Małgorzata Windsor
Małgorzata (1950) | |
| Hrabina Snowdon | |
| Jako żona | |
|---|---|
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 sierpnia 1930 |
| Data i miejsce śmierci |
9 lutego 2002 |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Rodzeństwo | |
| Mąż | |
| Dzieci | |
| Odznaczenia | |
Księżniczka Małgorzata, hrabina Snowdon[1] (ang. Margaret Rose; ur. 21 sierpnia 1930 w Glamis[2], zm. 9 lutego 2002 w Londynie) – księżniczka Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów, córka króla Jerzego VI i młodsza siostra królowej Elżbiety II[3].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]


Urodziła się poprzez cięcie cesarskie[4]. Była młodszą córką Alberta, księcia Yorku (późniejszego króla Jerzego VI) i jego żony, Elżbiety Bowes-Lyon[4]. Wychowywała się na dworze królewskim razem ze starszą siostrą, Elżbietą[5]. Z zainteresowaniem zajmowała się jazdą konną, pływaniem, ogrodnictwem i muzyką, od wczesnego dzieciństwa grała na fortepianie[3].
W 1944 poznała Petera Townsenda, pilota i bohatera bitwy o Anglię[6]. Planowali się pobrać, co wywołało kontrowersje na brytyjskim dworze królewskiej, bo Townsend był rozwodnikiem[7][8]. 31 października 1955 zrezygnowała ze ślubu za radą arcybiskupa Canterbury, dr Geoffreya Fishera, i wobec groźby utraty praw do tronu[9][10]. Oświadczyła: Postanowiłam nie wychodzić za mąż za pułkownika lotnictwa Petera Townsenda. Zdaję sobie sprawę, że zrzekając się prawa do tronu mogłabym wziąć ślub cywilny. Pamiętając jednak o naukach kościoła, który głosi, że małżeństwo chrześcijańskie jest nierozerwalne, i mając na uwadze moje obowiązki w stosunku do krajów Wspólnoty Narodów, jestem zmuszona przedłożyć obowiązek nad szczęście osobiste. Powzięłam tę decyzje samodzielnie, a pomoc i poświęcenie (…) Petera Townsenda pozwoliły mi w niej wytrwać[9]. Wydarzenie mocno odbiło się na jej życiu psychicznym[11]. Zaczęła prowadzić imprezowy tryb życia i wdać się w przelotne romanse, m.in. z Billym Wallacem, z którym spontanicznie się zaręczyła, ale niedługo później się rozstała[12].
Na weselu przyjaciela, Colina Tennanta, w 1956 poznała fotografa Antony’ego Armstronga-Jonesa[12], za którego wyszła 6 maja 1960 w Opactwie Westminsterskim[13][14]. Ślub pary był pierwszym w dziejach Windsorów, który transmitowała telewizja[15]; relację z wydarzenia śledziło 300 mln widzów[16]. Małżonkowie po ślubie udali się w podróż poślubną na wyspę Mustique na Karaibach[17.1]. Mieli dwoje dzieci: Davida (ur. 3 listopada 1961) i Sarę (ur. 1 maja 1964)[16][14][3]. Prowadzili małżeństwo otwarte, a Małgorzata często wdawała się w niezobowiązujące romanse[18]. Wywołała skandal obyczajowy, rozpoczynając w 1973 przelotny związek z Roderickiem „Roddym” Llewellynem, młodszym o 18 lat artystokratą[19][20][17.2]. W 1978 rozwiodła się z mężem (był to pierwszy od prawie 400 lat rozwód w brytyjskiej rodzinie królewskiej[21]), a trzy lata później zakończyła romans z Llewellynem[17.2]. Ponadto romansowała z piosenkarzem Mickiem Jaggerem[22], bliskim przyjacielem męża Anthonym Bartonem i dawnym znajomym, szkockim muzykiem Robinem Douglasem-Homem[20].
W związku z przynależnością do rodziny królewskiej była patronką lub przewodniczącą wielu instytucji i organizacji, m.in. Rady Towarzystw Kształcenia Dziewcząt, Narodowego i Szkockiego Towarzystwa Ochrony Dzieci przed Przemocą w Rodzinie czy Baletu Królewskiego (1957). Udzielała się charytatywnie[23]. Otrzymała doktorat honoris causa z muzyki Uniwersytetu w Londynie, a także Cambridge i Keele. Pełniła także honorowe funkcje wojskowe, m.in. komandora RAF i dowódcy Korpusu Pielęgniarskiego Armii Królewskiej im. Królowej Aleksandry. Rezydowała w londyńskim Pałacu Kensington.
Uchodziła za osobę słabego zdrowia. Do 1991 nałogowo paliła papierosy[17.2][24] i była uzależniona od spożywania alkoholu[17.2]. Była leczona na alkoholowe zapalenie wątroby, a w 1985 przeszła operację usunięcia części lewego płuca[17.3]. Na początku 2001 zdiagnozowano u niej udar mózgu, który spowodował częściowy zanik wzroku i niedowład lewej strony ciała. Z tego powodu czasami poruszała się za pomocą wózka inwalidzkiego. Ostatnie publiczne wystąpienie dała w 2001 z okazji 100-lecia ciotki, księżnej Alicji.
Zmarła 9 lutego 2002 o godz. 6:30 czasu lokalnego w King Edward VII’s Hospital Sister Agnes (londyńskim szpitalu króla Edwarda VII) po kolejnym poważnym udarze mózgu[25]. Zgodnie ze swoją wolą została skremowana, a urnę z prochami umieszczono w grobie jej ojca. W następnym miesiącu po jej odejściu zmarła jej matka[26].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Imperialny Order Korony Indii (1947)
- Krzyż Wielki Orderu Królewskiego Wiktorii (1955)
- Krzyż Wielki Orderu Szpitala św. Jana Jerozolimskiego (1956)
- Królewski Łańcuch Wiktorii (1990)
- Order Domu Panującego króla Jerzego V
- Order Domu Panującego króla Jerzego VI
- Order Domu Panującego królowej Elżbiety II
- Krzyż Wielki Orderu Korony (Belgia, 1960)
- Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia, 1948)
- Order Skarbu Korony I klasy (Japonia, 1971)
- Order Lwa, Korony i Tarczy (Królestwo Toro, 1965)
- Order Lśniącej Gwiazdy Zanzibaru I klasy (1956)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Princess Margaret, Countess of Snowdon [online], thebritishmonarchy.co.uk [dostęp 2022-09-19] (ang.).
- ↑ Princess Margaret, Princess, Philanthropist (1930–2002) [online], biography.com [dostęp 2018-05-18] (ang.).
- 1 2 3 Princess Margaret [online], The Royal Family [dostęp 2024-08-30] (ang.).
- 1 2 Rybarczyk 2022 ↓, s. 80.
- ↑ Horabik 1997 ↓, s. 18.
- ↑ Blundell i Blackhall 1993 ↓, s. 145.
- ↑ Blundell i Blackhall 1993 ↓, s. 149–153.
- ↑ Rybarczyk 2022 ↓, s. 216, 220–221.
- 1 2 Blundell i Blackhall 1993 ↓, s. 156.
- ↑ Rybarczyk 2022 ↓, s. 220–221.
- ↑ Horabik 1997 ↓, s. 186.
- 1 2 Blundell i Blackhall 1993 ↓, s. 157.
- ↑ Horabik 1997 ↓, s. 187.
- 1 2 Princess Margaret, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2018-05-18] (ang.).
- ↑ Rybarczyk 2022 ↓, s. 221.
- 1 2 Blundell i Blackhall 1993 ↓, s. 159.
- Andrew Marr: Prawdziwa królowa. Elżbieta II, jakiej nie znamy. Hanna Pawlikowska-Gannon (tłum.). Wydawnictwo Marginesy, 2017. ISBN 978-83-65282-06-4.
- ↑ Horabik 1997 ↓, s. 188.
- ↑ Blundell i Blackhall 1993 ↓, s. 161.
- 1 2 Horabik 1997 ↓, s. 189.
- ↑ Blundell i Blackhall 1993 ↓, s. 164.
- ↑ Iwona Kienzler: Elżbieta II. Niezwykła królowa. Wydawnictwo Bellona, 2022, s. 198. ISBN 978-83-11-16793-3.
- ↑ Rybarczyk 2022 ↓, s. 222.
- ↑ Rybarczyk 2022 ↓, s. 217, 221.
- ↑ Princess Margaret dies [online], The Guardian, 9 lutego 2002 [dostęp 2022-10-19] (ang.).
- ↑ Pogrzeb księżniczki Małgorzaty [online], wiadomosci.wp.pl [dostęp 2017-01-07] (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Nigel Blundell, Susan Blackhall: Upadek domu Windsorów. Grażyna Jagielska (tłum.). 1993. ISBN 83-85763-05-8.
- Wiesław Horabik: Elżbieta II. Królowa dwóch epok. Wydawnictwo Medium, 1997. ISBN 83-86755-61-X.
- Marek Rybarczyk, Elżbieta II. Ostatnia taka królowa, Muza SA, 2022, ISBN 978-83-287-2183-8.
- ISNI: 0000000073752765
- VIAF: 67258912
- LCCN: n80056908
- GND: 118640895
- NDL: 00621065
- BnF: 123184962
- SUDOC: 032087217
- SBN: LIGV023867
- NLA: 35229352
- NKC: jn20000701150
- NTA: 069533172
- PLWABN: 9810570228005606
- NUKAT: n2004036401
- OBIN: 76713
- J9U: 987007576777905171
- PTBNP: 1552217
- LNB: 000123091
- LIH: LNB:BznV;=CQ
- WorldCat: E39PBJrcmKxK6fTYRJFb6xfDv3
- Windsorowie
- Damy Orderu Korony Indii
- Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim
- Odznaczeni Orderem Skarbu Korony
- Odznaczeni Orderem Świętego Jana Jerozolimskiego
- Odznaczeni Orderem Korony (Belgia)
- Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Cambridge
- Doktorzy honoris causa
- Urodzeni w 1930
- Zmarli w 2002
- Pochowani w kaplicy św. Jerzego w Windsorze
- Zmarli na udar mózgu