دوحاکمیتی

دو حاکمیتی یا دوفرمانروایی، شکل حکومت یا سیستم سیاسی است که در آن دو فرد به صورت هم‌زمان و هم‌رتبه بر یک واحد سیاسی حکومت می‌کنند و هر دو در مقام رهبری، قدرت قانونی یا عملی دارند. این وضعیت می‌تواند در قالب‌های گوناگون رخ دهد، از جمله در برخی نظام‌های پادشاهی و جمهوری، یا در مقام‌های مشترک در یک ساختار اجرایی. دوحاکمیتی با هم‌پادشاهی تفاوت دارد، زیرا هم‌پادشاهی معمولاً به هم‌زمانی موقت در یک پادشاهی اشاره دارد، در حالی که دوحاکمیتی می‌تواند هر شکل حکومتی با دو رهبر هم‌رتبه را دربرگیرد.

پادشاهان ویزیگوت

کاربرد و تعریف

در کاربرد عمومی، دوحاکمیتی به حکومتی گفته می‌شود که قدرت در آن میان دو رهبر یا دو مرجع هم‌زمان تقسیم شده است. در برخی متون، از دوحاکمیتی برای توصیف سازوکارهای خاصی مانند تقسیم اختیارات میان دو سطح یا دو بخش اجرایی نیز استفاده می‌شود.

نمونه‌های معاصر

آندورا

آندورا یک شاهزاده‌نشین هم‌حکومتی است و دو هم‌شاهزادهٔ آن به صورت مشترک رئیس کشور محسوب می‌شوند: رئیس‌جمهور فرانسه و اسقف اورخل.

اسواتینی

در اسواتینی، مقام‌های سنتی و قانون اساسی، پادشاه (نگوِن‌یاما) و ملکه‌مادر (ندلوووکاتی) را به عنوان دو کانون رهبری در نظام پادشاهی معرفی می‌کند؛ با این حال در عمل، نقش اجرایی و اداری عمدتاً در دست پادشاه است و نقش ملکهٔ مادر بیشتر جنبهٔ آیینی و نمادین دارد و در برخی وضعیت‌ها می‌تواند نقش نیابت سلطنت را ایفا کند.

ایرلند شمالی

بر اساس سازوکارهای پس از توافق جمعهٔ نیک، وزیر اول ایرلند شمالی و معاون وزیر اول ایرلند شمالی در رأس قوهٔ مجریهٔ محلی عمل می‌کنند و اختیارات اجرایی هم‌عرض دارند.

سن مارینو

در سن مارینو، دو کاپیتان نایب‌السلطنه به عنوان رؤسای مشترک کشور هر شش ماه یک بار از سوی شورای بزرگ و عمومی انتخاب می‌شوند.

نیکاراگوئه

در نیکاراگوئه، اصلاحات قانون اساسی در سال ۲۰۲۵ جایگاه رئیس‌جمهور و معاون رئیس‌جمهور را به صورت هم‌زمان به عنوان روسای مشترک کشور تعریف کرد و این عنوان به دانیل اورتگا و روساریو مورییو نسبت داده شد.

نمونه‌های تاریخی

از نمونه‌های شناخته‌شدهٔ تاریخی می‌توان به دو پادشاهی مشترک در اسپارت اشاره کرد که در آن دو پادشاه از دو دودمان جداگانه هم‌زمان سلطنت می‌کردند و هر یک امکان اعمال وتو در برابر دیگری داشت. همچنین در جمهوری روم، تقسیم قدرت اجرایی عالی میان دو کنسول منتخب نمونه‌ای از تقسیم اختیارات در عالی‌ترین سطح اجرایی به‌شمار می‌آید.

جستارهای وابسته

• هم‌پادشاهی
• قدرت دوگانه

منابع

منابع

• «Dyarchy». Encyclopaedia Britannica. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Dyarchy». Merriam-Webster. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Diarchy». Merriam-Webster. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Duarchy». Merriam-Webster. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Constitution of the Principality of Andorra». Consell General d Andorra. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Northern Ireland Act 1998, Section 16». legislation.gov.uk. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Regents». San Marino Site. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «The Constitution of the Kingdom of Swaziland Act 2005» (PDF). Government of Eswatini. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Nicaragua makes Daniel Ortega and his wife Murillo copresidents». Associated Press. ۲۰۲۵-۰۱-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
• «Nicaraguan lawmakers approve reform expanding Ortega power». Reuters. ۲۰۲۴-۱۱-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۱-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)