ஆப்கானித்தான்

ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அமீரகம் د افغانستان اسلامي امارت (Pashto) Də Afğānistān Islāmi Imārat امارت اسلامی افغانستان (தாரி) Imārat-i Islāmī-yi Afğānistān
Flag சின்னம்
குறிக்கோள்: لَا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ (Arabic) Lā ʾilāha ʾillā llāh, Muhammadun rasūlu llāh "அல்லாவைத் தவிர வேறு கடவுள் இல்லை; முகம்மது அவரின் இறைதூதர்." (கலிமா)
நாட்டுப்பண்: دا د باتورانو کور (பஷ்தூ மொழி) Dā Də Bātorāno Kor "இது துணிச்சல் மிக்கவர்களின் தாயகம்"
தலைநகரம் மற்றும் பெரிய நகரம்	காபுல் 34°31′N 69°11′E
ஆட்சி மொழி(கள்)	பஷ்தூ தாரி
இனக் குழுகள் (2010, அலுவல்சாரா மதிப்பீடுகள்)	42% பஷ்தூன் மக்கள் 27% தஜிக்  9% கசாரா  9% உஸ்பெக்கியர்  4% ஐமக்  3% துருக்மெனியர்  2% பலூச்சி  4% பிறர்
சமயம் (2020)	99.9% இசுலம் 89.1% சன்னி (அலுவல்பூர்வம்) 10.8% சியா 0.1% பிறர்
மக்கள்	ஆப்கான்
அரசாங்கம்	ஒருமுக முற்றதிகாரம் சமயச் சார்பாட்சி இசுலாமிய அமீரகம்
• உச்ச தலைவர்	இப்துல்லா அகுந்த்சாதா
• பிரதமர்	முகமது அசன் அகுந்து
• தலைமை நீதிபதி	அப்துல் அக்கீம் அக்கானி
சட்டமன்றம்	இல்லை
உருவாக்கப்பட்டது
• கோதக் அமீரகம்	21 ஏப்பிரல் 1709
• துராணிப் பேரரசு	சூன் 1747
• பரக்சாய் அமீரகம்	1823
• ஒன்றிணைக்கப்படுதல்	27 மே 1863
• சுதந்திரம்	19 ஆகத்து 1919
• இராச்சியம்	9 சூன் 1926
• குடியரசு	17 சூலை 1973
• சனநாயகக் குடியரசு	30 ஏப்பிரல் 1978
• இசுலாமிய நாடு	28 ஏப்பிரல் 1992
• இசுலாமிய அமீரகம்	27 செப்தெம்பர் 1996
• இசுலாமியக் குடியரசு	26 சனவரி 2004
• இசுலாமிய அமீரகம் மீண்டும் நிறுவப்படுதல்	15 ஆகத்து 2021
பரப்பு
• மொத்தம்	652,864 km2 (252,072 sq mi) (40-ஆவது)
• நீர் (%)	புறக்கணிக்கத்தக்க அளவு
மக்கள் தொகை
• நடு-2024/2025 மதிப்பீடு	3.5–5 கோடி (36-ஆவது)
• அடர்த்தி	64/km2 (165.8/sq mi)
மொ.உ.உ. (கொ.ஆ.ச.)	2023 மதிப்பீடு
• மொத்தம்	$91.668 பில்லியன்
• தலைவிகிதம்	$2,174 (179-ஆவது)
மொ.உ.உ. (பெயரளவு)	2023 மதிப்பீடு
• மொத்தம்	$17.329 பில்லியன்
• தலைவிகிதம்	$411 (190-ஆவது)
மமேசு (2023)	0.496 தாழ் · 181-ஆவது
நாணயம்	ஆப்கானி (افغانى) (AFN)
நேர வலயம்	ஒ.அ.நே+4:30 (ஆப்கானித்தான் நேரம்)
ஐ.எசு.ஓ 3166 குறியீடு	AF
இணையக் குறி	.af

ஆப்கானித்தான் (ஆங்கிலம்: Afghanistan), அதிகாரப்பூர்வமாக ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அமீரகம் (ஆங்கிலம்: Islamic Emirate of Afghanistan), என்பது ஒரு நிலம்சூழ் நாடாகும். நடு மற்றும் தெற்கு ஆசியா இணையும் இடத்தில் இது அமைவிடத்தைப் பெற்றுள்ளது. இந்நாட்டுக்குக் கிழக்கு மற்றும் தெற்கே பாக்கித்தானும், மேற்கே ஈரானும், வடமேற்கே துருக்மெனிஸ்தானும், வடக்கே உசுப்பெக்கிசுத்தானும், வடகிழக்கே தஜிகிஸ்தானும், வடகிழக்கு மற்றும் கிழக்கே சீனாவும் எல்லைகளாக உள்ளன. 6,52,864 சதுர கிலோ மீட்டர்கள் நிலத்தை ஆக்கிரமித்துள்ள இந்நாடானது முதன்மையாக மலைகளைக் கொண்டதாக அமைந்து, வடக்கு மற்றும் தென்மேற்கில் சமவெளிகளைக் கொண்டுள்ளது. இந்து குஃசு மலைத்தொடரால் இந்த இரு சமவெளிப் பகுதிகளும் பிரிக்கப்பட்டுள்ளன. காபூல் இந்நாட்டின் தலைநகரமும், மிகப்பெரிய நகரமும் ஆகும். ஆப்கானித்தானின் மக்கள் தொகையானது 3.50 மற்றும் 5 கோடிக்கு இடையில் உள்ளது என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

நடு பழைய கற்காலச் சகாப்தத்தில் இருந்தே ஆப்கானித்தானில் மனிதர்கள் வாழ்ந்து வந்துள்ளனர். பிரபலமாக பேரரசுகளின் கல்லறை என்று குறிப்பிடப்படும் இந்நாடானது ஏராளமான இராணுவப் படையெடுப்புகளைக் கண்டுள்ளது. பாரசீகர், அலெக்சாந்தர், மௌரியர், அரபு முசுலிம்கள், மங்கோலியர், பிரித்தானியர், சோவியத் ஒன்றியம், மற்றும் ஐக்கிய அமெரிக்கா தலைமையிலான கூட்டணி ஆகியவற்றால் நடத்தப்பட்ட படையெடுப்புகள் இதில் அடங்கும். கிரேக்க-பாக்திரியர், முகலாயர் மற்றும் பிறர் பெரிய பேரரசுகளை உருவாக்க ஆதாரமாகவும் ஆப்கானித்தான் இருந்துள்ளது. இப்பகுதியில் இருந்து தான் இப்பேரரசுகள் வளர்ச்சியடைந்தன. ஈரானிய மற்றும் இந்தியப் பண்பாட்டு கோளங்கள் ஆகிய இரண்டிலும் இந்நாடு அமைதுள்ளதன் காரணமாகவும், பல்வேறு படையெடுப்புகள் மற்றும் காலங்களில் இருந்து வந்துள்ளதன் காரணமாக சரதுசம், பௌத்தம், இந்து சமயம் மற்றும் பிற்காலத்தில் இசுலாம் ஆகிய சமயங்களுக்கு மையமாக இப்பகுதி இருந்துள்ளது. முதல் நவீன ஆப்கான் நாட்டை உருவாக்கியவராக சில நேரங்களில் தோசுது மொகம்மது கான் கருதப்பட்டாலும் அகமது ஷா துரானி தலைமையில் 18-ஆம் நூற்றாண்டில் துரானிப் பேரரசு அமைக்கப்பட்டதிலிருந்து ஆப்கானித்தான் எனும் நவீன கால நாடு தொடங்கியது என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. பிரித்தானியப் பேரரசு மற்றும் உருசியப் பேரரசுக்கு இடையிலான பெரும் விளையாட்டில் ஆப்கானித்தான் ஓர் இடைப்பகுதி நாடாக உருவானது. இந்தியாவிலிருந்து பிரித்தானியர் ஆப்கானித்தானை அடிபணிய வைக்க முயற்சித்தனர். ஆனால், முதலாம் ஆங்கிலேய-ஆப்கானியப் போரில் முறியடிக்கப்பட்டனர். இரண்டாம் ஆங்கிலேய-ஆப்கானியப் போரானது பிரித்தானியர் வெற்றியடைவதைக் கொண்டது. 1919-இல் மூன்றாம் ஆங்கிலேய-ஆப்கானியப் போரைத் தொடர்ந்து ஆப்கானித்தான் அயல்நாட்டு அரசியல் ஆதிக்கத்திலிருந்து விடுதலையடைந்தது. 1926-இல் சுதந்திரமான ஆப்கானித்தான் இராச்சியமாகத் தோன்றியது. இந்த முடியாட்சியானது கிட்டத்தட்ட அரை நூற்றாண்டுக்கு 1973-இல் சாகீர் ஷா பதவியிலிருந்து தூக்கி எறியப்படும் வரை நீடித்திருந்தது. இதைத் தொடர்ந்து ஆப்கானித்தான் குடியரசானது நிறுவப்பட்டது.

1970-களின் பிற்பகுதியில் இருந்து ஆப்கானித்தானின் வரலாற்றில் நீண்ட காலப் போர்கள் நடைபெற்று வருகின்றன. இதில் ஆட்சிக் கவிழ்ப்புகள், படையெடுப்புகள், கிளர்ச்சிகள் மற்றும் உள்நாட்டுப் போர்கள் ஆகியவை அடங்கும். 1978-இல் ஒரு பொதுவுடைமைவாத புரட்சியானது ஒரு சமதர்ம நாட்டை அமைத்த போது இச்சண்டையானது தொடங்கியது (1973-இல் ஓர் ஆட்சிக் கவிழ்ப்பைத் தொடர்ந்து நிறுவப்பட்ட சர்வாதிகார ஆட்சி முறைக்கு எதிர் வினையாகத் தான் இந்தப் புரட்சியானது நடைபெற்றது). இதைத் தொடர்ந்து வந்த உள்நாட்டுச் சண்டையானது 1979-இல் ஆப்கானித்தான் மீது சோவியத் ஒன்றியம் படையெடுப்பதற்குக் காரணமாக அமைந்தது. சோவியத்-ஆப்கான் போரில் சோவியத்துகளுக்கு எதிராக முசாகிதீன்கள் வென்றனர். 1989-இல் சோவியத்துகள் பின் வாங்குவதற்கு இது காரணமானது. இதைத் தொடர்ந்து உள்நாட்டுப் போரானது சமதர்மக் குடியரசைப் பதவியில் இருந்து நீக்கியது. பெசாவர் ஒப்பந்தத்தின் மூலமாக ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அரசை நிறுவியது. இந்த ஒப்பந்தமும் தொடர்ந்து நீடிக்கவில்லை. இதனால் 1992-இல் முசாகிதீன் பிரிவுகளுக்கு இடையே ஓர் இரண்டாம் உள்நாட்டுப் போரானது நடைபெற்றது. 1996 வாக்கில் நாட்டின் பெரும்பாலான பகுதிகளைத் தாலிபான்கள் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தனர். ஆனால், 2001-இல் ஆப்கானித்தான் மீதான ஐக்கிய அமெரிக்கப் படையெடுப்பில் தாலிபான்கள் பதவியில் இருந்து நீக்கப்படுவதற்கு முன்னர், சிறிதளவு பன்னாட்டு அங்கீகாரத்தையே தாலிபான்களின் ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அமீரகமானது பெற்றிருந்தது. காபூலை கைப்பற்றியதற்குப் பிறகு 2021-இல் தாலிபான்கள் மீண்டும் பதவிக்கு வந்தனர். 2001-2021 போரை முடிவுக்குக் கொண்டு வந்தனர்.

இலித்தியம், இரும்பு, துத்தநாகம் மற்றும் தாமிரம் உள்ளிட்ட இயற்கை வளங்களை ஆப்கானித்தான் ஏராளமாகக் கொண்டுள்ளது. குங்குமப்பூ மற்றும் காசுமீர் செம்மறியாட்டுக் கம்பளி ஆகிய இரு பொருட்களின் உற்பத்தியிலும் உலகிலேயே மூன்றாவது மிகப்பெரிய நாடு இதுவாகும். தெற்காசிய நாடுகளின் பிராந்தியக் கூட்டமைப்பில் ஓர் உறுப்பினராகவும், இசுலாமிய ஒத்துழைப்பு அமைப்பில் அதை நிறுவிய ஓர் உறுப்பினராகவும் இந்நாடு உள்ளது. சமீபத்திய தசாப்தங்களில் போர் விளைவுகள் காரணமாக இந்நாடானது அதிகப்படியான தீவிரவாதம், வறுமை மற்றும் குழந்தைகள் ஊட்டச்சத்துக் குறைபாடு ஆகியவற்றை எதிர் கொண்டுள்ளது. உலகின் மிக வளர்ச்சியடையாத நாடுகளில் ஒன்றாக ஆப்கானித்தான் தொடர்ந்து உள்ளது. மனித மேம்பாட்டுச் சுட்டெண்ணில் 182-ஆவது இடத்தை இந்நாடு பெற்றுள்ளது. கொள்வனவு ஆற்றல் சமநிலையின் படி ஐஅ$81 பில்லியன் (₹5,79,279.6 கோடி)யையும், பெயரளவு மதிப்புகளில் ஐஅ$20 பில்லியன் (₹1,43,032 கோடி)யையும் ஆப்கானித்தான் மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியாகக் கொண்டுள்ளது. 2020-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி எந்தவொரு நாட்டையும் விட தனிநபர் சராசரி வருமானமானது இந்நாட்டில் மிகக் குறைவாக உள்ளது.

பெயர்க் காரணம்

சமசுகிருதச் சொல்லான அஸ்வகான்-இல் இருந்து ஆஃப்கான் என்ற வேர்ச் சொல்லானது பெறப்பட்டது என சில அறிஞர்கள் பரிந்துரைக்கின்றனர். இந்து குஃசு பகுதியின் பண்டைக்கால குடியிருப்பாளர்களைக் குறிக்கப் பயன்படுத்தப்பட்ட பெயர் அஸ்வகான் ஆகும். அஸ்வகான் என்ற சொல்லின் பொருள் "குதிரை வீரர்கள்", "குதிரை வளர்ப்பவர்கள்" அல்லது "குதிரைப்படை வீரர்கள்" என்பதாகும். இது "குதிரை"யைக் குறிக்க சமசுகிருதம் மற்றும் அவெத்தா மொழிகளில் பயன்படுத்தப்படும் அஸ்வா என்ற சொல்லில் இருந்து பெறப்பட்டதாகும்.

வரலாற்று ரீதியாக ஆஃப்கான் என்ற இனப் பெயரானது பசுதூன் மக்களைக் குறிப்பிடப் பயன்படுத்தப்பட்ட சொல்லாகும். இப்பெயருக்கான அரேபிய மற்றும் பாரசீக வடிவமான ஆஃப்கான்-ஆனது முதன் முதலில் 10-ஆம் நூற்றாண்டு புவியியல் நூலான குதுத் அல்-ஆலமில் உறுதியளிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்நாட்டின் பெயரின் கடைசிப் பகுதியான "-ஸ்தான்"-ஆனது ஒரு பாரசீகப் பின்னோட்டு ஆகும். இதன் பொருள் "நிலம்" என்பதாகும். எனவே, "ஆஃப்கானிஸ்தான்" என்ற சொல்லின் பொருளானது "ஆப்கானியர்களின் நிலம்" அல்லது "பசுதூன்களின் நிலம்" என்று வரலாற்றுக் கண்ணோட்டத்தில் மொழி பெயர்க்கப்படுகிறது. இசுலாமியக் கலைக்களஞ்சியத்தின் மூன்றாவது பதிப்பின் படி:

ஆப்கானித்தான் என்ற பெயரானது (ஆப்கானித்தான், ஆப்கானியர்கள் / பஷ்தூன்களின் நிலம், அஃபகினா, ஒருமை. ஆஃப்கான்) எட்டாம்/14-ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்க காலத்திற்கு தடையமிடப்படுகிறது. கர்திய நாட்டின் கிழக்குக் கோடிப் பகுதியாக இது குறிப்பிடப்பட்டுக் கொண்டிருக்கும் போது இவ்வாறான பெயரைப் பெற்றிருந்தது. ஆப்கானியர்களால் குடியமரப்பட்டிருந்த சபாவிய மற்றும் முகலாயப் பேரரசுகளின் குறிப்பிட்ட பகுதிகளுக்காகப் பின்னாட்களில் இப்பெயரானது பயன்படுத்தப்பட்டது. 1160 / 1747-இல் பயன்பாட்டுக்கு வந்த அப்தாலி /துரானி ஆப்கானியர்களின் அரசுக்கு ஆதரவளித்த உயர் குடியினரான சதுசை துரானி அரசியலமைப்பை அடிப்படையாகக் கொண்டிருந்த அதே நேரத்தில், இந்த அரசும் அதன் காலத்தில் ஆப்கானித்தான் என்று அழைக்கப்படவில்லை. இப்பெயரானது அரசைக் குறிக்கும் சொல்லாக 19-ஆம் நூற்றாண்டின் குடியேற்றத் (பிரித்தானியர்) தலையீட்டின் போது மட்டுமே உருவானது.

ஆப்கானித்தானின் மன்னராக தோசுது மொகம்மது கானைப் பிரித்தானியர் அங்கீகரித்த போது 1855-இல் "ஆப்கானித்தான்" என்ற சொல்லானது அதிகாரப்பூர்வமாகப் பயன்படுத்தப்பட்டது.

வரலாறு

முதன்மைக் கட்டுரை: ஆப்கானித்தானின் வரலாறு

வரலாற்றுக்கு முற்பட்ட காலமும், பண்டைக் காலமும்

வடக்கு பத்கிசு மாகாணத்தில் ஆப்கானிய நாடோடிகளின் கூடாரங்கள். இந்நாட்டில் தொடக்க கால விவசாயக் கிராமங்களானவை சுமார் 7,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் உருவாயின.

வரலாற்றுக்கு முந்தைய தளங்களில் நடத்தப்பட்ட அகழ்வாய்வானது தற்போதைய ஆப்கானித்தானில் குறைந்தது 50,000 ஆண்டுகளுக்கு முன்னர் இருந்தே மனிதர்கள் வாழ்ந்து வருகின்றனர் எனப் பரிந்துரைக்கிறது. இப்பகுதியில் உள்ள வேளாண்மைச் சமூகங்களானவை உலகிலேயே மிகத் தொடக்க காலத்தில் தோன்றியவைகளில் ஒன்றாகும். தொடக்க கால வரலாற்றுச் செயல்பாடுகளின் ஒரு முக்கியமான தளமாக இந்நாட்டின் தொல்லியல் தளங்களின் வரலாற்று ரீதியிலான மதிப்பின் அடிப்படையில் ஆப்கானித்தானானது எகிப்துடன் ஒப்பிடப்படுகிறது எனப் பலர் நம்புகின்றனர். பழைய கற்காலம், இடைக் கற்காலம், புதிய கற்காலம், வெண்கலக் காலம் மற்றும் இரும்புக் காலங்களுக்குப் பொதுவானவையான தொல் பொருட்கள் இந்நாட்டில் கண்டெடுக்கப்பட்டுள்ளன. நகர்ப்புற நாகரிகமானது பொ. ஊ. மு. 3,000-ஆம் ஆண்டிலேயே இங்கு தொடங்கியிருக்க வேண்டும் என்று நம்பப்படுகிறது. எல்மந்து பண்பாட்டின் ஒரு மையமாக முண்டிகாக் தொடக்க கால நகரமானது (நாட்டின் தெற்குப் பகுதியில் காந்தாரத்திற்கு அருகில் இது அமைந்துள்ளது) இருந்தது. மிகச் சமீபத்திய கண்டுபிடிப்புகளானவை சிந்துவெளி நாகரிகமானது நவீன கால ஆப்கானித்தான் வரையில் விரிவடைந்திருந்தது என நிறுவியுள்ளன. வடக்கு ஆப்கானித்தானின் சார்டுகாயில் ஆமூ தாரியா ஆற்றின் கரையில் ஒரு சிந்துவெளித் தளமானது கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளது.

பண்டைக்காலப் பகுதியான பாக்திரியாவில் தில்யா மலையில் இருந்து கிடைக்கப் பெற்ற ஒரு "பாக்திரிய தங்க" சிதிய இடுப்புப்பட்டை. இது தயோனிசசுவைச் சித்தரிக்கிறது.

பொ. ஊ. மு. 2000-ஆம் ஆண்டிற்குப் பிறகு நடு ஆசியாவிலிருந்து வந்த பகுதியளவு-நாடோடி மக்களின் வெற்றிகரமான அலைகளானவை தெற்கு ஆப்கானித்தானுக்குள் நகர ஆரம்பித்தன. இவர்களில் பல இந்திய-ஐரோப்பிய மொழிகளைப் பேசிய இந்திய-ஈரானியர்களும் அடங்குவர். இந்தப் பழங்குடியினங்கள் பின்னர் மேற்கொண்டு நகர்ந்து தெற்காசியா, மேற்காசியா மற்றும் காசுப்பியன் கடலுக்கு வடக்கே இருந்த பகுதி வழியாக ஐரோப்பாவை அடைந்தன. அந்நேரத்தில், இப்பகுதியானது ஆரியானா என்று குறிப்பிடப்பட்டது. பொ. ஊ. மு. 6-ஆம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதி வாக்கில் அகாமனிசியர் மீடியாப் பேரரசைப் பதவியிலிருந்து தூக்கி எறிந்தனர். அரச்சோசியா, ஆரியா மற்றும் பாக்திரியா ஆகிய பகுதிகளைத் தமது கிழக்கு எல்லைகளுக்குள் இணைத்தனர். முதலாம் தாராவின் கல்லறையில் உள்ள ஒரு கல்வெட்டானது இவர் வென்ற 29 நாடுகளின் ஒரு பட்டியலில் காபூல் பள்ளத்தாக்கைக் குறிப்பிடுகிறது. நவீன கால ஆப்கானித்தானில் உள்ள கந்தகாரைச் சுற்றி அமைந்திருந்த பகுதியான அரச்சோசியாவானது முதன்மையாக சரதுச சமயத்தைப் பின்பற்றியதாக இருந்து வந்தது. பாரசீகத்திற்கு அவெத்தாவைக் கொண்டு சேர்ந்ததில் ஒரு முக்கியமான பங்கை ஆற்றியது. இவ்வாறாக, சிலரால் "சரதுசத்தின் இரண்டாவது தாயகம்" என்று இது கருதப்படுகிறது.

கெளகமேலா யுத்தத்திற்கு ஓர் ஆண்டுக்கு முன்னர் மூன்றாம் தாராவைத் தோற்கடித்ததற்குப் பிறகு பொ. ஊ. மு. 330-இல் அலெக்சாந்தரும், அவருடைய மாசிடோனியப் படையினரும் ஆப்கானித்தானுக்கு வந்தனர். அலெக்சாந்தரின் குறுகிய ஆக்கிரமிப்பைத் தொடர்ந்து அவரது வழி வந்த செலூக்கியப் பேரரசானது பொ. ஊ. மு. 305 வரை இப்பகுதியைக் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தது. ஒரு கூட்டணி ஒப்பந்தத்தின் ஒரு பகுதியாக அந்த ஆண்டு அவர்கள் மௌரியப் பேரரசுக்கு பெரும்பாலான நிலப்பரப்பைக் கொடுத்தனர். பொ. ஊ. மு. சுமார் 185-இல் பதவியில் இருந்து தூக்கி எறியப்படும் வரை இந்து குஃசு மலைக்குத் தெற்கில் இருந்த பகுதியை மௌரியர் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தனர். அசோகரின் ஆட்சி முடிவடைந்ததற்குப் பிறகு 60 ஆண்டுகள் கழித்து அவர்களது வீழ்ச்சியானது தொடங்கியது. கிரேக்க பாக்திரியப் பேரரசால் எலனிய மறு வெல்லுதலுக்கு இது வழி வகுத்தது. இதில் பெரும்பாலானவை சீக்கிரமே பிரிந்து இந்திய கிரேக்க நாட்டின் பகுதியாயின. பொ. ஊ. மு. இரண்டாம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதியில் இந்திய சிதியப் பேரரசால் இவர்கள் தோற்கடிக்கப்பட்டு வெளியேற்றப்பட்டனர். பொ. ஊ. மு. முதலாம் நூற்றாண்டின் போது பட்டுப் பாதையானது தோன்றுகிறது. சீனா, இந்தியா, பாரசீகம் மற்றும் தற்கால உசுப்பெக்கிசுத்தானில் இருந்த புகாரா, சமர்கந்து மற்றும் கிவா ஆகிய நகரங்களை நோக்கி வடக்கில் இருந்த வழிகளுடன் வணிகத்தில் ஆப்கானித்தான் செழித்து வளர்ந்தது. சீனப் பட்டு, பாரசீக வெள்ளி மற்றும் உரோமானியத் தங்கம் போன்ற பொருட்களும், யோசனைகளும் இந்த மையப் புள்ளியில் பரிமாறப்பட்டுக் கொண்டன. அதே நேரத்தில், தற்கால ஆப்கானித்தான் பகுதியானது லாபிசு லசுலி கற்களை சுரங்கப் பணி செய்து எடுத்து வணிகம் செய்தது. முதன்மையாக பதக்சான் பகுதியிலிருந்து இந்த வணிகம் நடைபெற்றது.

பொ. ஊ. மு. முதலாம் நூற்றாண்டின் போது பார்த்தியப் பேரரசானது இப்பகுதியை அடிபணிய வைத்தது. ஆனால், தங்களுக்குத் திறை செலுத்திய இந்திய-பார்த்தியப் பேரரசினரிடம் இப்பகுதியை இழந்தது. பொ. ஊ. முதலாம் நூற்றாண்டின் நடுப்பகுதி முதல் பிற்பகுதி வரையிலான காலத்தில் ஆப்கானித்தானை மையமாகக் கொண்டு பரந்து விரிந்திருந்த குசானப் பேரரசினர் பௌத்தப் பண்பாட்டுக்கு பெரும் புரவலர்களாக உருவாயினர். இப்பகுதி முழுவதும் பௌத்தம் செழித்து வளரக் காரணமாயினர். பொ. ஊ. மூன்றாம் நூற்றாண்டின் சாசானியப் பேரரசால் குசானர்கள் பதவியில் இருந்து தூக்கி எறியப்பட்டனர். குசான-சாசானிய இராச்சியமானது குறைந்தது இப்பகுதியின் சில பகுதிகளையாவது தொடர்ந்து ஆட்சி செய்த போதும் இந்நிலை இருந்தது. இவர்களைத் தொடர்ந்து கிடாரியர் ஆட்சி செய்தனர். பதிலுக்கு அவர்களும் ஹெப்தலைட்டுகளால் இடமாற்றம் செய்யப்பட்டனர். இவர்களும் ஏழாம் நூற்றாண்டில் துருக் சாகிகளால் இடம் மாற்றப்பட்டனர். காபூலின் பௌத்த துருக் சாகிகள் இந்து சாகிகள் என்றழைக்கப்பட்ட ஓர் இந்து அரசமரபால் இடமாற்றப்பட்டனர். பிறகு 870-இல் சபாரியர் இப்பகுதியை வென்றனர். நாட்டின் பெரும்பாலான வடகிழக்கு மற்றும் தெற்குப் பகுதிகளானவை பௌத்தப் பண்பாட்டின் தாக்கத்தின் கீழ் தொடர்ந்து இருந்து வந்தன.

நடுக்காலம்

முதன்மைக் கட்டுரை: நடு ஆசியா மீதான மங்கோலியப் படையெடுப்பு

கோரியர் நடு ஆப்கானித்தானின் கோர் மாகாணத்தில் தோன்றியவர்கள் ஆவர்.

அரேபிய முசுலிம்கள் பொ. ஊ. 642-இல் எராத் மற்றும் சரஞ்சுக்கு இசுலாமைக் கொண்டு வந்தனர். கிழக்கு நோக்கி விரிவடையத் தொடங்கினர். அவர்கள் எதிர் கொண்ட சில பூர்வகுடிகள் இச்சமயத்தை ஏற்றுக் கொண்டனர். அதே நேரத்தில் பிறர் எதிர்த்தனர். இசுலாம் வருவதற்கு முன்னர் இப்பகுதியானது பல்வேறு நம்பிக்கைகள் மற்றும் வழிபாட்டு முறைகளுக்குத் தாயகமாகத் திகழ்ந்தது. இவை சரதுசம், பௌத்தம் அல்லது கிரேக்க-பௌத்தம், பண்டைக்கால ஈரானிய சமயங்கள், இந்து சமயம், கிறித்தவம் மற்றும் யூதம் போன்ற ஆதிக்க மிகுந்த சமயங்களுக்கு இடையில் ஏற்பட்ட கலப்பாகத் திகழ்ந்தன. இந்த சமயக் கலப்பிற்கு ஓர் எடுத்துக்காட்டாக இப்பகுதி மக்கள் பௌத்தத்திற்கு புரவலர்களாகத் திகழ்ந்தனர். ஆனால், தொடர்ந்து அகுரா மஸ்தா, நானா பெண் தெய்வம், அனகிதா அல்லது மிகிர் (மித்ரா) போன்ற உள்நாட்டு ஈரானியக் கடவுள்களை வழிபட்டு வந்தனர். கிரேக்கக் கடவுள்களைப் புத்தருக்குப் பாதுகாவலர்களாகச் சித்தரித்தனர். சுன்பில்கள் மற்றும் காபூல் சாகிகள் பொ. ஊ. 870-இல் முதன் முதலாக சரஞ்ச் பகுதியின் சபாரிய முசுலிம்களால் வெல்லப்பட்டனர். பிறகு சாமனியப் பேரரசானது தங்களது இசுலாமிய தாக்கத்தை இந்து குஃசு மலைக்குத் தெற்கே விரிவாக்கினர். பத்தாம் நூற்றாண்டில் கசனவியர் அதிகாரத்திற்கு வந்தனர்.

11-ஆம் நூற்றாண்டு வாக்கில் கசினியின் மகுமூது எஞ்சியிருந்த இந்து ஆட்சியாளர்களைத் தோற்கடித்தார். பரந்த பகுதியை செயல்பாட்டு ரீதியில் இசுலாமியமயமாக்கினார். இதில் விதி விலக்கு காப்பிரிசுதான் மட்டுமே ஆகும். மகுமூது கசினியை ஒரு முக்கியமான நகராக உருவாக்கினார். வரலாற்றாளர் அல்-பிருனி, கவிஞர் பிர்தௌசி போன்ற சிந்தனைசார் அறிஞர்களுக்குப் புரவலராகத் திகழ்ந்தார். கசனவிய அரசமரபானது 1186-இல் கோரியரால் பதவியில் இருந்து தூக்கி எறியப்பட்டது. கோரியரின் கட்டடக்கலை சாதனைகளில் தொலைதூரத்தில் அமைந்துள்ள ஜாம் மினாரும் அடங்கும். 1215-இல் குவாரசமிய அரசமரபால் வெல்லப்படுவதற்கு முன்னர் ஒரு நூற்றாண்டுக்கும் குறைவான காலத்திற்கு ஆப்கானித்தானை கோரியர் கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தனர்.

மங்கோலியப் படையெடுப்புகளும் வெற்றிகளும்

பொ. ஊ. 1219-இல் செங்கிஸ் கானும், அவரது மங்கோலிய இராணுவமும் இப்பகுதி மீது தாக்குதல் ஓட்டம் நடத்தியது. குவாரசமிய நகரங்களான எராத், பல்கு, மேலும் பாமியான் ஆகிய நகரங்களை இவரது துருப்புக்கள் கொன்றழித்ததாகக் கூறப்பட்டது. மங்கோலியர்களால் ஏற்படுத்தப்பட்ட அழிவானது பல உள்நாட்டு மக்கள் வேளாண்மை சார்ந்த கிராமப்புற சமூக வாழ்க்கைக்குத் திரும்புவதற்குக் காரணமாக அமைந்தது. இந்நாட்டின் வடமேற்கில் ஈல்கானரசுடன் மங்கோலிய ஆட்சியானது தொடர்ந்தது. இந்து குஃசு மலையின் தெற்கிலிருந்த ஆப்கானியப் பழங்குடியினப் பகுதிகளை கல்சி அரசமரபானது அதே நேரத்தில் நிர்வகித்தது. தைமூரின் படையெடுப்பு வரை இந்நிலை தொடர்ந்தது. 1370-இல் தைமூரியப் பேரரசை தைமூர் நிறுவினார். சாருக்கின் ஆட்சியின் கீழ் எராத் நகரமானது தைமூரிய மறுமலர்ச்சியின் கவனப் புள்ளியாகச் செயல்பட்டது. ஒரு பண்பாட்டு மறுபிறப்பின் மையமாக இத்தாலிய மறுமலர்ச்சியின் புளோரன்சு நகரத்தைப் பெருமையில் ஒத்ததாக எராத் நகரம் திகழ்ந்தது.

16-ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கத்தில் பெர்கானாவிலிருந்து பாபுர் வந்தார். அர்குன் அரசமரபிடமிருந்து காபூலைக் கைப்பற்றினார். பானிபட் யுத்தத்தில் தில்லி சுல்தானகத்தை ஆண்டு வந்த ஆப்கானிய லௌதி அரசமரபை பாபுர் வென்றார். 16-ஆம் மற்றும் 18-ஆம் நூற்றாண்டுகளுக்கு இடையில் உசுபெகிய புகாரா கானரசு, ஈரானிய சபாவியர் மற்றும் இந்திய முகலாயப் பேரரசு ஆகியவை இந்நாட்டின் பகுதிகளை ஆட்சி செய்தன. நடுக்காலத்தின் போது ஆப்கானிததானின் வட மேற்குப் பகுதியானது பிராந்தியப் பெயரான குராசான் என்ற பெயரால் குறிப்பிடப்பட்டது. 19-ஆம் நூற்றாண்டு வரை உள்நாட்டுக் குடிமக்களுக்கு மத்தியில் தங்களது நாட்டைக் குறிப்பிடப் பயன்படுத்தப்படும் பெயராக குராசான் பொதுவாக விளங்கியது.

கோதக் அரசமரபு

1728-இல் அதன் உச்சபட்ச பரப்பளவின் போது கோதக் பேரரசின் வரைபடம். கந்தகாரை மையமாகக் கொண்டிருந்த உசைன் கோதக் மற்றும் இசுபகானை மையமாகக் கொண்டிருந்த அசுரப் கோதக் ஆகியோருக்கு இடையில் இப்பேரரசுக்கான உரிமையானது பிரச்சினையில் இருந்தது.

1709-இல் ஓர் உள்நாட்டு கில்சாய் பழங்குடியின தலைவரான மிர்வைசு கோதக் சபாவியர்களுக்கு எதிராக வெற்றிகரமாகக் கிளர்ச்சி செய்தார். சபாவியர்களுக்குக் கீழ் கந்தகாரின் சியார்சிய ஆளுநராக இருந்த குர்கின் கானைத் தோற்கடித்தார். தன்னுடைய சொந்த இராச்சியத்தை நிறுவினார். 1715-இல் மிர்வைசு இறந்தார். அவருக்குப் பிறகு அவரது சகோதரர் அப்துல் அசீசு பதவிக்கு வந்தார். மிர்வைசின் மகனான மகுமூது அசீசைக் கொன்றார். சபாவியர்களுடன் ஓர் அமைதி ஒப்பந்தத்தில் கையொப்பமிட எண்ணியதால் அநேகமாக இவர் கொல்லப்பட்டதாகக் குறிப்பிடப்படுகிறது. 1722-இல் மகுமூது ஆப்கானிய இராணுவத்திற்குத் தலைமை தாங்கி பாரசீகத் தலைநகரான இசுபகானுக்குச் சென்றார். குல்னபாத் யுத்தத்திற்குப் பிறகு அந்நகரைக் கைப்பற்றினார். பாரசீகத்தின் மன்னனாகத் தன்னைத் தானே அறிவித்துக் கொண்டார். 1729-ஆம் ஆண்டின் தம்கான் யுத்தத்திற்குப் பிறகு இந்த ஆப்கானிய அரசமரபானது பாரசீகத்திலிருந்து நாதிர் ஷாவால் வெளியேற்றப்பட்டது.

1738-இல் கந்தகார் முற்றுகையில் நாதிர் ஷாவும், அவரது படைகளும் ஷா உசைன் கோதக்கிடமிருந்து கோதக் அரசமரபினரின் கடைசி வலுவூட்டல் பகுதியான கந்தகாரைக் கைப்பற்றினர். இதற்குப் பிறகு சீக்கிரமே பாரசீக, ஆப்கானியப் படைகள் இந்தியா மீது படையெடுத்தன. நாதிர் ஷா தில்லியைச் சூறையாடினார். இதில் நாதிர் ஷாவின் 16 வயது தளபதியான அகமது ஷா துரானியும் பங்கெடுத்தார். இப்படையெடுப்புகளில் நாதிர் ஷாவுக்கு உதவி புரிந்தார். 1747-இல் நாதிர் ஷா அரசியல் கொலை செய்யப்பட்டார்.

துரானிப் பேரரசு

முதன்மைக் கட்டுரை: துராணிப் பேரரசு

இதனையும் பார்க்க: அகமது ஷா துரானி

1750-1751 மற்றும் 1754-1755 ஆகிய ஆண்டுகளில் குராசானுக்கு இரு இராணுவப் படையெடுப்புகளை அகமது ஷா தொடங்கினார்.

அகமது ஷா துரானியின் ஓவியம், அண். 1757

பரக்சாய் அரசமரபும், பிரித்தானியப் போர்களும்

மேலும் தகவல்களுக்கு: துராந்து எல்லைக்கோடு

1839-இல் முதலாம் ஆங்கிலேய-ஆப்கானிய போரின் போது ஆப்கானித்தான் (அமீரகம்), சுற்றியிருந்த நாடுகளின் வரைபடம். கந்தகர் வேள்பகுதி, எராத் அமீரகத்துடன் தோசுது மொகம்மது கானின் ஆட்சி வரம்பானது காபூல் அமீரகம் என்று இதில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

19-ஆம் நூற்றாண்டின் தொடக்கப் பகுதி வாக்கில் மேற்கிலிருந்து பாரசீகர்களாலும், கிழக்கிலிருந்து சீக்கியப் பேரரசாலும் ஆப்கானியப் பேரரசானது அச்சுறுத்தலுக்கு உள்ளானது. பரக்சாய் பழங்குடியினத்தின் தலைவரான பதே கான் பேரரசு முழுவதும் அதிகார நிலைகளில் தனது சகோதரர்களில் பலரை அமர வைத்தார். 1818-இல் மகுமூது ஷாவால் பதே கான் மிருகத்தனமாகக் கொல்லப்பட்டார். இதன் விளைவாக பதே கானின் சகோதரர்களும், பரக்சாய் பழங்குடியினமும் கிளர்த்தெழுந்தது. ஓர் உள்நாட்டுப் போர் தொடங்கியது. இந்த அமைதியற்ற காலத்தின் போது ஆப்கானித்தானானது கந்தகார் வேள்பகுதி, எராத் அமீரகம், குந்துசு கானரசு, மைமனா கானரசு மற்றும் ஏராளமான பிற போர் செய்த அரசு அமைப்புகள் உள்ளிட்ட பல அரசுகளாகச் சிதறுண்டது. இதில் மிக முக்கியமான அரசானது தோசுது மொகம்மது கானால் ஆளப்பட்ட காபூல் அமீரகம் ஆகும்.

1841-இல் ஆப்கானியப் பழங்குடியினரின் ஓவியம். இதைப் பிரித்தானிய அதிகாரியான சேம்சு இரட்ரேய் வரைந்தார்.

அக்பர் கானும், ஆப்கானிய இராணுவமும் சம்ருத் கோட்டையை சீக்கிய கல்சா இராணுவத்திடமிருந்து கைப்பற்றுவதில் தோல்வியடைந்தனர். ஆனால், சீக்கியத் தளபதியான அரி சிங் நல்வாவைக் கொன்றனர். இவ்வாறாக ஆப்கானிய-சீக்கியப் போர்கள் முடிவுக்கு வந்தன.

1893-இல் அப்துர் இரகுமான் ஓர் ஒப்பந்தத்தில் கையொப்பமிட்டார். பசுதூன் மற்றும் பலூச் இனத்தவரின் நிலப்பரப்புகளைப் பிரித்த துராந்து எல்லைக்கோடு இதில் குறிப்பிடப்பட்டிருந்தது. பாக்கித்தான் மற்றும் ஆப்கானித்தான் ஆகிய நாடுகளுக்கு இடையிலான நவீன கால எல்லையை இந்த எல்லைக்கோடே உருவாக்குகிறது. சியாக்களிடமிருந்த அசாராசாத் மற்றும் பிற சமயத்தைச் சார்ந்தவர்களிடமிருந்த காப்பிரித்தான் ஆகியவை அரசியல் ரீதியாக சுதந்திரமானவையாகத் தொடர்ந்து இருந்து வந்தன. 1891-1896-இல் அப்துர் இரகுமான் கானால் வெல்லப்படும் வரை இவ்வாறான நிலை நீடித்தது. அப்துர் இரகுமான் கான் தன் இயற்பண்புகளுக்காகவும், பழங்குடியினங்களுக்கு எதிரான தான் பயன்படுத்திய இரக்கமற்ற வழிமுறைகள் காரணமாகவும் "இரும்பு அமீர்" என்று அறியப்பட்டார். 1901-இல் இவர் இறந்தார். இவருக்குப் பிறகு இவரது மகன் அபிபுல்லா கான் பதவிக்கு வந்தார்.

இத்தகைய சிங்கங்களுக்கு [பிரித்தானியா மற்றும் உருசியா] இடையில் ஓர் ஆட்டைப் போல் அல்லது அரவை எந்திரத்தின் இரு வலிமையான அரவைக் கற்களுக்கு இடையிலுள்ள ஒரு கோதுமை தானியத்தைப் போல் உள்ள ஆப்கானித்தான் போன்ற ஒரு சிறிய சக்தி அரைந்து தரையில் தூசியாக விழாமல் கற்களுக்கு நடுவில் எவ்வாறு நிற்க முடியும்?

— அப்துர் இரகுமான் கான், "இரும்பு அமீர்", 1900-இல் குறிப்பிட்டது

முதலாம் உலகப் போரின் போது ஆப்கானித்தான் நடுநிலை வகித்த சமயத்தில் நியேதர்மேயர்-என்டிக் போர்ப் பயணத்தில் மைய சக்திகளின் அதிகாரிகள் அபிபுல்லா கானைச் சந்தித்தனர். இந்து-செருமானிய கூட்டு முயற்சியின் ஒரு பகுதியாக, ஐக்கிய இராச்சியத்திடமிருந்து முழுமையான சுதந்திர அறிவிக்குமாறும், தங்களுடன் இணைந்து பிரித்தானிய இந்தியாவைத் தாக்குமாறும் ஆப்கானித்தானுக்கு அழைப்பு விடுத்தனர். மைய சக்திகளுக்குள் ஆப்கானித்தானைக் கொண்டு வரும் முயற்சியானது தோல்வியடைந்தது. பிரித்தானியருடன் நடுநிலையைப் பேணுவது குறித்து மக்கள் மத்தியில் வெறுப்பு ஏற்படுவதற்கு இது காரணமாக அமைந்தது. 1919 பெப்பிரவரியில் அபிபுல்லா அரசியல் கொலை செய்யப்பட்டார். இறுதியாக அமானுல்லா கான் பதவிக்கு வந்தார். 1915-1916 போர்ப் பயணங்களின் ஒரு கடுமையான ஆதரவாளராக இருந்த அமானுல்லா கான் பிரித்தானிய இந்தியா மீது படையெடுத்தார். மூன்றாவது ஆங்கிலேய-ஆப்கானியப் போரை இது தொடங்கி வைத்தது. கைபர் கணவாய் வழியாக பிரித்தானிய இந்தியாவுக்குள் இவர் நுழைந்தார்.

சூன் 1926-இல் அமானுல்லா கான் தன்னைத் தானே ஆப்கானித்தானின் மன்னனாக அறிவித்துக் கொண்டார்.

மூன்றாம் ஆங்கிலேய-ஆப்கானியப் போரின் முடிவு மற்றும் 19 ஆகத்து 1919 அன்று இராவல்பிண்டி ஒப்பந்தம் கையொப்பமிடப்பட்டது ஆகியவற்றைத் தொடர்ந்து அமீர் அமானுல்லா கான் ஆப்கானித்தான் அமீரகத்தை ஓர் இறைமையுள்ள மற்றும் முழுமையாகச் சுதந்திரமடைந்த அரசாக அறிவித்தார். பன்னாட்டு சமூகத்துடன், குறிப்பாக சோவியத் ஒன்றியம் மற்றும் வெய்மர் குடியரசுடன், தூதரக உறவு முறைகளை நிறுவியதன் மூலம் தன் நாட்டின் வழக்கமான தனித்து விடப்பட்ட நிலையை முடிவுக்குக் கொண்டு வருவதற்காக இவர் நடவடிக்கைகளை எடுத்தார். 9 சூன் 1926 அன்று ஆப்கானித்தானின் மன்னனாக இவர் தன்னைத் தானே அறிவித்துக் கொண்டார். ஆப்கானித்தான் இராச்சியத்தை இவ்வாறாக உருவாக்கினார். தன்னுடைய நாட்டை நவீனமயமாக்குவதைக் குறிக்கோளாகக் கொண்ட ஏராளமான சீர்திருத்தங்களை இவர் அறிமுகப்படுத்தினார். பெண் கல்விக்கான ஒரு வலிமையான ஆதரவை அளித்த மகுமூது தார்சி இந்தச் சீர்திருத்தங்களுக்குப் பின்னால் ஒரு முக்கியமான ஆதரவாளராகச் செயல்பட்டார். கட்டாயத் தொடக்கக் கல்வியை அமல்படுத்துவதை குறிப்பிட்ட ஆப்கானித்தானின் 1923-ஆம் ஆண்டு அரசியலமைப்பின் பிரிவு 68-க்காக இவர் போராடினார். 1923-இல் அடிமை முறையானது ஒழிக்கப்பட்டது. இக்காலத்தின்போது பெண்களின் கல்வி மற்றும் பெண்களுக்கு எதிரான ஒடுக்குமுறைகளுக்கு எதிராகப் போராடியது ஆகியவற்றில் ஒரு முக்கியமான நபராக மன்னர் அமானுல்லாவின் மனைவியான சொரயா தார்சி திகழ்ந்தார்.

பெண்களுக்கான பாரம்பரிய புரூக்காவை நீக்கம் செய்தது, இருபாலரும் படிக்கும் பள்ளிகளைத் திறந்தது போன்ற சீர்திருத்தங்களில் சில, பல பழங்குடியின மற்றும் சமயத் தலைவர்கள் இவரிடமிருந்து விலகுவதற்குக் காரணமானது. ஆப்கானிய உள்நாட்டுப் போருக்கு (1928-1929) வழி வகுத்தது. சனவரி 1929-இல் மன்னர் அமானுல்லா பதவி விலைகினார். சீக்கிரமே அபிபுல்லா கலக்கானியால் தலைமை தாங்கப்பட்ட சகாவியப் படைகளிடம் காபூல் வீழ்ந்தது. அமானுல்லாவின் உறவினரான மொகம்மது நாதிர் ஷா அக்டோபர் 1929-இல் கலக்கானியைத் தோற்கடித்துக் கொன்றார். மன்னர் நாதிர் ஷா என்று தன்னை அறிவித்தார். மன்னார் அமானுல்லாவின் சீர்திருத்தங்களைக் கைவிட்டு நவீனமயமாக்கலுக்கு ஒரு மிகுந்த படிப்படியான அணுகுமுறையைத் தேர்ந்தெடுத்தார். ஆனால், அப்துல் காலிக்கால் 1933-இல் அரசியல் கொலை செய்யப்பட்டார்.

இவரைத் தொடர்ந்து மொகம்மெது சாகீர் ஷா அரியணைக்கு வந்தார். 1933 முதல் 1973 வரை மன்னராக ஆட்சி செய்தார். 1944-1947-ஆம் ஆண்டுகளின் பழங்குடியினக் கிளர்ச்சிகளின் போது மன்னர் சாகீரின் ஆட்சியானது மசுரக் சத்ரன், சலேமை மற்றும் இபியின் பக்கீர் மற்றும் பிறரால் தலைமை தாங்கப்பட்ட சத்ரன், சஃபி, மங்கல் மற்றும் வசீர் பழங்குடியின வீரர்களால் சவாலுக்கு உள்ளாக்கப்பட்டது. இவர்களில் பலர் அமானுல்லாவுக்கு விசுவாசமானவர்கள் ஆவர். 1934-இல் உலக நாடுகள் சங்கத்தில் ஆப்கானித்தான் இணைந்தது. 1930-களில் இந்நாடானது சாலைகள், உட்கட்டமைப்பு ஆகியவை குறிப்பிடத்தக்க அளவுக்கு மேம்படுவதையும், ஒரு தேசிய வங்கி நிறுவப்படுவதையும், கல்வியறிவு அதிகரிப்பதையும் கண்டது. வடக்கில் சாலை இணைப்புகளானவை பருத்தி மற்றும் ஜவுளித் தொழிற்துறையானது வளர்ச்சியடைவதில் ஒரு பெரும் பங்கை ஆற்றின. அச்சு நாடுகளுடன் இந்நாடானது நெருங்கிய உறவுமுறைகளைக் கட்டமைத்தது. அந்நேரத்தில் ஆப்கானித்தானின் வளர்ச்சியில் ஒரு பெருமளவு பங்கை நாசி செருமனி கொண்டிருந்தது.

ஆப்கானித்தானின் கடைசி முடியாட்சியாளராக ஆட்சி செய்த மன்னர் சாகீர். இவர் 1933-1973-ஆம் ஆண்டு வரை ஆட்சி செய்தார்.

1946 வரை மன்னர் சாகீர் தன்னுடைய உறவினரின் உதவியுடன் ஆட்சி புரிந்தார். இவரது உறவினர் பிரதமர் பதவியைக் கொண்டிருந்தார். நாதிர் ஷாவின் கொள்கைகளைத் தொடர்ந்தார். மற்றொரு உறவினரான ஷா மகுமூது கான் 1946-இல் பிரதமர் ஆனார். அதிகரித்த அரசியல் சுதந்திரத்தை அனுமதிக்கும் ஒரு சோதனையை மேற்கொண்டார். 1953-இல் இவருக்குப் பதில் மொகம்மெது தாவூத் கான் பிரதமர் பதவிக்கு வந்தார். பசுதூனித்தான் எனும் நாட்டை உருவாக்க முயற்சித்த ஒரு பசுதூனிய தேசியவாதியாக இவர் திகழ்ந்தார். பாக்கித்தானுடனான அதிக பதட்டங்களுடைய உறவுமுறைகளை இவர் கொண்டிருந்தார். சமூக நவீனமயமாக்கல் சீர்திருத்தங்களுக்காக தாவூத் கான் முயற்சித்தார். சோவியத் ஒன்றியத்துடன் நெருக்கமான ஓர் உறவுமுறையை வேண்டினார். இவருக்குப் பிறகு 1964-ஆம் ஆண்டின் அரசியலமைப்பானது உருவாக்கப்பட்டது. அரச குடும்பத்தைச் சேராத முதல் பிரதமர் பதவியேற்றுக் கொண்டார்.

தன்னுடைய தந்தை நாதிர் ஷாவைப் போலவே சாகீர் ஷாவும் தேசிய சுதந்திரத்தைப் பேணும் ஒரு கொள்கையைக் கொண்டிருந்தார். அதே நேரத்தில், படிப்படியான நவீனமயமாக்கலைக் கொண்டு வருதல், தேசியவாத உணர்வுகளை உருவாக்குதல் மற்றும் ஐக்கிய இராச்சியத்துடன் உறவுமுறைகளை மேம்படுத்துதல் ஆகிய கொள்கைகளையும் கொண்டிருந்தார். இரண்டாம் உலகப் போரின் போது ஒரு பங்கெடுப்பாளராகவோ அல்லது பனிப் போரின் போது எந்த ஓர் அணியிலும் சேராத நாடாக ஆப்கானித்தான் திகழ்ந்தது. எனினும், பனிப் போர் பிரச்சினையில் ஒரு அனுகூலம் பெற்ற நாடாக இது உருவானது. ஏனெனில், ஆப்கானித்தானின் முதன்மையான நெடுஞ்சாலைகள், விமான நிலையங்கள் மற்றும் பிற இன்றியமையாத உட்கட்டமைப்பைக் கட்டமைப்பதன் மூலம் ஆப்கானித்தானில் செல்வாக்குப் பெற விரும்பிய சோவியத் ஒன்றியம் மற்றும் ஐக்கிய அமெரிக்கா ஆகிய இரு நாடுகளிடமிருந்தும் இந்நாடு அனுகூலத்தைப் பெற்றது. ஒரு தனிநபர் சராசரியின் அடிப்படையில் பிற எந்த ஒரு நாட்டையும் விட அதிகப்படியான சோவியத் வளர்ச்சி நிதியுதவியைப் பெற்ற நாடாக ஆப்கானித்தான் திகழ்ந்தது. 1973-இல் மன்னர் இத்தாலியில் இருந்த சமயத்தில் தாவூத் கான் இரத்தம் சிந்தாத ஓர் ஆட்சிக் கவிழ்ப்பை நடத்தினார். ஆப்கானித்தானின் முதல் அதிபராக உருவானார். முடியாட்சியை முடிவுக்குக் கொண்டு வந்தார்.

சனநாயகக் குடியரசும், சோவியத் போரும்

முதன்மைக் கட்டுரைகள்: ஆப்கானித்தான் சனநாயகக் குடியரசு மற்றும் சோவியத்–ஆப்கான் போர்

1987-இல் ஆப்கானித்தானின் கர்தேசு நகரத்தில் சோவியத் துருப்புகள்

ஏப்பிரல் 1978-இல் அப்போதைய அதிபரான மொகம்மெது தாவூத் கானுக்கு எதிரான ஒரு குருதி தோய்ந்த ஆட்சிக் கவிழ்ப்பில் பொதுவுடைமைவாத ஆப்கானித்தான் மக்கள் சனநாயகக் கட்சியானது (ஆ. ம. ச. க.) அதிகாரத்தைக் கைப்பற்றியது. இது சௌர் புரட்சி என்றழைக்கப்படுகிறது. இக்கட்சியானது ஆப்கானித்தான் சனநாயக் குடியரசு நிறுவப்பட்டதை அறிவித்தது. இதன் முதல் தலைவராக ஆ. ம. ச. கட்சியின் பொதுச் செயலரான நூர் முகம்மது தராகி பெயரிடப்பட்டார். ஓர் அமைதியான (இருந்த போதிலும் ஏழ்மையான மற்றும் ஒதுக்குப் புறமான) நாட்டிலிருந்து சண்டை மற்றும் கிளர்ச்சிகளின் ஒரு மையப் பகுதியாக ஆப்கானித்தானைப் பெருமளவுக்கு மாற்றிய தொடர்ச்சியான நிகழ்வுகளுக்கு இது தூண்டுதலாக அமைந்தது. வலிமையான எதிர்ப்பைத் தூண்டிய பல்வேறு சமூக, அடையாள ரீதியிலான மற்றும் நிலப் பகிர்ந்தளிப்புச் சீர்திருத்தங்களை இக்கட்சி தொடங்கியது. அதே நேரத்தில், அரசியல் எதிரிகளும் மிருகத்தனமாக ஒடுக்கப்பட்டனர் என்று கூறப்பட்டது. இது அமைதியற்ற நிலைக்குக் காரணமானது. 1979 வாக்கில் உள்நாட்டுப் போர் என்ற நிலைக்கு சீக்கிரமே இது மாறியது. ஆட்சியில் இருந்த அமைப்பின் படைகளுக்கு எதிராக கரந்தடிப் போர் முறையில் ஈடுபட்ட முசாகிதீன்களால் (மற்றும் சிறிய மாவோவிய கரந்தடிப் போர் முறையினர்) இந்த உள்நாட்டுப் போரானது நாடு முழுவதும் நடத்தப்பட்டது. இது சீக்கிரமே ஒரு சார்பாண்மைப் போராக மாறியது. ஏனெனில், இந்தக் கிளர்ச்சியாளர்களுக்கு இரகசியமான பயிற்சி மையங்களை பாக்கித்தானிய அரசாங்கம் நடத்தியது. இந்தக் கிளர்ச்சியாளர்களுக்கு ஐக்கிய அமெரிக்கா பாக்கித்தானின் சேவைகளிடை உளவுத்துறை மூலமாக ஆதரவளித்தது. ஆட்சியில் இருந்த கட்சிக்கு ஆதரவாக ஆயிரக்கணக்கான இராணுவ ஆலோசகர்களை சோவியத் ஒன்றியம் அனுப்பி வைத்தது. இடைப்பட்ட வேளையில், இக்கட்சியின் போட்டி மனப்பான்மையுடைய பிரிவுகளான ஆதிக்கமிகுந்த கால்கு மற்றும் மிதவாத பர்ச்சம் ஆகிய பிரிவுகளுக்கு இடையே அதிகரித்து வந்த நிலையாக பிரச்சினைகள் ஏற்பட்டன.

அக்டோபர் 1979-இல் ஆ. ம. ச. கட்சியின் பொதுச் செயலரான தராகி அப்போதைய பிரதமரான ஹஃபிசுல்லா அமீனால் தூண்டிவிடப்பட்ட ஓர் உள்நாட்டு ஆட்சிக் கவிழ்ப்பில் அரசியல் கொலை செய்யப்பட்டார். பிறகு அமீன் இக்கட்சியின் புதிய பொதுச் செயலர் ஆனார். அமீனுக்குக் கீழ் நாட்டின் நிலைமையானது மோசமடைந்தது. ஆயிரக்கணக்கான மக்கள் தொலைந்து போயினர். அமீனின் அரசாங்கத்தால் வெறுப்படைந்த சோவியத் இராணுவமானது 1979 திசம்பரில் ஆப்கானித்தான் மீது படையெடுத்தது. காபூலை நோக்கி முன்னேறியது. அமீனைக் கொன்றது. பர்ச்சம் பிரிவினரின் பப்ராக் கர்மாலால் தலைமை தாங்கப்பட்ட, ஆனால் பர்ச்சம் மற்றும் கால்கு ஆகிய இரு பிரிவினரையும் உள்ளடக்கியிருந்த சோவியத்தால் அமைக்கப்பட்ட ஓர் அதிகார அமைப்பானது வெற்றிடத்தை நிரப்பியது. கர்மாலுக்குக் கீழான ஆப்கானித்தானை நிலைப்படுத்த குறிப்பிடத்தக்க வகையில் அதிக எண்ணிக்கையிலான சோவியத் துருப்புகள் ஆப்கானித்தானில் நிலை நிறுத்தப்பட்டன. சோவியத்-ஆப்கான் போரின் தொடக்கத்தை இது குறித்தது. ஒன்பது ஆண்டுகள் நீடித்த இந்தப் போர் 5.62 இலட்சம் - 20 இலட்சம் ஆப்கானியர்கள் இறப்பதற்குக் காரணமானது. 60 இலட்சம் மக்கள் இடம் பெயர்ந்தனர். இறுதியாக ஆப்கானித்தானிலிருந்து இம்மக்கள் வெளியேறினர். முதன்மையாகப் பாக்கித்தான் மற்றும் ஈரானுக்கு இடம் பெயர்ந்தனர். கடுமையான விமான குண்டுவீச்சுகளானவை பல நாட்டுப்புறக் கிராமங்களை அழித்தன. தசம இலட்சக்கணக்கான மிதிவெடிகள் புதைக்கப்பட்டன. எராத் மற்றும் கந்தகார் போன்ற சில நகரங்களும் விமானங்களின் குண்டுவீச்சுத் தாக்குதலில் சேதமடைந்தன. சோவியத்துகள் பின்வாங்கியதற்குப் பிறகு, 1992-இல் ஆ. ம. ச. கட்சியின் தலைவரான முகமது நஜிபுல்லாவின் தலைமைக்குக் கீழான பொதுவுடைமைவாத அரசாங்கம் வீழ்ச்சியடையும் வரை மற்றொரு உள்நாட்டுப் போர் தொடர்ந்தது.

சோவியத்-ஆப்கான் போரானது ஆப்கானித்தான் மீது கடுமையான சமூக விளைவுகளை ஏற்படுத்தியது. சமூகத்தை இராணுவமயமாக்கியதானது கடுமையான ஆயுதங்களுடைய காவல் துறையினர், தனியார் பாதுகாவலர்கள், வெளிப்படையாக ஆயுதமேந்திய குடிசார் தற்காப்புக் குழுக்கள் ஆகியவை உருவாக்கப்படுவதற்கு வழி வகுத்தது. இதைப் பின் தொடர்ந்து வந்த தசாப்தங்களிலும் ஆப்கானித்தானில் இவ்வாறான ஆயுதங்களைக் கொண்டிருப்பது பொதுவான வழக்கமாக உருவானது. மதகுமார், சமூகத்தில் மூத்தவர்கள், அறிஞர்கள் மற்றும் இராணுவத்தினர் ஆகியோரிடம் இருந்த பாரம்பரிய அதிகார அமைப்பானது சக்தி வாய்ந்த போர்ப் பிரபுக்களிடம் கைமாறியது.

பனிப்போருக்குப் பிந்தைய சண்டை

இதனையும் பார்க்க: ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அமீரகம் மற்றும் வடக்குக் கூட்டணி

1992 முதல் 2001-ஆம் ஆண்டின் பிற்பகுதி வரை உள்நாட்டுப் போரானது விரிவடைந்ததைக் காட்டும் வரைபடம்

ஒரு செயல்படாத கூட்டணி அரசாங்கத்தின் உருவாக்கத்திற்குப் பிறகு பல்வேறு முசாகிதீன் பிரிவுகளின் தலைவர்களுக்கு இடையில் மற்றுமொரு உள்நாட்டுப் போரானது வெடித்தது. அரசற்ற நிலை மற்றும் பிரிவுகளுக்கிடையிலான உட்சண்டை ஆகியவற்றுக்கு நடுவில், பல்வேறு முசாகிதீன் பிரிவினர் சண்டையில் ஈடுபட்டனர். அதே நேரத்தில், காபூல் கடுமையான பீரங்கித் தாக்குதலுக்கு உள்ளானது. சண்டையால் பகுதியளவுக்கு அழிந்தது. வெவ்வேறு தலைவர்களுக்கு இடையில் பல தோல்வியடைந்த இணக்க முயற்சிகளும், கூட்டணிகளும் நடைபெற்றன. பாக்கித்தானில் இருந்த இசுலாமிய மதராசாக்களில் (பள்ளிகள்) இருந்து ஓர் இயக்கம் மற்றும் மாணவர்களின் (தாலிப்) போராளிக் குழுக்களாக செப்டம்பர் 1994-இல் தாலிபான்கள் தோன்றினர். இவர்களுக்கு பாக்கித்தானிடமிருந்து சீக்கிரமே இராணுவ உதவி கிடைத்தது.

அந்த ஆண்டு கந்தகார் நகரத்தின் கட்டுப்பாட்டைப் பெற்ற இவர்கள் 1996-இல் காபூலிலிருந்து இரப்பானி அரசாங்கத்தை இறுதியாக வெளியேற்றும் வரை மேற்கொண்ட நிலப்பரப்புகளையும் வென்றனர். காபூலில் இவர்கள் அமீரகத்தை நிறுவினர்.

தாலிபான்களிடம் காபூல் வீழ்ச்சியடைந்ததற்குப் பிறகு அகமது ஷா மசூத்தும், அப்துல் ரசீத் தோசுதுமும் வடக்குக் கூட்டணியை உருவாக்கினர். இதில் பிறர் பின்னர் இணைந்தனர். தாலிபான்களுக்கு எதிர்ப்பாக இவர்கள் செயல்பட்டனர். 1997 மற்றும் 1998-இல் மசர் ஈ சரீப் யுத்தங்களின் போது தாலிபான்களால் தோசுதுமின் படைகள் தோற்கடிக்கப்பட்டன. பாக்கித்தானின் தலைமைத் தளபதியான பெர்வேஸ் முஷாரஃப் வடக்குக் கூட்டணியைத் தோற்கடிக்கத் தாலிபான்களுக்கு உதவுவதற்காக ஆயிரக்கணக்கான பாக்கித்தானியப் போராளிகளை அனுப்பத் தொடங்கினார். 2000 வாக்கில் வடக்குக் கூட்டணியானது நாட்டின் நிலப்பரப்பில் வெறும் 10%-ஐ மட்டுமே கட்டுப்பாட்டில் வைத்திருந்தது. வடகிழக்குப் பகுதியில் தடுத்து வைக்கப்பட்டது. 9 செப்டம்பர் 2001 ஆன்று பாஞ்ச்சிர் சமவெளியில் இரு அரேபிய தற்கொலைப் படையினரால் மசூத் அரசியல் கொலை செய்யப்பட்டார். 1990 மற்றும் 2001-க்கு இடையில் உள்நாட்டுச் சண்டைகளில் சுமார் 4 இலட்சம் ஆப்கானியர்கள் இறந்தனர்.

அமெரிக்கப் படையெடுப்பும், இசுலாமியக் குடியரசும்

மேலும் தகவல்களுக்கு: ஆப்கானித்தானில் போர் (2001-2021); ஆப்கானித்தான் இஸ்லாமியக் குடியரசு; மற்றும் காபூலின் வீழ்ச்சி, 2021

அக்டோபர் 2001-இல், செப்டம்பர் 11 தாக்குதல்களில் குற்றம் சாட்டப்பட்டவர்களில் முதன்மையான ஒசாமா பின் லாதனை ஒப்படைக்க மறுத்ததற்குப் பிறகு தாலிபான்களை ஆட்சியில் இருந்து அகற்றுவதற்காக ஆப்கானித்தான் மீது ஐக்கிய அமெரிக்கா படையெடுத்தது. தொடக்க படையெடுப்பின் போது ஐக்கிய அமெரிக்கா மற்றும் ஐக்கிய இராச்சியப் படைகள் குண்டு வீச்சுத் தாக்குதல் நடத்தின. பிறகு வடக்குக் கூட்டணியின் ஒத்துழைப்புடன் தாலிபான்களின் ஆட்சியை முடிவுக்குக் கொண்டு வந்தன.

2008-இல் ஆப்கானித்தானில் ஐக்கிய அமெரிக்கத் துருப்புகளும், சினூக் உலங்கூர்திகளும்

திசம்பர் 2001-இல் தாலிபான் அரசாங்கம் பதவியில் இருந்து நீக்கப்பட்டதற்குப் பிறகு அமீத் கர்சாய் தலைமையிலான ஆப்கான் இடைக்கால நிர்வாகமானது உருவாக்கப்பட்டது. கர்சாய் நிர்வாகத்திற்கு உதவுவதற்காகவும், அடிப்படைப் பாதுகாப்பை வழங்குவதற்காகவும் ஐக்கிய நாடுகள் பாதுகாப்பு அவையால் பன்னாட்டு பாதுகாப்பு உதவிப்படையானது (ப. பா. உ. ப.) நிறுவப்பட்டது. இரு தசாப்தங்களுக்கு நடந்த போர், மேலும் அந்நேரத்தில் ஏற்பட்ட கடுமையான பஞ்சம் ஆகியவற்றுக்குப் பிறகு இந்நேரத்தில் ஆப்கானித்தான் உலகிலேயே மிக அதிக குழந்தை இறப்பு விகிதங்களில் ஒன்றையும், மிகக்குறைந்த ஆயுட்கால எதிர்பார்ப்பையும் கொண்டிருந்தது. மக்களில் பெரும்பாலானவர்கள் பசி மற்றும் ஊட்டச்சத்துக் குறைவாட்டால் பாதிக்கப்பட்டனர். உட்கட்டமைப்பானது கடுமையாகப் பாதிக்கப்பட்டிருந்தது. அயல்நாட்டு முதலீடு இல்லாமை, அரசாங்க ஊழல் மற்றும் கிளர்ச்சிகள் ஆகியவற்றின் காரணமாக உலகிலேயே மிக ஏழ்மையான நாடுகளில் ஒன்றாக ஆப்கானித்தான் தொடர்ந்து இருந்து வருகிறது.

சில சனநாயக அமைப்புகளை நிறுவ ஆப்கானிய அரசாங்கத்தால் முடிந்தது. ஆப்கானித்தான் இசுலாமியக் குடியரசு என்ற பெயருடன் 2004-இல் ஓர் அரசியலமைப்பையும் இந்நாடு பின்பற்றத் தொடங்கியது. இந்நாட்டின் பொருளாதாரம், சுகாதாரத்துறை, கல்வி, போக்குவரத்து மற்றும் வேளாண்மைத் துறையை மேம்படுத்த பெரும்பாலும் அயல்நாட்டுக் கொடையாளி நாடுகளின் உதவியுடன் முயற்சிகள் மேற்கொள்ளப்பட்டன. ப. பா. உ. ப.-ஆனவை ஆப்கானிய தேசிய பாதுகாப்புப் படைகளுக்குப் பயிற்சி வழங்கத் தொடங்கின. 2002-ஆம் ஆண்டைத் தொடர்ந்து கிட்டத்தட்ட 50 இலட்சம் ஆப்கானியர்கள் மீண்டும் தங்களது வாழ்விடங்களில் குடியமர்த்தப்பட்டனர். 2011-இல் 1.40 இலட்சம் என்று உச்ச நிலையை அடைந்த ஆப்கானித்தானில் இருந்த நேட்டோ துருப்புகளின் எண்ணிக்கையானது 2018-இல் தோராயமாக 16,000 என்று குறைந்தது. செப்டம்பர் 2014-இல் குடியரசுத் தலைவர் தேர்தலில் வென்றதற்குப் பிறகு அசரஃப் கனி அகமத்சாய் அதிபராகப் பதவியேற்றார். ஆப்கானித்தானின் வரலாற்றில் முதல் முறையாக அதிகாரமானது சனநாயக முறைப்படி கைமாற்றப்பட்டது. 28 திசம்பர் 2014 அன்று நேட்டோ அதிகாரப்பூர்வமாக ப. பா. உ. ப. போர் நடவடிக்கைகளை முடிவுக்குக் கொண்டு வந்தது. முழு பாதுகாப்புப் பொறுப்பையும் ஆப்கானிய அரசாங்கத்திற்குக் கைமாற்றியது. இதே நாளில், ப. பா. உ. ப.-இன் வழி வந்ததாக நேட்டோ தலைமையிலான "உறுதியான ஆதரவு நடவடிக்கையானது" உருவாக்கப்பட்டது. ஆப்கானிய அரசாங்கப் படைகளுக்குப் பயிற்சியளிக்கவும், ஆலோசனை கூறவும் மற்றும் தாலிபான்களுக்கு எதிரான அவர்களது சண்டையைத் தொடர்வதற்காகவும் ஆயிரக்கணக்கான நேட்டோ துருப்புகள் இந்நாட்டிலேயே தொடர்ந்து நிலை நிறுத்தப்பட்டிருந்தன என்று கூறப்பட்டது. உடல்களின் எண்ணிக்கை என்று தலைப்பிடப்பட்ட ஓர் அறிக்கையானது இச்சண்டையில் ஈடுபட்ட அனைத்துப் பிரிவினரின் கைகளிலும், ஆப்கானித்தானில் நடைபெற்ற சண்டையின் ஒரு விளைவாக 1,06,000 - 1,70,,000 வரையிலான குடிமக்கள் கொல்லப்பட்டனர் என்று முடிவுக்கு வந்தது.

2021-ஆம் ஆண்டின் தாலிபான் தாக்குதலைக் காட்டும் ஓர் ஆப்கானித்தான் வரைபடம்

19 பெப்பிரவரி 2020 அன்று தோகா ஒப்பந்தமானது கத்தாரில் கையொப்பமிடப்பட்டது. ஆப்கானிய தேசியப் பாதுகாப்புப் படைகளின் (ஆ. தே. பா. ப.) வீழ்ச்சிக்குக் காரணமான மிக முக்கியமான நிகழ்வுகளில் ஒன்றாக இந்த ஒப்பந்தம் அமைந்தது. இந்த ஒப்பந்தம் கையொப்பமிடப்பட்டதைத் தொடர்ந்து அமெரிக்கா வான்வெளித் தாக்குதல்களின் எண்ணிக்கையைப் பெருமளவுக்குக் குறைத்தது. தாலிபான்களுக்கு எதிரான சண்டையில் ஒரு முக்கியமான முன்னேற்றத்தை வழங்கிய நிலையை ஆ. தே. பா. ப. இழந்தது. தாலிபான்கள் காபூலைக் கைப்பற்றுவதற்கு இது காரணமாக அமைந்தது.

இரண்டாம் தாலிபான் சகாப்தம்

14 ஏப்பிரல் 2021 அன்று நேட்டோ பொதுச் செயலரான இயென்சு சுடோல்ட்டென்பர்க் 1 மே வாக்கில் ஆப்கானித்தானிலிருந்து தனது துருப்புக்களைத் திரும்ப பெற்றுக் கொள்ளத் தொடங்குவதற்கு நேட்டோ கூட்டணியானது ஒப்புக் கொண்டது என்று அறிவித்தார். நேட்டோ துருப்புகள் பின்வாங்கத் தொடங்கியவுடன் சீக்கிரமாகவே ஆப்கானிய அரசாங்கத்திற்கு எதிராகத் தாக்குதல்களைத் தாலிபான்கள் தொடங்கினர். வீழ்ச்சியடைந்து கொண்டிருந்த ஆப்கானிய அரசாங்கப் படைகளுக்கு முன்னால் துரிதமாக முன்னேறினர். ஆப்கானித்தானின் பெரும்பாலான பகுதிகள் மீது கட்டுப்பாட்டை மீண்டும் பெற்றதற்குப் பிறகு 15 ஆகத்து 2021 அன்று தலைநகரமான காபூலைத் தாலிபான்கள் கைப்பற்றினர். ஏராளமான அயல்நாட்டுத் தூதர்களும், அதிபர் அசரஃப் கனி உள்ளிட்ட ஆப்கானிய அரசாங்க அதிகாரிகளும் நாட்டிலிருந்து வெளியேற்றப்பட்டனர். 17 ஆகத்து அன்று முதல் துணை அதிபரான அம்ருல்லா சலே காபந்து அதிபராகத் தன்னைத் தானே அறிவித்துக் கொண்டார். அகமது மசூத்துடன் சேர்ந்து பாஞ்ச்சிர் சமவெளியில் 6000-க்கும் அதிகமான துருப்புக்களுடன் தாலிபான்களுக்கு எதிரான முன்னணியை அமைப்பதாக அறிவித்தார். எனினும், செப்டம்பர் 6 வாக்கில், பாஞ்ச்சிர் மாகாணத்தின் பெரும்பலான பகுதிகளைத் தாலிபான்கள் தங்கள் கட்டுப்பாட்டுக்குள் கொண்டு வந்தனர். எதிர்ப்புச் சண்டையாளர்கள் மலைகளுக்குப் பின் வாங்கினர். செப்டம்பர் மாதத்தின் நடுப்பகுதி வாக்கில் பள்ளத்தாக்கில் சண்டைகளானவை முடிவுக்கு வந்தன.

போரின் செலவுகள் திட்டம் எனும் அமைப்பின் கூற்றுப்படி, 2001 மற்றும் 2021-க்கு இடையில் இச்சண்டையில் 1,76,000 மக்கள் கொல்லப்பட்டனர். இதில் 46,319 குடிமக்களும் அடங்குவர். உப்சலா சண்டைத் தரவு நிகழ்வு எனும் அமைப்பின் கூற்றுப்படி, இச்சண்டையில் குறைந்தது 2,12,191 மக்கள் கொல்லப்பட்டனர். 2021-இல் இந்நாட்டில் போரின் நிலையானது முடிவுக்கு வந்தாலும், தாலிபான் மற்றும் இசுலாமிய அரசின் உள்நாட்டுப் பிரிவு, மேலும் தாலிபானுக்கு எதிரான குடியரசு கிளர்ச்சி அமைப்பு ஆகியவற்றுக்கு இடையிலான சண்டையின் காரணமாக சில பகுதிகளில் ஆயுதச் சண்டையானது இன்னும் தொடர்ந்து நடைபெற்று வருகிறது.

2021-இல் காபூலின் வீழ்ச்சியைத் தொடர்ந்து ஒரு கைப்பற்றப்பட்ட படைக் கரட்டுந்தின் மீது காபூலில் பயணம் செய்யும் தாலிபான் சண்டையாளர்கள்

அதியுயர் தலைவர் இப்துல்லா அகுந்த்சாதா மற்றும் பிரதமர் முகமது அசன் அகுந்து ஆகியோரால் தலைமை தாங்கப்பட்ட தாலிபான் அரசாங்கமானது 7 செப்டம்பர் 2021 அன்று பதவிக்கு வந்தது. தாலிபானை நிறுவிய நான்கு நிறுவனர்களில் ஒருவர் அகுந்து ஆவார். முந்தைய அமீரகத்தின் துணைப் பிரதமராக இவர் பதவி வகித்தார். மிதவாதிகள் மற்றும் தீவிரப் போக்குடையவர்களுக்கு இடையில் ஏற்பட்ட ஓர் இணக்கமே இவர் பதவியில் நியமிக்கப்படுவதன் காரணமாகப் பார்க்கப்பட்டது. முழுவதுவமாக ஆண்களைக் கொண்டிருந்த ஒரு புதிய அமைச்சரவையானது உருவாக்கப்பட்டது. இது நீதித்துறை அமைச்சராக அப்துல் அக்கீம் அக்கானியையும் உள்ளடக்கியிருந்தது. 20 செப்டம்பர் 2021 அன்று அயல்நாட்டு விவகார அமைச்சராக இருந்த அமீர் கான் முத்தகியிடமிருந்து ஐக்கிய நாடுகள் அவை பொதுச் செயலரான அந்தோனியோ குத்தேரசு ஒரு மாடலைப் பெற்றார். இதில் தோகாவில் தங்களது அதிகாரப்பூர்வ செய்தித் தொடர்பாளரான சுகைல் சகீனுக்கு ஐக்கிய நாடுகள் அவையில் ஓர் உறுப்பினர் நாடாக ஆப்கானித்தானின் இருக்கையை வழங்க அதிகாரப்பூர்வமாக கோரிக்கை விடுக்கப்பட்டிருந்தது. முந்தைய தாலிபான் அரசாங்கத்தை ஐக்கிய நாடுகள் அவை அங்கீகரிக்கவில்லை. மாறாக அன்று நாடு கடந்து நடத்தப்பட்ட அரசாங்கத்துடன் பணியாற்றும் வழியை ஐ. நா. தேர்ந்தெடுத்தது.

ஆகத்து 2021-இல் தாலிபான்கள் இந்நாட்டின் கட்டுப்பாட்டைப் பெற்றதைத் தொடர்ந்து ஆப்கானித்தானுக்கான தங்களது மனிதாபிமான உதவிகளில் பெரும்பாலானவற்றை மேற்குலக நாடுகள் தற்காலிகமாக நிறுத்தின. உலக வங்கிக் குழுமம், அனைத்துலக நாணய நிதியம் ஆகியவை தங்களது நிதி வழங்கல்களை நிறுத்தின. அக்டோபர் 2021-இல் ஆப்கானித்தானின் 3.90 கோடி மக்களில் பாதிக்கும் மேற்பட்டவர்கள் கடுமையான உணவு பற்றாக்குறையை எதிர் கொள்ளும் நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டனர். 11 நவம்பர் 2021 அன்று மனித உரிமைக் கண்காணிப்பகமானது பொருளாதார மற்றும் வங்கியல் பிரச்சினையின் காரணமாக பரவலான பஞ்சத்தை ஆப்கானித்தான் எதிர் கொண்டுள்ளதாகக் குறிப்பிட்டது.

தாலிபான்கள் தொடக்கத்தில் பெருமளவுக்கு இலஞ்ச, ஊழலை ஒழித்தனர். 2021-ஆம் ஆண்டில் 180 நாடுகளில் 174-ஆவது இடம் என்பதிலிருந்து 2022-இல் 150-ஆவது இடத்திற்கு தங்களது ஊழல் மலிவுச் சுட்டெண்ணில் முன்னேற்றத்தை ஏற்படுத்தினர். ஆனால், 2023-ஆம் ஆண்டில் 162-ஆவது இடத்திற்குத் தள்ளப்பட்டனர். பொதுச் சேவைத் துறைகளிலும் இலஞ்சம் மற்றும் சுரண்டலைத் தாலிபான்கள் குறைத்துள்ளனர்.

2023-இல் ஈரானின் வெளியுறவு அமைச்சர் கொசெய்ன் அமீர் அப்தொல்லாகியானுடன் அப்துல் கனி பராதர்

இதே நேரத்தில், இந்நாட்டில் மனித உரிமைகளானவை மோசமடைந்தன. 2001-ஆம் ஆண்டு படையெடுப்பைத் தொடர்ந்து 57 இலட்சத்திற்கும் மேற்பட்ட அகதிகள் ஆப்கானித்தானுக்குத் திரும்பி வந்துள்ளனர். எனினும், 2021-இல் 26 இலட்சம் ஆப்கானியர்கள் தொடர்ந்து அகதிகளாகவே வாழ்ந்து வருகின்றனர். இவர்கள் முதன்மையாக ஈரான் மற்றும் பாக்கித்தானில் வாழ்ந்து வருகின்றனர். மேற்கொண்ட 40 இலட்சம் மக்கள் உள் நாட்டளவில் அகதிகளாக இடம் பெயர்ந்துள்ளனர்.

அக்டோபர் 2023-இல் பாக்கித்தானிலிருந்து ஆப்கானியர்களை வெளியேறுமாறு பாக்கித்தானிய அரசாங்கம் ஆணையிட்டது. ஈரானும் ஆப்கானியக் குடிமக்களை ஆப்கானித்தானுக்கு நாடு கடத்த முடிவு செய்தது. ஆப்கானிய அகதிகளை வெளியேற்றுவதை மனிதத் தன்மையற்ற செயல் என தாலிபான் அமைப்பினர் கண்டனம் தெரிவித்தனர். 2023-ஆம் ஆண்டின் பிற்பகுதியில் மனிதப் பேரிடர் பிரச்சினைகளை ஆப்கானித்தான் எதிர் கொண்டது.

10 நவம்பர் 2024 அன்று 2024-ஆம் ஆண்டின் ஐ. நா. காலநிலை மாற்ற மாநாட்டில் தாலிபான் பிரதிநிதிகள் பங்கெடுப்பர் என ஆப்கானித்தான் வெளியுறவு அமைச்சகமானது உறுதி செய்தது. 2021-இல் தாலிபான்கள் அதிகாரத்திற்கு வந்ததிலிருந்து இந்நாடு முதன் முதலில் பன்னாட்டு அளவில் பங்கெடுத்ததை இது குறித்தது. தாலிபான் அரசாங்கம் முன்னர் உலக அளவில் அங்கீகரிக்கப்படாததன் காரணமாக முந்தைய உச்சி மாநாடுகளில் பங்கெடுப்பதிலிருந்து தடை செய்யப்பட்டிருந்தது. மே 2025-இல் ஈரான் சுமார் 40 இலட்சம் ஆப்கானிய புலம் பெயர்ந்தவர்கள் மற்றும் அகதிகளை மொத்தமாக நாடு கடத்த ஆணையிட்டது.

2025-2026-இல் ஆப்கானித்தானில் ஏற்பட்ட பட்டினிப் பிரச்சினையானது உலகிலேயே மிகக் கடுமையான பட்டினிப் பிரச்சினைகளில் ஒன்றாக இருந்தது. மூன்றில் ஒரு பங்கு மக்கள், அதாவது 1.70 கோடிக்கும் மேற்பட்டோர், உடனடி உணவு உதவிக்கான தேவையைக் கொண்டிருந்தனர். தொடர்ச்சியான வறட்சி, பொருளாதார வீழ்ச்சி, பெருமளவில் அகதிகள் நாட்டிற்குள் திரும்பி வந்தது ஆகியவற்றால் 49 இலட்சத்திற்கும் மேற்பட்ட குழந்தைகளையும், பெண்களையும் ஊட்டச்சத்துக் குறைபாட்டு சிகிச்சை தேவைப்படுபவர்களாக இப்பிரச்சினை ஆக்கியது.

புவியியல்

தெற்கு-நடு ஆசியாவில் ஆப்கானித்தான் அமைந்துள்ளது. ஆப்கானித்தானை மையமாகக் கொண்ட பகுதியானது "ஆசியாவின் வழிகள் சந்திக்கும் பகுதியாகக்" கருதப்படுகிறது. ஆசியாவின் இதயப் பகுதி என்ற செல்லப் பெயரை இந்நாடு கொண்டுள்ளது. இந்நாடு குறித்து புகழ் பெற்ற உருதுக் கவிஞரான முகமது இக்பால் ஒரு காலத்தில் எழுதியதாவது:

ஆசியாவானது நீராலும், பூமியாலும் உருவாக்கப்பட்ட ஓர் உடலாகும். இதில் ஆப்கான் நாடானது இதயமாகும். இந்நாட்டின் அமைதியின்மையானது ஆசியாவின் அமைதியின்மையாகும்; இந்நாட்டின் அமைதியானது ஆசியாவின் அமைதியாகும்.

6,52,864 சதுர கிலோமீட்டருக்கும் மேற்பட்ட பரப்பளவுடன் ஆப்கானித்தான் உலகின் 41-ஆவது மிகப் பெரிய நாடாக உள்ளது. இது பிரான்சை விட சற்றே பெரியதாகவும், மியான்மரை விட சிறியதாகவும் உள்ளது. இதன் பரப்பளவு தமிழகத்தின் பரப்பளவைப் போல் 5 மடங்கு ஆகும். ஆப்கானித்தான் நிலம்சூழ் நாடாக இருப்பதால் இந்நாட்டிற்குக் கடற்கரைகள் கிடையாது. ஆப்கானித்தான் மிக நீண்ட நில எல்லையை (துராந்து எல்லைக்கோடு) பாக்கித்தானுடன் கிழக்கு மற்றும் தெற்குப் பகுதியில் பகிர்ந்து கொண்டுள்ளது. இதைத் தொடர்ந்து வடகிழக்கே தஜிகிஸ்தான், மேற்கே ஈரான், வடமேற்கே துருக்மெனிஸ்தான், வடக்கே உஸ்பெகிஸ்தான் மற்றும் தொலைதூர வடகிழக்குப் பகுதியில் சீனாவுடனும் இந்நாடு எல்லைகளைக் கொண்டுள்ளது. தென்மேற்கிலிருந்து கடிகாரச் சுற்றாக ஈரானின் சீசுத்தானும், பலுச்சிசுதானும் மாகாணம், தெற்கு குராசான் மாகாணம், இரசாவி குராசான் மாகாணம் ஆகியவற்றுடனும், துருக்மெனித்தானின் ஆகால், மாரி மற்றும் இலபாப்பு மாகாணங்களுடனும், உசுப்பெக்கிசுதானின் சுர்க்ஷோன்டர்யோ பிராந்தியத்துடனும், தஜிகிஸ்தானின் காத்தலோன் மற்றும் கோருனோ-பதகுசான் தன்னாட்சி மாகாணம் ஆகியவற்றுடனும், சீனாவின் சிஞ்சியாங் உயுகுர் தன்னாட்சிப் பகுதியுடனும், பாக்கித்தானின் கில்கித்-பல்திசுதான் பகுதி, கைபர் பக்துன்வா மாகாணம் மற்றும் பலுச்சிசுதான் மாகாணம் ஆகியவற்றுடனும் இந்நாடு எல்லைகளைக் கொண்டுள்ளது.

பாமிர் மலைகளின் வக்கான் தாழ்வாரத்தில் வெள்ளப்படுகை அறுவடை நிலங்கள்

ஆப்கானித்தானின் புவியியலானது வேறுபட்டதாக அமைந்துள்ளது. ஆனால், பெரும்பாலும் மலைப்பாங்கானதாகவும், கரடு முரடானதாகவும் உள்ளது. பீடபூமிகள் மற்றும் ஆற்று வடி நிலங்களைக் கொண்ட சில வழக்கத்திற்கு மாறான மலைச் சரிவுகளுடன் இந்நாடு உள்ளது. இமயமலையின் மேற்குப் பிரிவுப் பகுதியான இந்து குஃசு மலைத்தொடர் இந்நாடு முழுவதும் பரவியுள்ளது. இம்மலைத் தொடர் ஆப்கானித்தானின் தூர வடகிழக்கில் உள்ள பாமிர் மலைகள் மற்றும் காரகோரத்தின் வழியாக கிழக்கு திபெத்து வரை பரவியுள்ளது. இந்நாட்டின் சிகரங்களில் பெரும்பாலானவை கிழக்குப் பகுதியில் அமைந்துள்ளன. செழிப்பான மலைப் பள்ளத்தாக்குகளை இவை கொண்டுள்ளன. வழக்கமாக இவை "உலகின் கூரை" என்று கருதப்படுகின்றன. மேற்கு-நடு உயர் நிலப்பகுதிகளில் இந்து குஃசு மலை முடிவடைகிறது. வடக்கு மற்றும் தென்மேற்கில் சமவெளிகளை உருவாக்குகிறது. இவை துருக்கிசுதான் சமவெளிகள் மற்றும் சிசுதான் வடி நிலம் என்று பெயரிடப்பட்டுள்ளன. இந்த இரு பகுதிகளும் முறையே புல்வெளிகளையும், பகுதியளவு பாலைவானங்களையும், மற்றும் வெப்பமான, காற்று வீசும் பாலைவனங்களையும் கொண்டுள்ளன. நூரிசுதான் மற்றும் பாக்டிகா ஆகிய மாகாணங்கள், மற்றும் வடகிழக்கில் உள்ள தூந்திரம் ஆகியவற்றுக்கு இடைப்பட்ட வழியில் காடுகள் அமைந்துள்ளன. இந்நாட்டின் மிக உயரமான சிகரம் நோசாக் ஆகும். இது கடல் மட்டத்திலிருந்து 7,492 மீட்டர் உயரத்தில் அமைந்துள்ளது. இந்நாட்டின் மிகத் தாழ்ந்த புள்ளியானது அமு ஆற்றுப் படுகையின் நெடுகில் கடல் மட்டத்திலிருந்து 258 மீட்டர் உயரத்தில் ஜௌஸ்ஜான் மாகாணத்தில் அமைந்துள்ளது.

ஆப்கானித்தானின் மலைப் பாங்கான இட அமைப்பியல்

ஏராளமான ஆறுகள் மற்றும் நீர்த்தேக்கங்களைக் கொண்டிருந்தாலும் இந்நாட்டின் பெரும்பாலான பகுதிகளானவை வறண்ட பகுதிகளாக உள்ளன. மூடப்பட்ட சிசுதான் வடிநிலமானது உலகின் மிக வறண்ட பகுதிகளில் ஒன்றாக உள்ளது. ஆமூ தாரியா ஆறானது இந்து குஃசு மலையின் வடக்குப் பகுதியில் தோன்றுகிறது. அதே நேரத்தில், அருகிலுள்ள அரி ஆறானது மேற்கே எராத் நகரத்தை நோக்கியும், அர்கந்தப் ஆறானது நாட்டின் நடுப்பகுதியிலிருந்து தெற்கு நோக்கியும் ஓடுகிறது. இந்து குஃசு மலையின் தெற்கு மற்றும் மேற்கில் எல்மாந்து ஆறு போன்ற சிந்து ஆற்றின் கிளை நதிகளாக இருக்கும் ஒரு குறிப்பிடத்தக்க எண்ணிக்கையிலான ஓடைகள் ஓடுகின்றன. காபூல் ஆறானது கிழக்கு நோக்கி சிந்து நதியை நோக்கி ஓடுகிறது. இந்தியப் பெருங்கடலில் கலக்கிறது. குளிர் காலத்தின் போது ஆப்கானித்தானானது இந்து குஃசு மற்றும் பாமிர் மலைப் பகுதிகளில் கடுமையான பனிப்பொழிவைப் பெறுகிறது. வசந்த காலத்தில் உருகும் பனியானது ஆறுகள், ஏரிகள் மற்றும் ஓடைகளில் கலக்கிறது. எனினும், இந்நாட்டின் நீரோட்டங்களில் மூன்றில் இரண்டு பங்கு ஈரான், பாக்கித்தான் மற்றும் துருக்மெனித்தான் ஆகிய அண்டை நாடுகளுக்குச் செல்கிறது. 2010-இல் குறிப்பிடப்பட்டதன் படி, நீரை முறையாக மேலாண்மை செய்ய இந்நாட்டின் நீர்ப்பாசன அமைப்புகளை சரி செய்வதற்காக ஐஅ$2 பில்லியன் (₹14,303.2 கோடி) மேலான நிதி இந்நாட்டிற்குத் தேவைப்படுகிறது.

ஆப்கானித்தானில் காடுகளின் பரப்பளானது ஒட்டு மொத்த நிலப்பரப்பில் தோராயமாக 2%-ஆக உள்ளது. 2020-இல் 12,08,440 எக்டேர்கள் என்ற நிலப்பரப்புக்குச் சாமான அளவுக்குக் காடுகள் இருந்தன. 1990-ஆம் ஆண்டிலிருந்து இப்பரப்பளவு மாறாமல் உள்ளது. இயற்கையாகப் பரப்பளவு அதிகரிக்கும் காடுகளில் 0%-ஆனது முதன்மையான காடுகள் (மனிதச் செயல்பாடுகள் குறித்த தெளிவான புலப்படக்கூடிய வெளிகாட்டிகள் இல்லாமல் பூர்வீக மர இனங்களை உள்ளடக்கியையாக இந்த முதன்மையான காடுகள் திகழ்ந்தன) என்றும், தோராயமாக 0%-ஆன காடுகளின் பரப்பளவானது பாதுகாக்கப்பட்ட பகுதிகளுக்குள் உள்ளதாகவும் குறிப்பிடப்பட்டது. 2015-ஆம் ஆண்டிற்கு, 100% காட்டுப் பகுதியானது பொதுவுடைமையாக உள்ளதாகக் குறிப்பிடப்படுகிறது.

ஆப்கானித்தானின் படாக்சான் மாகாணத்திலும், அதைச் சுற்றியும் அமைந்துள்ள வடகிழக்கு இந்து குஃசு மலைத் தொடரானது கிட்டத்தட்ட ஒவ்வொரு ஆண்டும் நிலநடுக்கங்கள் ஏற்படும், புவியியல் ரீதியாகச் செயல்பாட்டில் உள்ள பகுதியில் அமைவிடத்தைப் பெற்றுள்ளது. இவை உயிரிழப்புகளையும், அழிவையும் ஏற்படுத்தக் கூடியவையாக உள்ளன. சில பகுதிகளில் நிலச்சரிவுகளுக்கும் அல்லது குளிர் காலத்தின் போது பனிச்சரிவுகளுக்கும் காரணமாக இவை அமைகின்றன. சூன் 2022-இல் பாக்கித்தானுடனான எல்லைக்கு அருகில் 5.9 ரிக்டர் அளவுள்ள ஓர் அழிவை ஏற்படுத்திய நிலநடுக்கமானது ஏற்பட்டது. குறைந்தது 1,150 பேரை இது கொன்றது. ஒரு பெரும் மனிதப் பேரழிவு பிரச்சினைக்கான அச்சங்களை ஏற்படுத்தியது. 7 அக்டோபர் 2023 அன்று எராத்தின் வடமேற்குப் பகுதியில் 6.3 ரிக்டர் அளவுள்ள நிலநடுக்கமானது ஏற்பட்டது. 1,400-க்கும் மேற்பட்ட மக்களைக் கொன்றது.

காலநிலை

ஆப்கானித்தானின் கோப்பென் காலநிலை வகைப்பாடு

ஆப்கானித்தான் நடு உயர் நிலங்கள், பனிப் பறைகளைக் கொண்ட வடகிழக்குப் பகுதி (நூரிசுதான் மாகாணத்தைச் சுற்றியுள்ள பகுதி) மற்றும் வக்கான் தாழ்வாரம் ஆகியவற்றில் கடுமையான குளிர் காலங்களுடன் ஒரு கண்டப்பகுதி காலநிலையைக் கொண்டுள்ளது. இப்பகுதிகளில் சனவரி மாத சராசரி வெப்ப நிலையானது -15 °C க்கும் குறைவாக உள்ளது. -26 °C என்ற நிலையைக் கூட இவை அடைகின்றன. தென்மேற்கின் சிசுதான் வடிநிலத்தின் தாழ்வான பகுதிகள், கிழக்கில் சலாலாபாத் வடிநிலம், வடக்கில் ஆமூ தாரியா ஆற்றின் நெடுகிலுள்ள துருக்கிசுதான் சமவெளிகள் ஆகியவற்றில் கடுமையான கோடை காலங்களையும் இவை கொண்டுள்ளன. இப்பகுதிகளில் சூலையில் சராசரி வெப்பநிலைகள் 35 °C-க்கும் அதிகமாக உயருகின்றன. 43 °C-க்கும் மேலுள்ள வெப்பநிலையையும் இவை அடைகின்றன. கோடை காலங்களில் இந்நாடு பொதுவாக வறண்ட பகுதியாக உள்ளது. இந்நாட்டின் பெரும்பாலான மழைப் பொழிவானது திசம்பர் மற்றும் ஏப்பிரல் மாதங்களுக்கு இடையில் பொழிகிறது. வடக்கு மற்றும் மேற்கு ஆப்கானித்தானின் தாழ்வான பகுதிகளானவை இந்நாட்டிலேயே மிகவும் வறண்ட பகுதிகளாக உள்ளன. மழைப் பொழிவானது கிழக்குப் பகுதியில் மிகப் பொதுவானதாக உள்ளது. இந்தியாவுக்கு அருகில் இருந்தாலும் ஆப்கானித்தானானது பருவப்பெயர்ச்சி காற்றால் மழை பெறும் மண்டலத்திற்குப் பெரும்பாலும் வெளியே தான் அமைந்துள்ளது. இதில் விதி விலக்கு நூரிசுதான் மாகாணம் மட்டுமே ஆகும். இம்மாகாணம் அவ்வப்போது கோடைகால பருவப்பெயர்ச்சிக் காற்றிலிருந்து மழையைப் பெறுகிறது.

உலக பசுமைக் குடில் வாயு வெளியீடுகளில் மிகச் சிறிதளவு பங்களிப்பாளராகவே ஆப்கானித்தான் இருந்தாலும், காலநிலை மாற்றத்தால் மிகவும் பாதிக்கப்படும் நாடுகளில் ஒன்றாக இது திகழ்கிறது. காலநிலை மாற்ற விளைவுகளை எதிர் கொள்ள மிகக் குறைந்த அளவே ஆயத்த நிலையில் உள்ள நாடாகவும் இது திகழ்கிறது. ஆப்கானித்தானில் காலநிலை மாற்றமானது மிகவும் அடிக்கடி மற்றும் கடுமையாக நடைபெறும் வறட்சிகளுக்குக் காரணமாக அமைகிறது. இந்நாட்டின் 34 மாகாணங்களில் 25 மாகாணங்களைக் கடுமையான வறட்சி நிலைகளானவை பாதிக்கின்றன. பாதிக்கும் மேற்பட்ட மக்கள் இதனால் பாதிப்படைகின்றனர். பாலைவனமாதல், உணவு உற்பத்தி குறைதல், நீர்ப் பாதுகாப்பு மற்றும் வேளாண்மை பாதிக்கப்படுதல், மற்றும் உள் நாட்டளவில் மக்கள் இடம் பெயறுதல் ஆகியவற்றுக்கு இந்த வறட்சிகள் காரணமாக அமைகின்றன. மிகக் குறுகிய நேரத்தில் மட்டு மீறிய அளவுக்கு மழை பொழிவதும் இங்குச் சாத்தியமானதாக உள்ளது. வெள்ளங்கள் மற்றும் நிலச்சரிவுகளால் ஏற்படும் ஆபத்துகளை இது அதிகரிக்கிறது. அதிகரிக்கும் வெப்ப நிலைகளின் காரணமாக 1990 மற்றும் 2015 ஆகிய ஆண்டுகளுக்கு இடையில் ஆப்கானித்தானின் பனிப்பறைப் பரப்பளவில் கிட்டத்தட்ட 14% அழிந்தது. பனிப்பாறை ஏரி வெடிப்பு என்ற நிகழ்வின் மூலம் ஏற்படும் வெள்ளங்களின் ஆபத்தை இது அதிகரித்துள்ளது. 2050 வாக்கில் ஆப்கானித்தானுக்குள் மேற்கொண்ட 50 இலட்சம் மக்கள் இடம் பெயறுவதற்குக் காலநிலை மாற்றம் காரணமாக அமையும் என்று குறிப்பிடப்படுகிறது.

உயிரினப் பல்வகைமை

ஆப்கானித்தானின் தேசிய விலங்காகப் பனிச்சிறுத்தை உள்ளது.

ஆப்கானித்தான் முழுவதும் ஏராளமான வகை பாலூட்டிகள் காணப்படுகின்றன. கடல் மட்டத்திலிருந்து உயரத்தில் அமைந்திருக்கும் அல்பைன் தூந்திரப் பகுதிகளில் பனிச்சிறுத்தைகளும், பழுப்புக் கரடிகளும் வாழ்கின்றன. மார்க்கோ போலோ செம்மறியாடானது வடகிழக்கு ஆப்கானித்தானின் வக்கான் தாழ்வாரத்தில் மட்டுமே காணப்படுகிறது. நரிகள், ஓநாய்கள், நீர்நாய்கள், மான்கள், காட்டுச் செம்மறியாடுகள், சிவிங்கிப் பூனைகள் மற்றும் பிற பெரிய பூனை இனங்களானவை கிழக்குப் பகுதியின் மலைப்பாங்கான காட்டுப் பகுதிகளில் வாழ்கின்றன. பகுதியளவு-பாலைவனமான வடக்குச் சமவெளிகளில் காட்டுயிர்களாகப் பல்வேறு வகைப் பறவைகள், முள்ளெலிகள், வயலெலிகள் மற்றும், பொன்னிறக் குள்ளநரிகள் மற்றும் வரிக் கழுதைப்புலிகள் போன்ற பெரிய மாமிச உண்ணிகள் வாழ்கின்றன.

வனப்புமான்கள், காட்டுப் பன்றிகள் மற்றும் பொன்னிறக் குள்ளநரிகள், தெற்கு மற்றும் மேற்கின் ஸ்டெப்பி புல்வெளிச் சமவெளிகளில் காணப்படுகின்றன. அதே நேரத்தில், கீரிகளும், சிவிங்கிப் புலிகளும் பகுதியளவு-பாலைவனமாக உள்ள தெற்குப் பகுதியில் காணப்படுகின்றன. மர்மோட் எலிகளும், ஐபெக்சு செம்மறியாடுகளும் ஆப்கானித்தானின் உயர்ந்த மலைகளில் வாழ்கின்றன. இந்நாட்டின் சில பகுதிகளில் வீசன வகைப் பறவைகள் காணப்படுகின்றன. தனது வேகமாக ஓடும் திறன் மற்றும் நீளமான முடிகளுக்காக அறியப்படும் ஆப்கானிய வேட்டை நாயானது ஆப்கானித்தானைப் பூர்வீகமாகக் கொண்ட ஒரு நாய் வகையாகும். மேற்குலக நாடுகளில் ஒப்பீட்டளவில் பிரபலமானதாக இவ்விலங்கு அறியப்படுகிறது.

ஆப்கானித்தானில் காணப்படும் அகணிய உயிரிகளில் ஆப்கானிய பறக்கும் அணில், ஆப்கான் பனிக்குருவி, பாராடாக்டைலோடான் (அல்லது "பாக்மான் மலை சாலமண்டர்"), ஸ்டிக்மெல்லா கஸ்யி (ஒரு வகை கிழக்கு ஆப்கானிய அகணிய அந்துப்பூச்சி), வல்கேனியெல்லா காபுலென்சிஸ் (ஒரு வகை ஆப்கானிய அந்துப்பூச்சி), ஆப்கானிய சிறுத்தைப் பல்லி, வீலேரியா பர்விஃப்ளோரெல்லஸ் (ஒரு வகை ஆப்கானிய அந்துப்பூச்சி) மற்றும் பல அடங்கும். ஆப்கானித்தானில் மட்டும் காணப்படும் தாவரங்களில் ஐரிஸ் ஆஃப்கானிகாவும் (ஒரு வகைப் பூக்கும் தாவரம்) அடங்கும். ஒப்பீட்டளவில் வறண்ட காலநிலையைக் கொண்டிருந்தாலும் ஆப்கானித்தான் பல்வேறுபட்ட பறவையினங்களைக் கொண்டுள்ளது. இந்நாட்டிற்குள் சுமார் 460 பறவையினங்கள் காணப்படுகின்றன என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இதில் 235 பறவையினங்கள் இந்நாட்டிற்குள்ளேயே இனப்பெருக்கம் செய்கின்றன.

பைன் மரங்கள், இசுபுரூசு மரங்கள் (ஒரு வகை பசுமை மாறா ஊசியிலை மரங்கள்), பிர் மரங்கள் (ஒரு வகை பசுமை மாறா ஊசியிலை மரங்கள்) மற்றும் லார்ச் மரங்கள் (ஒரு வகை இலையுதிர் ஊசியிலை மரங்கள்) போன்ற தாவரங்களை ஆப்கானித்தானின் காட்டுப் பகுதிகள் கொண்டுள்ளன. அதே நேரத்தில், இசுடெப்பி புல்வெளிப் பகுதிகளானவை அகண்ட இலை மரங்கள், குட்டையான புற்கள், பல்லாண்டுத் தாவரங்கள் மற்றும் புதர்க் காடுகளைக் கொண்டுள்ளன. குளிர்ந்த உயர் நிலப்பகுதிகளானவை கடினமான புற்கள் மற்றும் சிறிய பூக்கும் தாவரங்களைக் கொண்டுள்ளன. இந்நாட்டின் பல பகுதிகள் பாதுகாக்கப்பட்ட பகுதிகளாக அறிவிக்கப்பட்டுள்ளன. பந்தே அமீர் தேசியப் பூங்கா, வாக்கான் தேசியப் பூங்கா மற்றும் நூரிசுதான் தேசியப் பூங்கா என இந்நாட்டில் மூன்று தேசியப் பூங்காக்கள் உள்ளன. ஆப்கானித்தான் 2018-ஆம் ஆண்டில் காட்டு இயற்கைக் காட்சிப் பரப்பு நிலைச் சுட்டெண்ணின் சராசரி மதிப்பாக 10-க்கு 8.85-ஐப் பெற்றது. 172 நாடுகளில் உலக அளவில் 15-ஆவது இடத்தைப் பெற்றது.

அரசாங்கமும், அரசியலும்

முதன்மைக் கட்டுரை: ஆப்கானித்தான் இடைக்கால அரசு (2021)

காபூலில் உள்ள ஆர்க் (சனாதிபதி மாளிகை). 2020-ஆம் ஆண்டு புகைப்படம்.

2021-ஆம் ஆண்டின் தாலிபான் தாக்குதலின் போது ஆப்கானித்தான் இசுலாமியக் குடியரசானது செயல்பாட்டு ரீதியில் வீழ்ச்சியடைந்ததைத் தொடர்ந்து தாலிபான்கள் இந்நாட்டை ஓர் இசுலாமிய அமீரகம் என அறிவித்தனர். 7 செப்டம்பர் அன்று ஒரு புதிய காபந்து அரசாங்கமானது அறிவிக்கப்பட்டது. சூலை 2025 நிலவரப்படி உருசியா மட்டுமே ஆப்கானித்தானின் நடைமுறைப்படியிலான அரசாங்கமாக ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அமீரகத்தை அங்கீகரித்துள்ளது. வீ-டெம் அமைப்பின் சனநாயகச் சுட்டெண்ணில் மிகவும் குறைந்த தரநிலையைப் பெற்ற நாடுகளில் ஒன்றாக, "ஒரு மூடப்பட்ட வல்லாட்சி நாடாக" ஆப்கானித்தான் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. தேர்தல் சனநாயகம் மற்றும் தாராண்மை சனநாயகச் சுட்டெண்களில் முறையே 176 மற்றும் 177 ஆகிய தரநிலைகளை, மொத்தமுள்ள 179 நாடுகளில் இது பெற்றுள்ளது. அரசாங்கத்தின் ஒரு மையப்படுத்தப்பட்ட, ஒருமுக வடிவத்தை ஆப்கானித்தான் நடத்துகிறது என்று குறிப்பிடப்படுகிறது.

ஆப்கானித்தானில் அரசு நிர்வாகத்திற்கான ஒரு பாரம்பரியக் கருவியாக லோயா ஜிர்கா (பெரும் சட்டசபை) திகழ்கிறது. ஒரு புதிய நாட்டுத் தலைவரைத் தேர்ந்தெடுப்பது, ஒரு புதிய அரசியலமைப்பைப் பின்பற்றத் தொடங்குவது அல்லது போர் போன்ற ஒரு தேசிய அல்லது பிராந்தியப் பிரச்சினையைத் தீர்ப்பது ஆகியவற்றுக்கு என முதன்மையாகக் கூட்டப்படும் ஒரு பசுதூன் கலந்தாய்வுச் சந்திப்பு இதுவாகும். குறைந்தது 1747-ஆம் ஆண்டிலிருந்து லோயா ஜிர்காக்கள் நடத்தப்படுகின்றன. மிக சமீபத்திய ஒன்றாக சூன் முதல் சூலை 2022 வரை இந்தச் சந்திப்பு நடத்தப்பட்டது.

தாலிபான் அரசாங்கத்தின் உருவாக்கம்

முகமது அசன் அகுந்து
பிரதமர்

சிராச்சுதீன் அக்கானி
முதல் துணைத் தலைவர் மற்றும் உள்துறை அமைச்சர்

முல்லா யகூப்
இரண்டாம் துணைத் தலைவர் மற்றும் பாதுகாப்புத் துறை அமைச்சர்

அப்துல் கனி பராதர்
மூன்றாம் துணைத் தலைவர் மற்றும் முதல் துணைப் பிரதமர்

17 ஆகத்து 2021 அன்று தாலிபான் சார்ந்த இசுப்-ஈ-இசுலாமி குல்புதீன் கட்சியின் தலைவரான குல்புதீன் எக்மத்யார், ஆப்கானித்தானின் முந்தைய அதிபரான அமீத் கர்சாய் மற்றும் தேசிய ஒன்றிணைவுக்கான உயர் மன்றத்தின் முன்னாள் தலைவரும், முன்னாள் தலைமைச் செயல் அதிகாரியுமான அப்துல்லா அப்துல்லாவை கத்தார் நாட்டின் தோகாவில் சந்தித்தார். ஒரு தேசிய ஒன்றிணைவு அரசாங்கத்தை அமைப்பதை குறிக்கோளாகக் கொண்டு இந்தச் சந்திப்பு நடைபெற்றது. தாலிபான்கள் முன்னேறிய போது அதிபர் அசரப் கனி நாட்டிலிருந்து தசுகிசுதானுக்கோ அல்லது உசுபெக்கிசுத்தானுக்கோ தப்பினார். ஐக்கிய அரபு அமீரகத்தில் தோன்றினார். இத்தகைய சந்திப்புகளுக்கு தான் ஆதரவளிப்பதாகவும், ஆப்கானித்தானுக்குத் திரும்பி வர பேச்சுவார்த்தைகளை நடத்திக் கொண்டிருப்பதாகவும் கூறினார். சரியாகச் செயல்படுத்தப்பட்டால் 2004-ஆம் ஆண்டின் ஆப்கானித்தான் அரசியலமைப்பின் தொடர்ச்சியானது புதிய சமயம் சார்ந்த அரசுக்கான அடிப்படையாகப் பயன்படக்கூடியது என தாலிபான்களுக்குள் இருந்த பல நபர்கள் பொதுவாக ஒப்புக் கொண்டனர். ஏனெனில், முந்தைய அரசாங்கத்துக்கு எதிரான தங்களது எதிர்ப்புகளானவை அரசியல் சார்ந்தவை என்றும் சமயம் சார்ந்தவை கிடையாது என்றும் குறிப்பிட்டனர்.

30 ஆகத்து அன்று அமெரிக்கத் துருப்புக்களை ஏற்றிச் சென்ற கடைசி விமானம் காபூலிலிருந்து வெளியேறிய சில மணி நேரங்களுக்குப் பிறகு, சுமுவாவுக்குப் (வெள்ளி) பிறகு 3 செப்டம்பர் வெள்ளி அன்றே கூட ஒரு புதிய அரசாங்கம் அநேகமாக அறிவிக்கப்படுமென்று பேட்டி அளித்த ஒரு தாலிபான் அதிகாரி குறிப்பிட்டார். அதிகாரப்பூர்வமாக அமீராக இப்துல்லா அகுந்த்சாதா பெயரிடப்படுவார் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. இவருடன் சேர்த்து ஒரு அலுவல்பூர்வ விழாவில் அர்க் மாளிகையில் அமைச்சர்கள் அறிவிக்கப்படுவர் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. அரசுத் தலைவராக பிரதமர் பதவியில் அப்துல் கனி பராதர் நியமிக்கப்படுவார் என்றும், அதே நேரத்தில் பிற முக்கியமான பதவிகள் சிராச்சுதீன் அக்கானி மற்றும் முல்லா யகூப்புக்குக் கொடுக்கப்படும் என்றும் குறிப்பிடப்பட்டது. அதியுயர் தலைவருக்குக் கீழ் அன்றாட அரசு நிர்வாகமானது அமைச்சரவையிடம் பொறுப்பளிக்கப்படும் என்று குறிப்பிடப்பட்டது.

சிஎன்என்-நியூஸ்18 செய்தி அலைவரிசையில் குறிப்பிடப்பட்டதன் படி, ஆதாரங்கள் குறிப்பிட்டதாவது ஈரானை ஒத்த ஓர் நிர்வாகத்தை ஆப்கானித்தானின் புதிய அரசாங்கம் நடத்தும் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. ஈரானின் சயீத் அலி காமெனியின் பங்கை ஒத்த அதியுயர் தலைவராக இப்துல்லா அகுந்த்சாதா செயல்படுவார் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. இந்த அரசாங்கமானது கந்தகாரிலிருந்து செயல்படும் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. பிரதமராக அரசுத் தலைவராக பராதர் அல்லது யகூப் செயல்படுவர் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. பிரதமரின் தலைமையிலான ஓர் அமைச்சரவையின் கீழ் அரசாங்கத்தின் அமைச்சகங்களும், முகமைகளும் செயல்படும் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. 11 முதல் 72-க்கு இடைப்பட்ட ஏதாவது ஓர் எண்ணிக்கையைக் கொண்ட உறுப்பினர்களுடன் அதியுயர் மன்றம் என்று அறியப்படும் ஒரு செயலாட்சி அமைப்பானது அதியுயர் தலைவரின் கீழ் இருக்கும் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. அப்துல் அக்கீம் அக்கானி தலைமை நீதிபதியாக அநேகமாகப் பதவி உயர்த்தப்படுபவார் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. இந்தச் செய்தியின் படி, ஆப்கானித்தானின் 1964-ஆம் ஆண்டு அரசியலைப்பின் திருத்தங்களைக் கொண்ட ஒரு வரைவுச் சட்டத்திற்குள் இந்தப் புதிய அரசாங்கம் அமையும் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. பன்னாட்டு சமூகம் ஏற்றுக் கொள்ளும் பல பிரிவினரையும் அடிப்படையாகக் கொண்ட அரசாங்கத்தை அமைப்பது குறித்த ஐயங்கள் காரணமாக அரசாங்கத்தை உருவாக்குவதானது தாமதமடைவதாகக் குறிப்பிடப்பட்டது. அனைவரையும் உள்ளடக்கிய ஓர் அரசாங்கத்தை உருவாக்குவதற்கான தேவைகளைக் கொண்டிருந்த நியமிப்புகள் குறித்து தீவிரப் போக்குடைய அக்கானி இணையத்தவர் மற்றும் மிதவாதியான அப்துல் கனி பராதர் ஆகியோருக்கு இடையில் தாலிபான்களின் தலைமைத்துவ மன்றமான ரகுபரி சுராவனது பிரிந்திருந்ததாகக் குறிப்பிடப்பட்டது. இது ஒரு சிறு சண்டையாக மாறியது என்று சில செய்திகள் கூறின. இதில் பராதர் காயமடைந்து பாக்கித்தானில் மருத்துவ சிகிச்சை பெறுவதாகக் குறிப்பிடப்பட்டது. எனினும், பராதரே இதை மறுத்தார்.

2021-ஆம் ஆண்டு செப்டம்பர் மாதத்தின் தொடக்க நிலவரப்படி, ஆண்களை மட்டுமே கொண்ட அமைச்சரவையை அமைக்க தாலிபான்கள் திட்டமிட்டனர் என்று குறிப்பிடப்பட்டது. பெரும்பாலும் பெண்களாக இருந்த பத்திரிகையாளர்களும், பிற மனித உரிமைச் செயல்பாட்டாளர்களும் எராத் மற்றும் காபூலில் பெண்களும் அமைச்சரவையில் சேர்க்கப்பட வேண்டும் என போராட்டம் நடத்தினர். 7 செப்டம்பர் அன்று அறிவிக்கப்பட்ட அமைச்சரவையானது ஆண்களை மட்டுமே கொண்டிருந்தது. பெண்கள் விவகாரத்திற்கான அமைச்சகமானது நீக்கப்பட்டிருந்தது.

2025 சூலை நிலவரப்படி, ஆப்கானித்தானின் முறைமை வாய்ந்த அதிகார அமைப்பாகத் தாலிபான் அரசாங்கத்தை உருசியா மட்டுமே அங்கீகரித்துள்ளது. பெண்கள் கல்வி மற்றும் வேலைவாய்ப்பு மீதான கட்டுப்பாடுகள் தொடரும் வரை தாலிபான் அரசாங்கத்தை அங்கீகரிப்பது என்பது இயலாத ஒன்று என ஐநா குறிப்பிட்டது. 16 செப்டம்பர் 2024 அன்று ஆப்கானித்தானில் போலியோ சொட்டு மருந்து கொடுக்கும் செயல்பாடுகளை தாலிபான்கள் தற்காலிகமாக நிறுத்தச் செய்தனர் என ஐநா குறிப்பிட்டது. உலகளாவிய போலியோ ஒழிப்பு முயற்சிகளுக்கு முக்கிய பிரச்சினையை இது ஏற்படுத்தியாகக் குறிப்பிட்டது. 15 ஆகத்து 2025 அன்று இப்துல்லா அகுந்த்சாதாவால் வெளியிடப்பட்ட ஓர் ஆணையில் "இடைக்கால" என்ற சொல்லானது அரசாங்கத்தைக் குறிப்பிடப் பயன்படுத்தப்படுவதிலிருந்து நீக்கப்பட்டது. தங்களது பதவிகளில் அனைத்து அமைச்சர்களும் செயல்பாட்டு ரீதியில் என்பதைத் தாண்டி நிரந்தரமானவர்கள் என்று குறிப்பிடப்பட்டனர்.

நிர்வாகப் பிரிவுகள்

முதன்மைக் கட்டுரை: ஆப்கானித்தானின் மாகாணங்கள்

ஆப்கானித்தான் நிர்வாக ரீதியாக 34 மாகாணங்களாகப் (விலாயத்) பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. ஒவ்வொரு மாகாணமும் ஓர் ஆளுநரையும், ஒரு தலைநகரத்தையும் கொண்டுள்ளது. இந்நாடானது மேற்கொண்டு கிட்டத்தட்ட 400 மாகாண மாவட்டங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. இதில் ஒவ்வொரு மாவட்டமும் பொதுவாக ஒரு நகரத்தையோ அல்லது பல கிராமங்களையோ உள்ளடக்கியுள்ளது. ஒவ்வொரு மாவட்டத்திற்கும் பிரதிநிதியாக ஒரு மாவட்ட ஆளுநர் உள்ளார்.

மாகாண ஆளுநர்களானவர்கள் தற்போது ஆப்கானித்தானின் பிரதமரால் நியமிக்கப்படுகின்றனர். மாவட்ட ஆளுநர்களானவர்கள் மாகாண ஆளுநர்களால் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகின்றனர். காபூலில் உள்ள மைய அரசாங்கத்தின் பிரதிநிதிகளாக மாகாண ஆளுநர்கள் திகழ்கின்றனர். தங்களது மாகாணங்களுக்கு உட்பட்ட அனைத்து நிர்வாக மற்றும் அலுவல்பூர்வ விவகாரங்களுக்குப் பொறுப்பானவர்களாக இவர்கள் உள்ளனர். நான்கு ஆண்டுகள் பதவிக் காலத்தைக் கொண்டவர்களாக, நேரடியான பொதுத் தேர்தல்கள் மூலம் தேர்ந்தெடுக்கப்படுவதாக மாகாண மன்றங்கள் உள்ளன. மாகாண மன்றங்களின் பணிகளானவை மாகாண மேம்பாட்டுத் திட்டமிடுதலில் பங்கெடுத்தல் மற்றும் பிற மாகாண அரசாங்க அமைப்புகளை மேற்பார்வையிடுதல் மற்றும் அவற்றை பதிப்பீடு செய்தல் ஆகியவை ஆகும்.

அரசியலமைப்பின் பிரிவு 140 மற்றும் தேர்தல் சட்டம் குறித்த அதிபரின் ஆணை ஆகியவற்றின் படி, நகரங்களின் நகரத் தந்தைகளானவர்கள் ஒரு நான்காண்டு பதவிக்காலத்திற்காக சுதந்திரமான மற்றும் நேரடித் தேர்தல்கள் மூலம் தேர்ந்தெடுக்கப்பட வேண்டும். எனினும், நடைமுறை ரீதியில் நகரத் தந்தைகள் அரசாங்கத்தால் நியமிக்கப்படுகின்றனர்.

ஆப்கானித்தான் 34 மாகாணங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளது. இவை மேற்கொண்டு மாவட்டங்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளன.

அந்த 34 மாகாணங்கள்:

1. படாக்சான்
2. பட்கிஸ்
3. பக்லான்
4. பல்கு
5. பாமியான்
6. தாய்க்குந்தி
7. பரா
8. பர்யாப்
9. கசுனி
10. கோர்
11. எல்மந்து
12. எறாத்து
13. ஜௌஸ்ஜான்
14. காபுல்
15. கந்தகார்
16. கபிசா
17. கோஸ்ட்
18. குனர்
19. குந்தூஸ்
20. லக்மான்
21. லோகார்
22. நங்கர்கார்
23. நிம்ரூஸ்
24. நூரிஸ்தான்
25. ஒரூஸ்கான்
26. பாக்டியா
27. பாக்டிகா
28. பன்சீர்
29. பர்வான்
30. சமங்கன்
31. சர்-இ போல்
32. தகார்
33. வர்தகு
34. சாபுல்

அயல்நாட்டு உறவுகள்

ஆப்கானித்தான் 1946-ஆம் ஆண்டில் ஐநா சபையின் ஓர் உறுப்பு நாடாக உருவானது. வரலாற்று ரீதியாக ஆப்கானித்தான் செருமனியுடன் வலிமையான உறவுமுறைகளைக் கொண்டுள்ளது. 1919-இல் ஆப்கானித்தானின் சுதந்திரத்தை அங்கீகரித்த முதல் நாடுகளில் ஒன்றாகச் செருமனி திகழ்ந்தது. ஆப்கானித்தானின் படைகளுக்குப் பெரும்பாலான உதவி மற்றும் இராணுவ பயிற்சியை அளித்த நாடாகவும், 1921 மற்றும் 1978-இல் நட்பு ஒப்பந்தங்களில் கையொப்பமிட்டதையும் உள்ளடக்கிய ஒரு நாடகச் சோவியத் ஒன்றியம் திகழ்ந்தது. 1950-இல் நட்பு ஒப்பந்தத்தில் ஆப்கானித்தானுடன் இந்தியாவும் கையொப்பமிட்டது. துராந்து எல்லைக்கோடு பிரச்சினை மற்றும் ஆப்கானியப் போராளிக் குழுக்களுடன் பாக்கித்தானுக்கு நிரூபிக்கப்படாவிட்டாலும் குற்றம் சாட்டப்படும் பங்கெடுப்பு போன்ற பல்வேறு காரணங்களுக்காகப் பாக்கித்தானுடனான உறவுமுறைகளானவைப் பொதுவாகப் பதட்டம் நிறைந்தவையக உள்ளன.

தற்போதைய ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அமீரகமானது பகுதியளவுக்கு தற்போது அங்கீகரிக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால், சீனா, பாக்கித்தான் மற்றும் கத்தார் ஆகிய நாடுகளுடன் குறிப்பிடத்தக்க அளவு அலுவல் பூர்வமற்ற உறவுமுறைகளைக் கொண்டுள்ளது. முந்தைய ஆப்கானித்தான் இசுலாமியக் குடியரசின் கீழ் இந்நாடு வட அத்திலாந்திய ஒப்பந்த அமைப்பு மற்றும் குறிப்பிடத்தக்க எண்ணிக்கையிலான அதன் நேச நாடுகளுடன் நல்ல உறவுமுறைகளைக் கொண்டிருந்தது. குறிப்பாக, அமெரிக்கா, கனடா, ஐக்கிய இராச்சியம், செருமனி, ஆத்திரேலியா மற்றும் துருக்கி ஆகிய நாடுகளுடன் நல்ல உறவுமுறைகளைக் கொண்டிருந்தது. 2012-இல் அமெரிக்காவும், ஆப்கானித்தானிலிருந்த அப்போதைய குடியரசும் உத்தி ரீதியிலான நட்பு ஒப்பந்தத்தில் கையெழுத்திட்டன. இவ்வொப்பந்தத்தின் மூலம் நேட்டோ அல்லாத ஒரு முக்கியமான கூட்டாளியாக ஆப்கானித்தான் குறிப்பிடப்பட்டது. இத்தகைய அங்கீகாரமானது சூலை 2022-இல் அமெரிக்க அதிபர் ஜோ பைடனால் நீக்கப்பட்டது.

இராணுவம்

2021 தாலிபான் தாக்குதல் மற்றும் காபூலின் வீழ்ச்சியைத் தொடர்ந்து ஆப்கானிய தேசியப் பாதுகாப்புப் படைகளிடமிருந்து பெரும் எண்ணிக்கையிலான ஆயுதங்கள், உபகரணங்கள், வாகனங்கள், விமானங்கள் மற்றும் பொருட்களை ஆப்கானித்தான் இசுலாமிய அமீரகத்தின் ஆயுதப்படைகள் கைப்பற்றின. இவ்வாறு கைப்பற்றப்பட்ட உபகரணங்களின் மொத்த மதிப்பானது ஐஅ$83 பில்லியன் (₹5,93,582.8 கோடி) என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

மனித உரிமைகள்

மேலும் தகவல்களுக்கு: ஆப்கானிசுத்தானில் பெண்கள் உரிமைகள், ஆப்கானித்தானில் ந.ந.ஈ.தி உரிமைகள், மற்றும் தாலிபன்களின் பெண்ணிய அணுகுமுறை

சீக்கியர்கள், இந்துக்கள் மற்றும் கிறித்தவர்கள் போன்ற சமூக சிறுபான்மையினர் இந்நாட்டில் ஒடுக்குமுறைகளை எதிர் கொள்வதாகக் குறிப்பிடப்படுகிறது.

பொருளாதாரம்

முதன்மைக் கட்டுரை: ஆப்கானித்தானின் பொருளாதாரம்

மாதுளைகளைக் (அனார்) கையாளும் பணியாளர்கள். ஆசியாவில் மாதுளைகளுக்குப் பெயர் பெற்ற இடமாக ஆப்கானித்தான் உள்ளது.

ஆப்கானித்தானின் பெயரளவு மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியானது 2020-ஆம் ஆண்டில் ஐஅ$20.1 பில்லியன் (₹1,43,747.2 கோடி)யாக அல்லது கொள்வனவு ஆற்றல் சமநிலையின் (கொ. ஆ. ச.) அடிப்படையில் ஐஅ$81 பில்லியன் (₹5,79,279.6 கோடி)யாக இருந்தது. இந்நாட்டின் தனி நபர் சராசரி வருமானமானது கொ. ஆ. ச.யில் ஐஅ$2,459 (₹1,75,857.8) ஆகவும், பெயரளவு மதிப்பின் அடிப்படையில் ஐஅ$611 (₹43,696.3) ஆகவும் இருந்தது. ஐஅ$1 டிரில்லியன் (₹71.5 டிரில்லியன்) அல்லது அதற்கு அதிகமான மதிப்புடைய கனிம வளங்களைக் கொண்டிருந்தாலும் இந்நாடு உலகின் மிகக் குறைந்த வளர்ச்சியடைந்த நாடுகளில் ஒன்றாகத் திகழ்கிறது. 2026-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, இந்நாட்டின் தனி நபர் சராசரி பொருளாதார உற்பத்தியானது எந்த ஒரு நாட்டையும் விட மிகக் குறைவானதாக இருந்தது. நவீன சகாப்தத்தில் மிகக் குறைந்த வளர்ச்சியடைந்த நாடுகளில் ஒன்றாக இந்நாடு எப்போதும் திகழ்வதற்குக் காரணங்களாக ஆப்கானித்தானின் கரடு முரடான புவியியலும், இதன் நிலம் சூழ்ந்த நிலையும் குறிப்பிடப்படுகின்றன. சமகாலச் சண்டைகள் மற்றும் அரசியல் நிலையற்ற தன்மையால் முன்னேற்றமானது எப்போதும் மந்தமடையும் ஒரு காரணியாக முன் குறிப்பிட்ட காரணங்கள் திகழ்கின்றன என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. இந்நாடு ஐஅ$7 பில்லியன் (₹50,061.2 கோடி)-க்கும் அதிக மதிப்புடைய பொருட்களை இறக்குமதி செய்கிறது. ஆனால், வெறும் ஐஅ$784 மில்லியன் (₹5,606.9 கோடி) மதிப்புடைய பொருட்களை மட்டுமே ஏற்றுமதி செய்கிறது. இதன் ஏற்றுமதியில் முதன்மையானதாகப் பழங்களும், கொட்டைகளும் உள்ளன. இந்நாட்டின் அயல்நாட்டுக் கடனானது ஐஅ$2.8 பில்லியன் (₹20,024.5 கோடி) ஆக உள்ளது. இந்நாட்டின் மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்திக்கு சேவைத் துறை 55.9%-யும், வேளாண்மை 23%-யும், தொழிற்துறை 21.1%-யும் பங்களிப்பை அளித்துள்ளன.

த ஆப்கானித்தான் வங்கியானது இந்நாட்டின் மைய வங்கியாகச் செயல்படுகிறது. ஆப்கானி இந்நாட்டின் பணமாகும். ஓர் அமெரிக்க டாலருக்கு சுமார் 75 ஆப்கானி என்று நிதிப் பரிமாற்ற வீதமானது உள்ளது. ஆப்கானித்தான் பன்னாட்டு வங்கி, புதிய காபூல் வங்கி, அசீசி வங்கி, பசுதானி வங்கி, ஸ்டாண்டர்ட் சார்ட்டர்டு மற்றும் முதல் சிறு நிதி வங்கி உள்ளிட்டவை இந்நாட்டில் செயல்படும் ஒரு குறிப்பிடத்தக்க எண்ணிக்கையிலான உள்நாட்டு மற்றும் அயல்நாட்டு வங்கிகள் ஆகும்.

ஆப்கானியக் கம்பள விரிப்புகளானவை ஆப்கானித்தானின் முதன்மையான ஏற்றுமதிப் பொருட்களில் ஒன்றாகும்.

2010-இல் பொருளாதார வளர்ச்சிக்கான முதன்மையான காரணிகளில் ஒன்றாகத் திகழ்ந்தது 50 இலட்சத்திற்கும் மேற்பட்ட வெளிநாடு வாழ் ஆப்கானியர் இந்நாட்டிற்குத் திரும்பியதே ஆகும். அவர்கள் தங்களுடன் தொழில்முறைச் செயல்பாடுகள் மற்றும் செல்வத்தைக் கொண்டு வந்தனர். திறன்களை உருவாக்கினர். தொழில்களைத் தொடங்குவதற்கு மிகவும் தேவையான மூலதனங்களைக் கொண்டு வந்தனர். பல ஆப்கானியர்கள் கட்டட வேலைகளில் ஈடுபட்டிருந்தனர். அந்நேரத்தில் இந்நாட்டில் மிகப் பெரிய தொழிற்துறைகளில் ஒன்றாகக் கட்டட வேலைகள் திகழ்ந்தன. தலைநகரத்திற்கு அடுத்து அமைந்துள்ள ஐஅ$35 பில்லியன் (₹2,50,306 கோடி) மதிப்புடைய புதிய காபூல் நகரம், கந்தகாரில் ஐனோ மெனா கட்டடத் திட்டம் மற்றும் சலாலாபாத்திற்கு அருகிலுள்ள காசி அமானுல்லா கான் பட்டணம் உள்ளிட்டவை தேசிய அளவில் கொண்டுவரப்பட்ட முதன்மையான கட்டடத் திட்டங்களில் சிலவாகத் திகழ்ந்தன. இதை ஒத்த வளர்ச்சித் திட்டங்கள் எராத், மசார் ஈ சரீப் மற்றும் பிற நகரங்களிலும் செயல்படுத்தப்படத் தொடங்கின. ஒவ்வொரு ஆண்டும் பணியாளர் சந்தையில் 4 இலட்சம் மக்கள் நுழைவதாக மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

பல சிறிய நிறுவனங்களும், தொழிற்சாலைகளும் நாட்டின் வெவ்வேறு பகுதிகளில் செயல்பட த் தொடங்கின. இது அரசாங்கத்திற்கு வருவாயை மட்டும் அளிக்காமல், புதிய வேலைவாய்ப்புகளையும் உருவாக்கியது. தொழில் தொடங்கும் சூழ்நிலையில் ஏற்பட்ட முன்னேற்றங்களானவை 2003-ஆம் ஆண்டிலிருந்து தொலைத் தொடர்புத் துறையில் ஐஅ$1.5 பில்லியன் (₹10,727.4 கோடி)-க்கும் அதிகமான பணம் முதலீடு செய்யபப்டுவதற்கும், ஒரு லட்சத்துக்கும் அதிகமான வேலைவாய்ப்புகள் உருவாக்க்கப்படுவதற்கும் காரணமாக அமைந்து. ஆப்கானியக் கம்பள விரிப்புகளானவை மீண்டும் பிரபலமடையத் தொடங்கின. நாடு முழுவதும் இருக்கும் பல கம்பள விற்பனையாளர்கள் மேற்கொண்டு பணியாளர்களைப் பணியில் சேர்ப்பதற்கு இது காரணமாக அமைந்தது. இந்நாட்டில் இருந்து ஏற்றுமதி செய்யப்பட்ட பொருட்களிலேயே மிக அதிகமாக ஏற்றுமதி செய்யப்பட்ட நான்காவது பொருளாக 2016-17-ஆம் ஆண்டில் கம்பள விரிப்புகள் திகழ்ந்தன.

உலக வணிக அமைப்பு, தெற்காசிய நாடுகளின் பிராந்தியக் கூட்டமைப்பு, பொருளாதார ஒத்துழைப்பு அமைப்பு, மற்றும் இசுலாமிய ஒத்துழைப்பு அமைப்பு ஆகிய அமைப்புகளில் ஓர் உறுப்பினராக ஆப்கானித்தான் உள்ளது. சாங்காய் ஒத்துழைப்பு அமைப்பில் பார்வையாளர் நிலையை இந்நாடு கொண்டுள்ளது. 2018-இல் இந்நாட்டின் பெரும்பாலான இறக்குமதிப் பொருட்களானவை ஈரான், சீனா, பாக்கித்தான் மற்றும் கசக்கசுதானிலிருந்து பெறப்பட்டன. அதே நேரத்தில், இந்நாட்டின் ஏற்றுமதியில் 84%-ஆனது பாக்கித்தான் மற்றும் இந்தியாவுக்கு ஏற்றுமதி செய்யப்படுகிறது.

ஆகத்து 2021-இல் இந்நாட்டை தாலிபான்கள் கைப்பற்றியதிலிருந்து ஆப்கானிய மைய வங்கிக்குச் சொந்தமான உடைமைகளில் சுமார் ஐஅ$9 பில்லியன் (₹64,364.4 கோடி)யை அமெரிக்கா தடுத்து வைத்துள்ளது. அமெரிக்க வங்கிக் கணக்குகளில் உள்ள கோடிக்கணக்கான டாலர்களைப் பயன்படுத்துவதிலிருந்து தாலிபான்களைத் தடுத்து வைத்துள்ளது.

தாலிபான்கள் ஆட்சிக்குத் திரும்பியதைத் தொடர்ந்து ஆப்கானித்தானின் மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியானது 20% வீழ்ச்சியடைந்ததாக மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. மாதங்களுக்கு வீழ்ச்சியடைந்ததற்குப் பிறகு, இதைத் தொடர்ந்து ஆப்கானியப் பொருளாதாரமானது நிலை பெறத் தொடங்கியது. கள்ளக்கடத்தல் மூலம் இறக்குமதி செய்வது மீது தாலிபான்கள் விதித்த கட்டுப்பாடுகள், வங்கிப் பரிவர்த்தனைகள் மீது வரம்புகள் விதிக்கப்பட்டது மற்றும் ஐநா உதவி ஆகியவற்றின் காரணமாக இந்நிலை ஏற்பட்டது. 2023-இல் மீட்சிக்கான அறிகுறிகளை ஆப்கானியப் பொருளாதாரம் காணத் தொடங்கியது. இதைத் தொடர்ந்து நிலையான பணப் பரிமாற்ற வீதங்கள், குறைவான விலைவாசி, நிலையான வருவாய் வசூல் மற்றும் ஏற்றுமதி உயர்ந்தது ஆகியவையும் ஏற்பட்டன. 2023-ஆம் ஆண்டின் மூன்றாவது காலாண்டில் உலகிலேயே மிகச் சிறந்த முறையில் முன்னேற்றம் கண்ட பணமாக ஆப்கானி உருவானது. அமெரிக்க டாலருக்கு எதிராக 9%-க்கும் மேலாக இதன் மதிப்பு அதிகரித்தது.

வேளாண்மை

ஆப்கானிய குங்குமப்பூ

ஆப்கானித்தானின் பொருளாதாரத்தின் முதுகெலும்பாக வேளாண் உற்பத்தி உள்ளது. பாரம்பரியமாக பொருளாதாரத்தின் மீது இத்துறையே ஆதிக்கம் செலுத்தி வருகிறது. 2018-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, நாட்டில் உள்ள பணியாளர்களில் சுமார் 40% பேருக்கு இது வேலை வழங்குகிறது. மாதுளை, திராட்சை, சர்க்கரை பாதாமி, முலாம்பழ வகைகள் மற்றும் பல பிற பசுமையான மற்றும் உலர்ந்த பழங்களை உற்பத்தி செய்வதற்காக இந்நாடு அறியப்படுகிறது. தவறான வகையாக 2010-ஆம் ஆண்டில் கஞ்சா உற்பத்தி செய்வதில் உலகிலேயே இந்நாடு முதலிடம் பிடித்தது. எனினும், மார்ச்சு 2023-இல் இப்துல்லா அகுந்த்சாதாவின் ஆணைப்படி இதன் உற்பத்தியானது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது.

நறுமணப் பொருட்களிலேயே மிக அதிக விலையுடையதான குங்குமப்பூ ஆப்கானித்தானில் விளைவிக்கப்படுகிறது. குறிப்பாக, எராத் மாகாணத்தில் விளைவிக்கப்படுகிறது. சமீபத்திய ஆண்டுகளில் குங்குமப்பூ உற்பத்தி இந்நாட்டில் அதிகரித்துள்ளது. கஞ்சா விளைவிப்பதற்கு மாற்றாக அதிகார அமைப்புகளும், விவசாயிகளும் குங்குமப்பூவைப் பயன்படுத்துகின்றனர். 2012 மற்றும் 2019-க்கு இடையில் ஆப்கானித்தானில் அறுவடை மற்றும் உற்பத்தி செய்யப்பட்ட குங்குமப்பூவானது பன்னாட்டு ருசி மற்றும் தர அமைப்பால் உலகிலேயே மிகச் சிறந்தது என்று தொடர்ச்சியாக முதல் இடத்தைப் பெற்றது. 2019-இல் குங்குமப்பூ உற்பத்தியானது சாதனை அளவாக 19,469 கிலோ என்ற அளவை அடைந்தது. உள்நாட்டளவில் ஒரு கிலோ குங்குமப்பூ ஐஅ$634 (₹45,341.1) மற்றும் ஐஅ$1,147 (₹82,028.9)-க்கு இடையில் விற்கப்படுகிறது.

சீனா மற்றும் பாக்கித்தானிலிருந்து இறக்குமதி செய்யப்பட்ட மலிவான வளியெண்ணையில் (டீசல்) இயங்கும் நீர் விசைக் குழாய்களின் வரவாலும், மற்றும் 2010-இல் நீரை ஏற்றுவதற்கு மலிவான சூரிய சக்தி கிடைத்ததாலும் 2010-களில் ஆப்கானித்தானின் தென்மேற்குப் பாலைவனத்தில் கந்தகார், எல்மாந்து மற்றும் நிம்ரூசு ஆகிய மாகாணங்களில் வேளாண்மை மற்றும் மக்கள் தொகை அதிகரிப்பு ஏற்பட்டது. கிணறுகளானவை படிப்படியாக ஆழமாக்கப்பட்டன. ஆனால், நீர் ஆதாரங்களானவை வரம்புக்குட்பட்டதாகவே உள்ளன. அபினியானது முதன்மையான பயிராக உள்ளது. ஆனால், 2022-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, புதிய தாலிபான் அரசாங்கத்தால் இது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது. அபினி உற்பத்தியை முடக்குவதற்காக நீர் விசைக் குழாய்கள் மூலம் நீர் வழங்குவதை அமைப்பு ரீதியாக தாலிபான் அரசாங்கம் குறைத்து வருகிறது. ஒரு 2023-ஆம் ஆண்டு அறிக்கையில் அபினி பயன்பாடு அபினி உற்பத்தியை நோக்கிச் செல்வதைத் தடுக்கும் தாலிபான் நடவடிக்கைகளின் ஓர் விளைவாக தெற்கு ஆப்கானித்தானில் அபினி அறுவடையானது 80%-க்கும் அதிகமாகக் குறைக்கப்பட்டது. எல்மாந்து மாகாணத்தில் அபினி விளைவிப்பானது 99% குறைக்கப்பட்டதும் இதில் அடங்கும். நவம்பர் 2023-இல் ஐநா அறிக்கையானது ஆப்கானித்தான் முழுவதும் அபினி அறுவடையானது 95%-க்கும் சதவீதத்திற்கும் மேலாக வீழ்ச்சியடைந்ததாகக் குறிப்பிட்டது. உலகின் மிகப்பெரிய அபினி உற்பத்தியாளர் என்ற இடத்திலிருந்து இது ஆப்கானித்தானை நீக்கச் செய்தது.

சுரங்கத் தொழிற்துறை

லாபிசு லசுலி கற்கள்

நிலக்கரி, தாமிரம், இரும்புத் தாது, இலித்தியம், யுரேனியம், அரிதான உலோகங்கள், குரோமைட்டு, தங்கம், துத்தநாகம், டால்க், பாரைட்டு தாது, கந்தகம், ஈயம், பளிங்கு, விலை மதிப்புடைய மற்றும் பகுதியளவு விலை மதிப்புடைய கற்கள், இயற்கை எரிவாயு மற்றும் பாறை எண்ணெய் (பெற்றோலியம்) ஆகியவை இந்நாட்டின் இயற்கை வளங்களில் அடங்கும். 2010-இல் அமெரிக்க மற்றும் ஆப்கானிய அரசாங்க அதிகாரிகள் 2007 நிலவரப்படி இந்நாட்டில் உள்ள வெட்டி எடுக்கப்படாத கனிம வளங்களானவை குறைந்தது ஐஅ$1 டிரில்லியன் (₹71.5 டிரில்லியன்) மதிப்புடையவை என அமெரிக்க நில அளவாய்வுத் துறையானது மதிப்பிட்டது.

புரூக்கிங்சு அமைப்பின் மைக்கேல் ஈ. ஓஅன்லோன் இந்நாடு அதன் தாது வளங்களிலிருந்து ஓராண்டுக்கு சுமார் ஐஅ$10 பில்லியன் (₹71,516 கோடி) வருமானத்தை ஈட்டியது என்றால், இந்நாட்டின் மொத்த தேசிய வருமானமானது இரு மடங்காகும் என்றும், இன்றியமையாத தேவைகளுக்கு நீண்ட கால நிதியைத் தரும் என்றும் மதிப்பிட்டார். அமெரிக்க நில அளவாய்வுத் துறை 2006-இல் வடக்கு ஆப்கானித்தான் சராசரியாக பாறை எண்ணெயில் 460 மில்லியன் கன மீட்டர்களையும், இயற்கை எரிவாயுவில் 440 பில்லியன் கனமீட்டர்களையும் மற்றும் இயற்கை எரிவாயு நீர்மங்களில் 67 பில்லியன் லிட்டர்களையும் கொண்டுள்ளது என்று மதிப்பிட்டது. 2011-இல் சீன தேசிய பாறை எண்ணெய் நிறுவனத்துடன் ஆப்கானித்தான் வடக்கில் ஆமூ தாரியா ஆற்றின் நெடுகில் மூன்று எண்ணெய் வயல்களை உருவாக்குவதற்காக எண்ணெய் தேடும் ஒப்பந்தத்தில் கையொப்பமிட்டது.

இந்நாடு இலித்தியம், தாமிரம், தங்கம், நிலக்கரி, இரும்புத் தாது மற்றும் பிற கனிம வளங்களைக் குறிப்பிடத்தக்க அளவுக்குக் கொண்டுள்ளது. எல்மாந்து மாகாணத்தில் உள்ள கானாசின் கார்போனைட்டு இடமானது 10 இலட்சம் டன்கள் (9.80 இலட்சம் நீண்ட டன்கள்; 11 இலட்சம் குறுகிய டன்கள்) அளவுடைய அரிய உலோகங்களைக் கொண்டுள்ளது. 2007-இல் ஐஅ$3 பில்லியன் (₹21,454.8 கோடி)-க்காக சீன உலோகவியல் குழுவுக்கு ஐநாக் தாமிரச் சுரங்கமானது 30 ஆண்டு குத்தகைக்கு விடப்பட்டது. ஆப்கானித்தானின் வரலாற்றில் மிகப்பெரிய அயல்நாட்டு முதலீடாகவும், தனியார் தொழிலாகவும் இந்த ஒப்பந்தம் உருவானது. இந்திய அரசின் இந்திய உருக்கு ஆணையமானது நடு ஆப்கானித்தானில் மிகப்பெரிய அசிகக் இரும்புத் தாது வளத்தை வெட்டியெடுப்பதற்கான சுரங்க உரிமையைப் பெற்றது. இந்நாட்டின் வெட்டியெடுக்கப்படாத கனிம வளங்களில் 30%-ஆனது குறைந்தது ஐஅ$1 டிரில்லியன் (₹71.5 டிரில்லியன்) மதிப்புடையது என அரசாங்க அதிகாரிகள் மதிப்பிடுகின்றனர். ஓர் அதிகாரி "ஆப்கானியப் பொருளாதாரத்தின் முதுகெலும்பாக இது உருவாகும்" என்று குறிப்பிட்டார். ஒரு பென்டகன் அறிக்கையானது ஆப்கானித்தான் "இலித்தியத்தின் சவூதி அரேபியாவாக" உருவாகலாம் என்று குறிப்பிட்டது. இந்நாட்டின் இலித்தியம் வளங்களானவை 21 மில்லியன் டன்கள் என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இது பொலிவியா கொண்டுள்ள வளங்களுக்குச் சமமான அளவாகும். தற்போது பொலிவியா தான் உலகின் மிகப்பெரிய இலித்தியம் வளத்தைக் கொண்ட நாடாகும். பாக்சைட்டு மற்றும் கோபால்ட்டு ஆகியவை இந்நாட்டின் பிற மிகப்பெரிய வளங்களாக உள்ளன.

ஆப்கானித்தானில் உயிரிக் கொள்ளளவுக்கான வாய்ப்பானது உலக சராசரியை விடக் குறைவாக உள்ளது. 2016-இல் இந்நாட்டின் எல்லைகளுக்குள் ஒரு நபருக்கு 0.43 உலகளாவிய எக்டேர்கள் உயிரிக் கொள்ளளவை ஆப்கானித்தான் கொண்டிருந்தது. 1.6 உலகளாவிய எக்டேர்கள் ஒரு நபருக்கு எனும் உலக சராசரியை விட இது மிகவும் குறைவாகும். 2016-இல் ஆப்கானித்தான் ஒரு நபருக்கான உயிரிக் கொள்ளளவில் 0.73 உலகளாவிய எக்டேர்கள் அளவைப் பயன்படுத்தியது. இது அந்நாட்டின் நுகர்வின் சூழலியல் அடித்தடமாகும். இதன் பொருளானது ஆப்கானித்தான் கொண்டுள்ள உயிரிக் கொள்ளளவில் வெறுமனே இரு மடங்குக்கும் குறைவாகத்தான் இவர்கள் பயன்படுத்துகின்றனர் என்பதாகும். இதன் விளைவாக ஆப்கானித்தான் உயிரிக் கொள்ளளவுப் பற்றாக்குறையில் இயங்குவதாகக் குறிப்பிடப்படுகிறது.

செப்டெம்பர் 2023-இல் தாலிபான்கள் ஐஅ$6.5 பில்லியன் (₹46,485.4 கோடி) மதிப்புடைய சுரங்க ஒப்பந்தங்களில் கையொப்பமிட்டனர். எராத், கோர், லோகர் மற்றும் தகார் ஆகிய மாகாணங்களில் தங்கம், இரும்பு, ஈயம் மற்றும் துத்தநாகம் ஆகியவற்றை வெட்டியெடுப்பதற்காக இந்த ஒப்பந்தங்கள் கையொப்பமிடப்பட்டன.

ஆற்றல்

ஆப்கானித்தானின் மின்சார வழங்கல் (1980–2019)

உலக வங்கிக் குழுமத்தின் கூற்றுப்படி, 2018-ல் இந்நாட்டில் கிராமப்புற மக்களில் 98% பேருக்கு மின்சார வசதி கிடைக்கப் பெற்றது. 2008-இல் 28% என்ற அளவிலிருந்து இது ஓர் அதிகரிப்பாகும். ஒட்டு மொத்தமாக 98.7% மக்கள் மின்சார வசதியைப் பெற்றுள்ளனர். 2016 நிலவரப்படி, மின்சாரத்தில் 1400 மெகா வாட்டுகளை ஆப்கானித்தான் உற்பத்தி செய்தது. ஆனால், இன்னும் மின் ஆற்றலில் பெரும்பாலானவற்றை ஈரான் மற்றும் நடு ஆசிய நாடுகளிலிருந்து வரும் மின் பகிர்மான வழிகளிலிருந்து இறக்குமதி செய்கிறது. இந்நாட்டின் மின்சார உற்பத்தியில் பெரும் அளவானது நீர் ஆற்றலின் மூலமாக உற்பத்தி செய்யப்படுகிறது. மலைகளிலிருந்து ஓடி வரும் ஆறுகள் மற்றும் ஓடைகளின் எண்ணிக்கை இதற்கு உதவியாக உள்ளது. எனினும், மின்தடையும் மின்சாரத்தை முழுவதுமாக சார்ந்திருக்க இயலாத அளவுக்கு ஏற்படுகிறது. காபூல் உள்ளிட்ட பகுதிகளில் மின்தடைகள் ஏற்படுகின்றன. சமீபத்திய ஆண்டுகளில் அதிகரித்து வந்த எண்ணிக்கையில் சூரிய சக்தி, உயிரி எரிபொருள் மற்றும் காற்றாலைகள் கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளன. கசா-1000 திட்டம் என்பது தற்போது அமைக்கப்பட்டு வரும் ஒரு மின்சாரத் திட்டமாகும். இதன் மூலம் கிர்கிசுதான் மற்றும் தசிகிசுதான் ஆகிய நாடுகளில் இருந்தும், துருக்மெனிஸ்தான்-ஆப்கானிஸ்தான்-பாகிஸ்தான்-இந்தியா எரிவாயு குழாய்த் திட்டம் (தாபி) மூலமாகவும் மின்சாரமானது ஆப்கானித்தானுக்கு கொண்டு வரப்பட உள்ளது. இந்நாட்டில் மின்சாரமானது த ஆப்கானித்தான் பிரேசுனா செர்கத் (ஆப்கானித்தான் மின்சார நிறுவனம்) என்ற அரசு நிறுவனத்தால் மேலாண்மை செய்யப்படுகிறது.

கசாகி, தகுலா மற்றும் சர்தே பந்து உள்ளிட்டவை இந்நாட்டிலுள்ள முக்கியமான அணைகளாகும்.

சுற்றுலா

முதன்மைக் கட்டுரை: ஆப்கானித்தானில் சுற்றுலா

பந்தே அமீர் தேசியப் பூங்கா

பாதுகாப்புப் பிரச்சினைகள் காரணமாக ஆப்கானித்தானில் சுற்றுலாத் துறையானது ஒரு சிறிய தொழிற்துறையாகவே உள்ளது. இருந்த போதிலும், 2016 நிலவரப்படி, ஆண்டு தோறும் சுமார் 20,000 அயல்நாட்டு சுற்றுலாப் பயணிகள் இந்நாட்டிற்கு வருகை புரிகின்றனர். குறிப்பாக, உள்நாட்டு மற்றும் வெளிநாட்டு சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கான ஒரு முக்கியமான பகுதியாக இயற்கைக் காட்சிகளைக் கொண்ட பாமியான் பள்ளத்தாக்கு விளங்குகிறது. இப்பள்ளத்தாக்கு ஏரிகள், ஆழமான பள்ளத்தாக்குகள் மற்றும் வரலாற்றுத் தளங்களைக் கொண்டுள்ளது. போராளிக் குழுக்களின் செயல்பாட்டிலிருந்து தொலைவில் அமைந்துள்ள ஒரு பாதுகாப்பான பகுதி என்ற காரணம் பாமியானுக்கு உதவுகிறது. சிறிய அளவிலான பயணிகள் வக்கான் பள்ளத்தாக்கு போன்ற பகுதிகளில் சுற்றுலாவுக்காகவும், மலையேற்றத்திற்காகவும் வருகை புரிகின்றனர். உலகின் மிகத் தொலைவில் அமைந்துள்ள சமூகங்களில் ஒன்றாகவும் இப்பள்ளத்தாக்கு உள்ளது. 1960-களின் பிற்பகுதி முதல் பிரபலமான இப்பி (பொருள்: மரபு மீறி வாழ்பவர்) வழித் தடத்தில் அமைந்துள்ள ஒரு பிரபலமான நிறுத்தமாக ஆப்கானித்தான் திகழ்ந்தது. பல ஐரோப்பியர்களும், அமெரிக்கர்களும் இதனால் ஈர்க்கப்பட்டனர். ஈரானிலிருந்து வரும் இந்த வழித் தடமானது எராத், கந்தகார் மற்றும் காபூல் உள்ளிட்ட பல்வேறு ஆப்கானிய மாகாணங்கள் மற்றும் நகரங்களின் வழியாகப் பயணிக்கிறது. இதற்குப் பிறகு வடக்குப் பாக்கித்தான், வடக்கு இந்தியா மற்றும் நேபாளத்திற்குச் செல்கிறது. 1977-இல் இந்நாட்டில் சுற்றுலாத் துறையானது உச்சநிலையை அடைந்தது. அரசியல் நிலையற்ற தன்மை மற்றும் ஆயுதச் சண்டை ஆகியவை தொடங்குவதற்கு ஓர் ஆண்டுக்கு முன்னர் இவ்வாறான நிலையைப் பெற்றிருந்தது.

ஜாம் மினார் ஆனது ஒரு யுனெசுகோ உலகப் பாரம்பரியக் களம் ஆகும்.

கசினி நகரமானது குறிப்பிடத்தக்க வரலாற்றையும், வரலாற்றுத் தளங்களையும் கொண்டுள்ளது. பாமியான் நகரத்துடன் சேர்ந்து சமீபத்திய ஆண்டுகளில் இரு நகரங்களும் முறையே இசுலாமியப் பண்பாட்டுத் தலைநகரம் மற்றும் தெற்காசியப் பண்பாட்டுத் தலைநகரம் ஆகியவையாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டன. எராத், கந்தகார், பல்கு மற்றும் சரஞ்ச் ஆகிய நகரங்களும் வரலாற்று முக்கியத்துவம் பெற்றவையாகும். அரி ஆற்றுப் பள்ளத்தாக்கில் உள்ள ஜாம் மினாரானது ஓர் உலகப் பாரம்பரியக் களமாகும். இசுலாமிய இறை தூதர் முகம்மது நபியால் அணியப்பட்டதாகக் கூறப்படும் ஒரு தளர் மேலங்கியானது கந்தகாரில் அங்கி சந்நிதியில் வைக்கப்பட்டுள்ளது. பேரரசர் அலெக்சாந்தரால் நிறுவப்பட்ட நகரம் கந்தகராகும். ஆப்கானித்தானின் முதல் தலைநகரமும் இதுவாகும். சமீபத்திய ஆண்டுகளில் மேற்கு நகரமான எராத்தில் அலெக்சாந்தரின் நகர்க் காப்பரணானது செப்பனிடப்பட்டுள்ளது. சுற்றுலாப் பயணிகளை ஈர்க்கும் பிரபலமான இடமாகத் திகழ்கிறது. நாட்டின் வடக்குப் பகுதியில் அலீ சந்நிதி அமைந்துள்ளது. அலீ இந்த இடத்தில் தான் புதைக்கப்பட்டார் என பலர் நம்புகின்றனர். காபூலில் உள்ள ஆப்கானித்தான் தேசிய அருங்காட்சியகமானது பெரும் எண்ணிக்கையிலான பௌத்த, பாக்திரிய கிரேக்க மற்றும் தொடக்க கால இசுலாமிய தொல் பொருட்களைக் கொண்டுள்ளது. உள்நாட்டுப் போரால் இந்த அருங்காட்சியகம் பெருமளவுக்குச் சேதமடைந்தது. எனினும், 2000-களின் தொடக்கப் பகுதியிலிருந்து மெதுவாக பழைய நிலைக்குக் கட்டமைப்பு செய்யப்பட்டுள்ளது.

எதிர்பாராத விதமாக தாலிபான்களின் வெற்றியைத் தொடர்ந்து ஆப்கானித்தானில் சுற்றுலாத் துறையானது வளர்ச்சியைக் கண்டுள்ளது. 2021-இல் 691, 2022-இல் 2,300, 2023-இல் 5,200 என பயணிகளின் எண்ணிக்கை அதிகரிக்க சுற்றுலாத்துறையை தாலிபான்கள் செயல்பாடு ரீதியிலான முயற்சிகள் மூலம் ஊக்குவித்தது காரணமாகியுள்ளது. சில மதிப்பீடுகளின் படி, 7,000 முதல் 10,000 வரையிலான சுற்றுலாப் பயணிகள் 2023-இல் இந்நாட்டிற்கு வருகை புரிந்தனர். எனினும், இது இசுலாமிய அரசு கொராசான் பிரிவால் அச்சுறுத்தலுக்கு உள்ளாகியுள்ளது. 2024 பாமியான் துப்பாக்கிச்சூடு போன்ற சுற்றுலாப் பயணிகள் மீதான தாக்குதல்களுக்கு இவ்வியக்கத்தவர் பொறுப்பேற்றுள்ளனர்.

தொலைத்தொடர்பு

ஆப்கானித்தானில் தொலைத் தொடர்பு சேவைகளானவை ஆப்கான் டெலிகாம், ஆப்கான் வயர்லெசு எடிசலட், எம்டிஎன் குழு மற்றும் ரோசன் ஆகிய நிறுவனங்களால் வழங்கப்படுகிறது. ஆப்கான்சாட் 1 என்று அழைக்கப்படும் சொந்த விண்வெளி செயற்கைக்கோளை இந்நாடு பயன்படுத்துகிறது. தசம இலட்சக்கணக்கான கைபேசி, இணையம் மற்றும் தொலைக்காட்சி சந்தாதாரர்களுக்கு இச்செயற்கைக்கோள் சேவைகளை வழங்குகிறது. ஆண்டுகளுக்கு உள்நாட்டுப் போர் நடைபெற்றதைத் தொடர்ந்து 2001 வாக்கில் தொலைதொடர்பானது கிட்டத்தட்ட இல்லாத ஒரு துறையாக இருந்தது. ஆனால், 2016 வாக்கில் இது ஐஅ$2 பில்லியன் (₹14,303.2 கோடி) மதிப்புடைய, 2.20 கோடி கைபேசி சந்தாதாரர்கள் மற்றும் 50 இலட்சம் இணைய சந்தாதாரர்களுடைய தொழிற்துறையாக வளர்ச்சியடைந்தது. நாடு முழுவதும் இத்தொழிற்துறையானது குறைந்தது 1.20 இலட்சம் மக்களுக்கு வேலை வாய்ப்பை வழங்குகிறது.

போக்குவரத்து

இதனையும் பார்க்க: ஆப்கானித்தான் வானூர்தி நிலையங்களின் பட்டியல்

சலாங் சுரங்கப்பாதை

ஆப்கானித்தானின் புவியியல் காரணமாக நாட்டின் பல்வேறு பகுதிகளுக்கு இடையிலான போக்குவரத்தானது வரலாற்று ரீதியாக கடினமானதாக இருந்துள்ளது. ஆப்கானித்தான் சாலை இணையத்தின் முதுகெலும்பாக நெடுஞ்சாலை 1 குறிப்பிடப்படுகிறது. இது பொதுவாக "வளையச் சாலை" என்று அழைக்கப்படுகிறது. 2,210 கிலோமீட்டர்கள் நீளமுடைய இது காபூல், கசினி, கந்தகார், எராத் மற்றும் மசர் ஈ சரீப் ஆகிய முக்கியமான ஐந்து நகரங்களை இணைக்கிறது. இந்த நெடுஞ்சாலையில் இருந்து சிறு சாலைகளானவை குந்துசு மற்றும் சலாலாபாத் ஆகிய நகரங்களுக்குச் செல்கின்றன. வெவ்வேறு எல்லைக் கடப்புகளையும் இது கொண்டுள்ளது. அதே நேரத்தில் இந்து குஃசு மலைகளை இச்சாலை சுற்றிச் செல்கிறது.

வளையச் சாலையானது உள்நாட்டு மற்றும் அயல்நாட்டு வணிகம் மற்றும் பொருளாதாரத்திற்கும் மிக முக்கியமானதாக உள்ளது. வளையச் சாலையின் ஒரு முக்கியமான பகுதி சலாங் சுரங்கப் பாதையாகும். இது 1964-ஆம் ஆண்டு கட்டி முடிக்கப்பட்டது. இச்சாலை இந்து குஃசு மலைத்தொடர் வழியாகச் செல்கிறது. வடக்கு மற்றும் தெற்கு ஆப்கானித்தானை இணைக்கிறது. நடு ஆசியாவை இந்தியத் துணைக்கண்டத்துடன் இணைக்கும் ஒரே ஒரு நில வழிச்சாலை இதுவாகும். பிற பகுதிகளில் இந்து குஃசு மலைகளுக்கு இடையில் மலை வழிகள் பயணிக்க அனுமதியளிக்கின்றன. கடுமையான போக்குவரத்து நெரிசல் விபத்துகளானவை ஆப்கானியச் சாலைகளிலும், நெடுஞ்சாலைகளிலும் பொதுவானவையாக உள்ளன. குறிப்பாக, காபூல்-கந்தகார் மற்றும் காபூல்-சலாலாபாத் சாலைகளில் இவை அதிகமாக நடைபெறுகின்றன. ஆப்கானித்தானில் பேருந்து மூலம் பயணிப்பதானது போராளிகளின் செயல்பாடு காரணமாகத் தொடர்ந்து ஆபத்தானதாக உள்ளது.

2006-இல் ஓர் அரியானா ஆப்கான் விமான நிறுவனத்தின் ஏர்பஸ் ஏ310 விமானம்

ஆப்கானித்தானில் விமான சேவையானது அரசு நிறுவனமான அரியனா ஆப்கான் விமான நிறுவனத்தாலும், தனியார் நிறுவனமான காம் ஏர் நிறுவனத்தாலும் வழங்கப்படுகிறது. நாட்டிற்குள்ளும், நாட்டிலிருந்து வெளியேயும் விமானங்களை ஒரு குறிப்பிட்ட எண்ணிக்கையிலான நாடுகளின் விமான நிறுவனங்கள் வழங்கி வருகின்றன. இதில் ஏர் இந்தியா, எமிரேட்சு, வளைகுடா விமானம், ஈரான் அசேமன் ஏர்லைன்சு, பாக்கித்தான் பன்னாட்டு ஏர்லைன்சு மற்றும் துருக்கிய ஏர்லைன்சு உள்ளிட்டவை அடங்கும். காபூல் பன்னாட்டு விமான நிலையம் (முன்னர் அமீத் கர்சாய் பன்னாட்டு விமான நிலையம்), கந்தகார் பன்னாட்டு விமான நிலையம், எராத் பன்னாட்டு விமான நிலையம் மற்றும் மசர் ஈ சரீப் பன்னாட்டு விமான நிலையம் ஆகியவை இந்நாட்டில் உள்ள நான்கு பன்னாட்டு விமான நிலையங்களாகும். உள்நாட்டு விமான நிலையங்களையும் சேர்த்து இந்நாட்டில் மொத்தம் 43 விமான நிலையங்கள் உள்ளன. பாக்ராம் விமான தளமானது ஒரு முக்கியமான விமான தளமாக உள்ளது.

மசார் ஈ சரீபிலிருந்து உசுபெகிசுதான் எல்லைக்கு உள்ள ஒரு 75 கிலோமீட்டர் நீள இருப்புப் பாதை, தொரகுந்தியிலிருந்து துருக்குமெனிசுதான் எல்லைக்கு உள்ள ஒரு 10 கிலோமீட்டர் நீள இருப்புப் பாதை (அங்கு இது துருக்மென் இரயில்வேயின் பகுதியாகத் தொடர்கிறது) மற்றும் கெர்கியிலிருந்து துருக்குமென் எல்லை வழியாக அகினாவுக்குச் செல்லும் ஒரு குறுகிய நீள இருப்புப் பாதை இணைப்பு ஆகிய மூன்று இருப்பு பாதை இணைப்புகளை இந்நாடு கொண்டுள்ளது. இதில் கடைசிப் பாதையை ஆப்கானித்தான் முழுவதும் விரிவடையச் செய்வதற்காகத் திட்டமிடப்பட்டுள்ளது. இந்த மூன்று இருப்புப் பாதைகளுமே சரக்குப் போக்குவரத்திற்கு மட்டுமே பயன்படுத்தப்படுகின்றன. பயணிகள் போக்குவரத்து இந்நாட்டில் இல்லை. ஈரானின் காப் மற்றும் மேற்கு ஆப்கானித்தானின் எராத் ஆகிய நகரங்களுக்கு இடையிலான ஒரு தொடருந்து வழியானது சரக்கு மற்றும் பயணிகள் ஆகிய இரு போக்குவரத்திற்கும் என திட்டமிடப்பட்டுள்ளது. 2019-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி இது கட்டப்பட்டுக் கொண்டிருக்கிறது. இதில் சுமார் 125 கிலோமீட்டர்கள் நீளமுடைய இருப்புப் பாதையானது ஆப்கானித்தானின் பக்கம் அமையும்.

2000-களின் தொடக்கத்தில் இருந்து தனியார் வாகன உடைமைகளானவை குறிப்பிடத்தக்க அளவுக்கு இந்நாட்டில் அதிகரித்துள்ளன. வாடகை வாகனங்களானவை மஞ்சள் நிறத்தில் உள்ளன. சிற்றுந்துகள் மற்றும் ஆட்டோ ரிக்சாக்கள் ஆகிய இரு வாகனங்களுமே வாடகை வாகனங்களாகப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. கிராமப்புற ஆப்கானித்தானில் மக்கள் பொதுவாகக் கழுதைகள், கோவேறு கழுதைகள் அல்லது குதிரைகளைப் போக்குவரத்திற்காகவோ அல்லது பொருட்களைச் கொண்டு செல்வதற்காகவோ பயன்படுத்துகின்றனர். ஒட்டகங்களாவை முதன்மையாக கோச்சி நாடோடிகளால் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. ஆப்கானித்தான் முழுவதும் மிதிவண்டிகளானவை பிரபலமானவையாக உள்ளன.

மக்கள் தொகையியல்

பாரம்பரிய ஆப்கானியப் பழங்குடியின நிலப்பரப்புகளைக் காட்டும் ஒரு பனிப்போர் சகாப்த நடுவண் ஒற்றுமை முகமை (ந. ஒ. மு.) வரைபடம். உலகின் மிகப்பெரிய பழங்குடியினச் சமூகத்தைப் பசுதூன் பழங்குடியினங்கள் அமைக்கின்றன.

மக்கள் தொகை

ஆப்கானித்தான் தேசிய புள்ளியியல் மற்றும் தகவல் அதிகார அமைப்பானது 2024-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி ஆப்கானித்தானின் மக்கள் தொகையை 3.57 கோடி என்று மதிப்பிடப்பட்டது. அதே நேரத்தில், ஐநா 4.20 கோடி என்று மதிப்பிடுகிறது. 1979-இல் இந்நாட்டின் மொத்த மக்கள் தொகையானது சுமார் 1.55 கோடி என்று குறிப்பிடப்பட்டது. இந்நாட்டின் மக்கள் தொகையில் சுமார் 25.3% பேர் நகர்ப்புறத்திலும், 70.4% பேர் கிராமப்புறத்திலும், எஞ்சிய 4.3% பேர் நாடோடிகளாகவும் வாழ்கின்றனர். மேற்கொண்ட 30 இலட்சம் அல்லது அதற்கு அதிகமான ஆப்கானியர்கள் அண்டை நாடுகளான பாக்கித்தான் மற்றும் ஈரானில் தற்காலிகத் தங்குமிடங்களில் தங்க வைக்கப்பட்டுள்ளனர். இதில் பெரும்பாலானவர்கள் இந்த இரு நாடுகளிலும் பிறந்து வளர்ந்தவர்கள் ஆவர். 2013-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, உலகில் மிகப் பெரிய அளவுக்கு அகதிகளை உற்பத்தி செய்யும் நாடாக ஆப்கானித்தான் திகழ்கிறது. 32 ஆண்டுகளாக இந்நிலையை இந்நாடு கொண்டுள்ளது.

இந்நாட்டின் தற்போதைய மக்கள் தொகை வளர்ச்சி வீதமானது 2.37% ஆகும். ஆப்பிரிக்காவுக்கு வெளியே உலகிலேயே மிக அதிகமான வளர்ச்சி விகிதங்களில் ஒன்றாக இது உள்ளது. தற்போதைய மக்கள் தொகை வளர்ச்சி தொடர்ந்தால் 2025-ஆம் ஆண்டு வாக்கில் இந்நாட்டின் மக்கள் தொகை 8.20 கோடியை அடையும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. 1980-கள் வரை ஆப்கானித்தானின் மக்கள் தொகையானது சீராக அதிகரித்தது. அந்நேரத்தில் உள்நாட்டுப் போரானது பாக்கித்தான் போன்ற பிற நாடுகளுக்குத் தசம இலட்சக்கணக்கான மக்கள் தப்பித்துச் செல்வதற்குக் காரணமானது. தசம இலட்சக்கணக்கானவர்கள் தற்போது இந்நாட்டிற்குத் திரும்பியுள்ளனர். ஆப்பிரிக்காவிற்கு வெளியே மிக அதிக குழந்தை பிறப்பு வீதத்தை இந்நாடு கொண்டுள்ளதற்கு போர்ச் சூழ்நிலைகள் பங்களிக்கின்றன. இந்த நூற்றாண்டின் தொடக்கத்திலிருந்து ஆப்கானித்தானின் சுகாதாரத் துறையானது மீட்சியடைந்துள்ளது. குழந்தை இறப்பு வீதம் குறைவதற்கும், ஆயுட்கால எதிர்பார்ப்பு அதிகரிப்பதற்கும் இது காரணமாகியுள்ளது. ஆப்பிரிக்காவுக்கு வெளியே எந்த ஒரு நாட்டிலும் மிகக் குறைந்த ஆயுட்கால எதிர்பார்ப்பை இந்நாடு கொண்டிருந்தாலும் இந்நிலை தொடர்கிறது. 2000-களில் துரிதமான மக்கள் தொகை வளர்ச்சிக்கு இது (அகதிகள் திரும்பி வருவது போன்ற பிற காரணிகளுடன் சேர்த்து) காரணமாகியுள்ளது. சமீபத்தில் தான் இந்த மக்கள் தொகை அதிகரிப்பு விகிதத்தின் வேகம் குறையத் தொடங்கியது. 2008-இல் இந்நாட்டின் ஜினி குறியீடானது 27.8 ஆக இருந்தது.

குழந்தை பிறப்பு வீதம்

2024-இல் ஆப்கானித்தானின் கருவள வீதமானது 4.4 என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. 2022-இல் இது உலக சராசரி விகிதத்தைப் போல் இரு மடங்காக 4.5 ஆக இருந்தது. 1980-களின் தொடக்கத்திலிருந்து இந்த விகிதமானது குறையத் தொடங்கியுள்ளது.

நகரமயமாக்கல்

மிகுந்த அகல் விரிவான பட்டியலுக்கு, ஆப்கானித்தானின் நகரங்கள் பட்டியல்-ஐக் காண்க.

ந. ஒ. மு.-இன் உலக தகவல் புத்தகத்தால் மதிப்பிடப்பட்டுள்ளதன் படி, 2020-ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி இந்நாட்டின் மக்கள் தொகையில் 26% பேர் நகர்ப்புறங்களில் வாழ்கின்றனர். உலகிலேயே மிகக் குறைந்த சதவீதங்களில் இதுவும் ஒன்றாகும். ஆசியாவில் கம்போடியா, நேபாளம் மற்றும் இலங்கை ஆகிய நாடுகளைக் காட்டிலும் மட்டுமே இது அதிகமாக உள்ளது. நகரமயமாக்கலானது துரிதமாக அதிகரித்துள்ளது. குறிப்பாக தலைநகரம் காபூலில் இது நடைபெற்றுள்ளது. 2001-ஆம் ஆண்டிற்குப் பிறகு பாக்கித்தான் மற்றும் ஈரானிலிருந்து அகதிகள், உள்நாட்டளவில் இடம்பெயர்ந்த மக்கள் மற்றும் கிராமப்புறங்களில் இடம் பெயர்ந்தவர்கள் திரும்பி வந்ததற்குப் பிறகு இது அதிகரித்தது. வெகு சில நகரங்களை மட்டுமே மையமாகக் கொண்டு நடைபெறுவதால் ஆப்கானித்தானில் நகரமயமாக்கலானது வழக்கமான நகரமயமாக்கலில் இருந்து வேறுபட்டதாக அமைந்துள்ளது.

50 இலட்சம் மக்கள் தொகையுடன் காபூல் இந்நாட்டின் மிகப்பெரிய நகரமாகத் திகழ்கிறது. பிற பெரிய நகரங்களானவை பொதுவாக நடு உயர் நிலங்களைச் சுற்றி "வளையப்" பகுதியில் பொதுவாக அமைந்துள்ளன. அவை தெற்கிலுள்ள கந்தகார், மேற்கிலுள்ள எராத், வடக்கிலுள்ள மசார் ஈ சரீப் மற்றும் குந்தூசு, மற்றும் கிழக்கிலுள்ள சலாலாபாத் ஆகியவையாகும்.

ஆப்கானித்தான்-இன் பெரிய நகரங்கள் ஆப்கானித்தான் தேசிய புள்ளியியல் மற்றும் தகவல் அதிகார அமைப்பின் 2025-ஆம் ஆண்டு மதிப்பீடு
தரவரிசை		மாகாணம்	மதொ.
1	காபுல்	காபுல் மாகாணம்	5,333,284
2	காந்தாரம்	கந்தகார் மாகாணம்	732,629
3	ஹெறாத் நகரம்	எறாத்து மாகாணம்	673,273
4	மசார் ஈ சரீப்	பல்கு மாகாணம்	568,013
5	குந்தூசு	குந்தூஸ் மாகாணம்	413,996
6	ஜலாலாபாத்	நங்கர்கார் மாகாணம்	318,733
7	தலோகுவான்	தகார் மாகாணம்	284,990
8	புலி கும்ரி	பக்லான் மாகாணம்	230,112
9	சாரிகார்	பர்வான் மாகாணம்	222,751
10	செபேர்கன்	ஜௌஸ்ஜான் மாகாணம்	213,411

இனமும், மொழியும்

முதன்மைக் கட்டுரை: ஆப்கானித்தானின் மொழிகள்

ஆப்கானித்தானின் இன மொழி வரைபடம் (2001)

ஆப்கானியர்கள் பல இன மொழிக் குழுக்களாகப் பிரிக்கப்பட்டுள்ளனர். 2019-இல் பல அமைப்புகளால் நடத்தப்பட்ட ஆய்வுத் தரவின் படி, பசுதூன்கள் இந்நாட்டின் மிகப்பெரிய இனக்குழு ஆவர். இவர்கள் 42%-ஆக உள்ளனர். இதைத் தொடர்ந்து 27% தஜிக்குகள் மிகப்பெரிய இனக்குழுவாக உள்ளனர். பிற இரு முக்கிய இனக்குழுக்களானவை கசரா மற்றும் உசுபெக்கியர் ஆவர். இந்த இரு பிரிவினரும் 9% மற்றும் 9%-ஆக உள்ளனர். மேற்கொண்ட 10 பிற இனக்குழுக்களானவை அங்கீகரிக்கப்பட்டுள்ளன. இந்த ஒவ்வொரு குழுவும் ஆப்கானிய தேசிய கீதத்தில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன.

தாரி மற்றும் பசுதூ ஆகியவை ஆப்கானித்தானின் ஆட்சி மொழிகளாகும். இரு மொழிப் புலமையானது இந்நாட்டில் மிகப் பொதுவானதாக உள்ளது. கிழக்கு பாரசீக மொழி என்றும் அழைக்கப்படும் தாரியானது பாரசீக மொழியின் ஒரு வடிவம் ஆகும். இது கிட்டத்தட்ட பாரசீக மொழியை ஒத்துள்ளது (ஈரானில் உள்ளவர்களைப் போலவே சில ஆப்கானியர்களால் இம்மொழி மிக வழக்கமாக 'ஃபார்சி' என்று அழைக்கப்படுகிறது). காபூல், மேலும் நாட்டின் பெரும்பாலான வடக்கு மற்றும் வடமேற்குப் பகுதிகளில் இது இணைப்பு மொழியாகப் பயன்படுகிறது. எந்த ஓர் இனக்குழுவைச் சேர்ந்தவர்களாக இருந்தாலும் தாரி மொழியைத் தாய் மொழியாகக் கொண்டவர்கள் சில நேரங்களில் ஃபார்சிவான்கள் என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். பசுதூன் மக்களின் தாய் மொழியாக பசுதூ உள்ளது. பல பசுதூன் மக்கள் தாரி மொழியையும் சரளமாகப் பேசத் தெரிந்தவர்களாக இருந்தாலும் இவ்வாறான நிலை உள்ளது. அதே நேரத்தில் சில பசுதூன் அல்லாத மக்களும் பசுதூ மொழியில் சரளமாகப் பேசுகின்றனர். நூற்றாண்டுகளாக ஆப்கானிய அரசியலில் பசுதூன்கள் ஆதிக்கமிக்கவர்களாகத் திகழ்கின்ற போதிலும் தாரி தொடர்ந்து அரசாங்கம் மற்றும் நிர்வாகத்திற்கான விருப்ப மொழியாகத் தொடர்கிறது. ந. ஒ. மு.-இன் உலக தகவல் புத்தகத்தின் படி, தாரி பாரசீகமானது 78% (தாய் மொழி + இரண்டாவது மொழி) பேசப்படுகிறது; இணைப்பு மொழியாகப் பயன்படுத்தப்படுகிறது. அதே நேரத்தில் பசுதூவானது 50%-ஆலும், உசுபெக்கானது 10%-ஆலும், ஆங்கிலமானது 5%-ஆலும், துருக்மென் மொழியானது 2%-ஆலும், உருது 2%-ஆலும், பசாயி 1%-ஆலும், நூரிசுதானி 1%-ஆலும், அரபு மொழி 1%-ஆலும், மற்றும் பலூச்சி 1%-ஆலும் (2021-ஆம் ஆண்டின் மதிப்பீட்டின் படி) பேசப்படுகிறது. மேற்குறிப்பிட்ட தரவானது மிகப் பரவலாகப் பேசப்படும் மொழிகளைக் குறிப்பிடுகிறது. இவற்றின் கூட்டுத்தொகை 100%-க்கும் அதிகமாக உள்ளது. ஏனெனில், பன்மொழிப் புலமையானது இந்நாட்டில் பரவலானதாக உள்ளது. மேலும், ஒன்றுக்கு மேற்பட்ட மொழிகளைத் தேர்ந்தெடுக்க பதிலளிப்பவர்கள் அனுமதிக்கப்பட்டதால் இவ்வாறு உள்ளது. உசுபெக், துருக்மென், பலூச்சி, பசாயி மற்றும் நூரிசுதானி உள்ளிட்ட குறிப்பிடத்தக்க எண்ணிக்கையிலான சிறிய பிராந்திய மொழிகளும் இந்நாட்டில் பேசப்படுகின்றன.

மக்கள் மத்தியில் அயல்நாட்டு மொழிகள் என்று வரும் போது பலரால் இந்துசுதானியை (உருது-இந்தி) பேசவோ அல்லது புரிந்து கொள்ளவோ முடிகிறது. இதற்கு ஒரு பங்கு காரணமாக முறையே பாக்கித்தானில் இருந்து திரும்பி வரும் ஆப்கானிய அகதிகள் மற்றும் இந்தி திரைப்படங்கள் இங்கு பிரபலமாக உள்ளது ஆகியவை உள்ளன. மக்களில் ஒரு பங்கினர் ஆங்கிலத்தையும் புரிந்து கொள்கின்றனர். 2000-கள் நிலவரப்படி ஆங்கிலம் இங்கு பிரபலம் அடைந்து வருகிறது. உருசிய மொழியைப் பேசும் திறனை சில ஆப்கானியர்கள் தக்கவைத்துக் கொண்டுள்ளனர். 1980-களின் போது பள்ளிகளில் இது கற்பிக்கப்பட்டது.

மதம்

மசார் ஈ சரீப்பில் உள்ள நீல மசூதியானது ஆப்கானித்தானில் உள்ள மசூதிகளிலேயே மிகப் பெரிய மசூதி ஆகும்.

2009-இல் ந. ஒ. மு.-இன் மதிப்பீட்டின் படி ஆப்கானிய மக்கள் தொகையில் 99.7% முசுலிம்கள் ஆவர். இதில் பெரும்பாலானவர்கள் சன்னி அனாபி பிரிவைச் சார்ந்தவர்கள் என்று கருதப்படுகிறது. பியூ ஆராய்ச்சி மையத்தின் கூற்றுப் படி கிட்டத்தட்ட 90% சன்னி பிரிவினராகவும், 7% சியா பிரிவினராகவும், 3% பிற பிரிவினராகவும் உள்ளதாகக் குறிப்பிடப்படுகிறது. இசுலாமிலிருந்து மதம் மாறுவதானது தண்டனைக்குரியதாக உள்ளது. மத சுதந்திரத்தை இது வரம்புக்குட்பட்டதாக ஆக்குகிறது.

ஆப்கானிய சீக்கியர்களும், இந்துகளும் குருத்வாராக்கள் மற்றும் மந்திர்களுடன் (கோயில்) சில முக்கிய நகரங்களில் (காபூல், சலாலாபாத், கசினி, கந்தகார்) காணப்படுகின்றனர். தியூத்சே வெல் செய்தி அலைவரிசையின் படி, செப்டம்பர் 2021-இல், இந்தியாவிற்கு 67 பேர் இடம் பெயர்ந்ததற்குப் பிறகு இந்நாட்டில் 250 பேர் எஞ்சியிருந்தனர்.

ஆப்கானித்தானில் ஒரு சிறிய யூத சமூகமும் உள்ளது. இவர்கள் முதன்மையாக எராத் மற்றும் காபூலில் வாழ்ந்து வருகின்றனர். ஆண்டுகளின் போக்கில், தசாப்தங்களாக நடந்த போர் மற்றும் சமய ஒடுக்கு முறை காரணமாக இந்த சிறிய சமூகமானது வெளியேறும் நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டது. 20-ஆம் நூற்றாண்டின் முடிவு வாக்கில் கிட்டத்தட்ட முழு யூத சமூகமும் இசுரேல் மற்றும் அமெரிக்காவுக்கு இடம் பெயர்ந்து விட்டது. இதில் ஒரே ஒரு விதிவிலக்கு எராத்தில் பிறந்த சப்லோன் சிமிந்தோவ் ஆவார். இவர் பல ஆண்டுகளுக்கு இங்கேயே ஆப்கானித்தானில் இருக்கும் ஒரே ஒரு யூத கோயிலின் பராமரிப்பாளராகத் தங்கியிருந்தார். இரண்டாவது முறையாகத் தாலிபான்கள் ஆட்சியைக் கைப்பற்றியதற்குப் பிறகு இவர் இந்நாட்டிலிருந்து அமெரிக்காவிற்கு வெளியேறிவிட்டார். இவருக்குப் பிறகு உடனடியாக வெளியேறிய ஒரு பெண்ணானவர் ஆப்கானித்தானின் கடைசி யூதராக அநேகமாக அன்றிலிருந்து அடையாளப்படுத்தப்படுகிறார்.

500 முதல் 8,000 வரை இருக்கும் ஆப்கானிய கிறித்தவர்கள் கடுமையான சமூக எதிர்ப்பு காரணமாக தங்களது நம்பிக்கையை இரகசியமாகப் பின்பற்றி வருகின்றனர். பொது தேவாலயங்கள் என எதுவும் இந்நாட்டில் கிடையாது.

கல்வி

யுனெசுகோ புள்ளியியல் அமைப்பின் கூற்றுப்படி, 15 வயதுக்கும் மேற்பட்ட மக்கள் மத்தியில் ஆப்கானித்தானில் எழுத்தறிவு விகிதம் (1980-2018)

கல்வி அமைச்சகமும், உயர் கல்வி அமைச்சகமும் ஆப்கானித்தானில் கல்வியை மேற்பார்வையிடுகின்றன. 16,000-க்கும் மேற்பட்ட பள்ளிகள் இந்நாட்டில் உள்ளன. தோராயமாக 90 இலட்சம் மாணவர்கள் கல்வி கற்று வருகின்றனர். இதில் சுமார் 60% ஆண்கள், 40% பெண்கள் ஆவர். எனினும், புதிய அரசாங்கமானது மேல்நிலைப் பள்ளிகளுக்கு திரும்பி வருவதிலிருந்து ஆசிரியைகளையும், மாணவிகளையும் தடுத்து வைத்துள்ளது. நாடு முழுவதும் உள்ள வெவ்வேறு பல்கலைக்கழகங்களில் 1.74 இலட்சத்திற்கும் மேற்பட்ட மாணவர்கள் சேர்ந்துள்ளனர். இதில் சுமார் 21% மாணவிகள் ஆவர். முறையான கல்வி கிடைக்கப் பெறாத எஞ்சியுள்ள குழந்தைகளுக்கு என 8,000 பள்ளிகள் கட்டமைக்கப்பட வேண்டிய தேவை உள்ளதாக முன்னாள் கல்வி அமைச்சர் குலாம் பரூக் வர்தாக் குறிப்பிட்டுள்ளார். 2018-ஆம் ஆண்டு நிலவரப் படி, 15 மற்றும் அதற்கு மேற்பட்ட வயதுடைய மக்கள் மத்தியில் எழுத்தறிவு வீதமானது 43.02%-ஆக உள்ளது (ஆண்கள் 55.48%, பெண்கள் 29.81%).

ஆப்கானித்தானின் அமெரிக்கப் பல்கலைக்கழகம், அதைத் தொடர்ந்து காபூல் பல்கலைக்கழகம் ஆகியவை ஆப்கானித்தானில் உள்ள முதன்மையான பல்கலைக்கழகங்களாகும். இவை இரண்டுமே காபூலில் அமைந்துள்ளன. அமெரிக்காவின் மேற்கு முனை எனும் பகுதியில் உள்ள அமெரிக்க இராணுவ கல்வி நிலையத்தை முன் மாதிரியாகக் கொண்டு அமைக்கப்பட்ட ஆப்கானித்தானின் தேசிய இராணுவக் கல்வி நிலையமானது ஒரு நான்காண்டு இராணுவக் கல்வியை வழங்கும் மேம்பாட்டு அமைப்பாகு,. ஆப்கானிய ஆயுதப் படைகளுக்காக பட்டப்படிப்பை முடிக்கும் அதிகாரிகளுக்கு என அமைக்கப்பட்ட அமைப்பு இதுவாகும். ஆப்கானியப் பாதுகாப்புப் பல்கலைக்கழகமானது காபூலில் கர்கா என்ற இடத்திற்கு அருகில் கட்டமைக்கப்பட்டுள்ளது. தெற்கிலுள்ள கந்தகார் பல்கலைக்கழகம், வடமேற்கிலுள்ள எராத் பல்கலைக்கழகம், வடக்கிலுள்ள பால்கு பல்கலைக்கழகம் மற்றும் குந்தூசு பல்கலைக்கழகம், கிழக்கிலுள்ள நங்கர்கர் பல்கலைக்கழகம் மற்றும் கோசுது பல்கலைக்கழகம் உள்ளிட்டவை காபூலுக்கு வெளியே உள்ள முதன்மையான பல்கலைக்கழகங்களில் அடங்கும்.

2021-இல் தாலிபான்கள் மீண்டும் ஆட்சிக்கு வந்ததற்குப் பிறகு நாட்டில் பெண் கல்வியானது எந்த அளவுக்குத் தொடரும் என்பது தெளிவாகத் தெரியாத நிலைக்கு உள்ளானது. மார்ச்சு 2022-இல், சில காலங்களுக்கு மூடியிருந்ததற்குப் பிறகு மேல்நிலைக் கல்வியானது சீக்கிரமே உடனடியாக மீண்டும் திறக்கப்படும் என்று அறிவிக்கப்பட்டது. எனினும், மீண்டும் திறக்கப்படுவதற்கு சிறிது காலத்துக்கு முன்னர் அந்த ஆணையானது நீக்கப்பட்டது. முதிர்ந்த பெண்களுக்கான பள்ளிகளானவை தொடர்ந்து மூடப்பட்டிருந்தன. தடை உள்ள போதும், பால்கு, குந்தூசு, ஜௌஸ்ஜான், சர் இ போல், பர்யாப் மற்றும் தாய்க்குந்தி ஆகிய ஆறு மாகாணங்கள் ஆறாம் மற்றும் அதற்கு மேற்பட்ட வகுப்புகளையுடைய பெண் குழந்தைகளுக்கான பள்ளிகளை இன்னும் அனுமதிக்கின்றன. திசம்பர் 2023-இல், சமயப் பள்ளிகளில் அனைத்து வயதுடைய ஆப்கானியப் பெண்களும் கற்க அனுமதியளிக்கப்பட்டனர் என்ற தகவல் குறித்து ஐநாவால் விசாரணைகள் நடத்தப்பட்டன. நவம்பர் 2024 நிலவரப்படி, பல் மருத்துவம், செவிலியர் மற்றும் பிற பாடங்களைப் படிப்பதற்காக சமயப் பள்ளிகளுக்குச் செல்ல நாட்டின் சில பகுதிகள் பெண்கள் அனுமதியளிக்கப்படுகின்றனர்.

சுகாதாரம்

காபூலில் உள்ள தாவோத் கான் இராணுவ மருத்துவமனையானது ஆப்கானித்தானிலுள்ள மிகப் பெரிய மருத்துவமனைகளில் ஒன்றாக உள்ளது.

மனித மேம்பாட்டுச் சுட்டெண்ணின் படி, ஆப்கானித்தான் உலகிலேயே 15-ஆவது மிகக் குறைந்த வளர்ச்சியுடைய நாடாகும். இந்நாட்டின் சராசரி ஆயுட்கால எதிர்பார்ப்பானது சுமார் 60 ஆண்டுகள் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இந்நாட்டின் மகப்பேறு மரண வீதமானது 396 இறப்புகள்/1 இலட்சம் குழந்தைப் பிறப்புகள் என்றும், இந்நாட்டின் குழந்தை இறப்பு வீதமானது ஒவ்வொரு 1,000 குழந்தைப் பிறப்புகளுக்கும் 66 முதல் 112.8 இறப்புகள் என்றும் உள்ளது. 2020-ஆம் ஆண்டிற்கு முன்னர் ஒவ்வொரு 1,00,000 குழந்தைப் பிறப்புகளுக்கும் 400 இறப்புகள் என்ற அளவுக்கு குழந்தைகள் இறப்பு வீதத்தைக் குறைக்கப் பொது சுகாதார அமைச்சகமானது இந்நாட்டில் திட்டமிட்டுள்ளது. இந்நாடு 3,000-க்கும் மேற்பட்ட பேறுகாலப் பணியாளர்களையும் கொண்டுள்ளது. மேற்கொண்டு 300 முதல் 400 மருத்துவ உதவியாளர்கள் ஒவ்வொரு ஆண்டும் பயிற்றுவிக்கப்படுகின்றனர்.

ஆப்கானித்தானில் 100-க்கும் மேற்பட்ட மருத்துவமனைகள் உள்ளன. மிக முன்னேற்றம் அடைந்த சிகிச்சைகளானவை காபூலில் கிடைக்கப் பெறுகின்றன. காபூலில் உள்ள குழந்தைகளுக்கான பிரெஞ்சு மருத்துவ அமைப்பு மற்றும் இந்திரா காந்தி குழந்தைகள் மருத்துவமனை ஆகியவை இந்நாட்டிலுள்ள முன்னணி குழந்தைகள் மருத்துவமனைகள் ஆகும். சம்கூரியத் மருத்துவமனை மற்றும் ஜின்னா மருத்துவமனை உள்ளிட்டவை காபூலில் உள்ள பிற முதன்மையான மருத்துவமனைகளில் சிலவாகும். அனைத்தும் உள்ள போதிலும், பல ஆப்கானியர்கள் பாக்கித்தானுக்கும், இந்தியாவுக்கும் மேம்பட்ட சிகிச்சைக்காகப் பயணம் மேற்கொள்கின்றனர்.

அருகாமையில் உள்ள மருத்துவ வசதியிலிருந்து ஆப்கானிய மக்கள் தொகையில் கிட்டத்தட்ட 60% பேர் 2 மணி நேரம் நடை பயணத்துக்குள்ளாகவே உள்ளனர் என 2006-இல் குறிப்பிடப்பட்டது. தசாப்தங்களாக நடந்த போரின் காரணமாக ஆப்கானித்தானில் மாற்றுத்திறன் வீதமும் அதிகமாக உள்ளது. சுமார் 80,000 மக்கள் கை, கால்களை இழந்துள்ளதாக சமீபத்தில் குறிப்பிடப்பட்டது. அரசு சாரா தொண்டு நிறுவனங்களான சேவ் த சில்ரன் மற்றும் மகுபோபாசு பிராமிசு உள்ளிட்டவை அரசமைப்புகளுடன் சேர்ந்து ஆதரவற்ற குழந்தைகளுக்கு உதவிகளை வழங்கி வருகின்றன.

பண்பாடு

முதன்மைக் கட்டுரை: ஆப்கானிஸ்தானின் கலாசாரம்

கோல்ம் என்ற இடத்திற்கு அருகிலுள்ள ஓர் ஆப்கானியக் குடும்பம். ஆண்டு 1939. பெரும்பாலான ஆப்கானியர்கள் பழங்குடியினத்தவர் ஆவர்.

ஆப்கானித்தானின் பகுதிகளுக்கு இடையில் பொதுவான, வேறுபடும் பண்பாட்டு அம்சங்களை ஆப்கானியர்கள் கொண்டுள்ளனர். தனித்துவமான பண்பாடுகளை ஒவ்வொரு பகுதியும் கொண்டுள்ளதற்கு நாட்டைப் பிரிக்கும் புவியியல் தடைகளும் ஒரு பங்கு காரணமாக அமைகின்றன. ஆப்கானிய சமூகத்தின் ஆதாரப் பொருள் குடும்பமாகும். குடும்பங்கள் பொதுவாக தந்தை வழி மூதாதையரால் தலைமை தாங்கப்படுகின்றன. தெற்கு மற்றும் கிழக்குப் பகுதிகளில் பசுதூன்வாலியைப் (பசுதூன் வழி) பின்பற்றுவதன் மூலம் பசுதூன் பண்பாட்டின் படி மக்கள் வாழ்கின்றனர். விருந்தோம்பல், தங்களிடம் அடைக்கலம் தேடி வந்தவர்களுக்குப் பாதுகாப்பு அளிப்பது, இரத்தம் சிந்தியதற்குப் பழி வாங்குவது உள்ளிட்டவை பசுதூன்வாலியின் முக்கியமான அம்சங்களாகும். பசுதூன்கள் நடு ஆசியா மற்றும் ஈரானியப் பீடபூமியின் பண்பாட்டுடன் பெரும்பாலும் தொடர்புகளைக் கொண்டுள்ளனர். எஞ்சிய ஆப்கானியர்கள் பண்பாட்டு ரீதியாகப் பாரசீகர்களாகவும், துருக்கியர்களாகவும் உள்ளனர். பசுதூன்களுக்கு அருகாமையில் வசிக்கும் சில பசுதூன் அல்லாத மக்கள் பசுதூனியமயமாக்கம் என்று அழைக்கப்படும் ஒரு வழி முறையில் பசுதூன்வாலியைப் பின்பற்றத் தொடங்கியுள்ளனர். அதே நேரத்தில், சில பசுதூன்கள் பாரசீகமயமாக்கப்பட்டுள்ளனர். கடந்த 30 ஆண்டுகளாகப் பாக்கித்தான் மற்றும் ஈரானில் வாழ்ந்து வரும் இத்தகைய மக்கள் அந்த அண்டைப் பகுதி நாடுகளின் பண்பாடுகளால் மேற்கொண்டு தாக்கம் பெற்றுள்ளனர். ஆப்கானிய மக்கள் கடுமையான மத நம்பிக்கை கொண்டுள்ளதற்காக அறியப்படுபவர்கள் ஆவர்.

ஆப்கானியர்கள், குறிப்பாக பசுதூன்கள், தங்களது பழங்குடியின ஒத்துணர்வு மற்றும் தனிநபர் மதிப்புக்கு அவர்கள் கொடுக்கும் அதிக மரியாதை ஆகியவற்றுக்காகக் குறிப்பிடப்படுகின்றனர். பல்வேறு ஆப்கானியப் பழங்குடியினங்கள் உள்ளன. 20 முதல் 30 இலட்சம் நாடோடிகள் இந்நாட்டில் உள்ளனர் என்று மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. ஆப்கானியப் பண்பாடானது ஆழ்ந்த இசுலாமியப் பண்பாடாகும். ஆனால், இசுலாமுக்கு முந்தைய பழக்க வழக்கங்களும் இந்நாட்டில் பின்பற்றப்படுகின்றன. குழந்தைத் திருமணமானது பரவலானதாக உள்ளது. 2017-இல் மனித உரிமைகள் கண்காணிப்பகமானது குழந்தைகளுக்கான சட்ட ரீதியான வயதாக 16, அல்லது தந்தை அல்லது நீதிபதியின் ஒப்புதலுடன் 15 என்று குறிப்பிட்டது. ஆப்கானிய சமூகத்தில் மிகவும் விரும்பப்படும் திருமண உறவு முறையானது ஒரு பிள்ளைக்கும், அதன் பெற்றோரின் உடன் பிறப்பின் பிள்ளைக்கும் இடையில் நடக்கும் திருமணம் ஆகும். மணமகன்கள் பொதுவாக மணமகளுக்கு ஒரு தொகையைச் செலுத்த வேண்டும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகின்றனர்.

நங்கர்கார் மாகாணத்தில் நாடோடி கோச்சி மக்களால் ஆக்கிரமிக்கப்பட்டுள்ள ஒரு வீடு

கிராமங்களில் குடும்பங்கள் பொதுவாக சுடாத செங்கற்களால் கட்டப்பட்ட வீடுகளை அல்லது, சுடாப்பைங்கற்களாலான சுற்றுச் சுவர் அல்லது கற்சுவர்களைக் கொண்ட வீடுகளை ஆக்கிரமித்துள்ளனர். கிராமங்கள் வழக்கமாக ஒரு தலைவர் (மாலிக்), குடிநீர் விநியோகத்திற்கான ஒரு நபர் (மிராப்) மற்றும் ஒரு சமய ஆசிரியர் (முல்லா) ஆகியோரைக் கொண்டுள்ளன. ஆண்கள் பொதுவாக வயல்வெளிகளில் வேலை செய்கின்றனர். அறுவடை காலத்தின் போது இவர்களுடன் பெண்கள் இணைந்து கொள்கின்றனர். நாட்டின் மக்கள் தொகையில் சுமார் 15% நாடோடிகள் ஆவர். உள்நாட்டளவில் இந்த நாடோடிகள் கோச்சிகள் என்று அழைக்கப்படுகின்றனர். கிராமங்களைக் கடந்து செல்லும் போது நாடோடிகள் பொதுவாக தேநீர், கோதுமை மற்றும் மண்ணெண்ணெய் போன்ற பொருட்களை கிராமத்தினரிடமிருந்து விலைக்கு வாங்கிக் கொள்கின்றனர். கிராமவாசிகள் நாடோடிகளிடமிருந்து கம்பளி மற்றும் பால் போன்ற பொருட்களை விலைக்கு வாங்கிக் கொள்கின்றனர்.

ஆண்கள் மற்றும் பெண்கள் ஆகிய இரு பாலருக்குமான ஆப்கானிய உடையானது பொதுவாக சல்வார்-கமீசின் பல்வேறு வடிவங்களைக் கொண்டுள்ளது. குறிப்பாக, பெரகன் துன்பான் மற்றும் கேத் பர்துக் ஆகியவற்றைக் குறிப்பிடலாம். தலையை மூடிக் கொள்ளுவதற்காக பெண்கள் வழக்கமாக ஒரு சதோரை அணிகின்றனர். சில பெண்கள், அதிக பழமைவாத சமூகங்களிலிருந்து வரக்கூடியவர்கள், உடல் முழுவதையும் மறைக்கும் புரூக்காவை அணிந்து கொள்கின்றனர். இப்பகுதிக்கு இசுலாம் வருவதற்கு முன்னர் பசுதூன் சமூகத்தின் சில பெண்களால் இவை ஏற்கனவே அணியப்பட்டன. ஆனால், தாலிபான்கள் தாங்கள் அதிகாரத்தில் இருக்கும் போது இந்த உடை பெண்களுக்குக் கட்டாயம் என அமல்படுத்தினர். ஒரு மேலங்கியாகச் செயல்படும் சபான் மற்றுமொரு பிரபலமான ஆடையாகும். ஒரு குறிப்பிட்ட பிராந்திய செம்மறியாட்டின் வகையிலிருந்து கிடைக்கும் உரோமத்திலிருந்து தயாரிக்கப்படும் ஒரு தொப்பி கரகுல் ஆகும். ஆப்கானித்தானின் முந்தைய மன்னர்களால் இவை விரும்பப்பட்டன. அதிபர் அமீத் கர்சாய் அடிக்கடி அணிந்த போது 21-ஆம் நூற்றாண்டில் உலகம் முழுவதும் இவை அறியப்படத் தொடங்கின. பகோல் என்பது நாட்டின் தூரக் கிழக்குப் பகுதியிலிருந்து தோன்றிய மற்றுமொரு பாரம்பரியத் தொப்பியாகும். கரந்தடிப் போர் முறைத் தலைவரான அகமது சா மசூத்தால் இது பிரபலமாக அணியப்பட்டது. மசாரி தொப்பியானது வடக்கு ஆப்கானித்தானிலிருந்து தோன்றிய ஒரு வகைத் தொப்பியாகும்.

கட்டடக்கலை

காபூலின் வானளாவிய கட்டடங்கள். வரலாற்று ரீதியிலான மற்றும் சமகாலம் ஆகிய இரு வகைக் கட்டடங்களையும் இதில் காணலாம்.

இதன் தற்போதைய பண்பாடுகள் அல்லது பல்வேறு மொழிகள் மற்றும் நினைவுச் சின்னங்களின் வடிவங்களில் எஞ்சியுள்ளதாக ஒரு நுட்பமான வரலாற்றை இந்நாடு கொண்டுள்ளது. கிரேக்க மற்றும் பௌத்த தூபிகள், மடாலயங்கள், நினைவுச் சின்னங்கள், கோயில்கள் மற்றும் இசுலாமிய மினார்கள் உள்ளிட்ட அனைத்து காலத்தைச் சேர்ந்த பல எஞ்சியுள்ள கட்டடங்களை ஆப்கானித்தான் கொண்டுள்ளது. எராத்தின் பெரிய மசூதி, நீல மசூதி, ஜாம் மினார், சில் சீனா, லாசுகர் காவிலுள்ள கலா ஈ ஓசுது, பண்டைக் கால கிரேக்க நகரமான ஐ கனௌம் ஆகியவை இதில் மிகவும் நன்றாக அறியப்பட்டவை ஆகும். எனினும், உள்நாட்டுப் போர்களின் காரணமாக நவீன காலங்களில் இதன் வரலாற்றுச் சின்னங்களில் பல சேதமடைந்துள்ளன. உருவ வழிபாடு என்று கருதியதன் காரணமாக தாலிபான்களால் இரு பிரபலமான பாமியன் புத்தர் சிலைகள் அழிக்கப்பட்டன. ஆப்கானித்தானில் நவீன சகாப்தத்தில் ஐரோப்பியக் குடியேற்றம் இல்லாததன் காரணமாக ஐரோப்பியப் பாணி கட்டடக்கலையானது அரிதானதாக உள்ளது. ஆனால், அவ்வகைக் கட்டடங்களும் இங்கு காணப்படுகின்றன. 1920-களில் இந்த பாணியில் கட்டமைக்கப்பட்ட பக்மானில் உள்ள வெற்றி வளைவு, காபூலில் உள்ள தருல் அமான் அரண்மனை உள்ளிட்டவை ஐரோப்பிய பாணிக் கட்டடங்களில் சிலவாகும். ஆக்ரா நகரம், இந்தியாவை ஆட்சி செய்த ஓர் ஆப்கானியப் பேரரசரான சேர் சா சூரியின் கல்லறை போன்ற வடிவங்களில் ஆப்கானியக் கட்டடக் கலையானது இந்தியாவுக்குள் ஆழ்ந்து பரவியுள்ளது.

கலையும், மட்பாண்டங்களும்

ஒரு பாரம்பரிய ஆப்கானிய சித்திரத்தையல் வடிவம்

கம்பள நெசவானது ஆப்கானித்தானில் நடைபெற்று வரும் ஒரு பண்டைக் கால பழக்கவழக்கம் ஆகும். இக்கம்பளங்களில் பல இன்றும் பழங்குடியின மற்றும் நாடோடி மக்களால் இன்னும் கைத்தொழில் மூலம் செய்யப்படுகின்றன. கம்பளங்களானவை இப்பகுதியில் ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகளாக உற்பத்தி செய்யப்பட்டு வருகின்றன. பாரம்பரியமாக இவற்றைப் பெண்கள் உருவாக்குகின்றனர். சில கலைஞர்கள் தங்களது உணர்வுகளைக் கம்பளங்களின் வடிவங்கள் மூலம் வெளிக் காட்டுகின்றனர். எடுத்துக்காட்டாக, சோவியத்-ஆப்கான் போரின் வெடிப்பிற்குப் பிறகு ஆப்கானிய முரட்டுக் கம்பளங்களின் ஒரு வகையான "போர் முரட்டுக் கம்பளங்கள்" போரால் ஏற்பட்ட வலி மற்றும் அல்லலை பிரதிநிதித்துவப்படுத்தும் வடிவங்களுடன் உருவாக்கப்பட்டன. முரட்டுக் கம்பளங்களைத் தயாரிப்பதில் ஒவ்வொரு மாகாணமும் அதன் சொந்த தனித்துவமான இயற்பண்புகளைக் கொண்டுள்ளது. வடமேற்கில் உள்ள சில துருக்கிய மக்கள் வாழும் பகுதிகளில் மணப்பெண் மற்றும் திருமண விழா விலைகளானவை மணப் பெண்ணின் நெசவுத் திறனைப் பொறுத்து அதிகரிக்கின்றன.

மட்பாண்டங்களானவை ஆப்கானித்தானில் ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகளாக உருவாக்கப்பட்டு வருகின்றன. காபூலுக்கு வடக்கே உள்ள இசுதலீப் கிராமமானது குறிப்பாக ஒரு முதன்மையான மட்பாண்ட மையமாகத் திகழ்ந்தது. இதன் தனித்துவமான பைந்நீலம் மற்றும் பச்சை நிற மட்பாண்டங்களுக்காக அறியப்படுகிறது. இவற்றை உருவாக்கும் இவர்களின் வழி முறைகளானவை நூற்றாண்டுகளாக ஒரே முறையாகவே தொடர்ந்தன. சீன பீங்கான்களில் கோபால்ட்டு நீலமாகவும், பின்னர் பண்டைய மெசொப்பொத்தேமியா மற்றும் துருக்கியில் பயன்படுத்தப்பட்டதுமான லாபிசு லசுலி கற்களில் பெரும்பாலானவை நவீன கால ஆப்கானித்தானில் இருந்து தான் கிடைக்கப் பெறுகின்றன.

ஆப்கானித்தானின் நிலங்களானவை ஒரு நீண்ட கலை வரலாற்றைக் கொண்டுள்ளன. உலகில் மிகத் தொடக்க காலத்தில் அறியப்பட்ட நெய்யோவியத்தின் பயன்பாடானது இந்நாட்டின் குகைச் சுவரோவியங்களில் காணப்படுகிறது. ஆப்கானித்தான் மற்றும் கிழக்குப் பாக்கித்தானில் உருவான ஒரு குறிப்பிடத்தக்க கலை பாணியானது கிரேக்க-பௌத்தக் கலையாகும். பொ. ஊ. முதலாம் மற்றும் ஏழாம் நூற்றாண்டுகளுக்கு இடையில் கிரேக்க-உரோமக் கலை மற்றும் பௌத்த கலை ஆகியவற்றின் ஒரு கலவையாக இது உருவாக்கப்பட்டது. பிந்தைய சகாப்தங்களானவை பாரசீகச் சிற்றோவிய பாணியின் அதிகரித்த பயன்பாட்டைக் கண்டன. எராத்தைச் சேர்ந்த கமாலுதீன் பெசாத் தைமூரிய மற்றும் தொடக்க கால சபாவிய காலங்களின் மிக முக்கியமான சிற்றோவியக் கலைஞர்களில் ஒருவராகத் திகழ்ந்தார். 1900-களிலிருந்து கலையில் இந்நாடு மேற்குலகத் தொழில்நுட்பங்களைப் பயன்படுத்தத் தொடங்கியது. 20-ஆம் நூற்றாண்டின் போது காபூலைச் சேர்ந்த ஒரு முக்கியமான ஆப்கானிய ஓவியராகவும், வரைபடக் கலைஞராகவும் அப்துல் கபூர் பிரெசுனா திகழ்ந்தார்.

இலக்கியம்

செவ்வியல் பாரசீக மற்றும் பசுதூ கவிதையானது ஆப்கானியப் பண்பாட்டின் ஒரு போற்றி வளர்க்கப்படும் பகுதியாக உள்ளது. இப்பகுதியில் முக்கியமான கல்வித் தூண்களில் ஒன்றாகக் கவிதைகள் எப்போதுமே இருந்து வந்துள்ளன. பண்பாட்டுக்குள் தன்னைத் தானே இணைத்துக் கொள்கின்ற நிலைக்கு கவிதை இருந்து வந்துள்ளது. இந்நாட்டின் கவிதை பாணிகளில் ஒன்று இலாண்டே ஆகும். ஆப்கானிய நாட்டுப்புறக் கதைகள் மற்றும் தொன்மங்களில் ஒரு பிரபலமான கருத்தருவானது இராட்சத உயிரினங்களாகக் குறிப்பிடப்படும் திவ்சுக்கள் ஆகும். வியாழக் கிழமைகளானவை பாரம்பரியமாக எராத் நகரத்தில் "கவிதை இரவுகளாகக்" கொண்டாடப்படுகின்றன. அந்நாளில் ஆண்கள், பெண்கள் மற்றும் குழந்தைகள் ஆகிய அனைவரும் பண்டைய மற்றும் நவீன காலங்களைச் சேர்ந்த பாடல்களைக் கூடி நினைவுபடுத்தி உரக்கக் கூறுகின்றனர்.

மூன்று மருளியல் எழுத்தாளர்களானவர்கள் உண்மையான தேசிய மதிப்புடையவர்களாகக் கருதப்படுகின்றனர் (ஈரானால் சமமான நேசத்திற்கு உரியவர்களாக உரிமை கோரப்பட்டாலும்), அவர்கள்: 11-ஆம் நூற்றாண்டின் ஒரு பெரும் மருளியலர் மற்றும் சூபித் துறவியான எராத்தின் கவாசா அப்துல்லா அன்சாரி, 12-ஆம் நூற்றாண்டின் மருளியல் பாடல்களை எழுதிய ஆசிரியரான கசினியின் சனாய், மற்றும் இறுதியாக 11-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தவரும், முசுலிம் உலகத்தின் மிகச் சிறந்த மருளியல் கவிஞராகக் கருதப்படுபவரான பால்குவின் ரூமி. ஆப்கானிய பசுதூ இலக்கியமானது எண்ணிக்கை அளவில் சிறந்ததாகவும், கடைசி நூற்றாண்டில் பெரும் வளர்ச்சியை அடைந்திருந்தாலும், எப்போதுமே பொதுவாக உள்நாட்டுப் பொருள் மற்றும் முக்கியத்துவத்தையுடையதாகவே இருந்து வந்துள்ளது. பாரசீக இலக்கியம் மற்றும் அவை தொடர்ந்த இந்தியாவின் இலக்கியங்கள் ஆகிய இரண்டின் தாக்கத்தையும் இது பெற்று வந்துள்ளது. இந்த இரு முதன்மையான இலக்கியங்களுமே 19-ஆம் நூற்றாண்டின் இரண்டாவது பாதியிலிருந்து ஐரோப்பாவிலிருந்து இறக்குமதி செய்யப்பட்ட வகைகள், இயக்கங்கள் மற்றும் பாணியுடைய அம்சங்களின் தாக்கங்களை ஏற்றுக் கொண்டு வந்துள்ளன.

17-ஆம் நூற்றாண்டில் வாழ்ந்த குசால் கான் கதக் ஆப்கானித்தானின் தேசியக் கவிஞராகக் கருதப்படுகிறார். இரபியா பால்கி, சமி, இரகுமான் பாபா, கலீலுல்லா கலீலி, மற்றும் பர்வீன் பசுவக் உள்ளிட்டோர் பிற குறிப்பிடத்தக்க கவிஞர்கள் ஆவர்.

இசை

ஆப்கானிய உரூபாப் இசைக்கருவி

ஆப்கானிய பாரம்பரிய இசையானது இந்தியப் பாரம்பரிய இசையுடன் நெருங்கிய வரலாற்றுத் தொடர்புகளைக் கொண்டுள்ளது. இராகம் போன்ற அதே இந்துசுதானி சொற்கள் மற்றும் கோட்பாடுகளை இதுவும் பயன்படுத்துகிறது. இந்த பாணி இசையின் வகைகளானவை கசல் (கவிதை இசை) மற்றும், இந்தியக் கைம்முரசு இணை, சித்தார் மற்றும் ஆர்மோனியம், மற்றும் உள்நாட்டு இசைக் கருவிகளான செர்பகலி, நடு ஆசியாவிலும், காக்கேசியாவிலும், மத்திய கிழக்கிலும் அறியப்படும் தயேரே மற்றும் தன்பூர் போன்ற இசைக்கருவிகளை உள்ளடக்கியுள்ளது. உரூபாப் என்பது இந்நாட்டின் தேசிய இசைக் கருவியாகும். இந்திய சரோது இசைக்கருவிக்கு முன்னோடி இந்த இசைக்கருவியாகும். உசுதாத் சரகங் மற்றும் சர்பான் உள்ளிட்டோர் பாரம்பரிய இசையின் பிரபலமான கலைஞர்களில் சிலர் ஆவார்.

பாப் இசையானது ரேடியோ காபூல் வழியாக 1950-களில் வளர்ச்சியடைந்தது. சமூக மாற்றத்தை ஏற்படுத்தியதில் தாக்கம் செலுத்தியதாகத் திகழ்ந்தது. இக்காலத்தின் போது பெண் கலைஞர்களும் தோன்றத் தொடங்கினர். மெர்மோன் பர்வீன் இவ்வராகத் தோன்றிய முதல் பெண் கலைஞர் ஆவார். இப்பாணி இசையில் மிகப் பிரபலமான கலைஞர், அநேகமாக அகமது சாகிர் ஆவார். பல வகை இசைகளை இவர் கலவையாகப் பயன்படுத்தினார். 1979-இல் இவரின் இறப்பிற்குப் பிறகும் நீண்ட காலமாகத் தொடர்ந்து தன்னுடைய குரல் மற்றும் செழிப்பான பாடல் வரிகளுக்காக இவர் புகழ் பெற்றவராக உள்ளார். நசேனசு, உபைதுல்லா சான், மகுவாசு, அகமது வாலி, பர்கத் தாரியா மற்றும் நக்மா உள்ளிட்டோர் பிற முக்கியமான பாரம்பரிய அல்லது பிரபல ஆப்கானிய இசைக் கலைஞர்கள் ஆவர்.

அட்டான் ஆப்கானித்தானின் தேசிய நடனமாகும். அனைத்து பின்புலங்களையும் சேர்ந்த ஆப்கானியர்களால் பிரபலமாக நடனமாடப்படும் ஒரு குழு நடனம் இதுவாகும். ஆப்கானிய அடையாளத்தின் ஒரு பகுதியாக இந்த நடனம் கருதப்படுகிறது.

ஊடகமும், பொழுதுபோக்கும்

ஆப்கானித்தான் சுமார் 350 வானொலி நிலையங்களையும், 200-க்கும் மேற்பட்ட தொலைக்காட்சி நிலையங்களையும் கொண்டுள்ளது. 1925-இல் தொடங்கப்பட்ட ரேடியோ டெலிவிசன் ஆப்கானித்தான் என்பது அரசின் பொது ஊடகமாகும். 1970-களில் தொலைக்காட்சி நிகழ்ச்சிகளானவை ஒளிபரப்பு செய்யப்படத் தொடங்கின. டோலோ மற்றும் சம்சத் டிவி போன்ற பல தனியார் தொலைக்காட்சி அலைவரிசைகள் தற்காலத்தில் உள்ளன. முதல் ஆப்கானிய செய்தித்தாளானது 1873-ஆம் ஆண்டு பதிப்பிக்கப்பட்டது. தற்போது நூற்றுக்கணக்கான செய்தி வெளியிடும் நிறுவனங்கள் உள்ளன. 1920-கள் வாக்கில் ரேடியோ காபூல் வானொலி நிலையமானது உள்நாட்டு வானொலி சேவைகளை ஒளிபரப்பத் தொடங்கியது. வாய்சு ஆப் அமெரிக்கா, பிபிசி, மற்றும் ரேடியோ பிரீ யூரோப்/ரேடியோ லிபர்டி ஆகியவை ஆப்கானித்தானின் இரு அலுவல் பூர்வ மொழிகளிலும் வானொலி மூலமாக ஒளிபரப்பு செய்யப்படுகின்றன. 2002-ஆம் ஆண்டிலிருந்து பத்திரிக்கைகள் மீதான கட்டுப்பாடுகள் படிப்படியாகத் தளர்த்தப்பட்டுள்ளன. பல்வேறு தனியார் ஊடகங்களானவை வளர்ச்சி அடைந்துள்ளன. இரு தசாப்தங்களுக்கு நடைபெற்ற கடுமையான கட்டுப்பாடுகளுக்குப் பிறகு இந்நிலை ஏற்பட்டுள்ளது.

இந்தித் திரைப்படங்களைக் காண்பது மற்றும் இந்தி திரைப்படப் பாடல்களைக் கேட்பது ஆகியவற்றுக்கு நீண்ட காலமாக பழக்கப்பட்டவர்களாக ஆப்கானியர்கள் இருந்து வந்துள்ளனர். இந்தித் திரைப்படத் துறைக்கான மிகப் பெரிய சந்தைகளில் ஆப்கானித்தானும் ஒன்று என்று கூறப்பட்டது. இந்தியாவில் உள்ள ஆப்கானியர்கள் இத்தகையவர்கள் (காபூலிவாலா அல்லது பதானி) என்ற கருத்துருவையும் நடிகர்கள் சில இந்தித் திரைப்படங்களில் ஏற்று நடித்துள்ளனர். பல இந்தித் திரைத்துறை நட்சத்திரங்கள் ஆப்கானியப் பூர்வீகத்தைக் கொண்டுள்ளனர். அவர்களில் சல்மான் கான், சைப் அலி கான், ஆமிர் கான், பெரோசு கான், காதீர் கான், நசிருதீன் சா, சாரீன் கான், செலினா செயிட்லி, மற்றும் குறிப்பிடத்தக்க எண்ணிக்கையிலான பிறர் அடங்குவர். தர்மாத்மா, குதா கவா, எசுகேப் பிரம் தாலிபான் மற்றும் காபூல் எக்சுபிரசு உள்ளிட்ட ஏராளமான இந்தித் திரைப்படங்கள் ஆப்கானித்தானில் படம் பிடிக்கப்பட்டுள்ளன.

சமையல் பாணி

ஆப்கானித்தானில் மிகப் பரவலாக உட்கொள்ளப்படும் ரொட்டியான நோண் (நாண்)

ஆப்கானிய சமையல் பாணியானது நாட்டின் முதன்மையான பயிர்களான கோதுமை, சோளம், வாற்கோதுமை மற்றும் அரிசி போன்றவற்றை பெரும்பாலும் அடிப்படையாகக் கொண்டதாகும். இந்த முதன்மையான உணவுகளுடன் சேர்த்து உள்நாட்டுப் பழங்கள் மற்றும் காய்கறிகள், மேலும், பால், இன் தயிர் மற்றும் வேய் போன்ற பால் பொருட்களும் உட்கொள்ளப்படுகின்றன. ஆப்கானித்தானின் தேசிய உணவு காபூலி பலாவ் (புலாவ்) ஆகும். இந்நாட்டின் தனிச் சிறப்பான உணவுகள் இதன் இன மற்றும் புவியியல் வேறுபாடுகளைப் பிரதிபலிக்கின்றன. ஆப்கானித்தானானது உயர் தரமுடைய மாதுளைகள், திராட்சைகள் மற்றும் இனிப்பான பூசணிகளுக்காக அறியப்பட்டதாகும். ஆப்கானியர்கள் மத்தியில் தேநீரானது ஒரு பிரபலமான பானமாக உள்ளது. ஒரு வழக்கமான ஆப்கானிய உணவானது நாண், இன் தயிர், சோறு மற்றும் மாமிசத்தை உள்ளடக்கியதாக உள்ளது.

விடுமுறைகளும், விழாக்களும்

அப்து மேவா (ஏழு-பழ பாகு) ஆனது நோவுருசு புத்தாண்டின் போது பிரபலமாக உட்கொள்ளப்படுகிறது.

ஆப்கானித்தானின் அதிகாரப்பூர்வ புத்தாண்டானது நோவுருசுவுடன் (உள்நாட்டளவில் "நவுரோசு" என்று அறியப்படுகிறது) தொடங்குகிறது. தற்கால ஈரானில் ஒரு சரதுச விழாவாகக் கொண்டாடப்படத் துவங்கிய ஒரு பண்டைக்காலப் பாரம்பரிய விழா இதுவாகும். ஆண்டு தோறும் கொண்டாடப்படும் இவ்விழாவை பல பிற நாடுகளுடன் ஆப்கானித்தான் பகிர்ந்து கொள்கிறது. பூமியின் வடக்கு அரைக் கோளத்தில் இரவும், பகலும் சரிசமமாக அமையும் மார்ச்சு 20-ஆம் நாளன்று ஒவ்வொரு ஆண்டும் இது கொண்டாடப்படுகிறது. ஆப்கானித்தானில் நோவுருசுவானது பொதுவாக இசை மற்றும் நடனத்துடன் கொண்டாடப்படுகிறது. மேலும், புசுகாசி பந்தயங்களும் இந்நாளில் நடத்தப்படுகின்றன.

தேசிய அளவில் கொண்டாடப்படும் மற்றொரு பண்டைக்காலப் பாரம்பரிய விழா யல்தா ஆகும். பண்டைக் காலப் பெண் தெய்வமான மித்ராவை நினைவுபடுத்துவதாகவும், குளிர்காலக் கதிர்த்திருப்பத்திற்கு (சில்லி-யி சிமிஸ்டான்; பொதுவாக 20 அல்லது 21 திசம்பர்) முந்தைய நாளில் ஆண்டின் மிக நீண்ட இரவைக் குறிப்பதற்காக இது கொண்டாடப்படுகிறது. இவ்விழாவின் போது குடும்பங்கள் ஒன்றாகக் கூடி கவிதைகளை உரக்கக் கூறி, பழங்களை உண்கின்றனர்.

முதன்மையாக ஒரு முசுலிம் நாடாக இரமலான், ஈகைத் திருநாள் மற்றும் ஆசுரா தினம் போன்ற இசுலாமிய நிகழ்வுகளும், விழாக்களும் ஆப்கானித்தானில் ஆண்டு தோறும் பரவலாகக் கொண்டாடப்படுகின்றன. சீக்கியர்கள் வைசாகியையும், இந்துக்கள் தீபாவளியையும் இங்கு கொண்டாடுகின்றனர்.

தேசிய சுதந்திர நாளானது 19 ஆகத்து அன்று 1919-ஆம் ஆண்டின் ஆங்கிலேய-ஆப்கானிய ஒப்பந்தத்தையும், நாட்டின் முழுமையான சுதந்திரத்தையும் குறிப்பதற்காகக் கொண்டாடப்படுகிறது. மே நாள் மற்றும் அனைத்துலக பெண்கள் நாள் போன்ற பல பன்னாட்டு விழாக்களும் ஆப்கானித்தானில் அதிகாரப்பூர்வமாகக் கொண்டாடப்படுகின்றன. மசார் ஈ சரீப்பில் சிவப்பு மலர் விழா (நோவுருசுவின் போது) மற்றும் பாமியான் மாகாணத்தில் தம்பூரா விழா உள்ளிட்டவை இந்நாட்டில் கொண்டாடப்படும் சில மாகாண விழாக்கள் ஆகும்.

விளையாட்டுகள்

ஆப்கானித்தானின் பண்டைக்கால தேசிய விளையாட்டான புசுகாசி

ஆப்கானித்தானின் விளையாட்டுகளானவை ஆப்கானிய விளையாட்டுக் கூட்டமைப்பால் மேலாண்மை செய்யப்படுகின்றன. இந்நாட்டில் மிகப் பிரபலமான இரு விளையாட்டுகளாகத் துடுப்பாட்டமும், கால்பந்தும் உள்ளன. துடுப்பாட்டம், கால்பந்து, கூடைப்பந்து, கைப்பந்து, கோல்பு, எறிபந்தாட்டம், குத்துச்சண்டை, டைக்குவாண்டோ, பாரம் தூக்குதல், உடல்கட்டுதல், தடகளம், உறைபனிச்சறுக்கு, பௌலிங், மேடைக் கோற்பந்தாட்டம், சதுரங்கம், மற்றும் பிற விளையாட்டுகளை ஆப்கானிய விளையாட்டுக் கூட்டமைப்பானது ஊக்குவிக்கிறது.

ஆப்கானித்தான் தேசியக் கூடைப்பந்து அணியானது முதல் குழு விளையாட்டுப் பட்டத்தை 2010-ஆம் ஆண்டின் தெற்காசிய விளையாட்டுப் போட்டிகளில் வென்றது. 2012-இல் ஆசிய கடற்கரை விளையாட்டுகளில் இந்நாட்டின் 3X3 கூடைப்பந்தாட்ட அணியானது தங்கப் பதக்கத்தை வென்றது. 2013-இல் ஆப்கானிய கால்பந்து அணியானது தெற்காசிய கால்பந்து விளையாட்டுக் கோப்பையை வென்றது.

2001-இல் உருவாக்கப்பட்ட ஆப்கானித்தான் துடுப்பாட்ட அணியானது 2009-10-ஆம் ஆண்டின் கண்டங்களுக்கிடையிலான ஐசிசி கோப்பையை வென்றது. 2007, 2009, 2011 மற்றும் 2013-இல் ஏசிசி இ20 கோப்பையை வென்றது. 2015, 2019 மற்றும் 2023-ஆம் ஆண்டுகளின் துடுப்பாட்ட உலகக்கிண்ணங்களில் இந்த அணி விளையாடியது. ஆப்கானித்தான் கிரிக்கெட் வாரியமானது இவ்விளையாட்டை நிர்வகிக்கும் அதிகாரப்பூர்வ விளையாட்டு அமைப்பாகும். இது காபூலைத் தலைமையகமாகக் கொண்டு செயல்படுகிறது. அலோகோசாய் காபூல் பன்னாட்டு துடுப்பாட்ட மைதானமானது இந்நாட்டின் முதன்மையான துடுப்பாட்ட மைதானமாக உள்ளது. சலாலாபாத்துக்கு அருகில் அமைந்துள்ள காசி அமானுல்லா கான் பன்னாட்டு துடுப்பாட்ட மைதானம் உள்ளிட்டவை நாடு முழுவதும் உள்ள ஏராளமான பிற மைதானங்களில் அடங்கும். உள்நாட்டளவில் துடுப்பாட்டமானது வெவ்வேறு மாகாணங்களிலிருந்து வரும் அணிகளுக்கு இடையில் விளையாடப்படுகிறது.

ஆப்கானித்தான் தேசிய கால்பந்து அணியானது 1941-ஆம் ஆண்டிலிருந்து பன்னாட்டு கால்பந்துப் போட்டிகளில் விளையாடி வருகிறது. காபூலிலுள்ள காசி மைதானத்தில் இதன் தாயக விளையாட்டுகளை தேசிய அணி விளையாடுகிறது. அதே நேரத்தில், ஆப்கானித்தானில் கால்பந்தானது ஆப்கானித்தான் கால்பந்து கூட்டமைப்பால் நிர்வகிக்கப்படுகிறது. ஆப்கானித்தான் தேசிய கால்பந்து அணியானது உலகக்கோப்பைக் காற்பந்தில் என்றுமே போட்டியிட்டதோ அல்லது அதற்குத் தகுதி பெற்றதோ கிடையாது. ஆனால், 2013-இல் பன்னாட்டு கால்பந்துக் கோப்பையில் ஒன்றை இந்நாடு வென்றது. இரு அணியிலும் ஐந்து மற்றும் ஐந்து நபர்கள் விளையாடும் கால்பந்தின் ஒரு வகையான புட்சால் விளையாட்டில் இந்நாடு தேசிய அணியைக் கொண்டுள்ளது.

ஆப்கானித்தானின் பாரம்பரிய மற்றும் தேசிய விளையாட்டு புசுகாசியாகும். இவ்விளையாட்டு குறிப்பாக நாட்டின் வடக்குப் பகுதியில் பிரபலமானதாக உள்ளது. இது செண்டாட்டத்தை ஒத்த ஒரு விளையாட்டாகும். இரு அணிகளாக குதிரை வீரர்கள் இதில் விளையாடுவர். ஒவ்வொரு அணி வீரரும் ஓர் ஆட்டின் இறந்த உடலைப் பறித்து, வைத்துக் கொள்ள முயற்சிப்பர். ஆப்கானிய வேட்டை நாயானது (ஓடும் நாயின் ஒரு வகை) ஆப்கானித்தானில் தோன்றியதாகும். ஓநாய்களை வேட்டையாடுவதில் இது பயன்படுத்தப்பட்டு வந்துள்ளது.

உசாத்துணைகள்

வெளி இணைப்புகள்

• Key Development Forecasts for Afghanistan from International Futures

அரசாங்கம்

• Presidential Palace (Arg) – Official website of the Presidential Palace of Afghanistan
• Administrative Affairs – Official website of the Administrative Affairs office of the president of Afghanistan
• Prime Minister – official website of the prime minister of Afghanistan
• Supreme Court – official website of the Supreme Court of Afghanistan
• Statistics and Information – official website of National Statistics and Information Authority

வரலாறு

• About Afghanistan – at the Afghanistan Embassy in Cairo

வரைபடங்கள்

• Geographic data related to ஆப்கானித்தான் at OpenStreetMap