Edward Rożnowski
| Data i miejsce urodzenia |
23 stycznia 1899 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
9 września albo 27 września 1939 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1916–~1921 i 1939 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
22 Pułk Piechoty (1919), |
| Główne wojny i bitwy |
wojna polsko-bolszewicka, |
| Odznaczenia | |

Edward Hipolit Marian Rożnowski (ur. 23 stycznia 1899 w Warszawie, zm. 9 września lub 27 września 1939 pod Tomaszówką na Białorusi) – polski lekarz, doktor medycyny, działacz społeczny i niepodległościowy, kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Franciszka herbu Nowina i Anny z Przyłubskich herbu Poraj[1][2]. Będąc uczniem gimnazjum, od 1914 roku należał do harcerstwa[3] oraz do Organizacji Młodzieży Narodowej[4] (co najmniej od 1916 roku był prezesem zarządu koła OMN w Warszawie[5]). Był członkiem Związku Młodzieży Polskiej „Zet” i Związku Młodzieży Polskiej „Przyszłość”, od 15 stycznia 1916 roku należał do POW[4].
Od 11 listopada 1918 roku służył ochotniczo w Wojsku Polskim[4] jako oficer liniowy (w 1919 roku służył jako podporucznik w 22 pułku piechoty[6]). Uczestnik wojny polko-bolszewickiej[7]. 13 czerwca 1920 roku został ranny na rzeką Uż, w rejonie Czarnobyla[8]. Za bohaterską postawę[9] 28 lutego 1921 roku odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy[10]. W 1924 roku jego macierzystą jednostką wojskową był 21 pułk piechoty „Dzieci Warszawy”.
13 stycznia 1930 ukończył studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego[4], a następnie uzyskał dyplom doktora wszech nauk lekarskich[3][11][12]. Na początku lat 30. był lekarzem powiatowym w Grodzisku Mazowieckim[13]. W 1934 roku, będąc doktorem medycyny, został przeniesiony do kadry zapasowej 2 Szpitala Okręgowego.
W okresie międzywojennym udzielał się również społecznie[4]. Od 1926 roku do 1 lipca 1929 piastował stanowisko Komendanta Okręgu Warszawskiego w Związku Strzeleckim[4]. Od 1932 był prezesem zarządu powiatowego Związku Peowiaków, Związku Rezerwistów[4] oraz Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny[3].
Ponadto w latach 1931–1932 był Prezesem Rady Powiatowej BBWR[14] na powiat Błoński[4].
W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany do Kwatery Głównej Naczelnego Dowództwa. Zginął, walcząc w szeregach 84 pułku Strzelców Poleskich we wrześniu 1939 w czasie bitwy pod Tomaszówką. Jego żona otrzymała z PCK jego zakrwawioną legitymację i informację o jego śmierci, lecz bez daty dziennej. Podawane są dwie daty jego śmierci: 9 września[15] i 27 września[11]. Został pochowany w mogile zbiorowej w Tomaszówce. Jego grób symboliczny istnieje również na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 83-5-23)[16].
Awanse
[edytuj | edytuj kod]- podporucznik – przed sierpniem 1919 roku
- porucznik – przed 1924 rokiem
- kapitan rezerwy – awansowany do stopnia kapitana rezerwy w korpusie piechoty z lokatą 57. ze starszeństwem z dniem 2 stycznia 1932 roku[17]
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1639 (28 lutego 1921)[10][1][18]
- Krzyż Niepodległości (12 marca 1931)[19]
- Krzyż Walecznych czterokrotnie[3]
- Złoty Krzyż Zasługi (16 marca 1934)[13]
- Srebrny Krzyż Zasługi (7 listopada 1929)[20][3]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[7]
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Ożenił się 25 listopada 1926 roku z Marią Zimnoch (1906–1986). Mieli czworo dzieci: Lecha Marię Hipolita (ur. 31 sierpnia 1929)[8], Macieja (który zmarł wkrótce po urodzeniu), Andrzeja Stanisława (ur. 25 września 1932)[8] i Marię Teresę Sabę (ur. 1937), późniejszą Gorzelską[3][15].
Rożnowscy mieszkali w Warszawie przy ul. Kilińskiego 6[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Edward Hipolit Marian Rożnowski ze Skoków h. Nowina [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2026-01-21].
- 1 2 3 4 5 6 7 Rożnowski Edward Hipolit Marian, [w:] Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 633.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Tomasz Piskorski, Pamiętniki (zeszyt 12, 1916), Warszawa: Archiwum Akt Nowych.
- ↑ Tomasz Piskorski, Pamiętniki (zeszyt 77, 1919), Warszawa: Archiwum Akt Nowych.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 3.
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 19 marca 1921, s. 480 – wskazany jako Nowina-Rożnowski Edward.
- 1 2 Szlak bojowy gen. Wilhelma Orlik-Rückemanna [online], dws.org.pl [dostęp 2016-12-04].
- ↑ Bojczuk i Dusińska 2024 ↓, s. 204.
- 1 2 M.P. z 1934 r. Nr 64, poz. 97 (ISAP) „za zasługi na polu pracy społecznej”.
- ↑ Stefan Paweł Wyszyński, Grodzisk Mazowiecki 1918-1939, wyd. 1, mbc.cyfrowemazowsze.pl, Grodzisk Mazowiecki 2016, s. 56, ISBN 978-83-9441-93-0-1 [dostęp 2026-01-21] (pol.).
- 1 2 Profil Edwarda Rożnowskiego na stronie Wielkiej genealogii Marka Minakowskiego [online] [dostęp 2014-12-04].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: STANISŁAWA ZIMNOCH, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-11-16].
- ↑ „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, 3, 1932.
- ↑ Bojczuk i Dusińska 2024 ↓, s. 205.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 64, poz. 100 (ISAP) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ M.P. z 1929 r. nr 264, poz. 616 „za zasługi na polu przysposobienia wojskowego i wychowania fizycznego”.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-05-11].
- Hanna Bojczuk, Halina Dusińska: Lekarze i studenci medycyny Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w latach 1792–1945. Warszawa: Centralna Biblioteka Wojskowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, 2024. ISBN 978-83-92-3140-3-5.
- Nowina-Rożnowski Edward. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.30-2115 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-01-20].
- Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego
- Członkowie Organizacji Młodzieży Narodowej
- Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej
- Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Przyszłość”
- Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet”
- Członkowie Związku Peowiaków
- Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej
- Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe)
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie)
- Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Oficerowie 22 Pułku Piechoty (II RP)
- Polegli w kampanii wrześniowej (strona polska)
- Polscy lekarze
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Urodzeni w 1899
- Zmarli w 1939