Jump to content

Միանգամյա օգտագործման ապրանք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ձվի մեկանգամյա օգտագործման տուփեր՝ պատրաստված ձևավորված թղթազանգվածից (մակուլատուրայից)։

Միանգամյա օգտագործման (նաև կոչվում է միանգամյա օգտագործման ապրանք), միանգամյա օգտագործման համար նախատեսված ապրանք, որից հետո այն վերամշակվում է կամ դեն է նետվում որպես կոշտ թափոն: Տերմինը երբեմն օգտագործվում է նաև այնպիսի ապրանքների համար, որոնք կարող են ծառայել մի քանի ամիս (օրինակ՝ օդի մեկանգամյա օգտագործման զտիչները)՝ դրանք տարբերելու նմանատիպ ապրանքներից, որոնք ունեն անժամկետ գործածություն (օրինակ՝ լվացվող օդի զտիչները): «Մեկանգամյա օգտագործման ապրանքներ» հասկացությունը չպետք է շփոթել «ծախսվող նյութեր»տերմինի հետ, որը լայնորեն կիրառվում է մեխանիկայի ոլորտում: Օրինակ՝ զոդողները զոդման էլեկտրոդները, ծայրակալները, վարդակները, գազը և այլն համարում են «ծախսվող նյութեր», քանի որ դրանք ծառայում են միայն որոշակի ժամանակ՝ մինչև փոխարինման անհրաժեշտությունը: Ծախսվող նյութերն անհրաժեշտ են որևէ գործընթացի իրականացման համար (ինչպես թանաքը՝ տպագրության կամ էլեկտրոդները՝ զոդման համար), մինչդեռ մեկանգամյա օգտագործման ապրանքներն այն իրերն են, որոնք կարող են դեն նետվել վնասվելուց կամ այլևս պիտանի չլինելուց հետո

Նյութեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Աղբով լի աղբավայր

Միանգամյա օգտագործման արտադրանքը ամենից հաճախ պատրաստվում է թղթից, պլաստիկից, բամբակից կամ պոլիստիրոլից: Կոմպոզիտային նյութերից պատրաստված արտադրանքները, ինչպիսիք են լամինացված շերտերը, դժվար է վերամշակել, և դրանք հիմնականում հեռացվում (դեն են նետվում) օգտագործման ավարտից հետո: Դրանք սովորաբար տեղափոխվում են աղբավայրեր, քանի որ դա ամենաէժան տարբերակն է: Սակայն 2004 թվականին Եվրոպական միությունն ընդունել է օրենք, որն արգելել է նման թափոնների հեռացումը աղբավայրերում[1]։

Միանգամյա օգտագործման պլաստիկներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սինթետիկ պլաստիկե արտադրանքը ժողովրդականություն ձեռք է բերել քսաներորդ դարի առաջին կեսին և սկզբում շուկայում ներկայացվել է որպես ավելի լավ, թեթև, բայց դիմացկուն նյութ՝ համեմատած առկա նյութերի, ինչպիսիք են ապակին և մետաղը, համեմատած: Այնուամենայնիվ, պլաստիկե արդյունաբերությունը փոխել է իր ուղերձն ու ռազմավարությունը 1950-ականներին: Եկամուտը մեծացնելու համար պլաստիկե արդյունաբերությունը անցավ էժան և սպառվող պլաստիկե արտադրության, ինչը նշեց պլաստմասսայի արդյունաբերության ամսագրի խմբագիր Լլոյդ Ստաուֆերը 1956 թվականի պլաստմասսայի համաժողովում, երբ ասաց. «Պլաստմասսայի ապագան աղբամանում է»[2]։ Պլաստմասսայի արդյունաբերությունը, տարիների հաջող մարքեթինգային արշավի միջոցով, հաստատել է միանգամյա օգտագործման պլաստիկե արտադրանքի նորմը՝ նախկին վերաօգտագործելիության նորմայի փոխարեն: 1963 թվականին Ստաուֆերը մեկնաբանել է. «Եկել է այն երջանիկ օրը, երբ ոչ ոք այլևս պլաստիկե փաթեթավորումը չափազանց լավ չի համարում դեն նետելու համար»[2]։

Բազմաթիվ կառավարություններ ընդլայնում են իրենց ջանքերը՝ աստիճանաբար հրաժարվելու մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ արտադրանքներից ու փաթեթավորումից և պլաստիկ փաթեթավորման թափոնները էկոլոգիապես անվտանգ եղանակով կառավարելու համար[3]։

2015 թվականին Եվրամիությունը (ԵՄ) ընդունել է մի հրահանգ, որը պահանջում էր մեկ անձի հաշվով միանգամյա օգտագործման պլաստիկե տոպրակների սպառումը կրճատել մինչև 90 մինչև 2019 թվականը և մինչև 40 մինչև 2025 թվականը[4]։ 2019 թվականի ապրիլին ԵՄ-ն ընդունել է ևս մեկ հրահանգ, որով 2021 թվականի սկզբից արգելվում են միանգամյա օգտագործման պլաստիկե գրեթե բոլոր տեսակները, բացառությամբ շշերի[5][6]։

Մեծ Բրիտանիայում, Մեծ Բրիտանիայի ֆինանսների նախարարության 2018 թվականի միանգամյա օգտագործման պլաստիկ թափոնների հարկման վերաբերյալ խորհրդակցության ժամանակ նշվել է, որ միանգամյա օգտագործման պլաստիկի արտադրության գործընթացը սկսվում է բնականորեն առաջացող նյութերի պոլիմերների վերածումից, որոնք տարբերվում են մեկ կամ մի քանի անգամ վերամշակվելու իրենց կարողությամբ, ինչը նշանակում է, որ որոշ պոլիմերներ կարող են վերամշակվել և վերօգտագործվել միայն մեկ անգամ, իսկ մյուսները ներկայումս չեն կարող վերամշակվել տնտեսապես շահավետ եղանակով և, հետևաբար, նախատեսված են միայն միանգամյա օգտագործման համար[7]։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 1-ից Անգլիայում արգելվել է մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ սպասքի, փուչիկների ձողիկների, ինչպես նաև պոլիստիրոլից պատրաստված բաժակների և սննդի տարաների վաճառքը։ Սա հաջորդեց 2023 թվականի հունվարին հրապարակված հայտարարությանը, որը վերաբերում էր «մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ ամենաշատ աղտոտող իրերին»։ Միևնույն ժամանակ, սահմանափակումներ են մտցվել մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ ափսեների, սկուտեղների և թասերի մատակարարման հարցում։

ԵՄ միանգամյա օգտագործման պլաստիկի մասին հրահանգը (SUPD, ԵՄ 2019/904 հրահանգ) ԵՄ անդամ պետություններում ուժի մեջ է մտել 2021 թվականի հուլիսի 3-ին։

2021 թվականին Ավստրալիայի Մինդրու հիմնադրամը հրապարակել է «Պլաստիկ թափոնների արտադրողների ինդեքս» անվամբ զեկույց, որը եզրակացրել է, որ աշխարհի միանգամյա օգտագործման պլաստիկ թափոնների կեսը արտադրվում է ընդամենը 20 ընկերություն[8][9]։ Չինաստանը միանգամյա օգտագործման պլաստիկի ամենամեծ սպառողն է[10]։

Միանգամյա օգտագործման ապրանքների օրինակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոհանոցային և ճաշասենյակային ապրանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Միանգամյա օգտագործման պատառաքաղներ։

Փաթեթավորում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փաթեթավորումները սովորաբար նախատեսված են մեկանգամյա օգտագործման համար Թափոնների հիերարխիան պահանջում է նյութերի նվազագույնի հասցնել: Թեև շատ փաթեթավորումներ և նյութեր պիտանի են վերամշակման համար, վերամշակման իրական տոկոսը շատ տարածաշրջաններում համեմատաբար ցածր է։ Օրինակ՝ Չիլիում պլաստիկի միայն 1%-ն է վերամշակվում[17]։ Փաթեթավորման վերաօգտագործումն ու վերանպատակավորումը ավելանում են, սակայն, ի վերջո, տարաները ենթարկվում են վերամշակման, կոմպոստացման, այրման կամ հեռացվում են աղբավայրերում։

Կան տարաների բազմաթիվ ձևեր, ինչպիսիք են տուփերը, շշերը, անոթները, պայուսակները և այլն: Օգտագործվող նյութերից են թուղթը, պլաստմասսան, մետաղները, գործվածքները, կոմպոզիտները և այլն:

Մի շարք երկրներ ընդունել են օրենսդրություն՝ ապահովելու տնային տնտեսություններից հավաքված պլաստիկ փաթեթավորման թափոնների տեսակավորումը, վերամշակումը, բաղադրումը և վերաօգտագործումը կամ վերամշակումը: Շատ երկրներում գործում են նաև մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ սննդի փաթեթավորման արգելքներ[18]։

Սննդի արդյունաբերության միանգամյա օգտագործման պարագաներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Միանգամյա օգտագործման փայտիկներ։

2002 թվականին Թայվանը սկսել է միջոցներ ձեռնարկել հաստատություններում և բիզնեսներում միանգամյա օգտագործման սպասքի օգտագործումը կրճատելու, ինչպես նաև պլաստիկե տոպրակների օգտագործումը կրճատելու համար: 17.7 միլիոն բնակչություն ունեցող երկիրը տարեկան արտադրել է 59,000 տոննա միանգամյա օգտագործման սպասքի թափոններ և 105,000 տոննա պլաստիկե տոպրակների թափոններ, և այդ ժամանակվանից ի վեր ձեռնարկվել են ավելի ու ավելի շատ միջոցառումներ՝ թափոնների քանակը կրճատելու համար[19]։ 2013 թվականին Թայվանի շրջակա միջավայրի պաշտպանության վարչությունը (EPA) ամբողջությամբ արգելել է միանգամյա օգտագործման սպասքի օգտագործումը երկրի 968 դպրոցներում, պետական գործակալություններում և հիվանդանոցներում: Ակնկալվում է, որ արգելքը տարեկան կվերացնի 2,600 մետրիկ տոննա թափոն:

Գերմանիայում, Ավստրիայում և Շվեյցարիայում ընդունվել են օրենքներ, որոնք արգելում են միանգամյա օգտագործման սննդի և խմիչքի տարաների օգտագործումը մեծածավալ միջոցառումների ժամանակ։ Նման արգելք գործում է Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում 1991 թվականից ի վեր և վերաբերում է քաղաքային բոլոր օբյեկտներին և միջոցառումներին: Սա ներառում է բոլոր չափերի միջոցառումները, այդ թվում՝ շատ մեծերը (Սուրբծննդյան շուկա, Auer-Dult Faire, Օկտոբերֆեստ և Մյունխենի մարաթոն):Մի քանի հարյուր հոգանոց փոքր միջոցառումների համար քաղաքը կազմակերպել է սպասքի և աման լվացող սարքավորումների վարձակալության կորպորատիվ առաջարկ: Մասնավորապես այս կարգավորման շնորհիվ Մյունխենին հաջողվեց կրճատել Օկտոբերֆեստի ժամանակ (որն այցելում են տասնյակ հազարավոր մարդիկ) առաջացող թափոնների քանակը՝ 1990 թվականի 11,000 տոննայից 1999 թվականին հասցնելով 550 տոննայի[20]։

Չինաստանը տարեկան արտադրում է մոտ 57 միլիարդ զույգ մեկանգամյա օգտագործման փայտիկներ, որոնց կեսն արտահանվում է։ Դրանց մոտ 45%-ը պատրաստվում է ծառերից՝ մոտ 3,8 միլիոն հատ, հիմնականում՝ բարդուց, կեչուց և եղևնուց, իսկ մնացած մասը պատրաստվում է բամբուկից։ Ճապոնիան տարեկան օգտագործում է մոտ 24 միլիարդ զույգ նմանատիպ մեկանգամյա իրեր, իսկ համաշխարհային մակարդակով մոտ 80 միլիարդ զույգ դեն է նետվում շուրջ 1,4 միլիարդ մարդու կողմից։ Ռեստորաններում բազմակի օգտագործման փայտիկների ծառայության ժամկետը կազմում է 130 ճաշ։ Ճապոնիայում, որտեղ մեկանգամյա օգտագործման փայտիկներն արժեն մոտ 2 ցենտ, իսկ բազմակի օգտագործմանները սովորաբար 1,17 դոլար, բազմակի օգտագործման տարբերակն ավելի շահավետ է դառնում 2,60 դոլարի շեմը հաղթահարելուց հետո։ Մի շարք երկրներում այս թափոնները նվազեցնելու նպատակով իրականացվող արշավները սկսում են որոշակի արդյունք տալ[21][22]։

Իսրայելը համարվում է միանգամյա օգտագործման սննդի տարաների և ճաշի սպասքի աշխարհի ամենամեծ օգտագործողը։ Ամեն ամիս օգտագործվում, արտադրվում և դեն է նետվում 250 միլիոն պլաստիկե բաժակ և ավելի քան 12 միլիոն թղթե բաժակ[23]։ Իսրայելում չկան օրենքներ միանգամյա օգտագործման սննդի տարաների արտադրության կամ ներմուծման վերաբերյալ[23]։

Միանգամյա օգտագործման կուլհար կավե աման դահիով։

Կուլհարը Հարավային Ասիայի ավանդական, բռնակազուրկ կավե բաժակ է, որը սովորաբար չի ներկվում և չի ապակեպատվում, և նախատեսված է միանգամյա օգտագործման համար[24]։ Քանի որ քուլհարները պատրաստվում են վառարանում թրծելով և գրեթե երբեք չեն վերօգտագործվում, դրանք բնույթով ստերիլ և հիգիենիկ են[25][26]։ Հնդկաստանի ենթամայրցամաքի շուկաներում և սննդի տաղավարներում ավանդաբար տաք ըմպելիքները, ինչպիսին է թեյը, մատուցվել են կուլհարներում, որոնք ըմպելիքին հաղորդել են «հողային բույր», որը հաճախ համարվել է գրավիչ[27]։ Կուլհարներում մատուցվում են նաև յոգուրտ, շաքարով տաք կաթ, ինչպես նաև որոշ տարածաշրջանային աղանդերներ, ինչպիսին է կուլֆին (ավանդական պաղպաղակ)[28]։ Կուլհարները աստիճանաբար զիջել են պոլիստիրոլային և պատված թղթե բաժակներին, քանի որ վերջիններս ավելի թեթև են մեծ քանակությամբ տեղափոխելու համար և ավելի էժան են⁠[29]⁠[30]։

Բժշկական և հիգիենիկ ապրանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Միանգամյա օգտագործման սափրվելու ածելի։
Միանգամյա օգտագործման ատամի խոզանակ։

Բժշկական և վիրաբուժական սարքավորումների արտադրողները ամբողջ աշխարհում արտադրում են բազմաթիվ իրեր, որոնք նախատեսված են միայն մեկ օգտագործման համար[31]։ Հիմնական պատճառը վարակի վերահսկողությունն է. երբ իրը օգտագործվում է միայն մեկ անգամ, այն չի կարող վարակիչ նյութեր փոխանցել հաջորդ հիվանդներին[32]։ Ցանկացած տեսակի բժշկական սարքի արտադրողները պարտավոր են հետևել բազմաթիվ ստանդարտների և կանոնակարգերի: ISO 15223: Medical Devices և EN 980 ստանդարտները նշում են, որ միանգամյա օգտագործման գործիքները կամ սարքերը իրենց փաթեթավորման վրա պետք է պիտակավորվեն որպես այդպիսին՝ համընդհանուր ճանաչված խորհրդանիշով՝ «չկրկնակի օգտագործել», «միանգամյա օգտագործման» կամ «միայն մեկ անգամ օգտագործել» նշանակելու համար: Այս խորհրդանիշը 2 թիվն է, որը գտնվում է 45°-անոց գծով շրջանագծի մեջ:

Միանգամյա օգտագործման բժշկական և հիգիենիկ պարագաների օրինակներն են՝

Էլեկտրոնիկա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Միանգամյա օգտագործման մարտկոցներ։
  • Չլիցքավորվող մարտկոցները համարվում են վտանգավոր թափոններ և պետք է հեռացվեն միայն որպես այդպիսին[47]
  • Միանգամյա օգտագործման թանաքային փամփուշտներ
  • Միանգամյա օգտագործման տեսախցիկներ[48]
  • Միանգամյա օգտագործման էլեկտրոնային ծխախոտի սարքեր, պարույրներ, փամփուշտներ, տարաներ/պոդուսներ

Պաշտպանություն և իրավապահ մարմիններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Պլաստիկե թևնոցներ
  • Զինամթերք
  • Բարիկադային ժապավեն

Այլ սպառողական ապրանքներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Միանգամյա օգտագործման գնդիկավոր գրիչներ։

Տես նաև

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «Carbon fiber: Life Beyond the Landfill». www.compositesworld.com (անգլերեն). 2007 թ․ մայիս. Վերցված է 2021-10-02-ին.
  2. 1 2 «Creating a throw-away culture: How companies ingrained plastics in modern life». NPR (անգլերեն). Վերցված է 2025-05-18-ին.
  3. ↑ «How French laws on plastic packaging are changing an industry». RFI (անգլերեն). 2024-11-16. Վերցված է 2025-05-18-ին.
  4. ↑ Barbière, Cécile (2015 թ․ ապրիլի 29). «EU to halve plastic bag use by 2019». Euroactive. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 23-ին.
  5. ↑ Matthews, Lyndsey (2019 թ․ ապրիլի 16). «Single-Use Plastics Will Be Banned in Europe by 2021». Afar. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 23-ին.
  6. ↑ EUR-Lex, Directive (EU) 2019/904 of the European Parliament and of the Council of 5 June 2019 on the reduction of the impact of certain plastic products on the environment, accessed 8 August 2021
  7. ↑ H M Treasury, Tackling the plastic problem : Using the tax system or charges to address single-use plastic waste, published March 2018, accessed 5 December 2023
  8. ↑ «Half of single-use plastic waste produced by just 20 companies». CNN. Reuters. 2021 թ․ մայիսի 18. Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-18-ին. Վերցված է 2021-05-19-ին.
  9. ↑ Rylander, Ylva; Gardner, Toby (2021 թ․ մայիսի 20). «20 companies responsible for most single-use plastic waste». SEI (բրիտանական անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2021-05-21-ին. Վերցված է 2021-10-13-ին.
  10. ↑ «The Macroproblem of Microplastics» (անգլերեն). Ohio River Valley Institute. 2020 թ․ օգոստոսի 3. «China, the world's biggest consumer of single-use plastics.»
  11. ↑ Prairie Farmer. Prairie Farmer Publishing Company. 1982. էջ 44. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  12. ↑ NPCS Board of Consultants & Engineers (2014). Disposable Products Manufacturing Handbook. Niir Project. էջ 1. ISBN 978-93-81039-32-8. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 9-ին.
  13. ↑ Hill, M.K. (2010). Understanding Environmental Pollution. Cambridge University Press. էջ 519. ISBN 978-1-139-48640-8.
  14. ↑ McEachern, D. (2008). Big Green Purse: Use Your Spending Power to Create a Cleaner, Greener World. Penguin Publishing Group. էջ pt149. ISBN 978-1-4406-3009-5. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  15. ↑ Vasile, C.; Zaikov, G.E. (2009). Environmentally Degradable Materials Based on Multicomponent Polymeric Systems. Taylor & Francis. էջ 630. ISBN 978-90-04-16410-9.
  16. ↑ «Disposable table cloth: Patent US5084321». Google Books. 2017 թ․ փետրվարի 23. Վերցված է 2017 թ․ մարտի 9-ին.
  17. ↑ «The 5 worst countries for plastic recycling». Plastic Expert. 2019-11-27. Վերցված է 2021-09-26-ին.
  18. ↑ Environment, U. N. (2021-10-21). «Drowning in Plastics – Marine Litter and Plastic Waste Vital Graphics». UNEP - UN Environment Programme (անգլերեն). Վերցված է 2022-03-21-ին.
  19. ↑ Env. Research Foundation (undated). Taiwan's Plastics Ban Արխիվացված 2020-08-07 Wayback Machine.
  20. ↑ Pre-Waste EU. (undated). Ban on disposable food and drink containers at events in Munich, Germany (Pre-waste factsheet 99) Արխիվացված 2014-09-08 Wayback Machine
  21. ↑ New York Times. Reus Oct. 24, 2011. Disposable Chopsticks Strip Asian Forests. By Rachel Nuwer.
  22. ↑ Ecopedia. 2013. How Wooden Chopsticks Are Killing Nature Արխիվացված 2020-07-15 Wayback Machine. By Alastair Shaw.
  23. 1 2 ליבסקר, ארי (2018-06-23). «מדינת חד"פ: כך התמכרה ישראל לכלי פלסטיק חד-פעמיים». כלכליסט - www.calcalist.co.il. Վերցված է 2021-04-10-ին.
  24. ↑ Jasleen Dhamija (1970), Indian folk arts and crafts, National Book Trust, India, 1992, «The simple clay kulhar, which is made in thousands as an inexpensive container for curd, sweets, tea or water, and after being used only once is thrown away, has the same form as those excavated at the Indus Valley or ...»
  25. ↑ Nigel B. Hankin (1997). Hanklyn-janklin: a stranger's rumble-tumble guide to some words, customs, and quiddities, Indian and Indo-British. Banyan Books. ISBN 9788186558065. «For the fussy, on request, the beverage will usually be served in a hand- less, unglazed, disposable earthenware pot, the kulhar, straight from the kiln ...»
  26. ↑ Nigel B. Hankin (1997). Hanklyn-janklin: a stranger's rumble-tumble guide to some words, customs, and quiddities, Indian and Indo-British. Banyan Books. ISBN 9788186558065. «For the fussy, on request, the beverage will usually be served in a hand- less, unglazed, disposable earthenware pot, the kulhar, straight from the kiln ...»
  27. ↑ «Storm In A Kulhar». Outlook India. 2004 թ․ օգոստոսի 2. Արխիվացված է օրիգինալից 2013-05-09-ին. Վերցված է 2026-03-05-ին. «For those romantic souls who've regretted the loss of that earthy aroma and its replacement by the smell of plastic and detergent, railway minister Laloo Prasad Yadav is bringing back the bygone era ... kilns that use not only cowdung but also coal and wood.»
  28. ↑ «Cakes and Desserts». bittersweetnyc.com. Bittersweet NYC. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2010 թ․ սեպտեմբերի 4-ին. «Kulfi (Indian Ice Cream) ... in India is traditionally served in Kulhars, unbaked terracotta ...»
  29. ↑ Sonu Jain (2004 թ․ հուլիսի 6), «Why Laloo's kulhad isn't as green as he makes it out to be», Indian Express, «Contrary to common perception, the red kulhad takes nearly a decade to return to its natural form ... "The water in the clay disappears and the salts melt into a glassy state and bind together making the clay stronger," said D Chakravorty, ceramic engineer at CGCRI. It takes a while before this salt, exposed to vagaries of nature, decomposes ...»
  30. ↑ Venkatesh Dutta (2010 թ․ սեպտեմբերի 4). «कुल्हड़ में चाय और लस्सी नहीं चली लालू की रेल में (Kulhars for tea and lassi are a flop on Laloo's Railway)». Live Hindustan. Արխիվացված է օրիգինալից 2015-07-05-ին. Վերցված է 2026-03-05-ին. «वेंडरों को यह महंगा सौदा पड़ा, क्योंकि कुल्हड़ पॉलिथीन के कप से महंगा पड़ रहा था। कुल्हड़ का वजन भी ज्यादा होता है। नतीजा यह हुआ कि फिर पॉलिथीन की कप में चाय बिकने लगी (Vendors found this an expensive deal because kulhars are more expensive than plastic cups. Kulhars also weigh more. The result was that tea began selling again in plastic cups.»
  31. ↑ Engineers, N.B.C. (2014). Handbook on Medical and Surgical Disposable Products. Niir Project. էջ 3. ISBN 978-93-81039-28-1. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  32. ↑ Proctor, D.B.; Adams, A.P. (2013). Kinn's The Medical Assistant - E-Book: An Applied Learning Approach. Elsevier Health Sciences. էջ 516. ISBN 978-0-323-18781-7. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  33. ↑ Rice, J. (2002). Medications and Mathematics for the Nurse. Delmar Thomson Learning. էջ 148. ISBN 978-0-7668-3080-6. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  34. ↑ Chissick, S.S.; Derricott, R. (1981). Occupational health and safety management. Properties of materials, safety and environmental factors. J. Wiley. էջ 434. ISBN 978-0-471-27646-3. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  35. ↑ Loux, R. (2008). Easy Green Living: The Ultimate Guide to Simple, Eco-Friendly Choices for You and Your Home. Rodale Books. էջ 136. ISBN 978-1-59486-792-7. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  36. ↑ Rosdahl, C.B.; Kowalski, M.T. (2008). Textbook of Basic Nursing. Lippincott's practical nursing. Lippincott Williams & Wilkins. էջ 654. ISBN 978-0-7817-6521-3. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  37. ↑ Lussi, A. (2006). Dental Erosion: From Diagnosis to Therapy. Monographs in oral science. Karger. էջ 113. ISBN 978-3-8055-8097-7. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  38. ↑ Blatt, H. (2011). America's Environmental Report Card: Are We Making the Grade?. MIT Press. էջ 86. ISBN 978-0-262-51591-7. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  39. ↑ Farage, M.A.; Miller, K.W.; Maibach, H.I. (2009). Textbook of Aging Skin. Springer Berlin Heidelberg. էջ 861. ISBN 978-3-540-89655-5. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  40. ↑ Eisenberg, A.; Murkoff, H.; Hathaway, S. (2009). What to Expect the Toddler Years. Workman Publishing Company, Incorporated. էջ 544. ISBN 978-0-7611-5100-5. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  41. ↑ Thomas, R.J. (1995). New Product Success Stories: Lessons from Leading Innovators. New directions in business. Wiley. էջ 255. ISBN 978-0-471-01320-4. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  42. ↑ Gallant, A.; Gillott, K.; Howard, J. (1993). Principles and Techniques for the Beauty Specialist. Nelson Thornes Limited. էջ 267. ISBN 978-0-7487-1550-3. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  43. ↑ Husain, A.M.; Sinha, S.R. (2017). Continuous EEG Monitoring: Principles and Practice. Springer International Publishing. էջ 600. ISBN 978-3-319-31230-9. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  44. ↑ Dougherty, L.; Lister, S. (2011). The Royal Marsden Hospital Manual of Clinical Nursing Procedures. Royal Marsden Manual Series. Wiley. էջ 99. ISBN 978-1-4443-4387-8. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  45. ↑ Hom, M.M.; Bruce, A.S. (2006). Manual of Contact Lens Prescribing and Fitting. Butterworth-Heinemann. էջ 310. ISBN 978-0-7506-7517-8. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  46. ↑ LensPure, Are Reusable Contact Lenses As Safe As Disposable Contacts?, accessed 21 October 2023
  47. ↑ Wellington, T. (2009). The Mom's Guide to Growing Your Family Green: Saving the Earth Begins at Home. St. Martin's Press. էջ 79. ISBN 978-1-4299-6463-0. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  48. ↑ Warren, L. (2005). Encyclopedia of Twentieth-Century Photography, 3-Volume Set. Taylor & Francis. էջ 220. ISBN 978-1-135-20543-0. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  49. ↑ Casey, W. (2009). Firsts: Origins of Everyday Things That Changed the World. DK Publishing. էջ 89. ISBN 978-1-101-15900-2. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
  50. ↑ Wherry, T.L. (2008). Intellectual Property: Everything the Digital-age Librarian Needs to Know. American Library Association. էջ 20. ISBN 978-0-8389-0948-5. Վերցված է 2017 թ․ հունիսի 8-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Միանգամյա_օգտագործման_ապրանք&oldid=10959436» էջից