پرش به محتوا

اقتصاد

ویرایش پیوندها
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
سرانه تولید ناخالص داخلی کشورها (۲۰۲۴، برابری قدرت خرید)
  •   >$60,000
  •   $50,000 – $60,000
  •   $40,000 – $50,000
  •   $30,000 – $40,000
  •   $20,000 – $30,000
  •   $10,000 – $20,000
  •   $5,000 – $10,000
  •   $2,500 – $5,000
  •   $1,000 – $2,500
  •   <$1,000
  •   No data

اقتصاد، حوزه‌ای از تولید، توزیع و تجارت و همچنین مصرف کالاها و خدمات است. به‌طور کلی، به‌عنوان یک حوزه اجتماعی تعریف می‌شود که بر شیوه‌ها، گفتمان‌ها و بیان‌های مادی مرتبط با تولید، کاربرد و مدیریت منابع تأکید دارد.[۱] یک اقتصاد معین مجموعه‌ای از فرآیندهایی است که فرهنگ، ارزش‌ها، آموزش، توسعهٔ فناوری، تاریخ، سازمان اجتماعی، ساختار سیاسی، نظام‌های حقوقی و منابع طبیعی را به‌عنوان عوامل اصلی دربر می‌گیرد. این عوامل زمینه، محتوا را فراهم می‌کنند و شرایط و پارامترهایی را که یک اقتصاد در آن عمل می‌کند، تعیین می‌کنند. به عبارت دیگر، حوزه اقتصادی یک حوزه اجتماعی از شیوه‌ها و معاملات انسانی مرتبط است که به تنهایی وجود ندارد.[۲][۳][۴]

عوامل اقتصادی می‌توانند افراد، کسب‌وکارها، سازمان‌ها یا دولت‌ها باشند. معاملات اقتصادی زمانی رخ می‌دهد که دو گروه یا طرف بر سر ارزش یا قیمت کالا یا خدمات مورد معامله، که معمولاً با یک ارز خاص بیان می‌شود، توافق کنند. با این حال، معاملات پولی تنها بخش کوچکی از حوزه اقتصادی را تشکیل می‌دهند.[۵][۶]

فعالیت اقتصادی توسط تولیدی که از منابع طبیعی، نیروی کار و سرمایه استفاده می‌کند، تحریک می‌شود. این فعالیت در طول زمان به دلیل فناوری، نوآوری (محصولات، خدمات، فرایندها، گسترش بازارها، تنوع بازارها، بازارهای خاص، افزایش توابع درآمد) و تغییرات در روابط صنعتی (به‌ویژه جایگزینی کار کودکان در برخی از نقاط جهان با دسترسی جهانی به آموزش) تغییر کرده است.[۷][۸]

تعاریف

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

فرهنگ لغت آکسفورد اقتصاد را این گونه تعریف کرده است: اقتصاد ارتباط میان تولید، تجارت و عرضهٔ پول، در یک کشور یا منطقهٔ مشخص می‌باشد.[۹] در تعریفی دیگر اقتصاد، مجموعهٔ بزرگی از فعالیت‌های به‌هم‌پیوسته تولیدی و مصرفی دانسته‌شده که به‌تعیین چگونگی تخصیص منابع کمیاب کمک می‌رسانند.[۱۰] اقتصاد همچنین به‌صورت «شبکه‌ای از تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و مصرف‌کنندگان کالاها و خدمات (محصولات) در یک مکان، منطقه یا کشور» تعریف شده است.[۱۱]

علوم مرتبط

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

امروزه، طیف وسیعی از حوزه‌هایِ مختلف علوم اجتماعی از جامعه‌شناسی (جامعه‌شناسی اقتصادی) و تاریخ (تاریخ اقتصادی) گرفته تا انسان‌شناسی (انسان‌شناسی اقتصادی) و جغرافیا (جغرافیای اقتصادی) به بررسی و تجزیه و تحلیل جنبه‌های مختلف اقتصادی حیات جمعی انسان‌ها می‌پردازد.

اقتصاد واقعی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

در عصر حاضر با توجه به اهمیت رو به رشد بخش مالی اقتصاد، تحلیل‌گران اصطلاح اقتصاد واقعی را به کار می‌گیرند تا بخش واقعی اقتصاد را که واقعاً با تولید کالاها و خدمات ارتباط دارد، از بخش مالی اقتصادی (یا اقتصاد کاغذی) تفکیک کند که مرتبط با خرید و فروش در بازارهای مالی است. البته اقتصاد نشانه قدرت ۱ کشور است چون وقتی اقتصادی قوی داشته باشی در کنارش ذخایر خوب کشور خوب دفاع خوبی داری .

معیارهای اندازه‌گیری یک اقتصاد

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

با استفاده از مفهوم‌های زیر می‌توان معیارها و شاخص‌هایی را برای شناخت و اندازه‌گیری اقتصاد به دست آورد:

مقادیر واقعی و اسمی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

برای این که نگاه واقعی‌تر به اقتصاد داشته باشیم از آنجا که قیمت‌ها در طول زمان متغیرند. اقتصاددانان و آمارگران برخی از معیارهای اندازه‌گیری اقتصاد را بر اساس میزان تورم تعدیل و مقادیر اسمی را به مقادیر واقعی تبدیل می‌کنند؛ مثلاً، درآمد ناخالص ملی اسمی معمولاً به درآمد ناخالص ملی واقعی تبدیل می‌شود تا میزان رشد یک اقتصاد محاسبه شود.[۱۲][۱۳]

جایگاه اقتصاد ایران در دنیا و منطقه

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

مقاله اصلی: اقتصاد ایران

در حال حاضر، ایران بر اساس فهرست صندوق بین‌المللی پول با توجه به درآمد ناخالص ملی اسمی بیست و یکمین و بر اساسِ درآمد ناخالص ملی تعدیل شده با شاخص برابری قدرت خرید هفدهمین اقتصاد بزرگ دنیاست. در این رتبه‌بندی و بر اساس معیار اولی به ترتیب کشورهای ترکیه و عربستان سعودی و بر اساس معیار دوم کشور ترکیه بالاتر از ایران قرار می‌گیرند.

اقتصاد غیررسمی

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

مقاله اصلی: اقتصاد غیررسمی

اقتصاد غیررسمی فعالیت‌های اقتصادی را شامل می‌شود که برخلاف اقتصاد رسمی، نه مالیاتی می‌پردازد و نه تحت نظارت دولت انجام می‌گیرد؛ از این رو، اقتصاد غیررسمی در محاسبات مربوط به تولید ناخالص ملی نمی‌آیند. اگرچه غالباً اقتصاد غیررسمی با مباحث مربوط به کشورهای در حال توسعه پیوند خورده است، تمامی نظام‌های اقتصادی درجاتی از اقتصاد غیررسمی را شامل می‌شوند.[۱۴][۱۵][۱۶]

جستارهای وابسته

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]

پانویس

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
  1. ↑ James, Paul; with Magee, Liam; Scerri, Andy; Steger, Manfred B. (2015). Urban Sustainability in Theory and Practice: Circles of Sustainability. London: Routledge. p. 53. ISBN 978-1-315-76574-7. Archived from the original on March 1, 2020. Retrieved January 29, 2018.
  2. ↑ Schabas, Magaret; Wennerlind, Carl (2023). A Philosopher's Economist: Hume and the Rise of Capitalism. University of Chicago Press. p. 17. ISBN 978-0-226-82402-4.
  3. ↑ Essinger, James (2007). Spellbound: The Surprising Origins and Astonishing Secrets of English Spelling. Random House Publishing Group. p. 250. ISBN 978-0-440-33693-8.
  4. ↑ James, Paul; with Magee, Liam; Scerri, Andy; Steger, Manfred B. (2015). Urban Sustainability in Theory and Practice: Circles of Sustainability. London: Routledge. p. 53. ISBN 978-1315765747. Archived from the original on March 1, 2020. Retrieved January 29, 2018.
  5. ↑ "The Global Financial Centres Index 37". Long Finance. Retrieved June 2, 2025.
  6. ↑ Laura Bratton (September 28, 2023). "Sorry, London — New York Is Still the Financial Capital of the World". The Messenger. Archived from the original on October 11, 2023. Retrieved October 1, 2023. The GDP of the New York City metropolitan area is larger than the country of South Korea...New York City was ranked as the most competitive city in the financial industry for the fifth straight year.
  7. ↑ "economy". Merriam-Webster. Archived from the original on April 26, 2022. Retrieved 2022-07-27.
  8. ↑ «the definition of economy». Dictionary.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Oxford Advanced Learner's Dictionary, Sixth edition, 2000
  10. ↑ "Economy: What It Is, Types of Economies, Economic Indicators" (in English). Investopedia. Retrieved 2026-07-17.
  11. ↑ «بیزنس دیکشنری- تاریخ بازدید ۳۰ تیر ۱۳۹۲». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ "Meanwhile, in the Real Economy". The Wall Street Journal. July 23, 2009. Archived from the original on February 25, 2021.
  13. ↑ "Bank Regulation Should Serve Real Economy". The Wall Street Journal. October 24, 2011. Archived from the original on March 7, 2021.
  14. ↑ "Definition of real economy, definition at Economic Glossary". glossary.econguru.com (in English). [پیوند مرده]
  15. ↑ «اقتصاد چیست». ۲۰۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ Jr، Neil King (۲۰۱۱-۰۸-۱۵). «Perry and Romney Trade Swipes Over 'Real Economy'» (به انگلیسی آمریکا). Wall Street Journal. شاپا ۰۰۹۹-۹۶۶۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۷-۱۷.{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

منابع

[ویرایش | اشتراک‌گذاری]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=اقتصاد&oldid=44799043»