Jump to content

Mpfundla

Kusuka e Wikipedia
Xifaniso xa xiharhi

Mpfundla, leyi tiviwaka ngopfu hi ku saseka ka yona ni mahanyelo ya yona yo tlangela, i xiharhi leswitsongo lexi kumekaka eka tindhawu to hambanahambana emisaveni. Ti hundzuke vatlangi lava dumeke eka mintsheketo ya ndhavuko, tibuku ni vuhangalasi bya manguva lawa, naswona hakanyingi ti yimela vuhomboloki, ku navela ku tiva ni vutlhari byo hatlisa.[1]

Le nhoveni, mimpfundla i xirho xa ndyangu wa Leporidae naswona ti tiveka hi milenge ya tona ya le ndzhaku leyi tiyeke, tindleve to leha ni misisi leyitsongo. Swivumbeko leswi swa miri swi ti pfuna ku twa khombo ivi ti baleka hi ku hatlisa hi ku tlula ni ku cinca ndlela hi xihatla. I swiharhi leswi dyaka swimilani ntsena, naswona swakudya swa tona swi katsa ngopfu byanyi, makamba ni matsavu.[2]

Mimpfundla yi tlhela yi rhandziwa tanihi swifuwo hikwalaho ka mahanyelo ya tona yo olova ni ku rhandza ku hanya ni van’wana. Loko yi hlayisiwa kahle[3], ku katsa swakudya leswi ringaneke, vutshamo lebyi sirhelelekeke ni ku kamberiwa hi dokodela wa swiharhi nkarhi na nkarhi, mimpfundla ya le kaya yi nga hanya malembe yo tala naswona yi nga aka vuxaka lebyi tiyeke ni vini va yona. Hambi yi tshama ehlathini, eswivandleni swa byanyi kumbe emakaya, mimpfundla yi ya emahlweni yi tsakisa vanhu emisaveni hinkwayo hi ku hanya ka yona loku hanyaka ni loku rhandzekaka.[4]

Swihlovo leswi tirhisiweke

  1. ↑ "Rabbit facts | Mammals | BBC Earth". www.bbcearth.com (in English). Archived from the original on 2026-02-04. Retrieved 2026-02-28.
  2. ↑ rabbit. "what is a rabbit?". rabbit (in English). Retrieved 2026-02-28.
  3. ↑ "15 rabbit facts you probably didn't know!". Blue Cross (in English). Retrieved 2026-02-28.
  4. ↑ Chandler, Gemma (2025-04-15). "10 hopping fun rabbit facts!". National Geographic Kids (in English). Retrieved 2026-02-28.

In culture

[Lulamisa | edit source]

Mimpfundla yi tala ku vekiwa hi swidyondzeki tani hi mfungho wa ku veleka,[1] rimbewu na ximun'wana, hambi leswi swi hlamuseriweke hi tindlela to hambana eka matimu hinkwawo.[2] Ku fikela eku heleni ka lembe-xidzana ra vu 18, a ku tshembiwa ngopfu leswaku mimpfundla na timhofu a ku ri ti-hermaphrodite, leswi hoxaka xandla eka mavonelo swi endla leswaku mimpfundzhankulu yi languteka yi ri "leyi nga riki na vuxaka bya rimbewu".[3] Easter Bunny i xifaniso kusuka eka mintsheketo ya German loyi a hangalakeke eAmerika naswona endzhaku ka sweswo a hangalaka ni le swiphen'wini swin'wana swa misava naswona u fana na Santa Claus, hambi leswi havumbirhi bya vona a va ri ni swiphemu swo olova loko va pimanisiwa ni vanhu vo sungula.[4]

  1. ↑ Stein, Sadie (31 March 2024). "Our Bunnies, Ourselves". The New York Times Book Review: 22 – via Gale General OneFile.
  2. ↑ Windling, Terri (2005). "The Symbolism of Rabbits and Hares". Endicott Studio. Archived from the original on 3 May 2012. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  3. ↑ Harley, Marta Powell (1985). "Rosalind, the Hare, and the Hyena In Shakespeare's 'As You Like It'". Shakespeare Quarterly 36 (3): 335–337. JSTOR 2869713. doi:10.2307/2869713.
  4. ↑ Cross, Gary (2004). "Holidays and New Rituals of Innocence". The Cute and the Cool. pp. 83–120. ISBN 978-0-19-515666-9. doi:10.1093/acprof:oso/9780195156669.003.0004.