เสียงพยัญชนะเพดานอ่อน
พยัญชนะเพดานอ่อน หรือ กัณฐชะ (อังกฤษ: velar consonant) คือพยัญชนะที่ออกเสียงโดยใช้ส่วนหลังของลิ้น (dorsum) สัมผัสกับเพดานอ่อนซึ่งเป็นส่วนหลังของเพดานปาก (velum)
ตามสมาคมสัทศาสตร์สากล เสียงรัวหรือเสียงลิ้นกระทบเพดานอ่อนเป็นไปไม่ได้: ดูช่องสีเทาในตารางพยัญชนะปอด ในตำแหน่งเพดานอ่อน ลิ้นมีความสามารถในการเคลื่อนไหวที่เกี่ยวข้องกับการสั่นหรือแตะเพดานอ่อนอย่างจำกัดมาก และตัวลิ้นไม่มีอิสระที่จะเคลื่อนไหวได้เร็วพอที่จะสร้างการรัวหรือกระทบเพดานอ่อนได้
ภาษาไทย
[แก้]พยัญชนะไทยที่เป็นพยัญชนะเพดานอ่อนได้แก่
ตัวอย่าง
[แก้]พยัญชนะเพดานอ่อนบางตัวที่ระบุโดยสัทอักษรสากลได้แก่:
| IPA | คำอธิบาย | ตัวอย่าง | |||
|---|---|---|---|---|---|
| ภาษา | การสะกดคำ | IPA | ความหมาย | ||
| ŋ̊ | เสียงนาสิก เพดานอ่อน ไม่ก้อง | พม่า[1] | ငှါး/nga: | [ŋ̊á] | 'ยืม' |
| ŋ | เสียงนาสิก เพดานอ่อน ก้อง | อังกฤษ | ring | [ɹʷɪŋ] | 'แหวน' |
| k | เสียงหยุด เพดานอ่อน ไม่ก้อง | อังกฤษ | skip | [skɪp] | 'ข้าม' |
| ɡ | เสียงหยุด เพดานอ่อน ก้อง | อังกฤษ | ago | [əɡoʊ̯] | 'ที่ผ่านมา' |
| k͜x | เสียงกักเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง | เกาหลี | 크다/keuda | [k͜xɯ̽da] | 'ใหญ่' |
| ɡ͡ɣ | เสียงกักเสียดแทรก เพดานอ่อน ก้อง | อังกฤษ[a] | good | [ˈɡ͡ɣʊˑd̥] | 'ดี' |
| x | เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง | เยอรมัน | Bauch | [baʊx] | 'ท้อง' |
| ɣ | เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ก้อง | กรีก | γάτα | [ˈɣata] | 'แมว' |
| ɰ | เสียงเปิด เพดานอ่อน | ไอริช | naoi | [n̪ˠɰiː] | 'เก้า' |
| ʍ | เสียงเปิด ริมฝีปาก-เพดานอ่อน ไม่ก้อง | อังกฤษ | which[b] | [ʍɪtʃ] | 'อันไหน' |
| w | เสียงเปิด ริมฝีปาก-เพดานอ่อน ก้อง | อังกฤษ | witch | [wɪtʃ] | 'แม่มด' |
| k͜𝼄 | เสียงกักเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ไม่ก้อง | Archi[2] | лӀон/ƛon | [k͜𝼄on] | 'ฝูง' |
| ɡ͡ʟ̝ | เสียงกักเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง | Hiw | qr̄ē | [kʷg͡ʟɪ] | 'โลมา' |
| 𝼄 | เสียงเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ไม่ก้อง | Wahgi[3] | nòⱡ | [no𝼄˩] | 'น้ำ' |
| ʟ̝ | เสียงเสียดแทรกข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง | Archi[2] | наӏлъдут | [naˤʟ̝dut] | 'สีน้ำเงิน' |
| ʟ | เสียงเปิดข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง | Wahgi | aʟaʟe | [aʟaʟe] | 'วิงเวียน' |
| ʟ̆ | เสียงลิ้นกระทบข้างลิ้น เพดานอ่อน ก้อง | Melpa | |||
| kʼ | เสียงกักเส้นเสียงลมออก เพดานอ่อน | Archi | кӀан | [kʼan] | 'ก้น' |
| k͜xʼ | เสียงกักเสียดแทรก กักเส้นเสียงลมออก เพดานอ่อน | Hadza | dlaggwa | [c͜𝼆ʼak͜xʷ’a] | 'อุ้มกล่อม' |
| xʼ | เสียงเสียดแทรก กักเส้นเสียงลมออก เพดานอ่อน | Tlingit | xʼáaxʼ | 'แอปเปิล' | |
| k͜𝼄ʼ | เสียงกักเสียดแทรก กักเส้นเสียงลมออกข้างลิ้น เพดานอ่อน | Sandawe | tl’ungu | [k͜𝼄ʼùŋɡȕ] | 'ท้องฟ้า' |
| ɠ̊ (ƙ) | เสียงกักเส้นเสียงลมเข้า เพดานอ่อน ไม่ก้อง | Uspantek[4] | k'aam | [ɠ̊aːm] | 'เชือก/ด้าย' |
| ɠ | เสียงกักเส้นเสียงลมเข้า เพดานอ่อน ก้อง | สินธ์ | ڳرو/g̈əro | [ɠəro] | 'หนัก' |
| ʞ | เสียงเดาะ ปล่อยจากเพดานอ่อน | โวลอฟ (paralexical) | [ʞ] (allophonic with uvular [ʞ]) | 'ใช่' | |
หมายเหตุ
[แก้]อ้างอิง
[แก้]หน้า แม่แบบ:Reflist/styles.css ไม่มีเนื้อหา
- ↑ Ladefoged & Maddieson (1996).
- 1 2 "The Archi Language Tutorial" (PDF). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2011-09-04. สืบค้นเมื่อ 2009-12-23. (The source uses the symbol for the voiced alveolar lateral fricative, ⟨ɮ⟩, but also notes that the sound to be prevelar.)
- ↑ Donald J. Phillips (1976). Wahgi Phonology and Morphology (PDF). B-36. Pacific Linguistics. น. 18.
- ↑ Bennett, Ryan; Harvey, Meg; Henderson, Robert; Méndez López, Tomás Alberto (กันยายน 2022). "The phonetics and phonology of Uspanteko (Mayan)". Language and Linguistics Compass (ภาษาอังกฤษ). 16 (9) e12467. doi:10.1111/lnc3.12467. ISSN 1749-818X. S2CID 252453913.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
อ่านเพิ่มเติม
[แก้]- Ladefoged, Peter [ภาษาอังกฤษ]; Maddieson, Ian [ภาษาอังกฤษ] (1996). The Sounds of the World's Languages. Oxford: Blackwell. ISBN 978-0-631-19815-4.
