నైరూప్య భావవ్యక్తీకరణ
| Years active | 1940ల చివరి నుండి – 1960ల ప్రారంభం వరకు |
|---|---|
| Location | అమెరికా, ముఖ్యంగా న్యూయార్క్ నగరం |
| Major figures | క్లిఫోర్డ్ స్టిల్, జాక్సన్ పొల్లాక్, విల్లెం డి కూనింగ్, అర్షిల్ గోర్కీ, మార్క్ రోత్కో, లీ క్రాస్నర్, రాబర్ట్ మదర్‌వెల్, ఫ్రాంజ్ క్లైన్, అడాల్ఫ్ గాట్లీబ్, డేవిడ్ స్మిత్, హన్స్ హాఫ్‌మన్, జోన్ మిచెల్, ఎలైన్ డి కూనింగ్ |
| Influences | ఆధునికవాదం, ఎక్స్‌ప్రెషనిజం (వాసిలీ కాండిన్‌స్కీ), సర్రియలిజం, క్యూబిజం, దాదా |
అమెరికాలో నైరూప్య భావవ్యక్తీకరణ (అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం) రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఒక ప్రత్యేక కళా ఉద్యమంగా ఆవిర్భవించి, 1950లలో ప్రధాన ఆమోదం పొందింది. ఇది మహా మాంద్యం, మెక్సికన్ మ్యూరలిస్టుల ప్రభావంతో 1930ల అమెరికన్ సామాజిక వాస్తవికత నుండి వచ్చిన మార్పు.[1][2] ఈ పదాన్ని 1946లో కళా విమర్శకుడు రాబర్ట్ కోట్స్ అమెరికన్ కళకు తొలిసారిగా అన్వయించారు. ఈ ఉద్యమానికి కేంద్రమైన న్యూయార్క్ స్కూల్‌లోని ముఖ్యులలో అర్షిల్ గోర్కీ, జాక్సన్ పొల్లాక్, ఫ్రాంజ్ క్లైన్, మార్క్ రోత్కో, నార్మన్ లూయిస్, విల్లెం డి కూనింగ్, అడాల్ఫ్ గాట్లీబ్, క్లిఫోర్డ్ స్టిల్, రాబర్ట్ మదర్‌వెల్, థియోడోరోస్ స్టామోస్, జాక్ ట్వోర్కోవ్, లీ క్రాస్నర్ తదితరులు ఉన్నారు.
ఈ ఉద్యమం చిత్రలేఖనానికే పరిమితం కాలేదు, డేవిడ్ స్మిత్, లూయిస్ నెవెల్సన్ లాంటి ప్రభావవంతమైన కోలాజిస్టులు, శిల్పులను కూడా కలుపుకుంది. అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం ఆండ్రే మాసన్, మాక్స్ ఎర్నెస్ట్ లాంటి సర్రియలిస్ట్ కళాకారుల యాదృచ్ఛిక, ఉపచేతన సృష్టి పద్ధతుల ద్వారా విశేషంగా ప్రభావితమైంది. ఈ ఉద్యమంతో సంబంధం ఉన్న కళాకారులు జర్మన్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం తీవ్రతను, ఫ్యూచరిజం, బాహాస్, సింథటిక్ క్యూబిజం వంటి యూరోపియన్ అవాంట్-గార్డ్ పాఠశాలల రాడికల్ దృశ్య పదజాలంతో మిళితం చేశారు.
అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం తిరుగుబాటుదారితనంగా, విలక్షణంగా పరిగణించబడింది, ఇది వివిధ కళా శైలులను ఆవరించి ఉంది. అంతర్జాతీయ ప్రభావాన్ని సాధించిన తొలి ప్రత్యేక అమెరికన్ ఉద్యమం ఇదే, ఇది పాశ్చాత్య కళా ప్రపంచానికి పారిస్ స్థానంలో న్యూయార్క్ నగరాన్ని కేంద్రంగా నిలిపింది. దీని అభివృద్ధిలో సమకాలీన కళా విమర్శకులు ముఖ్య పాత్ర పోషించారు. క్లెమెంట్ గ్రీన్‌బర్గ్, హెరాల్డ్ రోసెన్‌బర్గ్ వంటి విమర్శకులు తమ రచనలు, సేకరణల ద్వారా అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజంతో సంబంధం ఉన్న కళాకారుల పనిని, ముఖ్యంగా జాక్సన్ పొల్లాక్ పనిని ప్రోత్సహించారు. 1960ల ప్రారంభం నాటికి అమెరికాలో అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం సాంస్కృతిక ఆధిపత్యం తగ్గిపోయింది, వ్యక్తివాదంపై దానికున్న ప్రాధాన్యతను తిరస్కరించడం పాప్ ఆర్ట్, మినిమలిజం వంటి ఉద్యమాల అభివృద్ధికి దారితీసింది.[3]
"అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం" అనే పదాన్ని తొలిసారిగా 1919లో జర్మనీలో జర్మన్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజంకు సంబంధించి డెర్ స్టర్మ్ పత్రికలో ఉపయోగించినట్లు భావిస్తున్నారు. వాసిలీ కాండిన్‌స్కీ వేసిన చిత్రాలను వివరించడానికి ఆల్ఫ్రెడ్ బార్ 1929లో ఈ పదాన్ని ఉపయోగించారు.[4]
శైలి
[మార్చు]దీనికి ఒక ముఖ్యమైన పూర్వగామి సర్రియలిజం, ఇది యాదృచ్ఛిక, స్వయంచాలక, ఉపచేతన సృష్టిపై దృష్టి పెడుతుంది. నేలపై ఉంచిన కాన్వాస్‌పై జాక్సన్ పొల్లాక్ రంగులను చల్లడం అనే సాంకేతికతకు ఆండ్రే మాసన్, మాక్స్ ఎర్నెస్ట్, డేవిడ్ అల్ఫారో సిక్యూరోస్ పనుల్లో మూలాలు ఉన్నాయి.
ఉద్యమం పేరు జర్మన్ ఎక్స్‌ప్రెషనిస్టుల భావోద్వేగ తీవ్రత, స్వీయ-నిరాకరణను ఫ్యూచరిజం, బాహాస్, సింథటిక్ క్యూబిజం వంటి యూరోపియన్ నైరూప్య పాఠశాలల ప్రతి-రూప సౌందర్యంతో కలపడం ద్వారా ఉద్భవించింది.[5] ఆచరణలో ఈ పదం న్యూయార్క్‌లో పనిచేస్తున్న చాలా విభిన్న శైలులను కలిగి ఉన్న అనేక మంది కళాకారులకు వర్తింపజేయబడింది.
ఈ శైలి 1950లలో ప్రధాన స్రవంతి ఆమోదం ఎందుకు పొందింది అనేది చర్చనీయాంశం. అమెరికన్ సామాజిక వాస్తవికత 1930లలో ప్రధాన స్రవంతిలో ఉంది. ఇది మహా మాంద్యం ద్వారానే కాకుండా డేవిడ్ అల్ఫారో సిక్యూరోస్, డియెగో రివెరా వంటి మెక్సికన్ మ్యూరలిస్టులచే ప్రభావితమైంది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత రాజకీయ వాతావరణం ఈ చిత్రకారుల సామాజిక నిరసనలను ఎక్కువ కాలం సహించలేదు. అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం యుద్ధ కాలంలో ఉద్భవించింది, నలభైల ప్రారంభంలో న్యూయార్క్‌లోని గ్యాలరీలలో ప్రదర్శించబడటం ప్రారంభమైంది.
అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిస్ట్ పాఠశాల అమెరికా అంతటా వేగంగా విస్తరించినప్పటికీ, ఈ శైలికి కేంద్రాలు న్యూయార్క్ నగరం, కాలిఫోర్నియాలోని శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో బే ఏరియా.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతర కళా విమర్శకులు
[మార్చు]ఒకానొక తరుణంలో కాన్వాస్ ఒక అమెరికన్ చిత్రకారుడి తర్వాత మరొకరికి నటించడానికి ఒక వేదికలా కనిపించడం ప్రారంభించింది. కాన్వాస్‌పైకి వెళ్లాల్సింది చిత్రం కాదు ఒక సంఘటన.
— హెరాల్డ్ రోసెన్‌బర్గ్[6]
1940లలో కొన్ని గ్యాలరీలు మాత్రమే కాకుండా న్యూయార్క్ వాన్‌గార్డ్ పనిని అనుసరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న విమర్శకులు కూడా తక్కువ మంది ఉన్నారు. రాబర్ట్ మదర్‌వెల్, బార్నెట్ న్యూమాన్ వంటి సాహిత్య నేపథ్యం ఉన్న కొద్దిమంది కళాకారులు విమర్శకులుగా కూడా పనిచేశారు.
చరిత్ర
[మార్చు]రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం, యుద్ధానంతర కాలం
[మార్చు]
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభానికి ముందు, యుద్ధ సమయంలో ఆధునికవాద కళాకారులు, రచయితలు, కవులు, ముఖ్యమైన సేకరించేవారు, డీలర్లు ఐరోపాను వదిలి అమెరికాలో సురక్షితమైన ఆశ్రయం పొందారు.
యుద్ధానంతర కాలం ఐరోపా రాజధానులను సంక్షోభంలో పడేసింది, ఆర్థికంగా, భౌతికంగా పునర్నిర్మించడానికి, రాజకీయంగా పునఃసమీకరించడానికి ఒక ఆవశ్యకత ఏర్పడింది. అప్పటి వరకు యూరోపియన్ సంస్కృతికి కేంద్రంగా ఉన్న పారిస్‌లో కళల వాతావరణం విపత్తుగా మారింది, కళా ప్రపంచానికి కొత్త కేంద్రంగా పారిస్ స్థానంలో న్యూయార్క్ నిలిచింది. అమెరికాలో కొత్త తరం కళాకారులు ఉద్భవించడం, ప్రపంచ వేదికపై ఆధిపత్యం చెలాయించడం ప్రారంభించారు, వారిని అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిస్టులు అని పిలిచారు.
యాక్షన్ పెయింటింగ్
[మార్చు]యాక్షన్ పెయింటింగ్ అనేది 1940ల నుండి 1960ల ప్రారంభం వరకు విస్తృతంగా వ్యాపించిన శైలి, ఇది అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజంతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది.
ఈ పదాన్ని 1952లో అమెరికన్ విమర్శకుడు హెరాల్డ్ రోసెన్‌బర్గ్ కనుగొన్నారు[7]. రోసెన్‌బర్గ్ విమర్శ కాన్వాస్‌ను "నటించడానికి ఒక వేదిక"గా అభివర్ణించింది. పూర్తయిన పెయింటింగ్ అనేది వాస్తవ కళాఖండానికి భౌతిక వ్యక్తీకరణ మాత్రమేనని రోసెన్‌బర్గ్ వాదించారు.
కలర్ ఫీల్డ్
[మార్చు]క్లిఫోర్డ్ స్టిల్, బార్నెట్ న్యూమాన్, అడాల్ఫ్ గాట్లీబ్, మార్క్ రోత్కో పనిలో ప్రశాంతంగా మెరుస్తున్న రంగుల బ్లాక్‌లు అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిస్టులుగా వర్గీకరించబడ్డాయి. కలర్ ఫీల్డ్ పెయింటింగ్ మొదట్లో అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజంలో ఒక నిర్దిష్ట రకానికి, ముఖ్యంగా రోత్కో, స్టిల్, న్యూమాన్, మదర్‌వెల్, గాట్లీబ్ తదితరుల పనికి సూచించబడింది.
పరిణామాలు
[మార్చు]అబ్‌స్ట్రాక్ట్ ఎక్స్‌ప్రెషనిజం తర్వాత కలర్ ఫీల్డ్ పెయింటింగ్, లిరికల్ అబ్‌స్ట్రాక్షన్, ఫ్లక్సస్, పాప్ ఆర్ట్, మినిమలిజం, పోస్ట్‌మినిమలిజం, నియో-ఎక్స్‌ప్రెషనిజం లాంటి కళా ఉద్యమాలు పుట్టుకొచ్చాయి.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ The work of Mexican muralists would also influence the work of Jackson Pollock, a leading representative of the New York School and Abstract Expressionism.
- ↑ Paul, Authors: Stella (October 2004). "Abstract Expressionism | Essay | The Metropolitan Museum of Art | Heilbrunn Timeline of Art History". The Met's Heilbrunn Timeline of Art History (in ఇంగ్లీష్). Retrieved April 21, 2024.
- ↑ Rawlings, Kandice (August 19, 2015). "The Impact of Abstract Expressionism". Smarthistory. Originally published by Oxford Art Online. Archived from the original on 2024-04-21. Retrieved April 21, 2024.
- ↑ Hess, Barbara; "Abstract Expressionism", 2005
- ↑ Shapiro, David/Cecile (2000), "Abstract Expressionism: The politics of apolitical painting." pp. 189–190 In: Frascina, Francis (2000–1): Pollock and After: The Critical Debate. 2nd ed. London: Routledge
- ↑ Abstract Expressionism, by Barbara Hess, Taschen, 2005, back cover
- ↑ Rosenberg, Harold. "The American Action Painters". Poetry Magazines. Retrieved August 20, 2006.
గ్రంథ పట్టిక
[మార్చు]- Belgrad, Daniel. The Culture of Spontaneity. Improvisation and the Arts in Postwar America University of Chicago Press, Chicago & London, 1998. ISBN 978-966-359-305-0
- Anfam, David. Abstract Expressionism (New York & London: Thames & Hudson, 1990). ISBN 0-500-20243-5
- Craven, David, Abstract expressionism as cultural critique: dissent during the McCarthy period (Cambridge; New York: Cambridge University Press, 1999.) ISBN 0-521-43415-7
బయటి లింకులు
[మార్చు]
మూస:Abstract art మూస:Modernism
[[వర్గం:అమెరికన్ కళా ఉద్యమాలు]