Socjalizm autorytarny
Socjalizm autorytarny – system polityczny i nurt ideologiczny łączący postulaty socjalizmu z niedemokratycznym modelem rządów[1]. Odrzuca on pluralizm polityczny na rzecz silnej, scentralizowanej władzy państwowej.
Teoria i odmiany socjalizmu autorytarnego
[edytuj | edytuj kod]Teoretyk Hal Draper określał ten kierunek mianem „socjalizmu z góry”. Wskazywał, że w tym modelu wąska elita lub biurokracja narzuca społeczeństwu ustrój odgórnie, co stoi w całkowitej sprzeczności z demokratycznym i emancypacyjnym „socjalizmem z dołu”[2].
Zupełnie inną, skrajnie konserwatywną odmianą był tzw. socjalizm pruski sformułowany przez Oswalda Spenglera. Ta antydemokratyczna koncepcja radykalnie odrzucała marksizm. Spengler utożsamiał autorytarny socjalizm z pruskim militaryzmem, hierarchią, surową dyscypliną i bezwzględnym podporządkowaniem jednostki autorytetowi państwa[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Internet Archive, Authoritarian politics in modern society : the dynamics of established one-party systems, New York : Basic Books, 1970, ISBN 978-0-465-00569-7.
- ↑ Draper: The Two Souls of Socialism [online], www.anu.edu.au [dostęp 2026-03-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-01-20].
- ↑ Piotr Sosiński, Autorytarny pruski socjalizm Oswalda Spenglera [online], 2003 [dostęp 2026-03-15].