Wojna o niepodległość Namibii
| zimna wojna | |||
 | |||
| Czas |
1966–1990 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Wynik |
uzyskanie niepodległości przez Namibię | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
Wojna o niepodległość Namibii – wojna partyzancka toczona w latach 1966–1990 przez Ludową Armię Wyzwoleńczą Namibii (związaną ze SWAPO, czyli Organizacją Ludu Afryki Południowo-Zachodniej) i inne organizacje narodowowyzwoleńcze, których celem było uzyskanie niepodległości ze strony apartheidowskiej Republiki Południowej Afryki. Wojna była związana z południowoafrykańską wojną graniczną.
RPA objęło tereny nad współczesną Namibią w czasie I wojny światowej i przyłączyło ją do swojego terenu jako Afryka Południowo-Zachodnia. Początkowo RPA otrzymało mandat Ligi Narodów do administrowania terytorium, w 1966 został on jednak odwołany przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych – RPA odmówiło uznania rezolucji i rozpoczęło okupację terenu[1]. W 1960 powstała niepodległościowa organizacja SWAPO. Organizacja padła ofiarą represji politycznych, przez co niektórzy działacze kontynuowali działalność za granicą, a w szczególności w sąsiedniej Botswanie[2][3]. 26 sierpnia 1966 siły partyzanckie SWAPO rozpoczęły atak przeciwko wojskom RPA w Omugulugwombashe. Atak jest uważany za początek wojny o niepodległość. Na pamiątkę bitwy 26 sierpnia jest ustanowiony świętem państwowym Namibii (Dzień Bohaterów), a przez ONZ uznany jest Dniem Namibii[4]. Wojskowego wsparcia partyzantom udzieliła Kuba[5] i Angola[6]. Wsparcia materialnego udzieliły z kolei Algieria[7], Kenia[8], Libia[9], Bułgaria[10][11], Jugosławia[12][13], Tanzania[14][15], Zambia[16], Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich[17] i Chiny[18]. Wsparcia RPA udzieliła natomiast angolska organizacja rebeliancka UNITA[19]. Wojna zakończyła się w porozumieniami nowojorskimi podpisanymi w dniu 22 grudnia 1988 – na jego mocy zakończono również bezpośrednie zaangażowanie obcych wojsk w angolską wojnę domową. Niepodległość przyznano Namibii w dniu 21 marca 1990. W pierwszych wolnych wyborach parlamentarnych zwyciężyło SWAPO, które uzyskało większość mandatów w Zgromadzeniu Narodowym, co umożliwiło partii utworzenie rządu[20].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ "Namibian War of Independence 1966–1988". Armed Conflict Events Database.. [dostęp 2015-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-01)].
- ↑ Geingob, Hage Gottfried – Swapo. nid.org.na. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).
- ↑ Minister of Trade and Industry Dr. Hage Geingob. mti.gov.na. [dostęp 2012-12-08]. (ang.).
- ↑ United Nations Conferences and Observances
- ↑ Cuba Annual Report: 1986, 1986. s.538-539.
- ↑ Land Mines in Angola, 1993. s.6.
- ↑ AAPSO Presidium Committee on Africa held in Algeria, 17–18 lutego 1985, 1985. s. 26.
- ↑ SWAPO Information Bulletin, 1983. s. 37.
- ↑ Imagery and Ideology in U.S. Policy Toward Libya 1969–1982, 1988. s. 70.
- ↑ Interparliamentary Union Conference, Sofia, Bulgaria: Report of the United States Delegation to the 64th Conference of the Interparliamentary Union, Held at Sofia, Bulgaria, 1977. s.42
- ↑ Record of Proceedings -International Labour Conference 6, 1982. s/ 4.
- ↑ The foreign policy of Yugoslavia, 1973–1980, 1980. s. 125
- ↑ Yugoslavia in the 1980s, 1985. s.265
- ↑ Tanzania: A Political Economy, 2013. s. 355.
- ↑ SWAPO and the struggle for national self-determination in Namibia, 1980. s. 33
- ↑ "Rhodesian Insurgency – Part 2". Rhodesia.nl.. [dostęp 2017-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-11)].
- ↑ The Soviet Union and Revolutionary Warfare: Principles, Practices, and Regional Comparisons, 1988. s.140-147
- ↑ Namibia: the road to self-government, 1979. s. 41.
- ↑ Fryxell, Cole. To Be Born a Nation. s. 13.
- ↑ Namibia. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-06-15].