ข้ามไปเนื้อหา

สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
ส่วนหนึ่งของ ความขัดแย้งตัวแทนอิหร่าน–อิสราเอล และวิกฤตการณ์ตะวันออกกลาง (พ.ศ. 2566–ปัจจุบัน)
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569 ตั้งอยู่ในตะวันออกกลาง
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569
ตำแหน่งที่ถูกโจมตีโดย:[1][2][3]
วันที่28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 (2026-02-28) – ปัจจุบัน
(8 เดือน 1 สัปดาห์ 2 วัน)
สถานที่
สถานะ คุมเชิงกัน (Stalemate);[5][6] มีการหยุดยิงชั่วคราวระหว่างอิหร่านและสหรัฐตั้งแต่ 8 เมษายน 2026 และฮิซบุลลอฮ์และอิสราเอลตั้งแต่ 16 เมษายน 2026
คู่สงคราม
ผู้บังคับบัญชาและผู้นำ
ความสูญเสีย
  • ตามข้อมูลของสหรัฐและอิสราเอล:
    • สหรัฐ:
      • ทหารเสียชีวิต 15 นาย
      • บุคลากรทางทหารบาดเจ็บ 538 นาย
      • สถานที่ได้รับความเสียหายกว่า 17 แห่ง
    • อิสราเอล:
      • ทหารเสียชีวิต 18 นาย และคู่สัญญา 1 ราย
      • พลเรือนเสียชีวิต 28 ราย
      • บาดเจ็บ 8,524 ราย
      • บุคลากรทางทหารบาดเจ็บ 756 นาย
      • ความเสียหายทางเศรษฐกิจ 5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ

  • ตามรายงานของ HRANA:
    เสียชีวิต 3,636 ราย (บุคลากรทางทหาร 1,221 นาย, พลเรือน 1,701 ราย และไม่ระบุประเภท 714 ราย)[14]

  • ตามข้อมูลของสหรัฐและอิสราเอล:
    • อิหร่าน:
    • บุคลากรทางทหารเสียชีวิตกว่า 6,000 นาย[15]
    • บุคลากรทางทหารบาดเจ็บประมาณ 15,000 นาย[15]
    • ความเสียหายทางเศรษฐกิจโดยตรงกว่า 1.45 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ[16]
    • เครื่องยิงขีปนาวุธทิ้งตัวกว่า 190 ชุดถูกทำลาย[17]
    • เรือรบถูกทำลายหรือได้รับความเสียหาย 155 ลำ[18][m]
    • ฮิซบุลลอฮ์: นักรบเสียชีวิต 1,900 นาย[20]

สำหรับความสูญเสียทางเรือ ดูที่ รายชื่อนี้
สำหรับความสูญเสียทางอากาศ ดูที่ รายชื่อนี้
ดูรายละเอียดที่ ความสูญเสีย

เลบานอน: เสียชีวิต 2,521 ราย และบาดเจ็บ 7,804 ราย[21]
อิรัก: ทหารเสียชีวิต 26 นาย และพลเรือน 23 ราย บาดเจ็บ 180 ราย[n]
ปาเลสไตน์: เสียชีวิต 14 ราย และบาดเจ็บ 15 ราย[22][23][24]
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์: ทหารเสียชีวิต 2 นาย และพลเรือน 11 ราย[o] บาดเจ็บ 224 ราย[28]
คูเวต: ทหารเสียชีวิต 4 นาย และพลเรือน 6 ราย, ทหารบาดเจ็บ 77 นาย และพลเรือน 32 ราย[p]
UNIFIL: เสียชีวิต 6 ราย[q] และบาดเจ็บ 11 ราย[r][35]
บาห์เรน: เสียชีวิต 3 ราย และบาดเจ็บ 42 ราย[s]
ซาอุดีอาระเบีย: เสียชีวิต 3 ราย และบาดเจ็บ 23 ราย[t]
โอมาน: เสียชีวิต 3 ราย และบาดเจ็บ 15 ราย[43][44][45]
ฝรั่งเศส: ทหารเสียชีวิต 1 นาย[u] และบาดเจ็บ 7 นาย[46]
ซีเรีย: เสียชีวิต 1 ราย[47]
กาตาร์: บาดเจ็บ 20 ราย[48][49]
จอร์แดน: บาดเจ็บ 19 ราย[50]
อาเซอร์ไบจาน: บาดเจ็บ 4 ราย[51]

สภาพความเสียหายภายหลังการโจมตีทางอากาศที่โรงเรียนในมินาบ ค.ศ. 2026

ตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 สหรัฐและอิสราเอล ได้เข้าสู่ภาวะสงครามกับอิหร่านและพันธมิตรในภูมิภาค ความขัดแย้งเริ่มต้นขึ้นเมื่อสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีทางอากาศต่ออิหร่าน โดยมุ่งเป้าไปที่สถานที่ทางทหารและสถานที่ราชการ รวมถึงการลอบสังหารเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านหลายราย ซึ่งรวมถึงผู้นำสูงสุด แอลี ฆอเมเนอี การโจมตีแบบไม่ให้ตั้งตัวนี้เกิดขึ้นในระหว่างการเจรจาระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน อิหร่านตอบโต้ด้วยขีปนาวุธและโดรนถล่มอิสราเอล ฐานทัพสหรัฐฯ และกลุ่มประเทศอาหรับที่เป็นพันธมิตรกับสหรัฐฯ ในเอเชียตะวันตก และมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการค้าโลก

หลังจากวิกฤตการณ์ในตะวันออกกลางเริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 2023 อิหร่านและอิสราเอลได้แลกเปลี่ยนการโจมตีด้วยขีปนาวุธใน ค.ศ. 2024 และเกิดขึ้นอีกครั้งในช่วงสงครามสิบสองวัน ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025 ซึ่งส่งผลให้เกิดการโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ ต่อโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่าน ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2026 กองกำลังความมั่นคงของอิหร่านได้สังหารหมู่พลเรือนหลายพันคน ในการปราบปรามการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดในอิหร่าน นับตั้งแต่การปฏิวัติอิหร่าน ค.ศ. 1979 ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ดอนัลด์ ทรัมป์ ตอบโต้ด้วยการขู่ใช้กำลังทางทหารและเริ่มการสะสมกำลังทางทหารของสหรัฐฯ ครั้งใหญ่ที่สุดในภูมิภาค นับตั้งแต่การบุกครองอิรัก ค.ศ. 2003 ที่นำโดยสหรัฐฯ[52]

การโจมตีทางอากาศของอิสราเอล–สหรัฐฯ สร้างความเสียหายแก่ฐานทัพทหาร อาคารรัฐบาล โรงเรียน โรงพยาบาล และโบราณสถานต่าง ๆ และส่งผลให้เกิดความสูญเสียต่อพลเรือน[53] เพื่อเป็นการล้างแค้น อิหร่านได้ส่งโดรนและขีปนาวุธนำวิถีหลายร้อยลำไปยังอิสราเอล ฐานทัพทหารของสหรัฐฯ ในภูมิภาค และยังกลุ่มประเทศอาหรับเพื่อนบ้าน รวมถึง บาห์เรน, จอร์แดน, คูเวต, โอมาน, กาตาร์, ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์[54][55] อิหร่านและกลุ่มตัวแทนยังได้เปิดฉากโจมตีภูมิภาคเคอร์ดิสถานของอิรัก นอกจากนี้โดรนหรือขีปนาวุธยังดูเหมือนจะพุ่งเป้าไปที่ อาเซอร์ไบจาน, ตุรกี และฐานทัพทหารอาโครติรีของบริเตนบนไซปรัสด้วย[56] ความขัดแย้งระหว่างฮิซบุลลอฮ์และอิสราเอล ได้บานปลายกลายเป็นสงครามเลบานอน ค.ศ. 2026 ส่งผลให้มีพลเรือนและนักรบเสียชีวิตมากกว่า 2,000 ราย[57][58]

รัฐบาลทรัมป์ ได้ให้คำอธิบายที่หลากหลายในการเริ่มสงคราม ซึ่งรวมถึงการชิงลงมือก่อนเพื่อสกัดกั้นการล้างแค้นของอิหร่านหลังการโจมตีของอิสราเอลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น[59] การทำลายขีดความสามารถด้านขีปนาวุธของอิหร่านและป้องกันไม่ให้อิหร่านสร้างอาวุธนิวเคลียร์[60] การยึดครองทรัพยากรน้ำมันของอิหร่าน[61][62] หรือเพื่อบรรลุการเปลี่ยนระบอบการปกครอง[63] เจ้าหน้าที่อิหร่านและเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ บางส่วนปฏิเสธข้ออ้างที่ว่าอิหร่านได้เตรียมการโจมตีไว้ก่อน[64][65] ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ ระบุว่าแม้ว่าอิหร่านจะปฏิเสธไม่ให้เข้าตรวจสอบพื้นที่ที่ได้รับความเสียหายหลังสงคราม ค.ศ. 2025 แต่ก็ไม่มีหลักฐานของโครงการอาวุธนิวเคลียร์ที่ยังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน[66] อังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติและประเทศที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหลายประเทศได้ประณามการโจมตีของสหรัฐฯ–อิสราเอล ด้านคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้ผ่านข้อมติประณามการโจมตีโต้กลับของอิหร่านต่อกลุ่มประเทศในแถบอ่าว[67] นักวิจารณ์สงคราม รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ บรรยายถึงการโจมตีของสหรัฐฯ ว่าผิดกฎหมายภายใต้กฎหมายสหรัฐฯ เป็นการกระทำแบบลัทธิจักรวรรดินิยม[68][69] และเป็นการละเมิดอธิปไตยของอิหร่านภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ[70][71][72]

ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากสงคราม รวมถึงการหยุดชะงักของอุปทานที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของตลาดน้ำมันโลก[73][74] ตลอดจนการหยุดชะงักในอุตสาหกรรมก๊าซธรรมชาติ ปุ๋ย การบิน และการท่องเที่ยว และความผันผวนในตลาดการเงิน การส่งน้ำมันและก๊าซหยุดชะงักจากการที่อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ และการโจมตีของอิสราเอลและอิหร่านต่อโรงงานพลังงานต่าง ๆ[75][76][77] เมื่อวันที่ 19 มีนาคม ค่าใช้จ่ายของสงครามต่อกองทัพสหรัฐฯ ถูกประเมินไว้ที่ 1.8 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ[78] และเพนตากอนได้ร้องของบประมาณเพิ่มอีก 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ[79] ภายในวันที่ 31 มีนาคม ค่าใช้จ่ายสำหรับกลุ่มประเทศอาหรับประเมินว่าสูงกว่า 1.2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ[80] รัฐบาลอิหร่านประเมินความเสียหายต่อเศรษฐกิจของตนเองไว้อย่างน้อย 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และอาจสูงถึง 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในวันที่ 11 เมษายน[81]

ทรัมป์ได้อ้างชัยชนะหลายครั้ง[82][83] และกล่าวอ้างว่าอิหร่าน "ไม่เหลืออะไรเลยในเชิงการทหาร"[84] อิหร่าน สหรัฐฯ และอิสราเอล ได้ตกลงหยุดยิงเป็นเวลาสองสัปดาห์โดยมีปากีสถานเป็นคนกลาง เริ่มตั้งแต่วันที่ 8 เมษายน[85] การหยุดยิงในเลบานอนเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 16 เมษายน[86] การหยุดยิงของอิหร่านต้องเผชิญกับความตึงเครียดเมื่ออิหร่านปฏิเสธที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดยกล่าวโทษการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอน[87] หลังความล้มเหลวของการเจรจาในอิสลามาบัด ทรัมป์กล่าวว่าเขาไม่สนใจการเจรจาอีกต่อไป[88] และประกาศการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่านตั้งแต่วันที่ 13 เมษายน ขณะนี้มีสภาวะ "การปิดล้อมซ้อน" โดยกองทัพเรือสหรัฐฯ ปิดล้อมอิหร่าน และอิหร่านปิดล้อมอ่าวเปอร์เซีย[89] แม้ทรัมป์จะขยายเวลาพักรบออกไปอย่างไม่มีกำหนด[90] แต่ยังคงมีการโจมตีเกิดขึ้นเพิ่มเติมหลังจากนั้น

ภูมิหลัง

[แก้]

ความสัมพันธ์ของอิหร่านกับสหรัฐและอิสราเอล

[แก้]

การรัฐประหารใน ค.ศ. 1953 ที่สนับสนุนโดยสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักร ได้ขับไล่นายกรัฐมนตรีอิหร่าน โมแฮมแมด โมแซดเดก เนื่องจากการประกาศการทำอุตสาหกรรมน้ำมันให้เป็นของรัฐ ซึ่งเป็นการเสริมสร้างอำนาจการปกครองของพระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ในเวลานั้นอิสราเอลยังคงรักษาความสัมพันธ์กับอิหร่านในฐานะส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์พันธมิตรชายขอบ (alliance of the periphery) อย่างไรก็ตาม ความไม่พอใจต่อการโอนอ่อนตามผลประโยชน์ตะวันตกและการปกครองแบบเผด็จการของพระเจ้าชาห์ได้นำไปสู่การปฏิวัติใน ค.ศ. 1979 ซึ่งส่งผลให้ปาห์ลาวีถูกโค่นล้มและถูกแทนที่ด้วยสาธารณรัฐอิสลาม[91][92] อิหร่านตัดความสัมพันธ์ทางการทูตกับสหรัฐฯ และอิสราเอล พร้อมทั้งจับเจ้าหน้าที่สถานทูตอเมริกันเป็นตัวประกันในวิกฤตการณ์ตัวประกันอิหร่านนานกว่าหนึ่งปี[93][94]

ในช่วงสงครามอิหร่าน–อิรัก สหรัฐฯ ได้ให้การสนับสนุนอิรัก ใน ค.ศ. 1988 เรือรบสหรัฐฯ ถูกทุ่นระเบิดของอิหร่าน สหรัฐฯ จึงตอบโต้ด้วยการโจมตีกองทัพเรือของอิหร่าน ไม่กี่เดือนหลังจากนั้น สหรัฐฯ ได้ยิงเครื่องบินพลเรือนของอิหร่านตกโดยอ้างว่าเป็นความผิดพลาด[95] อิหร่านเริ่มโครงการขีปนาวุธทิ้งตัวเพื่อป้องปรามการโจมตีด้วยขีปนาวุธของอิรักต่อเมืองต่าง ๆ ของอิหร่าน และเพื่อทดแทนการขาดแคลนกองทัพอากาศที่ทันสมัยเนื่องจากการถูกคว่ำบาตร[96][97]

ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 เป็นต้นมา อิหร่านเริ่มเข้ามามีส่วนร่วมในสงครามตัวแทนทั่วตะวันออกกลาง โดยอิหร่านสนับสนุนกลุ่มฮิซบุลลอฮ์ในเลบานอนเพื่อต่อต้านอิสราเอลทั้งในระหว่างและหลังสงครามกลางเมืองเลบานอน ในช่วงสงครามอิรัก อิหร่านสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธที่ต่อสู้กับสหรัฐฯ ในอิรัก ร่วมกับกลุ่มฮูษีในเยเมน และกลุ่มอื่น ๆ ในซีเรียและปาเลสไตน์ กลุ่มตัวแทนเหล่านี้ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของ 'อักษะแห่งแรงต้าน' (Axis of Resistance) ที่มุ่งมั่นในการต่อต้านอิทธิพลของอเมริกา, อิสราเอล, ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ในภูมิภาค

ใน ค.ศ. 2002 การขยายโครงการนิวเคลียร์อย่างลับ ๆ ของอิหร่านถูกเปิดเผยเป็นครั้งแรก ตั้งแต่ ค.ศ. 2006 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้ตอบโต้ด้วยชุดมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน โดยที่สหรัฐฯ ได้กำหนดมาตรการคว่ำบาตรของตนเองเช่นกัน สหรัฐฯ และอิสราเอลได้ดำเนินการทำสงครามไซเบอร์ต่อโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านเพื่อขัดขวางการดำเนินงาน ในขณะที่อิสราเอลได้ลอบสังหารนักวิทยาศาสตร์นิวเคลียร์ระดับสูงของอิหร่านหลายราย[95][98] ความขัดแย้งทวีความรุนแรงขึ้นในเดือนมกราคม ค.ศ. 2020 เมื่อประธานาธิบดีทรัมป์สั่งการลอบสังหารกอเซ็ม โซเลย์มอนี ผู้บัญชาการกองกำลังกุดส์[93][97]

ความตึงเครียดพุ่งสูงขึ้นหลังการโจมตีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม ต่ออิสราเอลและการเริ่มต้นของสงครามกาซา อิสราเอลได้ต่อสู้กับกลุ่มติดอาวุธที่สนับสนุนโดยอิหร่านทั่วตะวันออกกลาง รวมถึงฮะมาส[v], ฮิซบุลลอฮ์ และกลุ่มฮูษี การโจมตีของอิสราเอลต่อสถานกงสุลอิหร่านในดามัสกัส และการลอบสังหารอิสมาอีล ฮะนียะฮ์ ได้รับการตอบโต้ด้วยการโจมตีอิสราเอลของอิหร่านในเดือนเมษายน และตุลาคม ค.ศ. 2024 ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025 อิสราเอลได้เปิดฉากสงครามสิบสองวันโดยการโจมตีฐานทัพทหารและโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการโจมตีตอบโต้จากอิหร่าน สหรัฐฯ ยังได้โจมตีโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านในช่วงสงครามสิบสองวัน ซึ่งจบลงด้วยการหยุดยิง[101]

ในช่วงต้น ค.ศ. 2026 นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู ได้ล็อบบี้ประธานาธิบดีดอนัลด์ ทรัมป์ เพื่อให้มีการโจมตีทางทหารร่วมกันต่ออิหร่าน โดยมุ่งเป้าไปที่ผู้นำโดยเฉพาะ[102] หลังจากการประชุมระดับสูงในเดือนกุมภาพันธ์ ทรัมป์ได้อนุมัติ "ปฏิบัติการมหากาพย์พิโรธ" (Operation Epic Fury) โดยมีรายงานระบุว่าข้อมูลจากประชาคมข่าวกรองอิสราเอลที่เนทันยาฮูนำเสนอเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจ[103]

ประเด็นนิวเคลียร์ของอิหร่าน

[แก้]

อิหร่านได้ระงับโครงการอาแมด (AMAD Project) ตามฟัตวาของแอลี ฆอเมเนอีที่ต่อต้านอาวุธนิวเคลียร์ใน ค.ศ. 2003 โดยฆอเมเนอีสั่งห้ามอาวุธนิวเคลียร์ทุกประเภท[104][105] อิหร่านระบุว่าตนไม่ได้แสวงหาอาวุธนิวเคลียร์ และความพยายามในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมนั้นมีไว้เพื่อผลิตพลังงานนิวเคลียร์สำหรับใช้งานในทางพลเรือน[106] ความกังวลของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านตั้งแต่ ค.ศ. 2006[w] นำไปสู่แผนปฏิบัติการเบ็ดเสร็จร่วม (JCPOA) ระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ ใน ค.ศ. 2015[110]

แม้ว่าอิหร่านจะปฏิบัติตาม JCPOA[111] แต่ทรัมป์ได้ถอนสหรัฐฯ ออกจากข้อตกลงในปี 2018[112] และกลับมาใช้มาตรการคว่ำบาตรอีกครั้ง พร้อมทั้งใช้ยุทธศาสตร์ "การกดดันขั้นสูงสุด" (maximum pressure)[113] รัฐบาลไบเดินยังคงมาตรการคว่ำบาตรส่วนใหญ่ไว้ ซึ่งสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจอิหร่านต่อไป[114] ทรัมป์ยังคงใช้วิธีกดดันขั้นสูงสุดต่อไปในสมัยที่สองของเขา[115] ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2025 สหประชาชาติได้กลับมาใช้มาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่านอีกครั้งผ่านกลไก "Snapback" ส่งผลให้ค่าเงินของอิหร่านอ่อนตัวลง นำไปสู่การเพิ่มขึ้นของราคาสินค้าอุปโภคบริโภค เช่น เนื้อสัตว์ ข้าว และสินค้าหลักอื่น ๆ รวมถึงการอายัดทรัพย์สินของอิหร่านในต่างประเทศ ระงับธุรกรรมอาวุธ และกำหนดบทลงโทษเกี่ยวกับโครงการขีปนาวุธทิ้งตัวของอิหร่าน[116][117] รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐ สก็อตต์ เบสเซนต์ ระบุว่าการพังทลายของค่าเงินอิหร่านในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2025 คือ "จุดสูงสุด" ของยุทธศาสตร์นี้[118][119] ในการแถลงนโยบายต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 ทรัมป์อ้างว่าอิหร่านได้เริ่มโครงการนิวเคลียร์ใหม่และกำลังพัฒนาขีปนาวุธที่สามารถโจมตีสหรัฐฯ ได้[120] คำกล่าวอ้างของทรัมป์เกี่ยวกับการสร้างโครงการนิวเคลียร์ใหม่และการพัฒนาขีปนาวุธข้ามทวีปของอิหร่านนั้นขัดแย้งกับคำกล่าวอ้างก่อนหน้าของเขาที่ว่าโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านถูก "ทำลายล้าง" ไปแล้ว และยังขัดแย้งกับรายงานข่าวกรองของสหรัฐฯ ที่ระบุว่าอิหร่านไม่ได้เป็นภัยคุกคามทางทหารต่อสหรัฐฯ และต้องใช้เวลาจนถึงปี 2035 ในการสร้างขีปนาวุธดังกล่าวหากตัดสินใจทำ[121]

ไม่กี่วันต่อมา ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) รายงานว่าอิหร่านได้เก็บสะสมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงไว้ในโรงงานใต้ดินซึ่งไม่ได้รับความเสียหายจากการทิ้งระเบิดของสหรัฐฯ ในปี 2025[122] ต่อมาอิหร่านได้ปฏิเสธไม่ให้ IAEA เข้าตรวจสอบโรงงานนิวเคลียร์ที่ถูกทิ้งระเบิด แต่ได้ให้สิทธิเข้าถึงอย่างน้อยหนึ่งครั้งในโรงงานที่ไม่ได้รับผลกระทบทั้งหมดตั้งแต่เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025[123] โมแฮมแมด เอสลามี หัวหน้าองค์การพลังงานปรมาณูแห่งอิหร่าน กล่าวว่าอิหร่านจะไม่อนุญาตให้มีการตรวจสอบโรงงานที่ถูกสหรัฐฯ โจมตีจนกว่า IAEA จะกำหนดกฎเกณฑ์สำหรับสถานการณ์หลังสงคราม โดยยืนกรานให้มีพิธีสารที่ระบุไว้อย่างชัดเจนสำหรับโรงงานที่ได้รับความคุ้มครองระดับนานาชาติซึ่งตกเป็นเป้าหมายการโจมตีทางทหาร และเรียกร้องให้ IAEA ประณามการโจมตีดังกล่าว[124]

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 อิหร่านแจ้งต่อ IAEA ว่าการเฝ้าระวังตามปกติ "ไม่สามารถป้องกันได้ทางกฎหมายและไม่สามารถปฏิบัติได้จริงในทางวัตถุ" อันเป็นผลมาจากการขู่และการ "คุกคาม" ทำให้ IAEA ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าอิหร่านได้ระงับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมหรือไม่ หรือยืนยันสถานะของคลังสะสมในปัจจุบันได้[123] แม้ว่าจะไม่พบหลักฐานว่าอิหร่านกำลังสร้างอาวุธนิวเคลียร์ก็ตาม[125] นักวิเคราะห์ในสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ อธิบายยุทธศาสตร์ของอิหร่านว่าเป็น การปกป้องนิวเคลียร์ (nuclear hedging) โดยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางเทคนิคเพื่อประกอบอาวุธในเวลาอันสั้น แต่ยังไม่ถึงขั้นผลิตจริง[126] แถลงการณ์ของนักวิทยาศาสตร์ปรมาณู (Bulletin of Atomic Scientists) ระบุว่าอิหร่านใช้โครงการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมและคลังสะสมเป็นเครื่องต่อรองในการเจรจาระดับนานาชาติ และยินดีที่จะทำให้ยูเรเนียมเจือจางหรือส่งออกเพื่อแลกกับการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรและป้องกันการโจมตีในอนาคต[127]

ประเด็นนิวเคลียร์ของอิสราเอล

[แก้]

เป็นที่เชื่อกันอย่างกว้างขวางว่าอิสราเอลมีอาวุธนิวเคลียร์ในครอบครอง โดยมีคลังสะสมประเมินว่ามีหัวรบนิวเคลียร์อยู่ระหว่าง 90 ถึง 400 หัวรบ[138] อิสราเอลเป็นเพียงประเทศเดียวในกลุ่มรัฐที่มีอาวุธนิวเคลียร์ที่ไม่ยอมรับอย่างเป็นทางการถึงขีดความสามารถด้านอาวุธนิวเคลียร์ของตน[139] นักวิชาการบางส่วนแย้งว่าอาวุธนิวเคลียร์ของอิสราเอลเป็นตัวกระตุ้นให้อิหร่านพัฒนาโครงการนิวเคลียร์ของตนเอง เพื่อพยายามสร้างความสมดุลของการป้องปรามทางนิวเคลียร์ หรือก่อให้เกิดการแข่งขันสะสมอาวุธนิวเคลียร์ในภูมิภาค[140][141][142][143] อิสราเอลปฏิเสธข้อเรียกร้องจากนานาชาติที่จะเข้าร่วมสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ หรือเข้าร่วมในการเจรจาเพื่อสร้างเขตปลอดอาวุธทำลายล้างสูงในตะวันออกกลาง โดยอ้างถึงภัยคุกคามด้านความมั่นคง[144][145][146] สิ่งนี้สร้างความลำบากใจให้กับทั้งสหรัฐฯ[139] และสหราชอาณาจักร[147] ในความพยายามทางการทูตเพื่อสร้างเขตปลอดนิวเคลียร์ดังกล่าว นักวิชาการยังชี้ให้เห็นว่าการที่สหรัฐฯ ยอมรับขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์ของอิสราเอลโดยปริยายนั้น ถูกมองว่าเป็นมาตรฐานสองมาตรฐานที่บั่นทอนความน่าเชื่อถือทางการทูตของสหรัฐฯ ในการเจรจาการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ในตะวันออกกลาง[148][139][149]

หมายเหตุ

[แก้]
  1. ↑ เน้นไปที่อ่าวเปอร์เซีย และลิแวนต์ รวมถึงเกาะไซปรัส (อโครติรีและเดเคเลีย) และคอเคซัสใต้
  2. ↑ รวมถึงดิเอโกการ์เซีย[4]
  3. ↑ ตั้งแต่ 2 มีนาคม; สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม ดูที่ สงครามเลบานอน ค.ศ. 2026
  4. ↑ ตั้งแต่ 28 มีนาคม; สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม ดูที่ การโจมตีอิสราเอลโดยกลุ่มฮูษี ค.ศ. 2026
  5. ↑ ขบวนการอามัลมีบทบาทแข็งขันในการสู้รบในเลบานอนร่วมกับฮิซบุลลอฮ์
  6. 1 2 สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม ดูที่ ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐ–อิสราเอลกับกลุ่มอาสาสมัครอิรักที่สนับสนุนอิหร่าน ค.ศ. 2026
  7. ↑ ดู การโจมตีอาเซอร์ไบจานโดยอิหร่าน ค.ศ. 2026 (ที่ถูกกล่าวหา)
  8. ↑ ดู การโจมตีภูมิภาคเคอร์ดิสถานโดยอิหร่าน ค.ศ. 2026
  9. ↑ ดู การสกัดกั้นขีปนาวุธของอิหร่านในตุรกี ค.ศ. 2026
  10. ↑ ยังเป็นข้อพิพาท; อิหร่านปฏิเสธว่าไม่ได้โจมตีฐานทัพเรือดิเอโกการ์เซีย และยังไม่มีหลักฐานยืนยันการโจมตีดังกล่าว
  11. ↑ ดู ความสูญเสียในสงครามอิหร่าน ค.ศ. 2026 #รวม
  12. ↑ ดู ความสูญเสียในสงครามอิหร่าน ค.ศ. 2026 #รวม
  13. ↑ ลูกเรือเสียชีวิต 104 ราย และบาดเจ็บ 32 ราย นอกชายฝั่งศรีลังกา[19]
  14. ↑ ดู อิรักในสงครามอิหร่าน ค.ศ. 2026#ความสูญเสีย
  15. ↑ [25][26][27]
  16. ↑ ดู ความสูญเสียในสงครามอิหร่าน ค.ศ. 2026#รวม
  17. ↑ รวมถึงชาวอินโดนีเซีย 4 ราย และชาวฝรั่งเศส 2 ราย[29]
  18. ↑ รวมถึงชาวกานา 4 ราย,[30] ชาวอินโดนีเซีย 4 ราย,[31][32][29] และชาวฝรั่งเศส 2 ราย[33][34]
  19. ↑ [36][37][38][39]
  20. ↑ [40][41][42]
  21. ↑ ไม่นับรวมกองกำลังรักษาสันติภาพ UNIFIL 2 ราย
  22. ↑ บางครั้งถูกรวมอยู่ใน "อักษะแห่งแรงต้าน"[99][100]
  23. ↑ ปัญหาที่ UNSC ระบุในช่วงปี 2006 ในข้อมติฉบับแรกคือ "การเสริมสมรรถนะยูเรเนียม[107] และการแปรสภาพขยะนิวเคลียร์"[108] ในข้อมติฉบับที่สองของปีนั้น นอกจากนี้ยังรวมถึงการใช้หรือพยายามใช้ "เฮฟวีวอเตอร์"[109]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ Mohamed, Edna; Marsi, Federica. "US and Israel attack Iran; explosions heard in Israel". Al Jazeera English. สืบค้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  2. ↑ "The Second Day of the U.S.–Israel and Iran War: Rising Civilian Casualties". HRANA. 1 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  3. ↑ "Map shows attack locations across Iran, and Iran's retaliatory strikes on Israel and other U.S. allies in Mideas". CBS News. 3 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  4. ↑ Holliday, Shelby; Dowell, Andrew (20 มีนาคม 2026). "Iran Targeted Diego Garcia Base With Ballistic Missiles". Wall Street Journal (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2026-03-21.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  5. ↑ "US reviews latest Iranian proposal to end war stalemate". The Straits Times. เมษายน 28, 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  6. ↑ Ari, Lior Ben (เมษายน 27, 2026). "'Neither war nor peace': The new proposal and the stalemate that endangers Iran". www.ynetnews.com.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  7. ↑ "Iran estimates $270 billion in war damage". Axar.az (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2026-05-01.
  8. ↑ Astih, Paula (17 เมษายน 2026). "Hezbollah Tallies Its Dead from Israel War, Estimates Exceed 1,000". Al-Sharq al-Awsat. NewsBank: Access World News Research Collection. สืบค้นเมื่อ 19 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  9. ↑ "NNA: Two paramedics from the Islamic Risala Scout Association – Civil Defense and the Islamic Health Authority have been killed in an airstrike on Sawwana". MTV Lebanon (ภาษาอังกฤษ). 13 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  10. ↑ "The "Al-Risala Scouts" mourned their five martyred paramedics in the Zawtar raid". NNA (ภาษาอาหรับ). 28 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 29 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  11. ↑ Truzman, Joe (22 มีนาคม 2026). "Israel eliminates 3 Hamas members operating in Lebanon".{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  12. ↑ "Popular Mobilization Forces in Iraq: 80 Martyrs & over 270 injured in Israeli–U.S. aggression".
  13. ↑ "Iran Tries to Grasp Economic Devastation of War, and Find a Way Past It." New York Times, April 11 2026.
  14. ↑ "Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads". HRANA (en-hrana.org) (ภาษาอังกฤษ). 7 เมษายน 2026. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 9 เมษายน 2026. สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  15. 1 2 Bohbot, Amir (15 มีนาคม 2026). "Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says". The Jerusalem Post. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 15 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  16. ↑ "Iran estimates war losses at up to $145 billion after weeks of fighting." Jerusalem Post. April 9 2026.
  17. ↑ "בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעล 10,000 נפגעים"" [Senior military official: 'The Americans did not believe we would succeed in the attack; Iran counts over 10,000 casualties'] (ภาษาฮิบรู). สืบค้นเมื่อ 2026-03-13.
  18. ↑ "Epic Fury strikes on Iran were fueled by 2 million energy drinks, about a million gallons of coffee, and nicotine, top general says".
  19. ↑ "Iranian army says at least 104 killed in US attack on Iranian warship last week". Reuters. 8 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  20. ↑ "IDF soldier severely wounded as Hezbollah drones target troops in southern Lebanon".
  21. ↑ "Death Toll in Lebanon Passes 2,500, Health Ministry Says". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 28 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  22. ↑ Isseid, Imad; Lidman, Melanie (8 มีนาคม 2026). "3 Palestinians killed in West Bank clash, bringing toll from week of violence to 6". Associated Press.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  23. ↑ "Israeli soldiers fire on family car in occupied West Bank, killing 4". NPR. 15 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  24. ↑ Lee, David D. (19 มีนาคม 2026). "Four Palestinian women killed during Iranian missile attack in West Bank". Al Jazeera English. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 22 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  25. ↑ "Fatalities in the UAE". Khaleej Times. 17 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 17 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  26. ↑ "UAE defense ministry says civilian contractor killed in Bahrain". Al Arabiya English. มีนาคม 24, 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  27. ↑ Naar, Ismaeel (มีนาคม 26, 2026). "Two Killed in Abu Dhabi as Gulf States Face Fresh Attacks". NYTimes.com. Dubai, United Arab Emirates.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  28. ↑ "UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire". Khaleej Times. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ เมษายน 9, 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  29. 1 2 Ahmed, Munir; Gambrell, Jon; Keaten, Jamey (24 เมษายน 2026). "Trump dispatches Witkoff and Kushner to Pakistan for new talks with Iran's foreign minister". Associated Press. สืบค้นเมื่อ 24 เมษายน 2026. UNIFIL said Friday that an Indonesian peacekeeper died of wounds sustained in an attack on his base on March 29, raising to six — four Indonesians and two French — the number of force members killed since the war erupted.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  30. ↑ Nunoo, Favour (9 มีนาคม 2026). "Ghana calls on Commonwealth to condemn attack on its peacekeepers in Lebanon". BBC. สืบค้นเมื่อ 25 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  31. ↑ "Two more UN peacekeepers killed in explosion in southern Lebanon: UNIFIL". Al Jazeera English. 30 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  32. ↑ "UN condemns killing of two more peacekeepers in Lebanon". UN News. 30 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  33. ↑ Mroue, Bassem; Petrequin, Samuel (18 เมษายน 2026). "French soldier killed and 3 others wounded in an attack on peacekeepers in Lebanon, Macron says". Associated Press. สืบค้นเมื่อ 18 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  34. ↑ "French soldier dies of wounds after attack on UN force in Lebanon". France 24 (ภาษาอังกฤษ). 22 เมษายน 2026. สืบค้นเมื่อ 25 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  35. ↑ "UNIFIL: One of our soldiers was injured after our position near the town of Mays al-Jabal was targeted". tayyar.org (ภาษาอาหรับ). 14 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  36. ↑ Stepansky, Joseph; Sabah, Zaid (2 มีนาคม 2026). "US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers". Al Jazeera English. สืบค้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  37. ↑ "At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media". BBC News (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 2026-03-09. สืบค้นเมื่อ 2026-03-09.
  38. ↑ "One killed, others injured in Iranian attack in Bahrain". The Times of Israel.
  39. ↑ "Bahraini Ministry of Interior Says Four Injured from Falling Debris of Intercepted Iranian Drone". Qatar news agency. เมษายน 4, 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  40. ↑ "Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia". Reuters. 8 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 8 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  41. ↑ "4 injured from missile shrapnel in Riyadh as fragment falls near refinery".
  42. ↑ "Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 10 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  43. ↑ "3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia". Hindustan Times (ภาษาอังกฤษ). 2 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 3 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  44. ↑ "US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker". Al Jazeera English (ภาษาอังกฤษ). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 1 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  45. ↑ "Two drones crash in Oman, killing two workers amid U.S.-Israeli-Iran conflict". Syrian Arab News Agency. 13 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  46. ↑ "Drone attack in Iraq's Erbil region kills 1, injures 7 French soldiers at military base". TRT World (ภาษาอังกฤษ). 13 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 12 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  47. ↑ "Syria says Israeli tank fire kills man in country's south". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 7 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  48. ↑ "Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack". The Peninsula Newspaper (ภาษาอังกฤษ). QNA. 1 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  49. ↑ "Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 7 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  50. ↑ "Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan". Roya TV. 7 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 8 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  51. ↑ "Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people". Ynet. 5 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  52. ↑ "US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress". Reuters. 26 กุมภาพันธ์ 2026. สืบค้นเมื่อ 26 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  53. ↑ Brown, Paul; Sardarizadeh, Shayan; Murphy, Matt (6 มีนาคม 2026). "Iranian schools, hospital and landmarks among civilian sites hit during US-Israeli strikes". BBC Verify. สืบค้นเมื่อ 6 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  54. ↑ "Smoke seen in Bahrain, Qatar and Kuwait as Iran retaliates against strikes". Associated Press (Video). 28 กุมภาพันธ์ 2026. สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  55. ↑ Piper, Imogen; Kelly, Meg; Ley, Jarrett; Ducroquet, Simon (28 กุมภาพันธ์ 2026). "See where U.S., Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated". The Washington Post (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). ISSN 0190-8286. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  56. ↑ "Azerbaijan threatens to respond after Iranian drones hit airport and near school". The Times of Israel. 5 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  57. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "AnadoluDeaths"
  58. ↑ "Hezbollah claims responsibility for attack on Israel". Al Jazeera English. 2 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  59. ↑ Stein, Chris (3 มีนาคม 2026). "US strikes on Iran triggered by Israel's plan to launch attack, Rubio says". The Guardian (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). ISSN 0261-3077. สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  60. ↑ "Read Trump's full statement on Iran attacks". PBS News. Associated Press. 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  61. ↑ "Donald Trump says US could 'take the oil in Iran'". Financial Times (ภาษาอังกฤษ). 30 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 30 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  62. ↑ "GOP Sen. Lindsey Graham Brags 'We Are Going to Make a Ton of Money' on Iran War". People. 9 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2026. "Venezuela and Iran have 31% of the world's oil reserves. We're going to have a partnership with 31% of the known reserves. This is China's nightmare. This is a good investment," he said.{{cite magazine}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  63. ↑ Magid, Jacob (28 กุมภาพันธ์ 2026). "Trump indicates goal of Iran strikes is to topple regime; tells Iranian people: 'When we're finished, take over your government'". The Times of Israel (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). ISSN 0040-7909. สืบค้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  64. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "Scahill-2026"
  65. ↑ Stewart, Phil; Pamuk, Humeyra (1 มีนาคม 2026). "Pentagon tells Congress no sign that Iran was going to attack US first, sources say". Reuters. สืบค้นเมื่อ 11 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  66. ↑ "Iran Has No Structured Program to Build Nuclear Weapons, IAEA Says". The Wall Street Journal (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 12 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  67. ↑ "How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran". BBC News (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 28 กุมภาพันธ์ 2026. สืบค้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  68. ↑ Hamourtziadou, Lily; Gokay, Bulent (9 มีนาคม 2026). "The Geopolitical Implications of the Iran War". E-International Relations (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2026. The current US diplomacy with Iran can be characterised as an extension of an imperial modus operandi, reflecting a pattern in which agreements serve as leverage points, contingent upon full compliance and discarded when paramount interests necessitate escalation. Critics contend that the approach adopted by the Trump administration, integrating military operations with a binary choice between capitulation and conflict, exemplifies historical imperial patterns of dominance.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  69. ↑ Martin, Peter; Martin, Eric (1 มีนาคม 2026). "Trump's Iran Strikes Usher in an Era of Unrestrained American Power". Bloomberg. 'Trump is clearly an imperialist president. He's clearly someone who is infatuated with his own power in terms of being able to deploy our military,' New Jersey Democratic Senator Andy Kim said{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  70. ↑ Schneid, Rebecca (28 กุมภาพันธ์ 2026). "How the World Is Reacting to the Attack on Iran". Time (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2026.{{cite magazine}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  71. ↑ Chávez, Steff; Politi, James; Hauslohner, Abigail (1 มีนาคม 2026). "Donald Trump tries to defy troubled history of US interventions in Middle East". Financial Times. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2026. But the US president has been increasingly willing to take big gambles in foreign affairs, defying traditional diplomacy and the sovereignty of America's foes.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  72. ↑ Siddique, Haroon (2 มีนาคม 2026). "What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran?". The Guardian (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). ISSN 0261-3077. สืบค้นเมื่อ 10 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  73. ↑ Lindner, Emmett (13 มีนาคม 2026). "Echoes of the '70s in What's Now the Largest Oil Shock Ever". The New York Times (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). ISSN 0362-4331. สืบค้นเมื่อ 23 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  74. ↑ Thiébaud, Eva (พฤษภาคม 2026). "Global energy shock tests limits of oil reserves". Le Monde diplomatique (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2026-05-11.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  75. ↑ Elliott, Rebecca F.; Eavis, Peter (28 กุมภาพันธ์ 2026). "Oil Shipments in Persian Gulf Already Disrupted by Iran Attack". The New York Times.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  76. ↑ Nevitt, Mark (15 มีนาคม 2026). "Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire". Just Security (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  77. ↑ "US, Israel defend strikes at UN as Iran alleges 'war crime'". Philstar.com. 1 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  78. ↑ "The war on Iran cost the US $12.7bn by day six. Here's how it's been spent – in charts". The Guardian (ภาษาอังกฤษ). 19 มีนาคม 2026. ISSN 0261-3077. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  79. ↑ "White House seeks $200bn in military funding in wake of Iran war". BBC News. 19 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 23 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  80. ↑ "One month of war on Iran cost Arab countries up to $194bn: UNDP". Al Jazeera English. 31 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  81. ↑ "Iran Tries to Grasp Economic Devastation of War, and Find a Way Past It". The New York Times. 11 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  82. ↑ Sherman, Amy (9 เมษายน 2026). "Fact-checking Trump and Hegseth's claims of U.S. 'victory' in the Iran war". PBS News (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). PolitiFact. สืบค้นเมื่อ 17 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  83. ↑ "Trump declares victory after pilot rescue, but threats to US aircraft and personnel remain in Iran". BBC News (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 6 เมษายน 2026. สืบค้นเมื่อ 17 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  84. ↑ "Trump says "the war is very complete," and he's considering taking over Strait of Hormuz". CBS News. 9 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  85. ↑ "U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire". The New York Times (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 7 เมษายน 2026. ISSN 0362-4331. สืบค้นเมื่อ 7 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  86. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "aljazeera16april"
  87. ↑ Hancock, Alice; John, Jamie; Harris, Lee (8 เมษายน 2026). "Shipping stalls as Tehran dictates terms in Strait of Hormuz". Financial Times.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  88. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "independent13april"
  89. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "Guardian 24 Apr 26"
  90. ↑ อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ "aljazeera21april"
  91. ↑ Hourcade, Bernard (มีนาคม 2026). "What prospects for a new Iran?". Le Monde diplomatique (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  92. ↑ Afary, Janet (13 เมษายน 2026). "Iranian Revolution". Encyclopedia Britannica. สืบค้นเมื่อ 2 พฤษภาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  93. 1 2 "From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War". News18. 28 กุมภาพันธ์ 2026. สืบค้นเมื่อ 4 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  94. ↑ Singh, Rishika (28 กุมภาพันธ์ 2026). "Before being arch enemies, Iran and Israel were allies. What changed?". The Indian Express (ภาษาอังกฤษ). ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  95. 1 2 MacFarquhar, Neil (15 มีนาคม 2026). "A Timeline of the Tensions Between the Islamic Republic of Iran and the U.S." The New York Times. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  96. ↑ "Iran unveils new solid-fueled ballistic missile, state TV reports". Associated Press (ภาษาอังกฤษ). 4 พฤษภาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 28 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  97. 1 2 Al-Marashi, Ibrahim (2 มีนาคม 2026). "Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight". The Conversation (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 4 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  98. ↑ Imbert, Louis; Golshiri, Ghazal; Mas, Liselotte. "How Israel tracked down and assassinated scientists involved in Iran's nuclear program". lemonde.fr. Le Monde. สืบค้นเมื่อ 21 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  99. ↑ "Flexible Resistance: How Hezbollah and Hamas Are Mending Ties". Carnegie Endowment for International Peace (ภาษาอังกฤษ). 11 กรกฎาคม 2018. สืบค้นเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  100. ↑ "What links Hamas to the 'Axis of Resistance' and Iran as its patron?". The Irish Times (ภาษาอังกฤษ). 10 ตุลาคม 2023. สืบค้นเมื่อ 8 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  101. ↑ "Iran's Conflict With Israel and the United States". Council on Foreign Relations.
  102. ↑ Swan, Jonathan; Haberman, Maggie (7 เมษายน 2026). "How Trump Took the U.S. to War With Iran". The New York Times (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). ISSN 0362-4331.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  103. ↑ Banco, Erin; Slattery, Gram; Lubell, Maayan (24 มีนาคม 2026). "Exclusive: Trump approved Iran operation after Netanyahu argued for joint killing of Khamenei, sources say". Reuters.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  104. ↑ Khalaji, Mehdi; Collier, Robert (กันยายน 2011). "2. Shiite Jurisprudence, Political Expediency, and Nuclear Weapons" (PDF). Nuclear Fatwa; Religion and Politics in Iran's Proliferation Strategy. Washington Institute for Near East Policy. น. 13–14, 25. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 4 มิถุนายน 2019. Khamenei's Nuclear Fatwa Khamenei's statements on the religious prohibition against the production and use of WMD "in any form" were apparently first recorded in October 2003{{cite book}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  105. ↑ Gritten, David (18 มิถุนายน 2025). "Was Iran months away from producing a nuclear bomb?". BBC News (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). สืบค้นเมื่อ 2 มีนาคม 2026. the US intelligence community "continues to assess that Iran is not building a nuclear weapon and Supreme Leader [Ayatollah Ali] Khamenei has not authorised the nuclear weapons programme that he suspended in 2003". – What do we know about Iran's nuclear programme? a decade-long investigation by the IAEA found evidence that Iran conducted "a range of activities relevant to the development of a nuclear explosive device" from the late 1980s until 2003{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  106. ↑ "Iran reaffirms right to enrich uranium ahead of key talks in Turkiye". Al Jazeera English (ภาษาอังกฤษ). 24 กรกฎาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2026. Western powers, led by the US and backed by Israel, have long accused Tehran of secretly seeking nuclear weapons. Iran has repeatedly denied this, insisting its nuclear programme is solely for civilian purposes such as energy production.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  107. ↑ UN Security Council (31 กรกฎาคม 2006). "S/RES/1696 (2006)". United Nations. Expresses concern at the intentions of Iran's nuclear programme and demands that Iran halt its uranium enrichment programme{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  108. ↑ UN Security Council. "Resolution 1696 (2006)". United Nations. น. 2. 2. Demands, in this context, that Iran shall suspend all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA
  109. ↑ UN Security Council. "Resolution 1737 (2006)". United Nations. น. 2. 2. Decides, in this context, that Iran shall without further delay suspend the following proliferation sensitive nuclear activities: (a) all enrichment-related and reprocessing activities, including research and development, to be verified by the IAEA; and (b) work on all heavy water-related projects, including the construction of a research reactor moderated by heavy water, also to be verified by the IAEA;
  110. ↑ UN Security Council. "Resolution 2231 (2015) on Iran Nuclear Issue". United Nations. resolutions 1696 (2006), 1737 (2006), 1747 (2007), 1803 (2008), 1835 (2008) and 1929 (2010) – Background Diplomatic efforts to reach a comprehensive, long-term and proper solution to the Iranian nuclear issue culminated in the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) concluded on 14 July 2015
  111. ↑ "IAEA Report Confirms Iran's Compliance with the JCPOA". armscontrol.org. Arms Control Association. 8 มิถุนายน 2018. สืบค้นเมื่อ 14 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  112. ↑ "Iran nuclear deal: Trump pulls US out in break with Europe allies". BBC News (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). 9 พฤษภาคม 2018. สืบค้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  113. ↑ "Trump tightens the screws on Iran's oil". Brookings Institution (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 29 มิถุนายน 2018. สืบค้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  114. ↑ Shamim, Sarah (13 มกราคม 2026). "How US sanctions crippled lives of Iranians Trump says he wants to 'help'". Al Jazeera English (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 4 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  115. ↑ "Trump reimposes 'maximum pressure' on Iran, aims to drive oil exports to zero". Reuters (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 4 กุมภาพันธ์ 2025. สืบค้นเมื่อ 3 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  116. ↑ "Protests erupt in Iran over currency's plunge to record low". Associated Press. 29 ธันวาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 23 เมษายน 2025.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  117. ↑ "European Powers Warn Iran Against 'Escalatory' Acts As Snapback Sanctions Take Force". Radio Free Europe/Radio Liberty. 28 กันยายน 2025.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  118. ↑ Sharma, Yashraj (3 กุมภาพันธ์ 2026). "US says it caused dollar shortage to trigger Iran protests: What that means". Al Jazeera English (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 3 มีนาคม 2026. In a stunning admission, US Treasury Secretary Scott Bessent said Washington engineered a dollar shortage to send the Iranian rial into freefall that culminated with protesters taking to the streets.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  119. ↑ Northam, Jackie (23 กุมภาพันธ์ 2026). "Trump's sanctions on Iran have dramatically affected its economy and led to protests". NPR. สืบค้นเมื่อ 14 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  120. ↑ "Trump lays out case for possible attack on Iran in State of the Union speech". The Straits Times (ภาษาอังกฤษ). 25 กุมภาพันธ์ 2026. ISSN 0585-3923. สืบค้นเมื่อ 1 มีนาคม 2026. He accused Iran of restarting its nuclear programme, working to build missiles that 'soon' would be capable of reaching the US – Iranian state media have claimed that Tehran is developing a missile capable of reaching North America.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  121. ↑ Roth, Andrew (27 กุมภาพันธ์ 2026). "Trump advisers scramble to justify possible US military intervention in Iran". The Guardian. สืบค้นเมื่อ 17 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  122. ↑ Murphy, Francois (27 กุมภาพันธ์ 2026). "IAEA report says Iran must allow inspections, points at Isfahan". Reuters. สืบค้นเมื่อ 28 กุมภาพันธ์ 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  123. 1 2 Liechtenstein, Stephanie (27 กุมภาพันธ์ 2026). "UN nuclear watchdog says it's unable to verify whether Iran has suspended all uranium enrichment". apnews.com. Associated Press. สืบค้นเมื่อ 16 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  124. ↑ "Iran rejects inspections of bombed nuclear sites without IAEA framework". Al Jazeera English (ภาษาอังกฤษ). 24 ธันวาคม 2025. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  125. ↑ "IAEA says no evidence Iran is building a nuclear bomb". middleeastmonitor.com. Middle East Monitor. 4 มีนาคม 2026. สืบค้นเมื่อ 16 เมษายน 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  126. ↑
  127. ↑ "Give negotiations a chance: How to turn Iran's claimed right to enrich uranium into a new deal—and avoid a war". Bulletin of the Atomic Scientists (ภาษาอังกฤษ). 26 กุมภาพันธ์ 2026. สืบค้นเมื่อ 5 มีนาคม 2026. Iran has used its enrichment program for leverage in international negotiations.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  128. ↑ Kristensen, Hans M.; Norris, Robert S. (2014). "Israeli nuclear weapons, 2014". Bulletin of the Atomic Scientists. 70 (6): 97–115. Bibcode:2014BuAtS..70f..97K. doi:10.1177/0096340214555409.
  129. ↑ Hirsch, Yoni (14 เมษายน 2014). "Carter says Israel has stockpile of over 300 nuclear bombs". Israel Hayom. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 16 เมษายน 2014. สืบค้นเมื่อ 19 มิถุนายน 2024.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  130. ↑ Revesz, Rachael (16 กันยายน 2016). "Colin Powell leaked emails: Israel has '200 nukes all pointed at Iran', former US secretary of state says". The Independent. สืบค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2018.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  131. ↑ Brower, Kenneth S (กุมภาพันธ์ 1997). "A Propensity for Conflict: Potential Scenarios and Outcomes of War in the Middle East". Jane's Intelligence Review (special report) (14): 14–15.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  132. ↑ "Nuclear Weapons: Who Has What at a Glance". Arms Control Association. สืบค้นเมื่อ 24 กันยายน 2017.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  133. ↑ Cohen, Avner (1998). Israel and the Bomb. New York: Columbia University Press. น. 349. ISBN 978-0-231-10482-1.
  134. ↑ ElBaradei, Mohamed (27 กรกฎาคม 2004). "Transcript of the Director General's Interview with Al-Ahram News". International Atomic Energy Agency. สืบค้นเมื่อ 3 มิถุนายน 2007.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  135. ↑ My Promised Land, by Ari Shavit, (London 2014), page 188
  136. ↑ "Nuclear Weapons". FAS. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 7 ธันวาคม 2010. สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  137. ↑ "Status of World Nuclear Forces". Federation Of American Scientists.
  138. ↑ มีการประเมินขนาดคลังแสงนิวเคลียร์ของอิสราเอลไว้หลากหลาย สำหรับรายการประเมินที่รวบรวมไว้ โปรดดูที่ Avner Cohen (2010). The Worst-Kept Secret: Israel's bargain with the Bomb. Columbia University Press. Table 1, p. xxvii and p. 82.[128][129][130][131][132][133][134][135][136][137]
  139. 1 2 3 Kristensen, Hans M.; Korda, Matt (2 มกราคม 2022). "Israeli nuclear weapons, 2021". Bulletin of the Atomic Scientists (ภาษาอังกฤษ). 78 (1): 38–50. Bibcode:2022BuAtS..78a..38K. doi:10.1080/00963402.2021.2014239. ISSN 0096-3402.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  140. ↑ Cordesman, Anthony H. (9 มีนาคม 2015). "Judging a P5+1 Agreement with Iran: The Key Technical and Strategic Issues". Center for Strategic and International Studies (ภาษาอังกฤษ).{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  141. ↑ Maher, Nora (14 มีนาคม 2020). "Balancing deterrence: Iran-Israel relations in a turbulent Middle East". Review of Economics and Political Science. 8 (3): 226–245. doi:10.1108/reps-06-2019-0085. hdl:10419/316081. ISSN 2356-9980.{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  142. ↑ Sariolghalam, Mahmood (2001). "Israeli-Turkish Military Cooperation: Iranian Perceptions and Responses". Journal of Political & Military Sociology. 29 (2): 293–304. ISSN 0047-2697. JSTOR 45293807.
  143. ↑ "An Israel-Iran Balance of Nuclear Deterrence: Seeds of Instability". INSS (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). กรกฎาคม 2008. สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  144. ↑ Sabet, Farzan (2023). Narratives of the Middle East WMD-Free Zone: Drivers, Themes, and Historical Accounts (รายงาน). UNIDIR. doi:10.37559/mewmdfz/2023/narratives.
  145. ↑ "The Middle Eastern WMD-Free Zone and the NPT". Arms Control Association (ภาษาอังกฤษ). กรกฎาคม 2022. ข้อมูลเก่าจากแหล่งเดิมเมื่อ 20 มิถุนายน 2025. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2025.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  146. ↑ "Israel rejects call to join anti-nuclear treaty". Reuters. 29 พฤษภาคม 2010. สืบค้นเมื่อ 30 ตุลาคม 2025.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  147. ↑ Curtis, Mark (23 มีนาคม 2026). "UK saw Israel as 'chief problem' to curb Iran's nuclear ambitions". Declassified UK (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  148. ↑ "Nuclear Weapons and Non-Proliferation in the Middle East". Carnegie Endowment for International Peace (ภาษาอังกฤษ). 22 กุมภาพันธ์ 2024. สืบค้นเมื่อ 26 มีนาคม 2026.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  149. ↑ Siddiqui, Usaid (15 เมษายน 2026). "Double standards? Why Israel's nukes get a pass while Iran is scrutinised". Al Jazeera English (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 26 เมษายน 2026.{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]