1578.

1578.. po kalendarima
Gregorijanski	1578.. (MDLXXVIII)
Ab urbe condita	2331.
Islamski	985–986.
Iranski	956–957.
Hebrejski	5338–5339.
Bizantski	7086–7087.
Koptski	1294–1295.
	Hindu kalendari
• Vikram Samvat	1633–1634.
• Shaka Samvat	1500–1501.
• Kali Yuga	4679–4680.
	Kineski
• Kontinualno	4214–4215.
• 60 godina	Yang Zemlja Tigar; (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11578.
	p • r • u
	Podrobnije: Kalendarska era

Milenijum:	2. milenijum
Vjekovi:	15. vijek – 16. vijek – 17. vijek
Decenija:	1540-e 1550-e 1560-e – 1570-e – 1580-e 1590-e 1600-e
Godine:	1575 1576 1577 – 1578 – 1579 1580 1581

Ovo je članak o godini 1578.

Godina 1578 (MDLXXVIII) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

Događaji

8. 1. - Ivan Ferenberger je novi vrhovni kapetan hrvatske krajine umjesto Ivana Auersperga^[1]; u ovo vrijeme imenovan i ban Krsto Ungnad (do 1583).
13. 1. - Opsada Gvozdanskog: Ferhat-paša Sokolović ulazi u utvrdu čija je posada onesposobljena u tri turska juriša prethodnih dana^[2].
31. 1. - Osamdesetogodišnji rat: Bitka kod Gemblouxa je ubedljiva španska pobeda nad nizozemskim pobunjenicima u Belgiji.

5. 2. - Sabor u Zagrebu, primljen ban Ungnad, za banovca imenovan Stjepan Gregorijanec, zaključci o obrani i povratu imanja otuđenih od Mohačke bitke.
8. 2. - Incident pred Kamenim vratima Gradeca - novi banovac Gregorijanec napao zlatara Petra Krupića koji mu je sporo otvorio vrata^[3].
11. 2. - Kizilbaši proglasili Muhameda Hodabandu za persijskog šaha (do 1587).
25. 2. - Kralj Rudolf povjerava hrvatsku i slavonsku krajinu stricu Karlu; inače, u toku je sabor u Bruku na Muri na kome se razmatra odbrana krajine i odlučuje da se podigne jedna nova tvrđava (Karlovac)^[4].
11. 3. - Novi mletački dužd je Nicolò Da Ponte (do 1585).
2. 4. - Turci zauzeli Metliku.
travanj, početkom - Turci zauzeli Drežnik i spalili Dubovac (na Veliki petak^[5], tj. 28. 3.); takođe haranja oko Koprivnice^[6].
12. 4. - Slovenski i hrvatski seljaci presreli i razbili Turke na povratku iz Metlike.
12. 4. - Novi zagrebački biskup je Ivan Kranjčić Moslavački (do 1584); stari Juraj II. Drašković prelazi u Győr, imenovan je kraljevskim kancelarom^[7].
27. 4. - Dvoboj Minjona, poginula po dvojica miljenika Anrija III i Anrija od Giza.
22. 5. - Kapetan Ferenberger razbio Turke kod Drežnika, kad su se vraćali iz Kranjske gdje su zauzeli Kostel^[4].
26. 5. - Amsterdamska Izmena (Alteratie) - katolička vlada zbačena u korist kalvinističke.
31. 5. - Kralj Henri III položio kamen temeljac za Pont Neuf ("Novi most"), najstariji postojeći most preko Sene u Parizu.
1. 8. - Ferenberger zauzeo Cazin i Ostrožac (prethodnica Khevenhüllerove i Ungnadove vojske koje nose opskrbu Bihaću).
4. 8. - Bitka kod Ksar el-Kebira, portugalski poraz u Maroku, poginuli portugalski kralj Sebastião I i saaditski sultan Abu Marwan Abd al-Malik I Saadi.
- Sebastijana nasleđuje deda-stric Henrique I (do 1580, poslednji iz Dinastije Aviz) a Abu Marvana Ahmad al-Mansur (do 1603), najčuveniji saaditski vladar Maroka.
- Pošto Sebastijanovo telo nije pronađeno, nastaje sebastijanizam, verovanje da će se jednog dana vratiti (→ Rat Canudosa).
9. 8. - Osmansko-safavidski rat (1578-1590): bitka kod Çıldıra je ubedljiva osmanska pobeda.
24. 8. - Lala Mustafa-paša osvojio Tbilisi.
- Tokom gruzijske kampanje poginuo Derviš-paša, Ferhat-pašin brat i dijarbakirski beglerbeg^[8].
4. 9. - Khevenhüllerova vojska se povlači, Ferhat-paša ga prati i povraća izgubljene gradove.
septembar - Francis Drake ušao u Pacifik, ubrzo mu ostaje samo jedan brod (Pelican preimenovan u Golden Hind), zatim plovi i pljačka pored španskog Čilea.
29. 9. - Osnovana Tegucigalpa, glavni grad današnjeg Hondurasa.
30. 9. ili 1. 10. - Po sultanovom naređenju pogubljen Mustafa-paša Sokolović, Mehmed-pašin nećak i dvanaest godina budimski beglerbeg, pod izgovorom da je kriv za to što je munja zapalila barutanu u Budimu - ovim je uklonjen najvažniji član Sokolovićeve porodične mreže^[9].
1. 10. - Ferhat-paša povratio Cazin, dva dana kasnije i Ostrožac (ove godine osnovan Ostrožački sandžak, od 1593 Bihaćki).
1. 10. - Alessandro Farnese, vojvoda od Parme nasleđuje umrlog Don Juana Austrijskog kao guvernera španske Nizozemske (do 1592).
21. 10. - Livonski rat: bitka za Venden je švedska pobeda nad Rusima.
31. 12. - Francuski kralj Henri III je osnovao Orden Svetog duha, najviše odlikovanje francuske burbonske monarhije.

Kroz godinu

Stefan Gerlah u beogradskoj crkvi našao sasude samo od drveta (posledica pljačkanja crkava)^[10].
U mletačku Pulu dolazi 80 porodica iz Grčke^[11]. Takođe, mletački senat odlučio da svake dve godine šalje posebnog povjerenika za podjelu zemlje doseljenicima, da bude sudac njima i u sporovima sa starosjediocima^[12].
Počinje gradnja Gregorijanske kule (Kule vetrova) dela Vatikanske opservatorije (deo planirane Gregorijanske reforme).
Ponovo otkrivene Rimske katakombe.
Mongolski vladar Altan-han dao titulu Dalaj Lama Sonamu Gyatsou - treći po redu a prvi sa tim nazivom.
Treća Frobisherova ekspedicija u Ameriku.
Etiopija: car Sarsa Dengel ugušio pobunu Bahr negus Yeshaqa.

Rođenja

Glavni članak: :Kategorija:Rođeni 1578.

1. 4. - William Harvey, lekar, opisao krvotok († 1657)
14. 4. - Filip, kralj Španije i Portugala († 1621)
9. 7. - Ferdinand II, sveti rimski car, ugarsko-hrvatski kralj († 1637)
François Ravaillac, ubica Anrija IV († 1610)
pribl. Vuk Krsto Frankopan, hrvatski velikaš († 1652)

Smrti

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1578.

5. 1. - Julije Klović, slikar (* 1498)
25. 1. - Mihrimah Sultana, ćerka Sulejmana i Hurem (* 1522)
3. 3. - Sebastiano Venier, mletački dužd (* ca. 1496)
3. 3. - Mihail Kantakuzin Šejtanoglu, osmansko-grčki magnat
4. 8. - Sebastião I, kralj Portugala (* 1554)
Pijale paša, osmanski admiral (* ca. 1515)

Reference

↑ Klaić, 331
↑ Klaić, 329
↑ Klaić, 333
1 2 Klaić, 330
↑ Gradski muzej Karlovac, Stari grad Dubovac Arhivirano 2018-04-24 na Wayback Machine-u, gmk.hr
↑ Klaić, 336
↑ Klaić, 335
↑ Dakić, 59
↑ Dakić, 81
↑ Pećka patrijaršija, rastko.rs
↑ Fran Barbalić, Peroj - srpsko selo u Istri, rastko.rs
↑ Historija, 644

Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
Uroš Dakić, The Sokollu Family Clan and the Politics of Vizierial Households in the Second Half of the Sixteenth Century, Central European University, Budapest 2012
Historija naroda Jugoslavije II, str. , Školska knjiga Zagreb, 1959

[1] Klaić, 331

[2] Klaić, 329

[3] Klaić, 333

[k30-4] 1 2 Klaić, 330

[5] Gradski muzej Karlovac, Stari grad Dubovac Arhivirano 2018-04-24 na Wayback Machine-u, gmk.hr

[6] Klaić, 336

[7] Klaić, 335

[8] Dakić, 59

[9] Dakić, 81

[10] Pećka patrijaršija, rastko.rs

[11] Fran Barbalić, Peroj - srpsko selo u Istri, rastko.rs

[12] Historija, 644

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]