Yn Albaan
- She yn çheer Valkanagh bun-chooish y duillag shoh. My vel anaase ayd ayns çheer 'syn Oarpey Heear Hwoaie, lhaih Nalbin.
She çheer 'syn Oarpey ee yn Albaan (Albaanish: Shqipëria) ny Pobblaght yn Albaan dy h-oikoil (Albaanish: Republika e Shqipërisë). T'ee soit ayns ny çheeraghyn Balkanagh as t'ee çhemmal rish Montenegro 'sy twoaie, rish Kosovo 'sy niar hwoaie, rish y Vassadoan Hwoaie 'sy niar, as rish y y Ghreag 'sy jiass. 'Sy neear, ta'n Albaan çhemmal rish y Vooir Aidreeatagh 'sy neear as rish y Vooir Ionagh 'sy neear yiass. She Tiranë yn preeu-valley, as ta Durrës, Elbasan, as Vlora coontit mastey ny h-ard-valjyn scanshoil elley. Ta 2,811,655 (2023) sleih cummal 'sy çheer ta 28,748 km2 (11,100 mi ker) er eaghtyr. She Moslymee 55% jeh'n phobble, Cair-chredjuee 23% jeh'n phobble, as Catolee Raueagh 15% jeh'n phobble. She Albaanish y çhengey oikoil.
Shennaghys
[reagh | reagh y bun]Va'n Albaan coontit myr yn ayrn jiass jeh Illyria car Impiraght y Raue. Ayns ny Mean Eashyn, va ny h-Albaanee reirit liorish ram pooaraghyn joarree, goaill stiagh ny h-impiraghtyn Baisantagh as Veneeshagh. Car y 16oo eash va'n shassoo noi reill yn Impiraght Ottomanagh stiurit liorish Skanderbeg. Lurg kiare eashyn fo chosh ny Turkee, va hooar yn Albaan e neuchrogheydys ayns 1912. Ayns 1939, ren forsaghyn yn Iddaal Ashistagh goaill yn Albaan as va'n çheer coontit myr ayrn jeh Reeriaght yn Iddaal derrey 1943. Lurg y Nah Chaggey Dowanagh haink yn Albaan dy ve ny steat neuchrogheydagh reesht, fo reill chummynagh. Ren Enver Hoxha reirey yn çheer derrey laa e vaaish ayns 1985. Haink Ramiz Alia stiagh ayns e ynnyd as ren eh stiurey yn çheer trooid lhing chaghlaaee derrey ren yn Albaan filley er-ash dys y deynlaghys ayns 1992.
Coondaeghyn as slystyn
[reagh | reagh y bun]
Ta'n Albaan rheynnit magh ayns 12 choontae (Albaanish: qark/qarku). Ta dagh coontae fo-rheynnit magh ayns slystyn:
| Coontae | Slystyn | Preeu-valley | |
|---|---|---|---|
| 1 | Berat | Berat, Kuçovë, Skrapar | Berat |
| 2 | Dibër | Bulqizë, Dibër, Mat | Peshkopi |
| 3 | Durrës | Durrës, Krujë | Durrës |
| 4 | Elbasan | Elbasan, Gramsh, Librazhd, Peqin | Elbasan |
| 5 | Fier | Fier, Lushnjë, Mallakastër | Fier |
| 6 | Gjirokastër | Gjirokastër, Përmet, Tepelenë | Gjirokastër |
| 7 | Korçë | Devoll, Kolonjë, Korçë, Pogradec | Korçë |
| 8 | Kukës | Has, Kukës, Tropojë | Kukës |
| 9 | Lezhë | Kurbin, Lezhë, Mirditë | Lezhë |
| 10 | Shkodër | Malësi e Madhe, Pukë, Shkodër | Shkodër |
| 11 | Tirana | Kavajë, Tirana | Tirana |
| 12 | Vlorë | Delvinë, Sarandë, Vlorë | Vlorë |
Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ CIA; National Foreign Assessment Center (1962), The World Factbook (ayns Baarle), Washington: CIA, hdl:10111/UIUCOCA:Serial/worldfactbook, ISSN 0277-1527, LCCN 81641760, OCLC 7390695, Wikidata Q11191
- ↑ "data.worldbank.org". Feddynit er 9 Averil 2025.
- ↑ "Human Development Report". Human Development Report. 2022.
- Yn Albaan
- Ny çheeraghyn Balkanagh
- Çheeraghyn yn Oarpey
- Çheeraghyn-oltey Reagheydys Chonaant yn Atlantagh Hwoaie
- Çheeraghyn-oltey Choonseil yn Oarpey
- Çheeraghyn-oltey Organisation internationale de la Francophonie
- Çheeraghyn-oltey Reagheydys y Cho-obbraghey Islamagh
- Çheeraghyn-oltey Unnaneys y Veanvooir
- Çheeraghyn-oltey ny h-Ashoonyn Unnaneysit
- Pobblaghtyn
- Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1912
