Senegal
| Senegaal (wo) | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||||||||||||
| Ino | Le Lion rouge | ||||||||||||||||||
| Bomò | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Sinboło ufisałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Soranome | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Epònemo | Fiume Senegal | ||||||||||||||||||
| Pozision | |||||||||||||||||||
| Continente | Africa | ||||||||||||||||||
| Teritòrio reclamà da | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Exclave de | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Enclave in | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Cavedałe de | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
| ||||||||||||||||||
| Capitałe | |||||||||||||||||||
| Popołasion | |||||||||||||||||||
| Totałe | 16 876 720 (2021) | ||||||||||||||||||
| Densità | 85,79 hab./km² | ||||||||||||||||||
| Caze abitae | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Zènaro |
| ||||||||||||||||||
| Demònemo | senegałezo, senegałezi, senegałeza, senegałeze | ||||||||||||||||||
| Idioma | franseze wolof badyara balanta | ||||||||||||||||||
| Rełijon | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Speransa de vita | 67,146 (2016) | ||||||||||||||||||
| Taso de suicìdio | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Eror d'espresion: "<" no reconosesto.Eror d'espresion: "<" no reconosesto. Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Putełi no scołarizai | 1 921 575 (2013) | ||||||||||||||||||
| Zeografia | |||||||||||||||||||
| Rejon statìstega | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Parte de | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Diòceze | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Àrea | 196 722 km² | ||||||||||||||||||
| Àcua | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Mezurasion | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. ( | ||||||||||||||||||
| Lìnea costiera | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Bagnà da | Osèano Atlàntego | ||||||||||||||||||
| Altitùdene | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Ponto pì alto | Népin Cliff (en) | ||||||||||||||||||
| Ponto pì baso | Osèano Atlàntego (0 m) | ||||||||||||||||||
| Rente a | |||||||||||||||||||
| Dati istòreghi | |||||||||||||||||||
| Fondador | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Desolvimento | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Avegnimento ciave | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
| ||||||||||||||||||
| Prima mesion documentada | Africa Occidentale Francese (it) | ||||||||||||||||||
| Dì festivo | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
| ||||||||||||||||||
| Patrono | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Catedrałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Organizasion pułìtega | |||||||||||||||||||
| Forma de goerno | repùblega presidensiałe | ||||||||||||||||||
| Òrgano ezecutivo | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Òrgano lejislativo | Asenblea Nasionałe de Senegal | ||||||||||||||||||
| Presidente de Sènegal | Bassirou Diomaye Faye (2 de apriłe del 2024) | ||||||||||||||||||
| Màsema autorità zudisiałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Ìndaze de Democrasia | 5.67/10 | ||||||||||||||||||
| Menbro de | Organizasion de łe Nasion Unìe, Union Africana, Organizasion mondiałe del comerso, Organizasion de ła Confarensa Islàmega[1], Banca Internasionałe par ła Recostrusion e Desviłupo, Asociasion Internasionałe del Desviłupo, Corporasion Finansiària Internasionałe, Organismo Multilaterałe de Garansia dei Investimenti, Sentro Internasionałe de Regołamento de Difarense Rełasionae ai Investimenti, Banca Africana del Desviłupo, Union Africana - Oparasion Ibrida de łe Nasion Unie a Darfur, Stati de l’Àfrica, dei Caràibi e del Pasìfego, OHADA, Interpol[2], Organizasion par ła Proibision de łe Arme Chìmeghe[3], UNESCO[4], Grupo de Oservasion de ła Tera, AFRISTAT, Union Postałe Universałe[5], Union Internasionałe de Tełecomunicasion[6], Organizasion Internasionałe de ła Francofonia, Organizasion Internasionałe de Protesion Siviłe, Organizasion Meteorołòzega Mondiałe[7], Organizasion mondiałe de ła sanità[8], Comunità Econòmega dei Stati de l'Àfrica Osidentałe, Consejo African dei Bajiji, Organizasion Mondiałe de łe Dogane[9], Tratà de No-Prołifarasion Nucleare e African Continental Free Trade Area (it) | ||||||||||||||||||
| Economia | |||||||||||||||||||
| PIL nomenałe | 27 569 136 728 $ (2021) | ||||||||||||||||||
| PIL pro càpite | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Persentuałe IVA | 18 % | ||||||||||||||||||
| Reserve totałi | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||||||||||||||||
| Budget | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||||||||||||||||
| Speza pùblega | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||||||||||||||||
| Esportasion totałi | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||||||||||||||||
| Inportasion totałi | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. (Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.) | ||||||||||||||||||
| Ìndaze de desviłupamento oman | 0,511[10] | ||||||||||||||||||
| Moneda | franco CFA de l'Àfrica Osidentałe | ||||||||||||||||||
| Banca sentrałe | Banca Sentrałe dei Stati de Àfrica Osidentałe | ||||||||||||||||||
| Taso de dezocupasion | 10 %[11] | ||||||||||||||||||
| Coefisente de Gini | 38.1/100 | ||||||||||||||||||
| Còdazi de identifegasion | |||||||||||||||||||
| ISO 3166-1 | SN | ||||||||||||||||||
| ISO 3166-2 | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Còdaze postałe | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Còdaze de matricołasion | SN | ||||||||||||||||||
| Fuzo oràrio | |||||||||||||||||||
| Clasifegasion climàtega | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Domìnio de primo liveło | .sn | ||||||||||||||||||
| Prefiso tełefònego | +221 | ||||||||||||||||||
| Tełèfono d'emerzensa | |||||||||||||||||||
| Catàłogo | Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | ||||||||||||||||||
| Preza ełètrega | |||||||||||||||||||
Premi Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
| |||||||||||||||||||
| Istòrego | |||||||||||||||||||
Errore Lua in mw.lua alla linea 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. → | |||||||||||||||||||
| Sito web | sec.gouv.sn | ||||||||||||||||||
|
| |||||||||||||||||||
El Senegal, ufisialmente Republica del Senegal el xe no Stato de l'Africa occidental.
El confina a nord co la Mauritania, co el Mali a est, co la Guinea Conakry e la Guinea Bissau a sud, el Gambia xe no Stato incunea’ rentro in tel Senegal sudosidental; a ovest el confina co el Oxeano Atlantico.
Zeografia
[canbia | canbia el còdaxe]El Senegal l'è un paese pianegiante, la colina pi alta l’è rente a Nepen Diakha e la xe alta solo 584 metri.
Al nord ghe el fiume Senegal che fa da confin co la Mauritania.
Al sud, ghe foreste tropicali. L’est del paexe fa parte del Sahel.
Storia
[canbia | canbia el còdaxe]Antighità
[canbia | canbia el còdaxe]El Senegal l’è stà abità fin da ła preistoria.
El paexe el xe stà colonizà da vari regni rejonałi par la so importansa par le piste comerciali.
El Islam l'è rivà inte el XI secolo.
El impero de i mandingo controlava na parte del Senegal inte i secoli XIII e XIV. El regno de i jolof controlava el nord a ło steso tenpo.
I europei fasea marcà ne i porti su la costa dal XVI secolo.
Inte el 1677, i francexi ga comprà l’isola de Gorée, poco fora de Dakar. Da qui partea le navi co i sciavi[14].
Modernità
[canbia | canbia el còdaxe]Inte el 1850, i francesi ga scomincià a far guera co i regni de l’interno (Waalo, Cayor, Baol, and Jolof) par conquistar el teritorio su la teraferma.
Inte el janaro 1959, Senegal e Sudan Francexe i se univa in federasion auto-governata. La federasion la xe durada poco. Inte el agosto de lo steso ano, i do paexi i se ga diviso con la creasion de le repùbleghe del Senegal e del Mali.
Indipendensa
[canbia | canbia el còdaxe]Léopold Senghor fu eleto primo presidente del Senegal. Inte el 1980, Senghor sa ritirà da la pułìtega, on dei pochi presidenti africani a lasar el poder de so volontà.
El novo presidente el xe stà Abdou Diouf. Diouf l’à govarnà par quatro legislature e ga promoso l’economia.
Inte el 1982, el Senegal e el Gambia i sa unìo inte na federasion, che parò l’è stà disolta inte el 1989.
A lo steso tempo, la rejon de la Casamance, a sud del Gambia, ga scominsià a far na guera de autoderminasion che la va avanti fin ancò.
En tel 1990-91 ghe stà na breve guera de confin co la Mauritania, specialmente ne la zona de Rosso.
Inte el 2000, Abdoulaye Wade, cao de l’oposision, l'è diventà el terzo presidente del Senegal.
Zeografia politega
[canbia | canbia el còdaxe]La cavedal xe Dakar.
Popolasion
[canbia | canbia el còdaxe]La majoria de la zente la vive ne le zone rurali.
Etnie
[canbia | canbia el còdaxe]I wolof xe el grupo pi importante (43%), i peul e i toucouleur i xe al 24%, el resto xe grupi etnici picoleti: serer (15%), lebou (10%), jola (4%), mandinka (3%), naarkajors, soninke, bassari.
Religion
[canbia | canbia el còdaxe]La majoria de i senegalexi i xe musulmani. El islam del Senegal xe organizà atorno a le fratelanze sufi: i do pi importanti grupi xe i Tijaniyya e i Murydyyya.
I cristiani catoleghi xe el 5%, ma i forma na comunità influente. El primo presidente del Senegal xera un catolego.
Łéngue
[canbia | canbia el còdaxe]La łéngua ofisial xe el francexe.
Tuti i grupi etneghi ga la so łéngua, anca se el wolof xe ła łéngua franca parlà da tuti.
Economia
[canbia | canbia el còdaxe]L’agricoltura la serve el marcà interno, anca se el Senegal espora bagigi, coton e fruta.
La pesca la serva par el marcà interno e par l’esportasion.
L’industria produse cemento, fertilizanti chimici, prodoti texili, e prodoti alimentari.
El turismo l’à na industria importante.
L’Itałia xe uno dei Stati pi inportanti par el marcà col Senegal.
Curiosità
[canbia | canbia el còdaxe]La cità de Dakar l’è ciama così par la presenza de i tamarindi, dakar in wolof.
La cità de Rufisque la deve el nome al fiume da le àcue fresche, rio frisco' in portoghexe.
Gałeria de someje
[canbia | canbia el còdaxe]- fałezie inte ła costa sentro-meridional de el paeze
- fiume Ganbia a sudest
- someja aerea de Caolac
- ìzoła de Goré, patrimonio ONUESC
Notasion
[canbia | canbia el còdaxe]- ↑ URL de refarensa: https://www.oic-oci.org/states/?lan=en. Data de consultasion: 29 de otobre del 2022.
- ↑ URL de refarensa: https://www.interpol.int/Member-countries/World. Editor: Interpol. Data de consultasion: 7 de disenbre del 2017.
- ↑ URL de refarensa: https://www.opcw.org/about-opcw/member-states/. Editor: Organizasion par ła Proibision de łe Arme Chìmeghe. Data de consultasion: 7 de disenbre del 2017.
- ↑ URL de refarensa: http://www.unesco.org/eri/cp/ListeMS_Indicators.asp.
- ↑ URL de refarensa: http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries.html. Data de consultasion: 4 de majo del 2019.
- ↑ URL de refarensa: https://www.itu.int/online/mm/scripts/gensel8. Data de consultasion: 4 de majo del 2019.
- ↑ URL de refarensa: https://public.wmo.int/en/members/senegal. Data de consultasion: 26 de majo del 2020.
- ↑ URL de refarensa: https://www.who.int/choice/demography/by_country/en/. Data de consultasion: 21 de lujo del 2020.
- ↑ URL de refarensa: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/about-us/wco-members/list-of-members-with-membership-date.pdf. Data de consultasion: 16 de marso del 2024. Pàzena: 8. Sostiene il qualificatore: data del scumìsio.
- 1 2 voze de refarensahdr.undp.org.
- ↑ URL de refarensa: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
- ↑ voze de refarensaiec.ch.
- 1 2 3 voze de refarensaiec.ch.
- ↑ Bisogna parò stare atenti, el "forte de i sciavi" che i turisti visita ancò na ga gniente a che fare co la trata dei s-ciavi de na olta.
Altri projeti
[canbia | canbia el còdaxe]
Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so Sènegal
el detien schemi gràfeghi so
Łinganbi forèsti
[canbia | canbia el còdaxe]- Sito ufisałesec.gouv.sn.
- SenegalTreccani.it – Enciclopedie on line, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana.
- Lina Maria Calandra e Emma Ansovini, SENEGAL, in Ençiclopedia Italiana, IX Appendice, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana, 2015.
- Paolo Migliorini e Emma Ansovini, SENEGAL, in Ençiclopedia Italiana, VII Appendice, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana, 2007.
- Senegal, Repubblica del, in Disionàrio de istòria, Istituto de ła Ençiclopedia Italiana, 2010.
- Sénegal (Stato)sapere.it, De Agostini.
- (IT, DE, FR) Senegalhls-dhs-dss.ch, Disionàrio stòrego de ła Svìsara.
- (EN) Camille Camara, John D. Hargreaves e Andrew Clark, SenegalEnçiclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc.
| Controło de autorità | VIAF (EN) 128920607 · ISNI (EN) 0000 0004 0458 2116 · LCCN (EN) n79007506 · GND (DE) 4054529-5 · BNF (FR) cb152904005 (data) · BNE (ES) XX451067 (data) · NDL (EN, JA) 00570654 · WorldCat Identities (EN) n79-007506 |
|---|
