Шветова здравствена орґанизация
| Шветова здравствена орґанизация | |
|---|---|
World Health Organization | |
 Шедзиско ШЗО у Женеви  держави члани
у процесу поцаговня (ЗАД)
держави провадзаче
поволани делеґациї
нє члени | |
| Скрацено | ШЗО |
| Тип | Специялизована аґенция Зєдинєних нацийох |
| Шедзиско | Женева  Швайцарска |
| Директор | Тедрос Адханом Ґебреєсус,  Етиопия |
| Члени | 192 держави |
| Официйни язики | анґлийски,
русийски, французки, китайски, арабски |
| Матична орґанизация | Економски и социялни совит Зєдинєних нацийох |
| Веб - сайт | www.WHO. |
Шветова здравствена орґанизация (ШЗО) (анґл. World Health Organization (WHO); араб. منظمة الصحة العالمية; кит: 世界卫生组织 франц. Organisation mondiale de la Santé (OMS); рсй. Всемирная организация здравоохранения; шп. Organización Mundial de la Salud) то окремна орґанизация Зєдинєних нацийох хтора дїлує як координуюце цело медзинародного явного здравства. Основана є 1948. року.[1] Зашеданя ше отримую у Женеви. Єй циль привесц шицки народи на найвисши можлїви уровень физичного и менталного здравя и спокоя; бори ше процив вельких ендемских хоротох и епидемийох, а циль єй доприношенє розвою гиґиєни, координовац зоз медзинародну акцию у обласци здравства, допринєсц напредованю наукового и фахового сотруднїцтва у обласци медицини.[2]
ШЗО принєсла и поставела специялни програми за наукове виглєдованє, як цо програми о тропских хоротох (у договарки зоз ПИНР-ом и Шветову банку), о акцийох за борбу процив малариї або о стандардох костираня (у догварки зоз ФАО), намагаюци ше прецизно дефиновац поживово продукти, а источашнє безпечни, прилапююци уровень поживових адитивох лєбо допущени гранїци остаткох пестицидох итд.
Орґанизує кампанї обвисцованя народох (зоз плакатами) або персонала у здравству у рижних державох (зоз доручованьом фахових публикацийох/лїсткох). Вона тиж орґанизує кампаню за старосц о вакцинациї (єден зоз найзамеркованших успихох то напевно елиминованє вельких покох).
История
[ушориц | ушор жридло]Початок снованя
У цеку конференциї Зєдинєних нацийох о медзинародней орґанизациї 1945. року Сцеминґ Сце, делеґат зоз Китаю, дискутовал зоз норвежскима и бразилскима делеґатама о идеї о снованю медзинародней здравственей орґанизациї под покровительством нових Зєдинєних нацийох. Нє удало ше им пласовац резолуцию пошвецену тей теми. С. Сце и други делеґати лобировали и консеквентно принєшена декларация хтора поволує на медзинародну конференцию о здравю.[3] Хаснованє слова „шветова”, намесце „медзинародна”, наглашує ґлобалну природу цильох тей орґанизациї.
Конєчно, конституцию Шветовей здравственей орґанизациї 22 юлия 1946. року подписали шицки tтедишнї держави Зєдинєних нацийох (51 держава) и 10 други жеми.[4] Вона так постала перша специялизована аґенция Зєдинєних нацийох хтора мала потримовку шицких членох.[5]
Єй конституованє урядово ступело на моц у цеку першого Шветового дня здравя, 7. априла 1948, кед була ратификована з боку 26 жемох членїцох. Перше зашеданє Шветовей здравственей скупштини закончене 24. юлия 1948. Теди обезпечени буджет од 5 милиони долари (теди то було 1.250.000 фунти) за 1949. рок. Андрия Штампар бул перши предсидатель Скупштини, а Г. Брок Хишолм бул поставени за ґенералного директора ШЗО. После того бул вивершни секретар у цеку периода планованя.
Приоритети
Перши приоритети орґанизациї були контрола ширеня малариї, туберколози и сексуално преношацих хоротох, злєпшованє здрая мацерох и дзецох, костиранє и еколоґийна гиґиєна. Єй перши законодавни акт ше занїмал зоз компилацию точних статистичних податкох о ширеню и морбидитету хоротох.[1]
Лого Шветовей здравственей орґанизациї приказує Асклепийову палїчку як симбол вилїчезносци.
История оперативносци
♦ 1947. року ШЗО запровадзела епидемиолоґийни информацийни сервис телекс, прейґ хторого ше обвисцовало нациї и народи.
♦ Так по 1950. була масовна туберкулозна инокулация хаснуюци Бе-се-же вакцину хтора була у цеку применьованя.
♦ 1955. року лансирована програма за викореньованє малариї, хтора после преориєнтована як циль.
♦ 1965. року обявени перши звит о цукровей хороти и креирована Медзинародна аґенция за виглєдованє канцера.[6]
♦ 1958. року Виктор Зхданов, заменїк министра за здравє СССР, поволал Шветову здравствену скупштину же би ше запровадзело ґлобалну инициятиву за ерадикацию вельких покох. У тим чаше 2 милиони людзе умерали вельких покох каждого року.
Общи фокус дїлованя
[ушориц | ушор жридло]Устав ШЗО наводзи же єй циль „же би шицки людзе витворели найвисши можлїви здравствени уровень”. ШЗО витворює свойо цилї з помоцу своїх функцийох, цо дефиноване зоз їх уставом:
♦ Же би дїловала як унапрямуюци и координируюци авторитет за медзинародну здравствену роботу.
♦ Же би запровадзела и отримала ефективне сотруднїцтво зоз Зєдинєнима нациями, специялизованима орґанизациями, державнима здравственима администрациями, професийнима ґрупами и велїма другима орґанизациями хтори одвитуюци.
♦ Же би помагала державним владом, по їх вимоги, у моцнєню здравствених службох.
♦ Же би давала одвитуюцу технїчну помоц и, у урґентних случайох, нєобходну помоц на вимогу або з приставаньом Владох.
♦ Же би дала або помогла обезпечованє, по вимоги Зединєних нацийох, здравствених услугох и пошореньох специялним окремним ґрупом, як цо людзе зоз поверених територийох.
♦ Же би запровадзела и отримовала административни и технїчни сервиси хтори нєобходни, як цо епидемиолоґийни и статистични служби.
♦ Же би стимуловала и мала совитодавну улогу у роботи на ерадикациї епидемийних, ендемских и других хоротох.
♦ Же би промововала, по потреби у сотруднїцстве зоз другима специялизованима аґенциями, превенцию случайних покалїченьох.
♦ Же би промововала, по потреби у сотруднїцстве зоз другима специялизованима аґенциями, злєпшаня костираня, биваня, санитариї, рекреациї, економски або роботни условия и други аспеки гиґиєни животного штредку.
♦ Же би промововала сотруднїцство медзи науковима и професийнима ґрупами хтори доприноша напредованю здравя.
♦ Же би предкладала конвенциї, спорозуменя и предписаня и давала препоруки у вязи зоз медзинароднима здравственима питанями.
Року 2012. ШЗО дефиновала свою улогу у явним здравю на шлїдуюци способ:
♦ Даванє и понуканє лидерства по питаньох хтори маю значни значеня за здравє и анґажованє у партнерствох хтори потребни же би вєдно дїловали.
♦ Формованє виглєдовацкей програми и мотивованє за творенє, преношенє и ширенє значного знаня.[7]
♦ Поставянє нормох и стандардох, промовованє и провадзенє їх имплементациї.
♦ Артикулованє етичних и евидентованє основних политичних опцийох.
♦ Даванє технїчней потримовки, катализованє пременкох и поставянє отримуюцих институцийних капацитетох.
♦ Провадзенє здравственей ситуациї и оценьованє здравствених трендох.
| Ґенерални директоре ШЗО | |||
|---|---|---|---|
| Мено | Держава | Датум мандата | Слика |
| Др. Брук Чизхолм
(Brock Chisholm) |
.svg){kind=small} Kaнада |
1948-1953 | 
|
| Др. Марколино Ґамез Кандау
(Marcolino Gomes Candau) |
 Бразил |
1953-1973 | .jpg){kind=small}
|
| Др. Холфдан Т. Махлер
(Halfdan T. Mahler) |
 Данска |
1973-1988 | 
|
| Др. Хироши Накаїма
(Hiroshi Nakajima) |
.svg){kind=small} Япон |
1988-1998 | |
| Др. Ґро Харлем Брунтленд
(Gro Harlem Brundtland) |
 Норвежка |
1998-2003 | 
|
| Др. Ли Йонґ-Вок
(Lee Jong-wook) |
 Южна Корея |
2003-2006 | 
|
| Др. Андерс Нордстром
(Anders Nordström) |
 Шведска |
2006-2007 | |
| Др. Марґарет Чен (КНР)
(Margaret Chan) |
 Хонґ Конґ  Китай |
2007-2017 | 
|
| Др. Тедрос Аданом Ґебреєсус
(Tedros Adhanom Ghebreyesus) |
Етиопия |
2017- | _(cropped).jpg){kind=small}
|
Ґалерия
[ушориц | ушор жридло]-
Будинок ШЗО у Женеви -
Шветова здравствена организация, Пренї-Шамбези. -
Сала вивершного одбора ШЗО -
Главни будинок шедзиска ШЗО, Женева, (югозаходно) -
Преня-Шембези (Шветова здравствена орґанизация) -
Застава ШЗО
.jpg)
Вонкашня вяза
[ушориц | ушор жридло]- "Constitution of the World Health Organization". www.who.int. Retrieved 18 November 2024]
- World Health Organization. (2021). "COVID-19 Dashboard."
Референци
[ушориц | ушор жридло]- ↑ 1,0 1,1 „World Health Organization”. The British Medical Journal. BMJ Publishing Group. 2 (4570): 302—303. 7. 8. 1948. JSTOR 25364565.
- ↑ „Chronicle of the World Health Organization, 1947” (PDF). Приступљено 18. 7. 2007.
- ↑ Sze Szeming Papers, 1945–2014, UA.90.F14.1, University Archives, Archives Service Center, University of Pittsburgh.
- ↑ „The Move towards a New Health Organization: International Health Conference” (PDF). Chronicle of the World Health Organization. 1 (1–2): 6—11. 1947. Архивирано из оригинала (PDF) 9. 8. 2007. г. Приступљено 18. 7. 2007.
- ↑ Shimkin, Michael B. (27. 9. 1946). „The World Health Organization”. Science. American Association for the Advancement of Science. 104 (2700): 281—283. JSTOR 1674843. PMC 1614381. doi:10.1126/science.104.2700.281.
- ↑ „WHO at 60”(PDF). WHO. Приступљено 31. 3. 2012.
- ↑ Hoffman S.J.; Røttingen J-A. (2012). „Assessing Implementation Mechanisms for an International Agreement on Research and Development for Health Products” Bulletin of the World Health Organization. 90 (12): 854—863. PMC 3506410 Слободан приступ. PMID 23226898. doi:10.2471/BLT.12.109827.