku, duhan i pamuk. Bili su jako dobri u brodogradnji, te su stoga plovili Karipskim morem i dijelom Atlantikom.

Godine 1493. na ove prostore je došao čuveni Kolumbo. On je ostrvo nazvao Santa Maria la Antigua, prema ikoni u katedrali u Sevilji. Španci nisu kolonizirali ovo ostrvlje zbog nedostatka pitke vode.

Godine 1632. Englezi se naseljavaju na Antigvu, a sir Christopher Codrington je došao na Barbudu 1684.g. Englezi su uspostavili robovlasnički poredak otvarajući brojne plantaže na kojima se u prvom redu uzagajao duhan, a kasnije i šećerna trska.

U 19. vijeku dolazi do ukidanja ropstva i privredne stagnacije, a 1870. Antigva i Barbuda se ujedinjuju u jednu zajedničku državu. 1956. Antigva i Barbuda postaju samostalne kolonije koje su imale određeni vid samouprave, a od 1958. do 1962. bile su uključene u okvir provincije Zapadnoindijske federacije.

Antigva i Barbuda su se 1967. uspjele izboriti za potpunu unutrašnjopolitičku autonomiju, čije samo vanjske poslove vodi Velika Britanija.

Dana 1. novembar 1981. zvanično je stečena i nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva. proglašena je za prvu kraljicu Antigve i Barbude.

Vlada

Antigva i Barbuda je članica Commonwealtha i Kraljica Elizabeta II je vođa države. Kraljicu Elizabetu II u Antigvi i Barbudi predstavlja Vrhovni Guverner. Izvršna vlast i predjsedavanje vlade je u rukama premijera. Premijer je obično vođa političke stranke koja dobija najveći broj glasova na izborima za Dom Zastupnika (17 članova). Izbori sa Dom Zastupnika se održavaju svakih pet godina. Drugo tijelo parlamenta, Senat, broji 17 članova i njih imenuje Vrhovni Guverner.

Administracija

Ostrvo Antigva je podijeljeno u 6 oblasti:

1 Sejnt Džordž (Saint George) 2 Sejnt Džon (Saint John) 3 Sejnt Meri (Saint Mary)

4 Sejnt Pol (Saint Paul) 5 Sejnt Piter (Saint Peter) 6 Sejnt Filip (Saint Philip)

Ostrvo Barbuda i Redonda su sopstvene oblasti. Ali to im je samo u imenu, naime polažaj Barbude i Redonde je isto kao i ostalih šest oblasti na Antigvi.

Međunarodni odnosi

Antigva i Barbuda je član Ujedinjenih nacija, ALBE, Komonvelta nacija, Karipske zajednice, Organizacije zemalja istočnih Kariba, Organizacije američkih država, Svjetske trgovačke organizacije (WTO) i Istočnokaripskog regionalnog sigurnosnog sistema. Antigva i Barbuda je član Međunarodnog krivičnog suda (ICC) čije je sjedište u Hagu.

Vojska

Kraljevske odbrambene snage Antigve i Barbude imaju oko 260 članova. Provođenju mira pomažei Kadetski korpus Antigve i Barbude sačinjen od 200 tinejdžera između 12 i 18 godina.

Geografija

Antigva i Barbuda se sastoji iz većeg broja ostrva od kojih je ostrvo Antigva površinski najveće i najnaseljenije. Ostrvo Barbuda se nalazi sjeverno od ostrva Antigva i ujedno je drugo najveće ostrvo. Antigva se nalazi 650 km jugoistočno od Portorika; Barbuda leži 48 km sjeverno od Antigve; Redonda je pak 56 km jugozapadno od Antigve. Antigva ima površinu oko 281 km², a to je površina od dvije trećine New Yorka. Barbuda ima površinu od 161 km², dok Redonda zahvata svega 2.6 km².

Reljef ostrva je pretežno nizak. Ostrva obiluju plažama, lagunama i prirodnim lukama. Najveći vrh je Vrh Bogi (Boggy Peak) sa 402 m nadmorske visine, koji je nastao magmatskim procesom. Glavni grad ove male države je Sveti Džons (Saint John's) koji se nalazi na Antigvi, dok je najveći grad na Barbudi Kodrington (Codrington).

Sva ostrva imaju tropsku klimu sa toplim i relativno ujednačenim temperaturama tokom cijele godine. Klima je modifikovana stalnim vjetrovima koji pušu sa sjeveroistoka brzinom između 30 i 48 km/h. Prosječna količina padavina iznosi 990 mm, iako varira od sezone do sezone, dakle padavine nisu raspoređene ravnomjerno tokom cijele godine. Tako je najkišniji period od septembra do novembra. Najsušnije razdoblje je zimi, od decembra do februara. Prosječne temperature se kreću između 27 °C i 23 °C.

Vegetacija i nije tako bujna. Samo 11% teritorije je pokriveno šumom, uglavnom akcijom, mahagonijem, te crvenim i bijelim cedrom.

Privreda

Turizam ostvaruje više od polovine ukupnog bruto društvenog proizvoda i dominantna je djelatnost. Antigva je poznata po mnogobrojnim luksuznim odmaralištima. Jedna trećina turista dolazi iz Sjedinjenih Država. Bankarstvo i finansijske usluge, također čine važan dio privrede ove zemlje. Poljoprivreda nije dovoljno razvijena, s obzirom na nedostatak vode za navodnjavanje.

Stanovništvo

U Antigvi i Barbudi živi nešto više od 80.000 stanovnika, uglavnom zapadnoafričkog, britanskog i portugalskog porijekla. U rasnom smislu, 91% stanovnika pripada crnoj rasi; 4.4% je mješanaca; 1.7% bijelaca; 2.9% ostalih. Većina bijelaca je britanskog ili irskog porijekla. Na ostrvima živi i nekolicina Arapa i Jevreja.

Religija

74% stanovnika su kršćani, s anglikanskom denominacijom (oko 44%). Među ostalim kršćanima se ubrajaju baptisti, katolici i prezbiterijanci. Pored kršćanstva, raširena je i karipska ideologija - rastafarijanstvo, islam, judaizam i Baha'i religija.

Jezici

Engleski je zvanični jezik Antigve i Barbude, ali se upotrebljava i lokalni antigvanski kreolski. Barbudanski akcenat se nešto razlikuje od antigvanskog. U obrazovnom procesu je odbačen kreolski jezik, već se nastava izvodi na književnom, britanskom engleskom. Velika je upotreba i španskog jezika, tačnije oko 10,000 stanovnika priča španski.

U medijima se koristi isklučivo engleski jezik. U državi izlaze i dva lista: Daily Observer i Antigua Sun. Postoji i nekoliko radio stanica, te lokalna televizijska kuća ABS TV 10.

Kultura

Kultura ovog ostrvlja je spoj zapadnoafričkog i britanskog uticaja. Kriket je nacionalni sport i upravo nekoliko svjetski poznatih igrača kriketa dolaze s Antigve i Barbude, kao što su Sir Vivian Richards, Anderson Roberts i Richard Richardson. Među ostalim poznatim sportovima se ubrajaju nogomet, jedrenje i surfanje (Sedmica jedrenja u Antigvi je događaj koji privlači lokalne i strane posjetioce iz cijelog svijeta). Antigva i Barbuda je učestvovala i na Olimpijskim igrama sa nekoliko svojih atletičara u različitim disciplinama. Popularna američka kultura i moda su ostavili traga i na kulturu ove male države. Porodica i religija igraju veliku ulogu u životu Antigvana. Većina odlaze na nedjeljnu misu, ali je sve veći broj pripadnika Adventista sedmog dana. Nacionalni karneval se održava svakog augusta. Veliki uticaj sa Trinidada i Tobaga je ostvarila i soca i calypso muzika.

Kuhinja

Kukuruz i slatki krompir igraju važnu ulogu u kuhinji Antigve i Barbude. Tako naprimjer, popularno antigvansko jelo Dukuna je slatko, napravljeno od slatkih krompira, brašna i začina. Kada je riječ o pićima, dominiraju raznorazni sokovi od manga, hibiskusa, kokosovo mlijeko, pivo od đumbira

Obrazovanje

Pismenost Antigve i Barbude je nešto viši od 90%. U državi postoje dvije najjače medicinske škole. Jedna je u sklopu Američkog univerziteta Antigve, a druga je Univerzitet za zdravstvo Antigve. Postoji i državni koledž, te Institut za informacione tehnologije Antigve i Barbude (ABIIT). Privatne škole se moraju voditi istim programom kao i dvije državne škole.

Dodatna literatura

• Nicholson, Desmond V., Antigua, Barbuda, and Redonda: A Historical Sketch, St. Johns, Antigua: Antigua and Barbuda Museum, 1991.
• Dyde, Brian, A History of Antigua: The Unsuspected Isle, London: Macmillan Caribbean, 2000.
• Gaspar, David Barry – Bondmen & Rebels: A Study of Master-Slave Relations in Antigua, with Implications for Colonial America.
• Harris, David R. – Plants, Animals, and Man in the Outer Leeward Islands, West Indies. An Ecological Study of Antigua, Barbuda, and Anguilla.
• Henry, Paget – Peripheral Capitalism and Underdevelopment in Antigua.
• Lazarus-Black, Mindie – Legitimate Acts and Illegal Encounters: Law and Society in Antigua and Barbuda.
• Riley, J. H. – Catalogue of a Collection of Birds from Barbuda and Antigua, British West Indies.
• Rouse, Irving and Birgit Faber Morse – Excavations at the Indian Creek Site, Antigua, West Indies.
• Thomas Hearne. Southampton.

Vanjski linkovi

• Antiguagov - Službena vladina stranica (en)
• Službena stranica turističog sektora (en)
• Geografske karte Antigve i Barbude (en)
• Library of Congress Portal Svijeta - Antigva i Barbuda (en)
• CIA - The World Factbook -- Antigva i Barbuda Arhivirano 20. 9. 2017. na Wayback Machine (en)
• Vlade na WWW: Antigva i Barbuda (en)