Tekst źródłowy strony al

{{podobne|-al|.al|A1|Aal|aal|AL|Al|al-|Al.|al.|ALL|All|all|all'|all-|aʼal|àll|ál|áll|áll.|ål|Åʹll}}
== al ({{język polski}}) ==
[[Plik:Anguilla anguilla.jpg|thumb|al (1.1)]]
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy''
: (1.1) {{gw-pl|Górny Śląsk}} [[węgorz]]
''{{forma rzeczownika|pl}}''
: (2.1) {{D}} {{lm}} ''od'' [[ala]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
: (1.1) {{etym|niem|Aal}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
{{źródła}}

== al ({{język afrykanerski}}) ==
{{wymowa}}
: {{audio|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-al.wav}}
{{znaczenia}}
''przysłówek''
: (1.1) [[już]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}
: {{importEnWikt|afrykanerski}}

== al ({{język baskijski}}) ==
{{wymowa}}
: {{IPA3|al}}
: {{audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-al.wav}}
{{znaczenia}}
''partykuła pytająca''
: (1.1) [[czy]]<ref>{{Euskaltzaindia}}</ref>
{{odmiana}}
: (1.1) {{nieodm}}
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[prest|Prest]] [[al]] [[egon|zaude]]?'' → '''[[czy|Czy]]''' [[być|jesteś]] [[gotowy]]?
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}
<references />

== al ({{język duński}}) ==
{{wymowa}}
: (1) {{Dania|'aˀl}}
: (2) {{Dania1|'alˀ}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj wspólny''
: (1.1) {{geol}} [[orsztyn]], [[rudawiec]]
''przymiotnik''
: (2.1) [[cały]], [[wszyscy]], [[wszystkie]]
{{odmiana}}
: (1.1) en al, alen, {{blm}}
: (2.1) al, alt, [[alle]]
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[al|Al]] [[være|er]] [[en]] [[hård]] [[skorpe]] [[under]] [[jord]]en.'' → '''[[orsztyn|Orsztyn]]''' [[to]] [[twardy|twarda]] [[skorupa]] [[pod]] [[ziemia|ziemią]].
: (2.1) ''[[brandmand|Brandmanden]] [[gøre|gjorde]] [[al]]t [[han]] [[kunne]].'' → [[strażak|Strażak]] [[zrobić|zrobił]] '''[[wszystko]]''', [[co]] [[być|było]] [[w]] [[jego]] [[moc]]y.
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}} [[al landsens]] • [[al ære værd]] • [[alle dage]] • [[alle hånde]] • [[alle tiders]] • [[alle vegne]] • [[alt efter noget]] • [[alt for]] • [[alt i alt]] • [[alt imens]] • [[alt muligt]] • [[i alt]] • [[til alt held]] • [[trods alt]] • [[alle]] • [[alle gode gange tre]] • [[alle veje fører til Rom]] • [[det er ikke alt guld, som skinner]]
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{esperanto}}) ==
{{morfologia}} {{morfeo|al}}
{{wymowa}}
: {{IPA|al}} {{audio|Eo-al.ogg}}
: {{audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-al.wav}} {{audio|LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-al.wav}} {{audio|LL-Q143 (epo)-Citoyenovice-al.wav}} {{audio|Eo-al1.ogg}}
{{znaczenia}}
''przyimek''
: (1.1) [[do]], [[ku]]
: (1.2) ''zastępuje celownik''
{{odmiana}}
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[morgaŭ|Morgaŭ]] [[mi]] [[veturi|veturos]] [[al]] [[Berlino]].'' → [[jutro|Jutro]] [[jechać|jadę]] '''[[do]]''' [[Berlin]]a.
: (1.2) ''[[mi|Mi]] [[prunti]]s [[tiu]]n [[libro]]n [[al]] [[mia]] [[amiko]]'' → [[pożyczać|Pożyczyłem]] [[ta|tę]] [[książka|książkę]] [[mój|mojemu]] [[przyjaciel|przyjaciel'''owi''']].
{{składnia}}
{{kolokacje}}
: (1.1) al [[antaŭ]] / [[malantaŭ]] / [[apud]] / [[ĉe]] / [[ĉirkaŭ]] / [[ekster]] / [[en]] / [[inter]] / [[post]] / [[sub]] / [[super]] / [[sur]] / [[trans]]
{{synonimy}}
{{antonimy}}
: (1.1) [[de]]
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
: {{rzecz}} [[alaĵo]], [[aliĝo]]
: {{czas}} [[aligi]], [[aliĝi]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{esperanto (morfem)}}) ==
{{wymowa}}
: {{audio|Eo-al.ogg}} {{audio|LL-Q143 (epo)-Citoyenovice-al.wav}} {{audio|LL-Q143 (epo)-Lepticed7-al.wav}} {{audio|LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-al.wav}} {{audio|Eo-al1.ogg}}
{{znaczenia}}
''{{morfem|eo|przedrostkowy}}''
: (1.1) [[do]], [[ku]]
''{{morfem|eo}}''
: (2.1) [[element]] [[przypominać|przypominający]] [[skrzydło]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pochodne}}
: (1.1) {{przyim}} [[al]]
:: {{rzecz}} [[alaĵo]], [[aliĝo]], [[aliĝilo]]
:: {{czas}} [[aligi]], [[aliĝi]]
: (2.1) {{rzecz}} [[alo]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
: (1.1) {{etym|wł|al}}
{{uwagi}}
: (1.1) {{morfem oficjalny|fundamenta|BRO=1}}
: (2.1) {{morfem oficjalny|nie}}
{{źródła}}

== al ({{język fryzyjski saterlandzki}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''przysłówek''
: (1.1) [[już]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}
: {{importEnWikt|fryzyjski saterlandzki}}

== al ({{język hiszpański}}) ==
{{wymowa}}
: {{IPA3|al}}
: {{audio|LL-Q1321 (spa)-AdrianAbdulBaha-al.wav}} {{audio|LL-Q1321 (spa)-Precision27-al.wav}}
{{znaczenia}}
''forma ściągnięta''
: (1.1) {{zob|[[a]] + [[el]]}}
{{odmiana}}
: (1.1) {{nieodm}}
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[ir|Voy]] '''[[al]]''' [[colegio]].'' → [[iść|Idę]] '''[[do]]''' [[szkoła|szkoły]].
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
: {{etymn|hiszp|a|el}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{interlingua}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''forma ściągnięta''
: (1.1) {{zob|[[a]] + [[le]]}}
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
: (1.1) al [[accompaniamento]] → w akompaniamencie • al [[adresse]] de → pod adresem • al [[alba]] → o świcie, o brzasku • al alte voce → podniesionym głosem • al altere latere → z drugiej strony • al [[angulo]] [[de]] → w kącie czegoś • al [[apertura]] → na otwarcie, przy otwarciu • al [[avantia]] → z góry (uprzednio), awansem • al [[base]] de → na bazie • al [[besonio]] → w razie potrzeby • al [[bordo]] → przy brzegu • al [[cambio]] [[de]] → na przełomie • al [[campania]] → na wsi • al [[centro]] de → w centrum • al [[comenciamento]] → na początku, z początkiem • al [[conditiones]] → w warunkach • al [[confinios]] de → na kresach czegoś • al [[contante]] → gotówką • al [[contrario]] → odwrotnie, przeciwnie, w przeciwieństwie • al [[costa]] de → u wybrzeża • al [[cubo]] → do sześcianu • al [[currente]] → na bieżąco • al [[detrimento]] de → ze szkodą dla, na szkodę • al [[dextra]] → na [[prawo]], po prawej • al [[entrata]] → u wejścia • al [[est]] → na wschód • al [[estraniero]] → za granicą • al [[etate]] de → w wieku (x lat) • al [[exception]] de → z wyjątkiem • al [[excesso]] → nadmiernie • al [[exclusion]] de → z wyjątkiem • al [[exterior]] → na zewątrz • al [[extraniero]] → za granicą • al [[facultate]] de → na wydziale • al [[figura]] → w przenośni • al [[fin]] → w końcu, na końcu, wreszcie • al [[frontiera]] → na granicy • al [[fundo del corde]] → w głębi serca • al [[hasardo]] → na los szczęścia, na chybił trafił • al [[hora dicite]] → o umówionej godzinie • al [[interior]] de → na środku • al [[invitation]] → [[na]] [[zaproszenie]] • al [[latere]] → z boku • al [[legier]] → lekkomyślnie • al [[leva]] → na lewo, po lewej • al [[longe]] → nareszcie, w końcu, ostatecznie • al [[longe]] de → wzdłuż • al [[mano]] → pod ręką • al [[margine]] de → na marginesie (czegoś) • al [[maximo]] → [[wysoko|najwyżej]] • al [[medio]] → w połowie • al [[menos]] → co najmniej, przynajmniej • al [[mesme maniera]] → w ten sam sposób • al [[mesme tempore]] → w tym samym czasie • al [[minimo]] → do minimum • al [[minus]] → co najmniej, przynajmniej • al [[moda]] → modny, zgodny z modą • al [[momento]] → natychmiast, w tej chwili • al [[momento juste]] → we [[właściwy]]m [[moment|momencie]] • al [[nord]] → na północ • al [[occassion]] de → z okazji • al [[pede]] de → u stóp (czegoś) • al [[pejor caso]] → w najgorszym razie • al [[periculo]] de → z narażeniem (na) • al [[plus]] → co najwyżej • al [[plus tarde]] → najpóźniej • al [[poner del sol]] → o [[zachód słońca|zachodzie słońca]] • al [[portator]] → na okaziciela • al [[potentia]] → u władzy • al [[presente]] → obecnie, współcześnie, dzisiaj • al [[profito]] (de) → na korzyść • al [[prova]] → na próbę • al [[quadrato]] → do kwadratu • al [[rapiditate]] de → z szybkością • al [[requesta]] de → na żądanie (czyjeś) • al [[reserva]] (de) → z zastrzeżeniem • al [[risco]] (de) → z narażeniem (na) • al [[sol]] → w słońcu • al [[sud]] → na południe • al [[summitate]] → na szczycie • al [[tabula]] → przy stole • al [[tempore]] de → w [[czas]]ie • al [[testa]] (de) → na czele • al [[umbra]] (de) → w cieniu • al [[usage]] (de) → na użytek • al [[valor total]] → o łącznej wartości • al [[veritate]] → [[wprawdzie]] • al [[vista]] de → na [[widok]] • al [[west]] → na [[zachód]]
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}} {{ImportIA|al}}
{{źródła}}

== al ({{język kataloński}}) ==
{{wymowa}}
: {{audio|LL-Q7026 (cat)-TaronjaSatsuma-al.wav}}
{{znaczenia}}
''forma ściągnięta''
: (1.1) {{zob|[[a]] + [[el]]}}
{{odmiana}}
: (1.1) {{nieodm}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
: {{etymn|katal|a|el}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{język luksemburski}}) ==
{{wymowa}}
: {{audio|Lb-al.ogg}} {{audio|LL-Q9051 (ltz)-TCraze-al.wav}}
{{znaczenia}}
''przymiotnik''
: (1.1) [[stary]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}
: {{importEnWikt|luksemburski}}

== al ({{język niderlandzki}}) ==
{{wymowa}}
: {{audio|Nl-al.ogg}}
: {{IPA|ɑl}}
: {{audio|LL-Q7411 (nld)-Robin van der Vliet-al.wav}}
{{znaczenia}}
''określnik''
: (1.1) [[wszystko]]
''przysłówek''
: (2.1) [[już]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{język połabski}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''przysłówek''
: (1.1) [[już]]<ref name=ED>{{EtymDrzewian|tom=1|strony=15}}</ref>
{{odmiana}}
: (1.1) {{nieodm}}
{{przykłady}}
: (1.1) ''[[boi̯t|Ją]] [[al]] [[no]] [[carťėv]]''<ref name=ED />. → [[on|On]] [[być|jest]] '''[[już]]''' [[na]] [[cmentarz]]u.
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
: ''zapożyczenie z'' {{etym|śdn|al}}, [[alle#alle (język średnio-dolno-niemiecki)|alle]]<ref name=ED />
{{uwagi}}
{{źródła}}
<references />

== al ({{język staroangielski}}) ==
[[Plik:Large bonfire.jpg|thumb|al (1.1)]]
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj nijaki''
: (1.1) [[ogień]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}
: {{importEnWikt|staroangielski}}

== al ({{język szwedzki}}) ==
[[Plik:Ольха1.jpg|thumb|alar (1.1)]]
[[Plik:Alnus incana 010701.jpg|thumb|al[[blad]] (1.1) ''(Alnus incana)'']]
[[Plik:A glutinosa Gaertn. 05.jpg|thumb|al[[hänge]]n (1.1) ''(Alnus glutinosa)'']]
{{wymowa}} {{audio|Sv-al.ogg}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj wspólny''
: (1.1) {{bot}} [[olcha]], [[olsza]]
{{odmiana}}
: (1.1) {{lp}} en al, alen; {{lm}} alar, alarna
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
: (1.1) [[lövträd]]
{{hiponimy}}
: (1.1) [[gråal]], [[klibbal]]
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
: {{rzecz}} [[ale]]
{{frazeologia}}
: ''złożenie rzeczownikowe'' al[[blad]], al[[hänge]], al[[kotte]], al[[löv]], [[alskog]], al[[virke]] • [[gråal]], [[klibbal]]
{{etymologia}}
{{uwagi}}
: {{nie mylić z|all|wszystek}}, {{nie mylić z|ål|węgorz}}
{{źródła}}

== al ({{język tatarski}}) ==
{{ortografie}} {{ortografieTT|Y=al|Y2=al|ал}}
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''przymiotnik''
: (1.1) [[purpurowy]]
''{{forma czasownika|tt}}''
: (2.1) ''tryb rozkazujący od'' [[alırğa#tt|alırğa]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
: (2.1) [[alma]]
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
: (1.1) [[alsu]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{język turecki}}) ==
{{wymowa}}
: {{audio|LL-Q256 (tur)-Basak-al.wav}} {{audio|LL-Q256 (tur)-ToprakM-al.wav}} {{audio|LL-Q256 (tur)-Veravi95-al.wav}}
{{znaczenia}}
''przymiotnik''
: (1.1) [[krwistoczerwony]], [[intensywnie]] [[czerwony]], [[ciemnoczerwony]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{język turkmeński}}) ==
{{ortografie}}
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''przymiotnik''
: (1.1) [[różowy]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}

== al ({{volapük}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''przymiotnik''
: (1.1) [[każdy]]
{{odmiana}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{źródła}}
: {{importEnWikt|volapük}}

== al ({{język włoski}}) ==
{{wymowa}}
: {{IPA|ˈal}}
: {{audio|LL-Q652 (ita)-DivoLetto-al.wav}}
{{znaczenia}}
''przyimek ściągnięty''
: (1.1) ''przyimek'' [[a#it|a]] + ''rodzajnik określony'' [[il#it|il]]
{{odmiana}}
: (1.1) {{przyimek-ściągnięty-włoski}}
{{przykłady}}
{{składnia}}
{{kolokacje}}
: (1.1) al [[canarino]] • al [[giorno]] • al [[padre]]
{{synonimy}}
{{antonimy}}
{{hiperonimy}}
{{hiponimy}}
{{holonimy}}
{{meronimy}}
{{pokrewne}}
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
: (1.1) {{etymn|wł|a|il}}
{{uwagi}}
: (1.1) używa się przed słowami {{m}} {{lp}} zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: '''gn''', '''pn''', '''ps''', '''sc''', '''x''', '''z''' oraz '''s''' przed spółgłoską
{{źródła}}