İçeriğe atla

İdris

Vikipedi, özgür ansiklopedi
İdris
Arapça: إدريس
İslam kaligrafisinde İdris'in adı
Önce gelen: Şit
Sonra gelen: Nuh
Kişisel yaşamı
Doğum
Dini yaşamı
Dinİslam

İdris (Arapça: إدريس), Kur'an'da adı geçen peygamberlerden biridir. Müslüman müellifler onu, Tekvin'de Şit'in soyundan Yared'in oğlu olarak geçen Hanok ile aynı kişi kabul eder.[1] İlk kez onun döneminde insanların hayvan derileri giymekten kurtuldukları söylenir. Kumaşı bulduğu ve yazı yazmayı geliştirdiği söylenir. İslam mitolojisine göre 4. kat gökte yaşamaya devam etmektedir.

Ayrıca Antik Yunan mitolojisindeki Hermes ve Antik Mısır mitolojisindeki Thoth'un Kur'an'daki İdris ile aynı kişi olduğu ve MÖ 14.000 civarında yaşadığı iddia edilir.[2]

Orhan Hançerlioğlu, İdris'i şöyle anlatmaktadır; "Günümüzden beş bin yıl önce Mısır'da bir terzi yaşadı. Terzi, Mısır papirüslerinde Hermes Tut adını taşıyor. Kur'an'a göre o, Adem ve oğlu Şit'ten sonra gelen üçüncü peygamber İdris'tir. Kalemle yazı yazan ve elbise diken ilk insan odur. Terzi Hermes'in, kendinden sonraki bütün düşünsel akımlara ışık tutan düşüncesi şudur: İnsanlar ölümlü tanrılar, tanrılar ölümsüz insanlardır."[3]

Peygamberler Kıssaları kitabından İdris Peygamber Cennet ve Cehennemi ziyaret ederken temsil eden bir Pers minyatürü

İdris'in Tanah'taki Hanok (İbranice: חנוך) ile aynı zat olduğu iddia edilir. Hanok Adem'in oğlu Şit'in zürriyetindendir ve 365 yıl yaşar. Yaşamının sonunda tanrı ile birlikte yürüyerek gözden kaybolur, yani ölmez.[4] Yunanlara göre O Trismegistus'tur (Üç kere ermiş, Yunanlar bu ismi Hermes'e de vermiştir ve bu da üç kere kutsanmış demektir. Bkz: Hermes Trismegistus) Astroloji ve simyanın kurucusu olmasının yanında kalemle yazı yazan ve dikiş diken ilk insandır.[4]

İdris, Hermes hürmüz bir ve aynı kişilikler olarak görüldüğünde İdris karakteri; Zülkarneyn olarak da bilinen Büyük İskender'in Andreas ismindeki aşçısı, Zerdüştlüğün Huşeng [en]i, Budizmin Budası, İbranilerin Uhnuh [en]'u üzerinden Akhenaton veya Osiris ile de bağlantılı görülür.[5]

  1. ↑ Ömer Faruk Harman (2000). "İdrîs". TDV İslâm Ansiklopedisi. 21. İstanbul. s. 478-480. Erişim tarihi: 2 Ekim 2026.
  2. ↑ Turgut Gürsan, Dünyanın Gizli Tarihi, 1. Bölüm, İstanbul: Pegasus Yayınları, 1. Baskı, ISBN 978-605-5943-49-3
  3. ↑ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Şubat 2017.
  4. 1 2 Orhan Gökdemir Din ve Devrim s 26
  5. ↑ Orhan Gökdemir, Din ve devrim s 85-97