Romane manusha
E Rromane Manuśa si kodole ʒene kaj len pàrtia vaj partićipsaren anθ-e idèă de jekh naròdo vaj nácia vaj ćhel vaj endaj kaj avel anθar i Sudutni Asiya, Provinsa Radjasthan, thaj Pandjab anθar e Nordvestuni Indiya.[1][2][3][4] Dujto maj bilačhi etnikani grupa palal e Indiake, šaj.
Anav
[editisar | modificare sursă]Jekh teorìa maśkar avere teoriură phenel kë o Anav "Romane" avel andar e Sanskritikano Anav "Brahmane" e baresdar "Varna" (highest caste Level) sar Mensa "Romani" O Anav Amare Kultura amaro arta te jivel si, So "Brahmani" andar e Religiona Hindipen O Anav (Jipen, Kultura, te Devleske Kreationa Amare Phuv). Romani te Brahmani si yekh lav so andar e Vedikani/Sanskritikani Chiibh aves so Kares e filosofia te jivel.
Avere manuśa phenen kë o alav “Rrom” avel kaθar i vorba “Dom” kaj sas aver telutno kàsto anθ-e Xindutne kastistikano sistèmo. Von sas dromutne manuśa kaj baśavenas but instrumenturĕnça.
Aver teoria si kë o alav “Rrom” avilo e vorbăθar “Rum” kaj sas jekh them vaj than anθ-e Balkàne kana ël mule ël Rromenqe avile anθ-e Èfròpăqe phuvă.
Aver bàjo si kë maśkar e Rromenθe manuśa phenen kë naj Rroma tha’ Sinti. O alav “Sinti” śaj vi avilo kaθar o germanikano svàto “Reisende” kaj znaćil dromutno manuś anθ-e Nămcicka ćhib, nùma aver teoria phenel kë kamas-avili kaθar o Xindăqo lav, “Sindh”, kaj sas e phurane kherutne phuvă e Rromenqe
Pala dopash anda o mtDNA ai o lineage YDNA sikaven sa mai anglal sar si o Sudutni Asiya anda kado grupo etničko. Kaj grupi si:
- Y-DNA: H1a
- mtDNA: M5
Ai le kolaver grupuria sikaven sar zhanas anda Sudutni Asiya ka Europa:
- Y-DNA: I1, I2a, J2a4b, E1b1b, R1b, R1a
- mtDNA: H, J, T, U3, U5b, I, W, X.
Buxlăriben
[editisar | modificare sursă]O Rromano buxlăriben vaj o Rromano Diasporos sas kana e Rromane ʒene avile kaθar e India thaj gele te ʒiven anθ-e avere thema sar i Pèrsia, O Arabithan, e Armènia vaj i Grèćia. Pala akava vaxt, maj but Rroma naśleθar i Èfròpa thaj areslĭne te beśen anθ-e avere thema thaj phuvă sar e Amerika, o Meksiko, e Argentina, i Australia, i Afrika thaj i Asia.
Ćhib
[editisar | modificare sursă]Śaj ćitisares maj but informacia pal-i ćhib e Rromane manuśenqi kothe: Romani chib.
Ròbia vaj Sklavipen
[editisar | modificare sursă]E Rromane manuśa sas therde anθ-i ròbia vaj sklavipen kana nakhle but śeliberśa.
Avrutne phandimata
[editisar | modificare sursă]- Die indische Herkunft der Sinti und Roma
- Victor Shapoval - First Pages of Romani History (2003)
- A Romanian blog about Romani people and language (2007-2011)
- Romani-English and English-Romani free online dictionary - Renato B. Figueiredo
- Лилоро/Liloro Интернетоскири бутори ваш
- Романыпэн Сетевая инициатива, посвященная цыганской культуре Internet Initiative For Romany Culture
 |
Kadava lekh si bibarilo, akana si numa ekh kotor. Kana janes buteder, shai te lachhares les. |
- ↑ "Did you know that gypsies or Romanians originally belonged to Punjab?"
- ↑ "Gypsies of England have their roots in Punjab: study"
- ↑ "Adnan, Atif; Rakha, Allah; Lazim, Hayder; Nazir, Shahid; Al-Qahtani, Wedad Saeed; Abdullah Alwaili, Maha; Hadi, Sibte; Wang, Chuan-Chao (2022-03-17). "Are Roma People Descended from the Punjab Region of Pakistan: A Y-Chromosomal Perspective". Genes. 13 (3): 532. doi:10.3390/genes13030532. ISSN 2073-4425. PMC 8951058. PMID 35328085."
- ↑ "RISHI SAW BRIGHT FUTURE FOR 'ROMA MUSEUM' CHANDIGARH"