Jump to content

Inkawu

Kubuya ku Wikipedia

Inkawu yigama elivamile ukusentshenziswa elibhekiswe ezilwaneni eziningi ezincelisayo ze-infraorder Simiiformes, ezaziwa nangokuthi izinkawu. Ngokwesiko, zonke izilwane eqenjini manje elaziwa ngokuthi izinkawu zibhekwa njengezinkawu ngaphandle kwezinkawu. Ngakho 'Izinkawu', ngalowo mqondo, zakha iqembu elingaphelele le-i-paraphyletic; ngakolunye uhlangothi, uma izinkawu (Hominoidea) zihlanganisiwe, izinkawu nezinkawu ziyafana.

Ngo-1812, U-Étienne Geoffroy wahlanganisa izinkawu neqembu elinye lezinkawu I-cercopithecidae yazihlanganisa ndawonye futhi wasungula igama elithi I-catarrhini, "Izinkawu zezwe elidala" ("izinkawu zase-Ancien Monde" ngesiFulentshi).[1][2] Udadewabo osekhona we-Catarrhini eqenjini lezinkawu ("izinkawu") yI-Platyrrhini (izinkawu zezwe elisha).[3] Eminyakeni engalinganiselwa kweyizigidi eziyisishiyagalolunye ngaphambi kokuhlukana phakathi kwe-Cercopithecidae nezinkawu, ama-Platyrrhini avela phakathi "kwezinkawu" ngokubalekela eNingizimu Melika okungenzeka olwandle.[4][5][6][7][8] Ngakho-ke izinkawu zitholakala kakhulu esihlahleni sezinkawu ezisekhona nezingasekho, futhi noma iyiphi yezinkawu ihlobene kakhulu ne-Cercopithecidae kune-Platyrrhini.

  1. ↑ Martin, W.C.Linnaeus (1841). A General Introduction the Natural History Mammiferous Animals, With a Particular View of the Physical History of Man, III the More Closely Allied Genera of the Order Quadrumana, or Monkeys. London: Wright and Co. printers. pp. 340, 361.
  2. ↑ Buffon, Georges Louis Leclerc comte de (1827). Oeuvres complètes de Buffon: avec les descriptions anatomiques de Daubenton, son collaborateur (in isi-French). Verdière et Ladrange. p. 61.
  3. ↑ Geoffroy Saint-Hilaire, M.É. (1812). "Tableau des Quadrumanes, ou des animaux composant le premier Ordre de la Classe des Mammifères". Annales du Muséum d'Histoire Naturelle. Paris. 19: 85–122. Archived from the original on 2019-03-27. Kulandwe ngomhlaka 2022-04-27. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  4. ↑ Mammals of Africa : Primates, Bloomsbury Publishing (UK), 2013
  5. ↑ Seiffert, Erik R. (2012-12-19). "Early primate evolution in Afro-Arabia". Evolutionary Anthropology: Issues, News, and Reviews (in i-English). 21 (6): 239–253. doi:10.1002/evan.21335. PMID 23280921. Unknown parameter |s2cid= ignored (help)
  6. ↑ Bond, Mariano; Tejedor, Marcelo F.; Campbell, Kenneth E.; Chornogubsky, Laura; Novo, Nelson; Goin, Francisco (2015-04-23). "Eocene primates of South America and the African origins of New World monkeys". Nature (in i-English). 520 (7548): 538–541. Bibcode:2015Natur.520..538B. doi:10.1038/nature14120. hdl:11336/79088. ISSN 0028-0836. PMID 25652825. Unknown parameter |s2cid= ignored (help)
  7. ↑ O'Neill, Dennis (2012). "Early primate evolution: the first primates". Palomar College. Archived from the original on 7 November 2017. Kulandwe ngomhlaka 21 October 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  8. ↑ Kay, Richard F. (2015-03-06). "New World monkey origins". Science (in i-English). 347 (6226): 1068–1069. Bibcode:2015Sci...347.1068K. doi:10.1126/science.aaa9217. ISSN 0036-8075. PMID 25745147. Unknown parameter |s2cid= ignored (help)