的
的 (znak chiński)
[edytuj]- klucz:
- 106 白 + 3
- liczba kresek:
- 8
- warianty:
|
|
- kolejność kresek:
chiński:
- etymologia:
małopieczęciowe 
wielkopieczęciowe
- wprowadzanie znaku:
- Cangjie: 竹日心戈 (HAPI); cztery rogi: 27620
- słowniki:
- KangXi: strona 786, znak 7
- Dai Kanwa Jiten: znak 22692
- Dae Jaweon: strona 1201, znak 9
- Hanyu Da Zidian: tom 4, strona 2644, znak 16
- uwagi:
- źródła:
- wymowa:
- (1.1-4) pinyin de (de); zhuyin ㄉㄜ˙; ⓘ
- (2.1) pinyin dì (di4); zhuyin ㄉ一ˋ
- (3.1) pinyin dí (di2); zhuyin ㄉ一ˊ
- ⓘ ⓘ
- znaczenia:
partykuła
- (1.1) …formy dzierżawczej: należący do
- (1.2) …tworząca dopełniacz → odpowiada na pytanie "kogo/czego?"
- (1.3) …tworząca imiesłów lub w funkcji słowa który
- (1.4) …tworząca przymiotnik z innej części mowy
czasownik
- (2.1) w złożeniach: celować
przymiotnik
- (3.1) w złożeniach: prawdziwy
- przykłady:
- (1.1) 清洁工的工作很辛苦。(qīngjié gōng de gōngzuò hěn xīnkǔ) → Praca (należąca do) sprzątaczki jest bardzo ciężka.
- (1.1) 女孩儿最后来到她妈妈的屋子。(nǚháir zuìhòu láidào tā māmā de wūzi) → Dziewczyna w końcu trafiła do domu (należącego do) swojej matki.
- (1.2) 公差表示为直径的百分比。(gōngchāi biǎoshì wèi zhíjìng de bǎifēnbǐ) → Tolerancja wyrażona jest jako procent (kogo/czego?) średnicy.
- (1.2) 化学信号协调有机体的各个部分。(huàxué xìnhào xiétiáo yǒujītǐ de gège bùfen) → Sygnały chemiczne koordynują działanie różnych części (kogo/czego?) organizmu.
- (1.3) 你身上穿的那件泳衣好漂亮。(nǐ shēnshang chuān de nà jiàn yǒngyī hǎo piàoliang) → Kostium kąpielowy, który masz na sobie, jest taki śliczny.
- (1.3) 代词是代替名词的一种词类。(dàicí shì dàitì míngcí de yī zhǒng cílèi) → Zaimek to część mowy zastępująca rzeczownik.
- (1.4) 夏日的太阳烘烤着大地。(xiàrìde tàiyáng hōng kǎozhe dàdì) → Letnie słońce spiekło ziemię.
- (1.4) 一些常用的操作可以通过键盘上的快捷键完成。(yīxiē chángyòng de cāozuò kěyǐ tōngguò jiànpán shàng de kuàijié jiàn wánchéng) → Niektóre regularnie używane operacje można wykonać za pomocą skrótów klawiszowych.
- (2.1) zob. 目的 • 标的 • 质的
- (3.1) zob. 的确
- składnia:
- (1.1) jeśli między opisywanymi osobami panują bardzo bliskie stosunki, często pomija się 的, np. aby powiedzieć „moja mama”, należy użyć określenia 我妈妈, a nie 我的妈妈, ale już mówiąc o przyjacielu, użyje się raczej określenia 我的朋友 („mój przyjaciel”); podobnie jest ze złożeniami, które występują bardzo często lub są oczywiste, na przykład przy określaniu przynależności narodowej – Polak to 波兰人, nie zaś 波兰的人
- (1.2) kolejność słów w języku chińskim jest odwrotna niż w języku polskim, tj. dopełniacz zawsze występuje przed rzeczownikiem, do którego się odnosi, a nie po:
- (1.3) mimo, że z perspektywy języka polskiego 的 tworzy imiesłów, a więc jest swoistym przyrostkiem czasownika, w języku chińskim dodamy je po całej frazie, tj. złożeniu czasownik + rzeczownik; co więcej, cała fraza imiesłowowa znajdzie się zawsze przed rzeczownikiem, który opisuje:
- szyk w języku polskim:
- szyk w języku chińskim:
- (1.4) 的 dodaje się po innych częściach mowy, aby nadać im funkcjonalny charakter przymiotnika; co więcej, dodaje się je także często po przymiotnikach, kiedy bezpośrednio opisują one rzeczownik, na przykład:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- złożenia:
- wyrazy pokrewne:
- przym. 别的 • 亲爱的
- partyk. 真的 • 似的 • 是的 • 的话
- zaim. 有的 • 我的 • 我们的 • 咱的 • 咱们的 • 你的 • 你们的 • 您的 • 您们的 • 他的 • 她的 • 它的 • 他们的 • 她们的 • 它们的
- etymologia:
- chiń. 日 + 勺 → słońce + chochla
- obecność słońca wiąże się z pierwotnym, starożytnym znaczeniem znaku - jasny, przejrzysty, klarowny - czytanym dí bądź dí; znaczenie to z czasem wyparły dwie równoległe interpretacje - prawdziwy oraz cel na tarczy, które obecnie zachowały się jedynie w złożeniach
- użycie 的 jako partykuły, w obecnie popularniejszym czytaniu de, wyparło natomiast wcześniej używane 底, najprawdopodobniej jeszcze w X w.
- uwagi:
- (1.1-4) ponieważ 的 jest identycznie brzmiące jak dwie inne partykuły o zbliżonym zastosowaniu, „literując” ten znak należy powiedzieć 白勺的 (báisháode), w przeciwieństwie do 得 (双人得 = shuāngréndé) oraz 地 (土也地 = tǔyěde)
- HSK: 1
- 的 spotyka się także w transliteracjach nazw własnych jako sylabę di/ti lub spółgłoskę d/t, np.:
- źródła: