మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ
ఎం. బాలమురళీకృష్ణ | |
|---|---|
భువనేశ్వర్, ఒడిశాలోని రాజరాణి మ్యూజిక్ ఫెస్టివల్లో బాలమురళీకృష్ణ | |
| నేపథ్య సమాచారం | |
| జననం | మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ 1930 జూలై 6 |
| మరణం | 2016 నవంబరు 22 (వయసు: 86) |
| ప్రక్రియలు | కర్ణాటక సంగీతం |
| వృత్తులు | సంగీతకారుడు |
| వాద్య పరికరాలు | గాత్రం, వయోలా, మృదంగం, కంజీరా |
| క్రియాశీల సంవత్సరాలు | 1938–2016 |
| లేబుల్స్ | లహరి మ్యూజిక్, సంగీత, పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్, ఆదిత్య మ్యూజిక్ |
| అవార్డులు: పద్మ విభూషణ్ 1991 | |
మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ (1930 జూలై 6 - 2016 నవంబర్ 22,) భారతదేశానికి చెందిన కర్ణాటక సంగీత గాయకుడు, సంగీత విద్వాంసుడు, బహువాద్య కళాకారుడు, నేపథ్య గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, క్యారెక్టర్ నటుడు.[1] 1978లో మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ అందించే సంగీత కళానిధి పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. ఆయన రెండు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు (1976, 1987), 1975లో సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం, 1991లో భారతదేశపు రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్ను కళారంగానికి చేసిన సేవలకు అందుకున్నాడు. 1995లో యునెస్కో నుండి మహాత్మా గాంధీ వెండి పతకం, 2005లో ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వం నుండి చెవాలియర్ అఫ్ ఆర్డర్ అఫ్ ఆర్ట్స్ పురస్కారం, మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ నుండి సంగీత కళానిధి, 1991లో చెన్నైలోని ది ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ నుండి సంగీత కళాశిఖామణి తదితర పురస్కారాలను అందుకున్నాడు.[2]
బాలమురళీకృష్ణ ఆరేళ్ల వయస్సులోనే తన సంగీత ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. తన జీవితకాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా 25,000కు పైగా కచేరీలను నిర్వహించాడు.[3] పండిట్ భీంసేన్ జోషితో పాటు, పండిట్ హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, పండిట్ అజయ్ చక్రవర్తి, కిషోరి ఆమోంకర్ తదితరులతో కలిసి జుగల్బందీ కచేరీలను నిర్వహించాడు. శ్రీ భద్రాచల రామదాసు, శ్రీ అన్నమాచార్య తదితరుల కీర్తనలను ప్రజల్లోకి విస్తృతంగా తీసుకెళ్లిన వ్యక్తిగా కూడా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు.
బాలమురళీకృష్ణ కచేరీలలో శాస్త్రీయ సంగీతంలోని సంక్లిష్టమైన గాత్ర నైపుణ్యం, తాళ విన్యాసాలను ప్రేక్షకుల వినోదాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని సమన్వయం చేసేవాడు. అమెరికా, కెనడా, యునైటెడ్ కింగ్డమ్, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్, రష్యా, శ్రీలంక, మలేషియా, సింగపూర్, మధ్యప్రాచ్య దేశాలు తదితర అనేక దేశాలలో ఆయన కచేరీలు నిర్వహించాడు. తన మాతృభాష తెలుగుతో పాటు కన్నడ, సంస్కృతం, తమిళం, మలయాళం, హిందీ, బెంగాలీ, పంజాబీ తదితర భాషల్లో కూడా ఆయన సంగీత రచనలు చేశారు.[4]
బహుమతి పొందిన బ్రిటిష్ గాయక బృందంతో ప్రత్యేక సోలో గాయకుడిగా ఆయన ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. రబీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రచించిన, నోబెల్ బహుమతి పొందిన కవితల ఆధారంగా రూపొందిన "గీతాంజలి సూట్"ను, యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు చెందిన ప్రముఖ గోవా సంగీత దర్శకుడు "డా. జోయెల్" స్వరపరిచిన సంగీతంతో ప్రదర్శించాడు. అనేక భాషల్లో ఆయనకు ఉన్న స్పష్టమైన ఉచ్చారణ కారణంగా, ఠాగూర్ రచించిన మొత్తం రబీంద్ర సంగీత్ కృతులను బెంగాలీ భాషలో రికార్డు చేసి భవిష్యత్ తరాల కోసం భద్రపరచడానికి ఆయనకు ఆహ్వానం లభించింది. ఆయన ఫ్రెంచ్ భాషలో కూడా పాటలు పాడాడు. అంతేకాకుండా జాజ్ ఫ్యూజన్లో కూడా ప్రయోగాలు చేశారు. మలేషియా రాజకుటుంబం కోసం నిర్వహించిన ఒక కచేరీలో ప్రముఖ కర్ణాటక తాళవాద్య గురువు శ్రీ టి. హెచ్. సుబాష్ చంద్రన్తో కలిసి ప్రదర్శన ఇచ్చాడు.
ప్రారంభ జీవితం

బాలమురళీకృష్ణ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో[5] శంకరగుప్తం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా, మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ (ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భాగం)లో జన్మించాడు.[6] ఆయన తండ్రి మంగళంపల్లి పట్టాభిరామయ్య ప్రసిద్ధ సంగీతకారుడు. తల్లి సూర్యకాంతమ్మ వీణ కళాకారిణి. బాలమురళీకృష్ణ చిన్నప్పడు ఆయన తల్లి మరణించింది. ఆయనను తండ్రి పెంచాడు. సంగీతంపై ఆయన ఆసక్తిని గమనించి, తండ్రి ఆయనను త్యాగరాజ శిష్య పరంపర (శిష్యుల వంశావళి) నేరుగా వారసుడైన పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులు శిష్యరికంలో చేర్పించాడు.[7] ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో, యువ బాలమురళీకృష్ణ కర్ణాటక సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. ఎనిమిదేళ్ల వయస్సులో, విజయవాడలోని త్యాగరాజ ఆరాధనలో ఆయన తన మొదటి పూర్తి స్థాయి కచేరీ ఇచ్చాడు. హరికథా కళాకారుడు ముసునూరి సూర్యనారాయణ మూర్తి భాగవతార్ ఆయనలో సంగీత ప్రతిభను చూసి, యువ బాలమురళీకృష్ణకు "బాల" అనే ఉపసర్గను ఇచ్చాడు.[8] (దీనికి ముందు, ఆయన పేరు మురళీకృష్ణ; భాగవతార్ ఉపసర్గను జోడించిన తర్వాత, ఆయన బాలమురళీకృష్ణగా పిలువబడటం ప్రారంభమయింది.)
చాలా చిన్న వయస్సులోనే తన సంగీత వృత్తిని ప్రారంభించి, పదిహేనేళ్ల వయస్సు నాటికి 72 మేళకర్త రాగాలన్నింటినీ నేర్చుకున్నాడు. వాటిలో ప్రతిదానిలో కృతులను రచించాడు. ఆయన "జనక రాగ మంజరి" 1952లో ప్రచురించబడింది. సంగీత రికార్డింగ్ కంపెనీ ద్వారా తొమ్మిది-వాల్యూమ్ సిరీస్లో రాగాంగ రావళిగా రికార్డ్ చేసారు.[9] కర్ణాటక గాయకుడిగా తన ఖ్యాతితో మాత్రమే సంతృప్తి చెందకుండా, ఆయన కంజీరా, మృదంగం, వయోలా, వయోలిన్ కూడా వాయించాడు.[10][11][12] అతను వివిధ సంగీత విద్వాంసులకు వయోలిన్పై సహకారం అందించాడు. అలాగే సోలో వయోలా కచేరీలను కూడా ప్రదర్శించాడు. భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో వయోలాను పరిచయం చేసిన వ్యక్తిగా ఆయన గుర్తింపు పొందాడు.[13][14]
ప్రయోగాలు

బాలమురళీకృష్ణ సంగీత ప్రస్థానంలో సంప్రదాయాలకు భిన్నంగా ఆలోచించడం, ప్రయోగాత్మక దృక్పథం, అపారమైన సృజనాత్మకత ప్రధాన లక్షణాలుగా నిలిచాయి. కర్ణాటక సంగీతంలోని గొప్ప సంప్రదాయాన్ని ఏమాత్రం మార్చకుండా, ఆయన ఆ సంగీత విధానంలో అనేక ప్రయోగాలు చేశాడు. గణపతి, సర్వశ్రీ, మహతి, లావంగి మొదలైన రాగాలు ఆయనకు ఆపాదించబడ్డాయి. ఆయన సృష్టించిన రాగాలు కొత్త సంగీత సరిహద్దులను అన్వేషించాలనే ఆయన తపనకు ప్రతీకలు. లావంగి వంటి రాగాలు ఆరోహణ, అవరోహణలలో మూడు లేదా నాలుగు స్వరాలతో రూపొందించబడ్డాయి.[9] ఆయన సృష్టించిన మహతి, లావంగి, సిద్ధి, సుముఖం వంటి రాగాలలో నాలుగు స్వరాలు మాత్రమే ఉంటాయి. అదే విధంగా ఆయన సృష్టించిన ఇతర రాగాలైన సర్వశ్రీ, ఓంకారి, గణపతిలలో మూడు స్వరాలు మాత్రమే ఉంటాయి.[15]
ఆయన తాళ (లయ) వ్యవస్థలో కూడా నూతన ప్రయోగాలు చేశాడు. ఆయన "సశబ్ద క్రియ"లో "గతి భేదం"ను ప్రవేశపెట్టాడు. తాళలో శబ్దాన్ని ఉత్పత్తి చేయగలిగే క్రియలను "సశబ్ద క్రియ"లు అంటారు. ఇవి అప్పటికే ఉన్న తాళ పరంపరలో ఒక భాగంగా ఉన్నాయి. వీటితో కొత్త తాళ పరంపరలను కూడా రూపొందించవచ్చు. సాధువు అరుణగిరినాథర్ తన ప్రసిద్ధ తిరుప్పుగళ్లో ఇటువంటి విధానాలను సందంగా ఉపయోగించేవారు. అయితే, బాలమురళీకృష్ణ అటువంటి సందాలను అంగం, నిర్వచనంతో కూడిన తార్కిక లయలోకి తీసుకురావడంలో మార్గదర్శకుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన రూపొందించిన నూతన తాళ వ్యవస్థలో త్రిముఖి, పంచముఖి, సప్తముఖి, నవముఖి ప్రాథమిక వర్గీకరణలుగా ఉన్నాయి.[16]
స్విట్జర్లాండ్లో "అకాడమీ ఆఫ్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్ అండ్ రీసెర్చ్"ను స్థాపించడానికి ఎస్. రామ్ భారతి చేసిన ప్రతిపాదనకు ఆయన అనుమతిని ఇచ్చాడు. ఆయన సంగీత చికిత్స రంగంలో కూడా పనిచేశాడు. ఆయన మరణానంతరం, ఆయన కుటుంబ సభ్యులు ఆయన జ్ఞాపకార్థం, ఆయన సంగీత వారసత్వాన్ని కొనసాగించేందుకు డా. ఎం. బాలమురళీకృష్ణ మెమోరియల్ ట్రస్ట్ను స్థాపించారు.[17][15]
రచనలు
బాలమురళీకృష్ణకు వర్ణాలు, కృతులు, తిల్లానాలు, భక్తి గీతాలు సహా 400కు పైగా సంగీత రచనలు ఉన్నాయి.[18] మొత్తం 72 మేళకర్త రాగాలలోనూ రచనలు చేసిన అరుదైన సంగీత విద్వాంసులలో ఆయన ఒకరు. అలాగే మూడు లేదా నాలుగు స్వరాలతో అనేక కొత్త రాగాలను సృష్టించడంతో పాటు, ఒక కొత్త తాళ వ్యవస్థను కూడా రూపొందించాడు. ఆయన రచనలు కర్ణాటక సంగీతంలోని వర్ణాలు, కృతులు, తిల్లానాలు, భావగీతాలు వంటి అన్ని ప్రక్రియలను కలిగి ఉన్నాయి.[19]
వృత్తి జీవితం
బాలమురళీకృష్ణ చాలా చిన్న వయసులోనే తన వృత్తి జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. మరణించే వరకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 25,000 కచేరీలు చేశాడు. సంగీతంలోని అన్ని విభాగాలలోను విస్తారమైన పాండిత్యము, మంత్రముగ్దులను చేసే గాత్రం, కంపోసింగ్ లో ప్రత్యేక శైలి అతన్ని సంగీత సామ్రాజ్యంలో అత్యున్నత శిఖరాలకు చేర్చింది. హిందుస్తానీ సంగీతంలోని సంగీతకారులతో కలిసి పనిచేశాడు. జుగల్ బందీ తరహా కచేరీల రూపకల్పనకి ఆద్యుడు. ఈ తరహా కచేరీ మొట్టమొదట పండిట్ భీమ్సేన్ జోషితో కలిసి ముంబయిలో నిర్వహించారు. పండిట్ హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, కిషోరీ అమోన్కర్, మొదలగు వారితో కూడా జుగల్ బందీ కచేరీలు చేసాడు. ఈ కచేరీలు అతనికి దేశం మొత్తంలో ప్రజాదరణ తీసుకురావడమే కాక, సంగీతం ద్వారా దేశ సమైక్యతను పెంపొందించడానికి దోహదపడ్డాయి. బాలమురళీకృష్ణ వయోలిన్, వయోలా, వీణ, మృదంగం మెదలగు సంగీతవాయిద్యాలు వాయించడంలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. ఎన్నో జాతీయ, అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు అందుకొన్నాడు. ఇతను తిరుపతి తిరుమల దేవస్థానము, శృంగేరీ పీఠాలకు ఆస్థాన విద్వాంసుడు.[20]
కచేరీలు

తన చిన్నప్పుడు గురువు పారుపల్లి రామక్రిష్ణయ్య వెంట తమిళనాడు అంతా తిరిగాడు. అప్పట్లో ప్రతి ఊళ్ళోనూ రసికమణి అని పేరుమోసిన ఒక ధనవంతుడైన సంగీతప్రియుడుండేవాడు. అతని మెప్పు పొంది, వాళ్ళింటో కచేరీ చేస్తేనే యువ కళాకారులకి గౌరవం దక్కేది. చిన్నవయసులో గురువు వెంట వెళ్ళిన బాలమురళి వారందరి ముందరా గాత్రం వినిపించి బహుమతులూ, ప్రశంసలూ పొందడంతో అతనికి అనేక స్థానిక అవకాశాలు లభిస్తూ ఉండేవి. క్రమంగా ఈ పాతకాలపు పద్ధతులన్నీ వెనకబడడంతో సంగీతసభల ప్రాబల్యం పెరిగింది.
బాలమురళీకృష్ణ అమెరికా, కెనడా, బ్రిటన్, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్, రష్యా, శ్రీలంక, మలేషియా, సింగపూర్, అనేక ఇతర దేశాలలో కచేరీలు చేశాడు. తెలుగులోనే కాక సంస్కృతం, కన్నడం, తమిళం, హిందీ, బెంగాలీ, పంజాబీ భాషలలో కూడా పాటలు పాడాడు. 2016, ఫిబ్రవరి 18 న అనకాపల్లిలో చివరిసారిగా కచేరీ చేశాడు.[21]
సినిమాలు
1957 జనవరి 12న విడుదలైన వరలక్ష్మీ పిక్చర్స్ వారి సతీ సావిత్రి సినిమా ద్వారా అతను గాయకుడుగా, సంగీత దర్శకుడిగా చిత్రరంగానికి పరిచయమయ్యాడు. తర్వాత ఆయన గాత్రధర్మానికి అనువైన చిత్రాల్లో సంగీత దర్శకులు ఆయనచేత పాడిస్తూ వచ్చారు. 1967లో రోజారమణి ప్రహ్లాదుడిగా, ఎస్. వి. రంగారావు హిరణ్యకశిపుడిగా నటించిన భక్త ప్రహ్లాద చిత్రంలో అతను నారదుడిగా నటించాడు. అదే సినిమాలో అతను ఆది అనాదియు నీవే దేవా, నారద సన్నుత నారాయణా, వరమొసగే వనమాలి పాటలు కూడా పాడాడు. అలాగే నర్తనశాల చిత్రంలో అతను పాడిన సలలిత రాగ సుధారస సారం, శ్రీరామాంజనేయ యుద్ధంలో మేలుకో శ్రీరామా, ముత్యాల ముగ్గు సినిమాలో శ్రీరామ జయరామ, గుప్పెడు మనసు చిత్రంలో మౌనమె నీ బాస ఓ మూగ మనసా, మేఘసందేశం చిత్రంలో పాడనా వాణి కల్యాణిగా మొదలైన పాటలు బహుళ ప్రజాదరణ పొందాయి.[22] కన్నడ సినిమా మధ్వాచార్యకు అతను అందించిన సంగీతానికి గాను 1986లో ఉత్తమ సంగీత దర్శకునిగా[23], హంసగీతెలో ఆలపించిన గీతానికి 1975లో ఉత్తమ సినీ గాయకునిగా[24] జాతీయ సినిమా పురస్కారాలు పొందారు.
మరణం
బాలమురళీకృష్ణ 2016 నవంబరు 22న చెన్నైలోని తన నివాసంలో తన 86వ యేట మరణించాడు. [25] ఆయన సాయంత్రం సుమారు ఐదు గంటల సమయంలో గాఢనిద్రలో ఉండగానే గుండెపోటు కారణంగా మరణించాడు. మరుసటి రోజే చెన్నైలోని బీసెంట్ నగర్ శ్మశానవాటికలో ఆయనకు పూర్తి ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు. ఆయన అంత్యక్రియలకు వేలాది మంది హాజరయ్యారు. ఆయనకు ముగ్గురు కుమార్తెలు, ముగ్గురు కుమారులు ఉన్నారు. వారందరూ వైద్యులు.[26] ఆయన భార్య శ్రీమతి అన్నపూర్ణ ఆయన మరణం తరువాత మూడు నెలల పాటు జీవించి, 2017 ఫిబ్రవరి 16న మరణించింది.
వారసత్వం
ఆయన మరణానంతరం ఆయన వారసత్వాన్ని కొనసాగించేందుకు ఆయన కుటుంబ సభ్యులు డా. ఎం. బాలమురళీకృష్ణ మెమోరియల్ ట్రస్ట్ను స్థాపించారు.
పురస్కారాలు, గౌరవాలు
పౌర పురస్కారాలు
- పద్మశ్రీ (1971)[27]
- పద్మభూషణ్
- పద్మవిభూషణ్ (1991)[27]
- ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం అందించిన షెవలియర్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ లెటర్స్ (2005)[2]
జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు (భారతదేశం)
- ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడు పురస్కారం — కన్నడ సంగీత చిత్రం హంసగీతే (1975)[28]
- ఉత్తమ సంగీత దర్శకత్వం పురస్కారం — కన్నడ చిత్రం మధ్వాచార్య (1986)[29]
కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం
తమిళనాడు రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం
- పసంగా (2009) చిత్రానికి ఉత్తమ పురుష నేపథ్య గాయకుడు పురస్కారం.[32]
ఇతర గౌరవాలు
- సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం (1975)[33]
- సంగీత కళానిధి — మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ (1978)[34]
- రాజా-లక్ష్మి పురస్కారం — శ్రీ రాజా-లక్ష్మి ఫౌండేషన్, చెన్నై (1980)
- డాక్టర్ ఆఫ్ లెటర్స్ — శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం (1981)[35]
- గౌరవ పి.హెచ్.డి — ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం
- డాక్టర్ ఆఫ్ సైన్స్ — ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం
- డాక్టర్ ఆఫ్ లెటర్స్ — ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం
- సంగీత కళాశిఖామణి — ది ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ, చెన్నై (1991)[36]
- మహాత్మా గాంధీ సిల్వర్ మెడల్ — యునెస్కో (1995)[35]
- నాట్య కళాశిఖామణి — ది ఫైన్ ఆర్ట్స్ సొసైటీ, చెన్నై (2001)[36]
- సంగీత కళాసారథి (2002)[37]
- "సంగీత విరించి" బిరుదు — సంగీత భారతి మ్యూజిక్ స్కూల్, ఆక్లాండ్, న్యూజిలాండ్ (2009)[38]
- గ్లోబల్ ఇండియన్ మ్యూజిక్ అకాడమీ అవార్డ్స్ జీవిత సాఫల్య పురస్కారం (2011)[39]
- విజయవాడ నగరానికి చెందిన ఫస్ట్ సిటిజన్ అవార్డు
- విజ్డమ్ మ్యాన్ ఆఫ్ ది ఇయర్ (1992)
- నృత్యాలయ ఏస్తెటిక్స్ సొసైటీ అందించిన నాద మహర్షి బిరుదు (1996)
భారత ప్రభుత్వ ఫిల్మ్ డివిజన్ ఆయన జీవితంపై The Melody Man అనే డాక్యుమెంటరీ చిత్రాన్ని నిర్మించింది. ఈ చిత్రానికి జాతీయ పురస్కార గ్రహీత దర్శకుడు గుల్ బహార్ సింగ్ దర్శకత్వం వహించారు.
- తెలుగు బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ సంస్థ 2014లో విజయవాడలో ఆయనను తెలుగు లెజెండరీ పర్సనాలిటీగా సత్కరించింది.
సృష్టించిన రాగాలు
| రాగం | స్వరూపం | వ్యాఖ్యలు | మూలం |
|---|---|---|---|
| గణపతి | ఆరోహణం: S G2 P S
అవరోహణం: S P G2 S |
[40] | |
| లావంగి | ఆరోహణం: S R1 M1 D1 S
అవరోహణం: S D1 M1 R1 S |
[41] | |
| సర్వశ్రీ (త్రిశక్తి) | ఆరోహణం: S M1 P S
అవరోహణం: S P M1 S |
త్రిశక్తిగా పేరు మార్చబడింది | |
| మహతి | ఆరోహణం: S G3 P N2 S
అవరోహణం: S N2 P G3 S |
[41] | |
| మోహన గాంధీ | మహాత్మా గాంధీ గౌరవార్థం సృష్టించబడింది | ||
| సుషమ | ఆరోహణం: S R2 M1 P D1 S
అవరోహణం: S D1 P M1 R2 S |
[42] | |
| పుష్కర గోదావరి | ఆరోహణం: S R2 M1 D2 S
అవరోహణం: S D2 M1 R2 S |
గోదావరి పుష్కరాల సందర్భంగా సృష్టించబడింది | [43] |
| జయ జయ లలిత | తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి జయలలిత గౌరవార్థం సృష్టించబడింది | [44] |
రూపొందించిన తాళాలు
ముఖి తాళ వ్యవస్థ సంప్రదాయ ఆది తాళం లేదా చతుశ్ర జాతి త్రిపుట తాళం (I 0 0) ఆధారంగా రూపొందించబడింది. అయితే ప్రతి అంగంలోని మొదటి క్రియ లేదా ముఖి (అంటే ముఖం) ఆయా తాళం పేరుకు అనుగుణమైన గతిని కలిగి ఉంటుంది. మిగిలిన క్రియలు చతుశ్ర గతిలో ఉంటాయి. ఉదాహరణకు, పంచముఖిలో ప్రతి అంగంలోని మొదటి క్రియ ఖండ గతిలో ఉంటుంది. అందువల్ల ఈ తాళంలో మొత్తం 35 మాత్రలు ఉంటాయి (5 + 4 + 4 + 4 | 5 + 4 | 5 + 4 ||).
ఈ పద్ధతిని అనుసరించి నాలుగు తాళాలను రూపొందించవచ్చు:
| తాళం | నిర్మాణం | మాత్రలు |
|---|---|---|
| త్రిముఖి | 3 + 4 + 4 + 4 | 3 + 4 | 3 + 4 || | 29 |
| పంచముఖి | 5 + 4 + 4 + 4 | 5 + 4 | 5 + 4 || | 35 |
| సప్తముఖి | 7 + 4 + 4 + 4 | 7 + 4 | 7 + 4 || | 41 |
| నవముఖి | 9 + 4 + 4 + 4 | 9 + 4 | 9 + 4 || | 47 |
ఈ పద్ధతిని మొత్తం 35 సూలాది తాళాలకు విస్తరించవచ్చు. అయితే ప్రస్తుతం ఈ నాలుగు తాళాలు మాత్రమే ఆచరణలో ఉన్నాయి.
ఎంపిక చేసిన కూర్పులు
| కూర్పు | రాగం | రకం | దేవత/సంత | వ్యాఖ్యలు |
|---|---|---|---|---|
| ఓంకార ప్రణవ | షణ్ముఖప్రియ | వర్ణం | గణేశుడు | |
| అమ్మ ఆనంద దాయిని | గంభీరనాట | వర్ణం | ||
| ఏ నాదము | నాట | వర్ణం | ||
| చలము చేసిన | రామప్రియ | వర్ణం | ||
| ఆపాల గోపాలము | అమృతవర్షిణి | వర్ణం | ||
| నిను నేర నమ్మితి | ఖరహరప్రియ | వర్ణం | ||
| ఎంత సుదినమే | శంకరాభరణం | వర్ణం | ||
| వేసరితి నీవే | ఖమస్ | వర్ణం | ||
| సరగుణ గావము | హనుమతోడి | వర్ణం | ||
| సాకార సద్గుణ | రాగ స్వరాష్ట్రం(సౌరాష్ట్రం, చక్రవాకం, సూర్యకాంతంల కలయిక) | వర్ణం | ||
| శ్రీ సకల గణాధిప పాలయమమ్ | ఆరభి | కృతి | గణపతి, మారుతి, కృష్ణులపై మూడు పల్లవులు | |
| మహాదేవసుతమ్ | ఆరభి | కృతి | గణేశుడు | |
| గం గం గణపతిమ్ | గణపతి | కృతి | గణపతిపై-త్రి టోనల్ రాగం: స గ ప | |
| గణాధిపమ్ | నట్టై | కృతి | ||
| పిరై అనియం పెరుమాన్ | హంసధ్వని | కృతి | ||
| ఉమా సుతమ్ నమామి | సర్వశ్రీ | కృతి | గణపతిపై-త్రి టోనల్ రాగం: స మ ప | |
| మహనీయ నమసులివే | సుముఖం | కృతి | గణపతిపై-టెట్రా టోనల్ రాగం: స రి మ ని | |
| ఓంకార కారిణి | లావంగి | కృతి | దుర్గ | టెట్రా టోనల్ రాగం: స రి మ ధ |
| సిద్ధి నాయకేన | అమృతవర్షిణి | కృతి | గణేశుడు | |
| సిద్ధిం దేహి మే | సిద్ధి | కృతి | గణపతిపై-త్రి టోనల్ రాగం: స రి ధ | |
| హీర గణపతికి | సురాటి | కృతి | ||
| మహనీయ మధుర మూర్తే | మహతి | కృతి | గురువు | గురువుపై స్తుతి-టెట్రా టోనల్ రాగం: స గ ప ని |
| గురుని స్మరింపుమో | హంసవినోదిని | కృతి | గురువు | గురువుపై స్తుతి |
| వరుహ వరుహ | పంతువరాళి | కృతి | కార్తికేయుడు | |
| తునై నీయే | చారుకేశి | కృతి | ||
| నీ దయ రాధ | పూర్వికల్యాణి | కృతి | దుర్గ | |
| గతి నీవే | కల్యాణి | కృతి | ||
| శివ గంగ | నాగస్వరావళి | కృతి | ||
| మా మానిని | తోడి | కృతి | అంబిక-స్వర సాహిత్యంపై | |
| అమ్మ నినుకోరి | కామస్ | కృతి | ||
| గాన మాలించి | కల్యాణవసంతం | కృతి | ||
| సదా తవ పాద | షణ్ముఖప్రియ | కృతి | శివుడు | |
| బృహదీశ్వర | కానడ | కృతి | తంజావూర్లోని బృహదీశ్వరునిపై రచించబడింది | |
| త్రిపుర తర్ప | శివునిపై మంగళం | |||
| కమల ధలాయత | బహుదారి | కృతి | నేత్ర సౌందర్యంపై | |
| తిల్లాన | బృందావని | తిల్లాన | తెలుగు చరణం | |
| తిల్లాన | చక్రవాహం | తిల్లాన | ||
| తిల్లాన | ధ్వజావంతి | తిల్లాన | తమిళ చరణం | |
| తిల్లాన | కుంతలవరాళి | తిల్లాన | తమిళ, తెలుగు చరణం | |
| తిల్లాన | కథనకుతూహలం | తిల్లాన | ||
| తిల్లాన | గరుడధ్వని | తిల్లాన | పాణిని సూత్ర ప్రస్తావన, | |
| తిల్లాన | బేహగ్ | తిల్లాన | త్యాగరాజు | |
| తిల్లాన | రాగమాలిక | తిల్లాన | అమృతవర్షిణి, మోహనం, కన్నడ, హిందోళం | |
| తిల్లాన | రాగమాలిక | తిల్లాన | తాయ రాగమాలిక, శ్రుతి భేదం ఆధారంగా | |
| తిల్లాన | రాగమాలిక | తిల్లాన | పంచ "ప్రియ" రాగాలు, గతి భేదంతో | |
| మామవ గాన లోల | రోహిణి | కృతి | రెండు మధ్యమాలతో కూడిన రాగం | |
| గాన లోల | రాగమాలిక | కృతి | విష్ణువు | తిరుమలలోని వెంకటేశ్వరపై రచించబడింది |
| సంగీతమే | కల్యాణి | కృతి | సంగీతం గురించి | |
| నీ సాతి నీవే | చంద్రిక | కృతి | విష్ణువు | |
| శంకరాభరణ సయనుడ | శంకరాభరణం | కృతి | ||
| వేగమే | అభోగి | కృతి | ||
| హనుమ | సరసంగి | కృతి | హనుమంతుడు | |
| వందే మాతరం | రంజని | కృతి | భారత మాత | |
| గాన సుధ రస | నట్టై | కృతి | త్యాగరాజు | |
| సామ గాన | అమృతవర్షిణి | కృతి | ||
| మరగత సింహాసన | సింహేంద్ర మధ్యమం | కృతి | విష్ణువు | యాదగిరి నరసింహునిపై |
| సింహ రూప దేవ | కంభోజి | కృతి | నరసింహునిపై | |
| రాజ రాజ | శంకరాభరణం | కృతి | రాఘవేంద్ర తీర్థ | |
| చింతయామి సతతం శ్రీ ముత్తుస్వామి దీక్షితమ్ | సుచరిత్ర | కృతి | ముత్తుస్వామి దీక్షితర్ | |
| అంబమామవ | రాగమాలిక | కృతి | రాగాలు: రంజని, నిరంజని, జనరంజని | |
| బంగారు మురళి శృంగార రవళి | నీలాంబరి | కృతి | కృష్ణుడు | ఉడుపిలోని కృష్ణునిపై రచించబడింది |
| భావమే మహా భాగ్యముర | కాపి | కృతి | శ్రీ త్యాగరాజు నుంచి బాలమురళీకృష్ణ-గురు పరంపర | |
| పాహి సమీర కుమార | మందారి | కృతి | హనుమంతుడు | పంచముఖ హనుమంతుడి వర్ణన |
| వసమ | ధర్మవతి | కృతి | త్రిపుర సుందరి | లలితా దేవిపై ప్రార్థన |
ఆల్బమ్లు, పాటలు
బాలమురళీకృష్ణ కొన్ని ఆల్బమ్లు, పాటలను రచించారు, పాడారు. ఆల్బమ్లు, పాటల జాబితా కింద ఉంది
| సంవత్సరం | ఆల్బం | భాష | పాట | కో-గాయకుడు(లు) | సాహిత్యం | రెకార్డ్ లేబుల్ | మూలాలు |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1[45] | తెలుగు | మేలుకొనవే | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [46] |
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1 | తెలుగు | శ్రీ కృష్ణాయను | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [47] |
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1 | తెలుగు | బ్రహ్మము నివేర | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [48] |
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1 | తెలుగు | పాహి రామప్రభో | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [49] |
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1 | తెలుగు | నాదము వినరద | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [50] |
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1 | తెలుగు | తెలిసినందకు | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [51] |
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1 | తెలుగు | అగ్ననియే మేరుగు | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [52] |
| 2019 | కైవార అమర నారాయణామృతం-వాల్యూం 1 | తెలుగు | శ్రీ రామ నీ నామము | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [53] |
| 2019 | డివైన్ కలెక్షన్స్ ఆఫ్ శ్రీ రామ | తెలుగు | పాహి రామప్రభో పాహి రామప్రభో | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [54] |
| 2019 | డివైన్ కలెక్షన్స్ ఆఫ్ శ్రీ రామ | తెలుగు | శ్రీ రామ నీ నామము | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [55] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | చూడు చూడు అదిగో చుక్క | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [56] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | శ్రీ నారాయణ నామ | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [57] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | చూడగంటి స్వామిని | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [58] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | ఇంతగ వేడిన నేరములెంచక | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [59] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | రాముని భజన సేయవే | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [60] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | ఏమి సేతుర కృష్ణ | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [61] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | కులము విడిచినారము | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [62] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | మరవనోయమ్మ మగురు భూదాన | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [63] |
| 2019 | రాముని భజన సేయవే | తెలుగు | అరు మతములమీద | సోలో | కైవార శ్రీ యోగి నారాయణ | పిఎం ఆడియోస్ & ఎంటర్టైన్మెంట్స్ | [64] |
సినిమా కూర్పులు
బాలమురళీకృష్ణ కొన్ని సినిమాల్లో నటించారు, భారతీయ సినిమాలో కొన్ని ఎంపిక చేసిన పాటలకు తన గాత్రాన్ని అందించారు.
గాయకుడు
సినిమా పాటలు
| సంవత్సరం | సినిమా | భాష | పాట | సంగీత దర్శకుడు | కో-గాయకుడు |
|---|---|---|---|---|---|
| 1957 | సతీ సావిత్రి | తెలుగు | నారాయణతే నమో నమో | ఎస్. వి. వెంకట్రామన్ | |
| పోయేనయ్యో ఇప్పుడు | |||||
| క్షత్రియ జాతి బుట్టి | |||||
| కురుల సౌభాగ్యంబు | |||||
| కనుదమ్ముల | |||||
| అలుక వహించెన | |||||
| వివిధాయుధ | |||||
| 1959 | జయభేరి | తెలుగు | శుక్లాం బ్రహ్మ విచార సార పరమామ్ (శ్లోకం) | పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు | |
| 1962 | స్వర్ణ గౌరి | కన్నడ | నతవర గంగాధర ఉమాశంకర | ఎం. వెంకటరాజు | |
| జయ జయ నారాయణ 1 | |||||
| జయ జయ నారాయణ 2 | |||||
| 1962 | స్వర్ణ గౌరి | తెలుగు | పాలించు ప్రభువుల (పద్యం) | ఎం. వెంకటరాజు | |
| జయ జయ నారాయణ 1 | |||||
| జయ జయ నారాయణ 2 | |||||
| 1963 | నర్తనశాల | తెలుగు | సలలిత రాగ సుధరస సారం | ఎస్. దక్షిణామూర్తి | బెంగళూరు లత |
| 1964 | కర్ణ | తెలుగు | పుణ్యమే ఇదియంచు (పద్యం) | విశ్వనాథన్–రామమూర్తి & ఆర్. గోవర్ధనం | |
| కుంతియు అందరు పుత్రులు (పద్యం) | |||||
| నీవు నేను వలచితిమే | పి. సుశీల | ||||
| వరలు శాంతశూరులు (పద్యం) | |||||
| శాంతింబొందుత నీకున్ (పద్యం) | |||||
| మరణమే ఏంచి కలతపడు (పద్యం) | |||||
| నన్నే తెలుసుకో (పద్యం) | |||||
| తన ధర్మరక్తితో | |||||
| సిగ్గుచే ఏరుపెక్కే | |||||
| 1964 | మహిరావణ | తెలుగు | ప్రభావిన్చినంతనే భాస్కరు (పద్యం) | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | ఘంటసాల |
| శ్రీ ఆంజనేయం ప్రసన్నాంజనేయం (శ్లోకం) | |||||
| 1964 | రామదాసు | తెలుగు | మొగిసి జపయజ్ఞములు (పద్యం) | జి. అశ్వత్థామ & చిత్తూరు వి. నాగయ్య | |
| చోరులు కోరని నిధియై (పద్యం) | |||||
| ఏ మహనీయ తేజుడు (పద్యం) | |||||
| శ్రీ రామ మంత్రంభు (పద్యం) | |||||
| 1965 | దొరికితే దొంగలు | తెలుగు | తిరుపతివాస శ్రీవెంకటేశ | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | పి. సుశీల & బెంగళూరు లత |
| 1965 | కలై కోవిల్ | తమిళం | తంగ రథం వందదతు | విశ్వనాథన్–రామమూర్తి | పి. సుశీల |
| 1965 | పాండవ వనవాసం | తెలుగు | శ్రీ విష్ణుం జగతమ్ | ఘంటసాల | |
| 1965 | తిరువిలయాదల్ | తమిళం | ఒరు నాల్ పోతుమా | కె. వి. మహాదేవన్ | |
| 1965 | ఉయ్యాల జంపాల | తెలుగు | ఎతిలోని కేరటలు | పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు | |
| 1966 | పల్నాటి యుద్ధం | తెలుగు | శీలము గలవారి చినవడ | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | పి. సుశీల |
| రతి చేతి రచిలుక | పి. సుశీల | ||||
| 1966 | శ్రీకాకుల ఆంధ్ర మహావిష్ణు కథ | తెలుగు | వసంత గాలికి వలపులు రేగ | పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు | ఎస్. జానకి |
| 1966 | సాధు మిరాండల్ | తమిళం | అరుల్వాయే నీ అరుల్వాయే | టి. కె. రామమూర్తి | |
| 1967 | భక్త ప్రహ్లాద | తెలుగు | ఆది అనాదియు నీవే దేవ నారద సన్నుత నారాయణ | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | ఎస్. జానకి |
| సిరి సిరి లాలి చిన్నారి లాలి | ఎస్. జానకి | ||||
| వరమొసగే వనమాలి నా వంచితమ్ము నేరవేరునుగ | |||||
| 1967 | భక్త ప్రహ్లాద | తమిళం | ఆది అనాదియు నీయే దేవ నారద సన్నుత నారాయణ | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | ఎస్. జానకి |
| చిన్న చిన్న కన్నే | ఎస్. జానకి | ||||
| ఆది అనాదియుమ్ నీయే | |||||
| 1967 | గృహలక్ష్మి | తెలుగు | మధన జనక గిరిధారి | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | |
| 1967 | శివ లీలలు | తెలుగు | ఒకటైపోదమా నేదొకటైపోదమా | కె. వి. మహాదేవన్ & టి. చలపతిరావు | |
| 1968 | కొడుంగల్లూరమ్మ | మలయాళం | కొడుంగల్లూరమ్మే | కె. రాఘవన్ | |
| కావేరిపూంపట్టనతిల్ | పి. సుశీల | ||||
| 1968 | పెదరాసి పెద్దమ్మ కథ | తెలుగు | శివ మనోరంజనే వరపాణే | ఎస్. పి. కోదండపాణి | |
| 1968 | వీరాంజనేయ | తెలుగు | నవ రాగమే సాగెనులే | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | ఘంటసాల & పి. బి. శ్రీనివాస్ |
| రామ నీ నామముబయటారకమయ్య (పద్యం) | ఘంటసాల & పి. బి. శ్రీనివాస్ | ||||
| 1969 | సుబ దినం | తమిళం | పుత్తం పుధు మేని | కె. వి. మహాదేవన్ | ఘంటసాల & పి. బి. శ్రీనివాస్ |
| 1970 | కణ్ మలర్ | తమిళం | ఒధువార్ ఉన్ పెయర్ | కె. వి. మహాదేవన్ | సూలమంగళం రాజలక్ష్మి |
| అంబలత్తు నాదరాజ | ఎస్. జానకి | ||||
| 1970 | యమలోకపు గూఢచారి | తెలుగు | ఇదే జీవితం వెలుగు నీడల దీపం | వి. శివ రెడ్డి | |
| 1971 | పవిత్ర హృదయాలు | తెలుగు | కరుణామయ శారద | టి. చలపతిరావు | నూకాల చిన్న సత్యనారాయణ |
| 1971 | శ్రీ వెంకటేశ్వర వైభవం | తెలుగు | కస్తూరి తిలక | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | |
| తేర తీయరా | |||||
| 1973 | అందాల రాముడు | తెలుగు | పలుకే బంగారమాయెర అందాల రామ | కె. వి. మహాదేవన్ | మాధవపెద్ది సత్యం & జె. వి. రాఘవులు |
| శ్రీ శంకర | |||||
| 1975 | హంసగీతే | కన్నడ | ఎం. బాలమురళీకృష్ణ | ||
| 1975 | ముత్యాల ముగ్గు | తెలుగు | శ్రీరామ జయరామ సీతారామ | కె. వి. మహాదేవన్ & సజ్జాద్ హుస్సేన్ | |
| శ్రీ రాఘవం దశరథాత్మజ మాప్రమేయం | |||||
| 1975 | శ్రీ రామాంజనేయ యుద్ధం | తెలుగు | మేలుకో శ్రీరామ మేలుకో రఘురామ | కె. వి. మహాదేవన్ | పి. లీల |
| కరుణాలోల నారాయణ శ్రితజనపాల దీనవన | |||||
| క్షమమే కధ | |||||
| 1976 | ధర్మ నిర్ణయం | తెలుగు | శిరస నహి నహిరే | ఎం. జనార్ధన్ | |
| 1976 | ఇద్దరు ఇద్దరే | తెలుగు | అమలన పుష్ప సంకీర్ణం (శ్లోకం) | కె. చక్రవర్తి | |
| 1977 | కురుక్షేత్రం | తెలుగు | కుప్పించి ఏగసిన కుండలంబుల కాంతి (పద్యం) | ఎస్. రాజేశ్వరరావు | |
| 1977 | కవిక్కుయిల్ | తమిళం | చిన్న కన్నన్ అழైக்கిరాన్ | ఇళయరాజా | |
| ఆయిరం కోడి | |||||
| 1977 | ముత్యాల పల్లకి | తెలుగు | తిల్లాన | సత్యం | ఎస్. జానకి |
| 1977 | నవరత్నం | తమిళం | కురువిక్కర మచనే | కున్నక్కూడి వైద్యనాథన్ | వాణి జయరాం |
| పలుక్కు కంద స కేరుగు | వాణి జయరాం | ||||
| 1977 | పూజక్కేడుక్కత పూక్కల్ | మలయాళం | కన్నంతే కవిలిల్ నిన్ | కె. రాఘవన్ | |
| నభస్సిల్ ముకిలింతే | |||||
| సారసాక్ష పరిపాలయామాయి | |||||
| 1977 | సుప్రభాతం | తమిళం | వడ తిసైయిల్ | ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్ | వాణి జయరాం |
| 1977 | ఉయర్ంతవర్గల్ | తమిళం | రామన్ నీయే | శంకర్–గణేష్ | |
| 1978 | సతీ సావిత్రి | తెలుగు | శ్రీ కరములిే | ఘంటసాల & పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు | |
| లలితే శివసరూప్య (శ్లోకం) | |||||
| 1979 | గుప్పెడు మనసు | తెలుగు | మౌనమే నీ భాష ఓ మూగ మనస | ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్ | |
| 1979 | నూల్ వేలి | తమిళం | మౌనతిల్ విలయాడుమ్ | ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్ | |
| 1979 | శ్రీ మద్విరాట పర్వం | తెలుగు | జీవితమే కృష్ణ సంగీతము | ఎస్. దక్షిణామూర్తి | |
| ఆదవే హంసగమన | |||||
| 1981 | దైవ తిరుమణంగల్ | తమిళం | తంగం వైరం | కె. వి. మహాదేవన్, ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్ & జి. కె. వెంకటేష్ | వాణి జయరాం |
| 1982 | ఏకలవ్య | తెలుగు | ప్రథమమున | కె. వి. మహాదేవన్ | |
| సర్వ జీవుల | |||||
| యాకుందేదు | |||||
| 1982 | ఎంటే మోహంగాల్ పూవనింజు | మలయాళం | చక్కిని రాజ | వి. దక్షిణామూర్తి | ఎస్. జానకి |
| మనసున నీకై మరుతోగో... రఘువరనుమ్ | కె. జె. యేసుదాస్ & ఎస్. జానకి | ||||
| 1982 | మంత్రాలయ రాఘవేంద్ర వైభవం | తెలుగు | చుట్టము రండి కల్యాణం ఎన్నడు | చిట్టి బాబు | |
| కరుణ దీపం వెలిగెను మనిషికి | |||||
| 1982 | మేఘసందేశం | తెలుగు | పాడన వని కల్యాణిగ | రమేష్ నాయుడు | |
| 1982 | తాయ్ మూకాంబికై | తమిళం | తాయే మూగంబికాయే | ఇళయరాజా | ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్, సీర్కాజి గోవిందరాజన్ & ఎస్. జానకి |
| 1983 | ఆది శంకరాచార్య | సంస్కృతం | ఎం. బాలమురళీకృష్ణ | ||
| 1983 | కామన్ పండిగై | తమిళం | కలై నిలా ఆడినాల్ | శంకర్–గణేష్ | |
| 1983 | మృదుంగ చక్రవర్తి | తమిళం | ఇధు కేట్క తిగట్టత గానం | ఎం. ఎస్. విశ్వనాథన్ | |
| 1986 | మధ్వాచార్య | కన్నడ | ఎం. బాలమురళీకృష్ణ | ||
| 1986 | మహాశక్తి మారియమ్మన్ | తమిళం | మగరందం పాలూరం | కె. వి. మహాదేవన్ | |
| త్తయాయ్ ఇరుక్కం | |||||
| 1986 | ఇసై పాడుమ్ తేంద్రల్ | తమిళం | రఘువర నిన్ను | ఇళయరాజా | కె. జె. యేసుదాస్ & ఎస్. జానకి |
| 1986 | శ్రీ నారాయణ గురు | మలయాళం | ఉదయ కుంకుమం | జి. దేవరాజన్ | |
| మిఝిమున కొండు | |||||
| 1987 | స్వాతి తిరునాళ్ | మలయాళం | మోక్ష ముకలద | ఎం. బి. శ్రీనివాసన్ | |
| పన్నకేంద్ర సయన | కె. జె. యేసుదాస్ & నేయ్యట్టింకర వాసుదేవన్ | ||||
| జమున కినారే | |||||
| భజ భజ మనస | |||||
| ఎంతారో | |||||
| 1989 | తలైవనుక్కోర్ తలైవి | తమిళం | కెల్వి రెండు | ఎం. బాలమురళీకృష్ణ | |
| 1990 | అంకితం | తెలుగు | సంగీత గంగ తరంగలలో | యువరాజ్ | ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం |
| 1990 | ముతిన హార | కన్నడ | దేవరు హోసేద ప్రేమద దార | హంసలేఖ | కె. ఎస్. చిత్ర |
| 1991 | భారతం | మలయాళం | "రాజమతంగి" ("ధ్వని ప్రసాదం") | రవీంద్రన్ | కె. జె. యేసుదాస్ & కె. ఎస్. చిత్ర |
| 1993 | భగవద్గీత | సంస్కృతం | ఎం. బాలమురళీకృష్ణ | ||
| 1994 | ఇందు | తమిళం | నగుమో | దేవా | |
| 1997 | ప్రియమైన శ్రీవారు | తెలుగు | జాతకలు కలిసేవేళ జీవితలు ముగిసాయి | వందేమాతరం శ్రీనివాస్ | |
| 2009 | పసంగా | తమిళం | అంబలే అழగగుమ్ வீடு | జేమ్స్ వసంతన్ | శివాంగి కృష్ణకుమార్ |
| 2015 | ప్రభ | తమిళం | పూవే పేసుం పూవే | ఎస్. జె. జనని | |
టెలివిజన్ పాటలు
| సంవత్సరం | సిరీస్ | భాష | పాట | సంగీత దర్శకుడు | కో-గాయకుడు | గమనికలు |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2003 | సహన | తమిళం | "ఆత్మ ఎంద్రాలం" | రాజేశ్ వైద్య | సుధా రఘునాథన్ | ఒక ఎపిసోడ్లో క్యామియో కూడా కనిపించారు |
సంగీత దర్శకుడు
| సంవత్సరం | సినిమా | భాష | గమనికలు |
|---|---|---|---|
| 1983 | ఆది శంకరాచార్య | కన్నడ | |
| 1986 | మధ్వాచార్య | కన్నడ | |
| 1989 | తలైవనుక్కోరు తలైవి | తమిళం | |
| 1993 | భగవద్గీత | సంస్కృతం | |
| 1997 | తోడు | తెలుగు | |
పలువురి ప్రశంసలు
నరసాపురమునకు చెందిన కవికథకరత్న బిరుదాకింతుడు శ్రీ పెద్దింటి సూర్యనారాయణ దీక్షితదాస భాగవతులు, గారు మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ రచించిన "జనకరాగ కృతి మంజరి"[65] అను గ్రంథములో మంగళా శాసనములను మూడు పద్య రత్నాల ద్వారా ఆశీస్సులు తెలియ పరిచారు.
జీవితంపై పుస్తకాలు
బాలమురళీకృష్ణ సాధికారిక సంక్షిప్త జీవిత చరిత్ర అనదగ్గ పుస్తకం బందా వెంకయ్య రాసిన “మురళీమాధురి”. ఈ పుస్తకంలో బాలమురళి చిన్ననాటి సంగతులు, అతను అభిమానులకు ఆసక్తి కలిగించే ఎన్నో విషయాలు ఉన్నాయి. దీనికి నూకల చినసత్యనారాయణ ఉపోద్ఘాతం రాశాడు.[66]
ఇవి కూడా చూడండి
మూలాలు
- ↑ Subrahmanyam, Velcheti (2 ఫిబ్రవరి 2012). "Master holds in hypnotic spell". ది హిందూ. Archived from the original on 8 ఫిబ్రవరి 2012. Retrieved 18 ఫిబ్రవరి 2012.
- 1 2 "French honour for Balamuralikrishna". ది హిందూ. 3 మే 2005. Archived from the original on 6 మే 2005. Retrieved 2 నవంబర్ 2012.
{{cite news}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ "Balamuralikrishna deserves Bharat Ratna: Jayalalithaa". ది హిందూ. 26 జూలై 2005. Archived from the original on 27 జూలై 2005. Retrieved 16 నవంబర్ 2013.
{{cite news}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ Kolappan, B (22 నవంబర్ 2016). "కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు బాలమురళీకృష్ణ మృతి". ది హిందూ.
{{cite news}}: Check date values in:|date=(help) - ↑ Sai, Veejay (23 November 2016). "Balamurali Krishna: The child prodigy who broke the status quo in Carnatic music". Scroll.in (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-01-15.
- ↑ "Mangalampalli can't wait to come home". The Hindu. 1 March 2003. Archived from the original on 20 January 2005. Retrieved 2 November 2012.
- ↑ "Music for rains". The Hindu. 26 July 2012. Retrieved 24 July 2015.
- ↑ Sundaram, BM (26 October 2011). "A prodigy and a genius" (PDF). Archived from the original (PDF) on 24 July 2015. Retrieved 24 July 2015.
- 1 2 Subramaniam, Garimella (6 July 2004). "A musical colossus". The Hindu. Archived from the original on 6 June 2011. Retrieved 2 November 2012.
- ↑ DR.M.BALAMURALIKRISHNA – VIOLA (in ఇంగ్లీష్), 10 April 2007, archived from the original on 2021-12-12, retrieved 2019-08-22
- ↑ Dr.M.Balamuralikrishna (Viola, Mridangam and Kanjira) 1/2 (in ఇంగ్లీష్), archived from the original on 2013-12-30, retrieved 2019-08-22
- ↑ Dr.M.Balamuralikrishna (Viola, Mridangam and Kanjira) 2/2 (in ఇంగ్లీష్), archived from the original on 2017-12-12, retrieved 2019-08-22
- ↑ Vidwan Dr M Balamurali Krishna Viola concert (in ఇంగ్లీష్), 4 September 2017, archived from the original on 2021-12-12, retrieved 2019-08-22
- ↑ Brōvabhārama – Bahudāri – Tyāgarāja : A rare concert of Viola & Harmonium – BMK & Arunachalappa (in ఇంగ్లీష్), 24 May 2017, archived from the original on 2021-12-12, retrieved 2019-08-22
- 1 2 "కర్ణాటక గాయకుడు ఎం. బాలమురళీకృష్ణ చెన్నైలో మృతి, వెంకయ్య నాయుడు సంతాపం – ఫస్ట్పోస్ట్". ఫస్ట్పోస్ట్. 22 నవంబర్ 2016.
{{cite web}}: Check date values in:|date=(help) - ↑ "ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు ఎం. బాలమురళీకృష్ణ 86 ఏళ్ల వయస్సులో మృతి". 22 నవంబర్ 2016.
{{cite web}}: Check date values in:|date=(help) - ↑ "డా. ఎం. బాలమురళీకృష్ణ – జీవిత చరిత్ర మరియు చరిత్ర – ఆల్మ్యూజిక్". ఆల్మ్యూజిక్.
- ↑ "ఎం. బాలమురళీకృష్ణ, కర్ణాటక సంగీత స్ఫూర్తి". ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ (in ఇంగ్లీష్). 2016-11-22. Retrieved 2026-07-11.
- ↑ "బాలమురళీకృష్ణ మరణం కర్ణాటక సంగీతానికి తీరని లోటు". ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా. 22 నవంబర్ 2016. Archived from the original on 25 నవంబర్ 2016. Retrieved 24 నవంబర్ 2016.
{{cite web}}: Check date values in:|accessdate=,|date=, and|archive-date=(help) - ↑ వన్ ఇండియా వెబ్సైటులో బాల మురళీ కృష్ణపై వ్యాసం Archived 2007-06-30 at the Wayback Machine, జులై 1, 2007న సేకరించారు.
- ↑ "అనకాపల్లిలో చివరి కచేరి!". eenadu.net. అనకాపల్లి. Archived from the original on 23 November 2016. Retrieved 23 November 2016.
- ↑ ఓలేటి, శ్రీనివాస భాను. "సలలిత రాగ సుధారససారం..బాలమురళి చలనచిత్ర సంగీత ప్రస్థానం". eenadu.net. హైదరాబాదు. Archived from the original on 23 November 2016. Retrieved 23 November 2016.
- ↑ "34th National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Archived from the original (PDF) on 29 October 2013. Retrieved 7 January 2012.
- ↑ "23rd National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Retrieved 4 October 2011.
- ↑ ["Balamuralikrishna), veteran Carnatic musician, dies aged 86". The Times of India. 22 November 2016. Retrieved 22 November 2016.
{{cite news}}: Check|url=value (help) - ↑ ["M) Balamuralikrishna, Carnatic Music Legend, Dies at 86 – NDTV Movies".
{{cite web}}: Check|url=value (help) - 1 2 ["Padma Awards Directory (1954–2014)" (PDF). Ministry) of Home Affairs (India). 21 May 2014. Archived from [the original (PDF) on 15) November 2016. Retrieved 22 March 2016.
{{cite web}}: Check|archive-url=value (help); Check|url=value (help); Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ ["23rd) National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Retrieved 4 October 2011.
{{cite web}}: Check|url=value (help) - ↑ ["34th) National Film Awards" (PDF). Directorate of Film Festivals. Retrieved 7 January 2012.
{{cite web}}: Check|url=value (help) - ↑ ["State) Film Awards". Department of Information and Public Relations (Kerala). Archived from [the original on 19) November 2009. Retrieved 23 November 2016.
{{cite web}}: Check|archive-url=value (help); Check|url=value (help); Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ ["Adaminte Makan Abu adjudged best film". The Hindu. 23 May 2011. Retrieved 23) November 2016.
{{cite news}}: Check|url=value (help); Check date values in:|access-date=(help) - ↑ [(http://www.thehindu.com/entertainment/movies/tn-govt-announces-tamil-film-awards-for-six-years/article19273078.ece) "TN Govt. announces Tamil Film Awards for six years"]. The Hindu. 14 July 2017.
{{cite news}}: Check|url=value (help) - ↑ "Sangeet Natak Akademi Puraskar (Akademi Awards)". సంగీత నాటక అకాడమీ. Archived from [the original on 17) April 2010. Retrieved 23 November 2016.
{{cite web}}: Check|url=value (help); Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "Recipients of Sangita Kalanidhi". మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ. Archived from [the original on 4) March 2016. Retrieved 23 November 2016.
{{cite web}}: Check|url=value (help); Check date values in:|archive-date=(help) - 1 2 Kumar, Raj (2003). [Essays on Indian Music. Discovery) Publishing House. p. 204. ISBN 978-81-7141-719-3.
{{cite book}}: Check|url=value (help) - 1 2 ["Awardees of Sangeetha Kalasikhamani". Indian) Fine Arts Society. Retrieved 23 November 2016.
{{cite web}}: Check|url=value (help) - ↑ ["'Sangeetha Kalasarathy' conferred on Balamuralikrishna". The Hindu. 17) December 2002. Archived from the original on 25) October 2003. Retrieved 23 November 2016.
{{cite news}}: Check|archive-url=value (help); Check date values in:|date=and|archive-date=(help) - ↑ "Maestro enthralls audience". Indian) Weekender. 13 October 2009. Archived from the original on 23 నవంబర్ 2016. Retrieved 23 November 2016.
{{cite news}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ ["Award for Balamuralikrishna". The) Hindu. 21 September 2011. Retrieved 2 November 2012.
{{cite news}}: Check|url=value (help) - ↑ "Throwback to Balamuralikrishna's thillanas". Deccan Herald (in ఇంగ్లీష్). 2022-07-15. Retrieved 2023-01-23.
- 1 2 "Throwback to Balamuralikrishna's thillanas". Deccan Herald (in ఇంగ్లీష్). 2022-07-15. Retrieved 2023-01-22.
- ↑ Ayya Guruvarya - Raga Sushama - M Balamuralikrishna - Annavarau Ramaswamy - N Sumathi R Rao (in ఇంగ్లీష్), 3 July 2020, retrieved 2023-01-23
- ↑ "Remembering M Balamuralikrishna: The legend, pioneer, and human". Firstpost (in ఇంగ్లీష్). 2016-11-24. Retrieved 2023-01-23.
- ↑ "Jaya expresses grief over death of Balamurali Krishna - Times of India". The Times of India (in ఇంగ్లీష్). 23 November 2016. Retrieved 2023-01-23.
- ↑ Kaiwara Amara Nareyanamrutam-Vol 1 by M. Balamuralikrishna (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-05-13
- ↑ Melukonave (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Sri Krishnayanu (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Brahmamu Nivera (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Pahi Ramaprabho (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Naadamu Vinarada (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Telisinandaku (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Agnaniye Merugu (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Sri Rama Nee Namamu (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Pahi Ramaprabho Pahi Ramaprabho (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Sri Rama Nee Namamu Jihva (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Chudu Chudu Adigo Chukka (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Sri Nareyana Nama (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Choodaganti Swamini (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Intaga Vedina Neramulenchaka (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Ramuni Bhajana Seyave (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Emi Sethura Krishna (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Kulamu Vidichinaramu (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Maravanoyamma Maguru Bhoodana (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ Aru Matamulameeda (in ఇంగ్లీష్), retrieved 2021-08-07
- ↑ "జనకరాగ కృతి మంజరి". archive.org.
- ↑ కొడవటిగంటి, రోహిణి ప్రసాద్. "ఈమాటలో బాలమురళీకృష్ణపై వ్యాసం". eemaata.com. ఈమాట. Archived from the original on 5 నవంబర్ 2016. Retrieved 23 November 2016.
{{cite web}}: Check date values in:|archive-date=(help)
మరింత చదవడానికి
- "There's no one way to teach". The Hindu. 28 February 2006. [permanent dead link]
- Swaminathan, Chitra (4 January 2008). "He defines 'style' as tradition". The Hindu. Archived from the original on 12 May 2008.
- Khurana, Suanshu (2 September 2013). "God's Own Voice". The Financial Express. India. Archived from the original on 5 March 2016.
బయటి లింకులు
- పారుపల్లి రామకృష్ణయ్య పంతులు శిష్యపరంపర
- Wikipedia articles with BIBSYS identifiers
- Wikipedia articles with MusicBrainz identifiers
- Wikipedia articles with NLA identifiers
- Wikipedia articles with faulty authority control identifiers (SBN)
- కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసులు
- తెలుగువారిలో సంగీతకారులు
- సంగీత కళానిధి పురస్కార గ్రహీతలు
- 1930 జననాలు
- వాగ్గేయ కారులు
- తెలుగు లలిత సంగీత ప్రముఖులు
- 2016 మరణాలు
- తూర్పు గోదావరి జిల్లా సంగీత విద్వాంసులు
- తూర్పు గోదావరి జిల్లా గాయకులు
- తూర్పు గోదావరి జిల్లా సినిమా సంగీత దర్శకులు
- కళారంగంలో పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీతలు