Cracovia (piłka nożna)
Herb Cracovii w latach 2008–2024 | |||||||
| Klub Sportowy Cracovia Spółka Akcyjna | |||||||
| Państwo | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||
| Siedziba | |||||||
| Adres |
ul. Józefa Kałuży 1 | ||||||
| Data założenia | |||||||
| Forma prawna |
spółka akcyjna | ||||||
| Numer KRS | |||||||
| Akcjonariusz |
Robert Platek | ||||||
| Prezes |
vacat | ||||||
| Kod |
CRA | ||||||
| Maskotka | |||||||
| Przydomek |
Pasy | ||||||
| Sponsor techniczny | |||||||
| Barwy | |||||||
| biało-czerwone | |||||||
| I zespół | |||||||
| Liga | |||||||
| Stadion | |||||||
| Trener | |||||||
| Asystent trenera |
Grzegorz Mokry | ||||||
| II zespół | |||||||
| Liga | |||||||
| Stadion | |||||||
| Trener |
Michał Guja | ||||||
| Asystent trenera |
Sebastian Kowalczyk | ||||||
| Mecze | |||||||
| Debiut w Ekstraklasie Cracovia 6:0 Czarni Lwów (Kraków, Polska; 25 marca 1928) | |||||||
| Mistrzostwa Polski | |||||||
| |||||||
| Puchar Polski | |||||||
| |||||||
| Strona internetowa | |||||||



KS Cracovia SA – najstarszy istniejący[1] polski klub sportowy. Klub Sportowy Cracovia Spółka Akcyjna, w ramach którego działa m.in. sekcja piłki nożnej mężczyzn. Współzałożyciel Związku Polskiego Piłki Nożnej (1911) i Polskiego Związku Piłki Nożnej (1919). Pięciokrotny Mistrz Polski (1921, 1930, 1932, 1937, 1948), zdobywca Pucharu Polski 2020 i Superpucharu Polski 2020[2].
Zgodnie z regulaminem Ekstraklasy Klub jest uprawniony do umieszczenia nad herbem srebrnej gwiazdki
oznaczającej zdobycie od 5 do 9 tytułów mistrza Polski[3].
Informacje ogólne
[edytuj | edytuj kod]- Pełna nazwa: Klub Sportowy Cracovia SA (spółka założona przez KS Cracovia i Gminę Kraków)
- Data założenia: 1906[4][5]
- Barwy: biało-czerwone
- Przydomki klubu używane przez kibiców: Pasy
- Adres: KS Cracovia SA – ul. Józefa Kałuży 1, 30-111 Kraków
- Prezes: wakat[6]
- Dyrektor Generalny Pionu Sportowego: Filip Trubalski[7]
- Rzecznik prasowy: Kamil Jagodyński[8]
- Stadion:
- Otwarty: 31 marca 1912.
- Pojemność – 15 114
- Oświetlenie – 3000 lx
- Boisko – 105 m x 68 m
- Dyrektor Stadionu: Bartłomiej Depta[9]
- Baza treningowa w Rącznej Cracovia Training Center
- Adres: Rączna 757, 30-060 Rączna
- Dyrektor Cracovia Training Center: Jarosław Koza[9]
Sukcesy
[edytuj | edytuj kod]
| |||||
| Rozgrywki | Osiągnięcie | Razy | Sezon(y) | ||
|---|---|---|---|---|---|
Mistrzostwo |
I miejsce | 5 | 1921, 1930, 1932, 1937, 1948 | ||
| II miejsce | 2 | 1934, 1949 | |||
| III miejsce | 2 | 1922, 1952 | |||
Puchar |
zdobywca | 1 | 2020 | ||
| finalista | 0 | ||||
Superpuchar |
zdobywca | 1 | 2020 | ||
| finalista | 0 | ||||
Historia Cracovii
[edytuj | edytuj kod]Współcześnie w literaturze klubowej i części opracowań przyjmuje się zazwyczaj, że początkiem Cracovii był 13 czerwca 1906 roku, kiedy – jak ustalił po raz pierwszy J. Kukulski w opracowaniu z 1986 roku – po ogłoszeniu w dzienniku Nowa Reforma miał się w Krakowie zawiązać Akademicki Klub Footballistów i odbyć pierwszy trening piłkarski. Data ta opiera się wyłącznie na przekazach prasowych z czerwca 1906 roku: ogłoszenie informowało o tworzeniu „Akademickiego klubu footballistów” i zapraszało chętnych do Parku Jordana, nie używając jeszcze nazwy „Cracovia” ani nie pozostawiając po sobie innych, materialnych czy archiwalnych potwierdzeń formalnego założenia klubu właśnie tego dnia. Dodatkowo, nazwa „Cracovia” pojawia się w źródłach dopiero w relacji „Nowej Reformy” z jesiennego turnieju krakowskich drużyn, opublikowanej 20 października 1906 roku, co utrudnia jednoznaczne utożsamianie czerwcowego Akademickiego Klubu Footballistów z późniejszym Klubem Sportowym Cracovia. Pewnym wsparciem narracji o ciągłości między „akademikami” a Cracovią są późniejsze wspomnienia Józefa Lustgartena, który opisywał swoje zaangażowanie w drużynę akademicką i przemiany zachodzące w krakowskiej piłce nożnej. W części międzywojnenych źródeł i opracowań jako datę powstania Cracovii przyjmowano ponadto rok 1907, wiązany z fuzją Akademickiego Klubu Footballowego (funkcjonującego już wówczas pod nazwą Cracovia) z Biało‑czerwonymi i ukształtowaniem się Klubu Sportowego Cracovia w formie bardziej zbliżonej do późniejszej struktury. Kwestia dokładnej daty powstania klubu pozostaje przedmiotem dyskusji historyków sportu[1][11][12][13].
- Chronologia nazw
- 1906 – Akademicki Klub Footballowy Cracovia[14]
- 1907 – Klub Sportowy Cracovia
- 1948 – Związkowy Klub Sportowy Cracovia
- 1949 – Związkowy Klub Sportowy Ogniwo-Cracovia
- 1949 – Związkowy Klub Sportowy Ogniwo Kraków
- 1950 – Związkowe Koło Sportowe Ogniwo MPK Kraków
- 1952 – Terenowe Koło Sportowe Ogniwo MPK Kraków
- 1954 – Terenowe Koło Sportowe Sparta Kraków
- 1955 – Klub Sportowy Cracovia
- 1957 – Spółdzielczy Klub Sportowy Cracovia
- 1973 – Klub Sportowy Cracovia
- 1997 – Miejski Klub Sportowy Cracovia Sportowa Spółka Akcyjna
- 2024 – Klub Sportowy Cracovia Spółka Akcyjna[15]
Uwagi:
- W 1952 zmieniono nazwę na Terenowe Koło Sportowe Stal Nowa Huta, ale uchwała ta nie weszła w życie.
- W latach 1955–1957 używano także nieformalnej nazwy Koło Sportowe Cracovia-PSS.
Stadion
[edytuj | edytuj kod]
Cracovia Training Center
[edytuj | edytuj kod]Wraz z początkiem 2021 pierwsza drużyna Cracovii przeniosła się do nowego ośrodka treningowego. Powstałe w miejscowości Rączna (gm. Liszki, woj. małopolskie) Cracovia Training Center to efekt ponad roku prac budowlanych, rozpoczynający nową erę w dziejach klubu.
Budowa Cracovia Training Center rozpoczęła się w maju 2019. Wówczas oficjalnie wbito symboliczną "pierwszą łopatę" oraz wmurowano kamień węgielny. Przez minione miesiące, na powierzchni prawie 100.000 m², powstała nowoczesna baza treningowa z pełnym zapleczem.
Kompleks składa się z bazy treningowej z zapleczem szatniowym, budynkiem trybun oraz wewnętrznymi instalacjami. Jego częścią są m.in. wyposażone w system podgrzewania boisko główne, cztery pełnowymiarowe boiska treningowe o nawierzchni naturalnej, jedno boisko z nawierzchnią sztuczną oraz hala o konstrukcji drewnianej. Teren został zagospodarowany wraz z małą architekturą, drogami wewnętrznymi i parkingami, od tego momentu stanowiąc drugi dom dla zawodników Cracovii.
Od początku stycznia na terenie Cracovia Training Center odbywają się codzienne zajęcia I zespołu, drugiej drużyny oraz grup młodzieżowych Pasów.
Najważniejsze mecze w historii
[edytuj | edytuj kod]Wielkie Derby Krakowa
[edytuj | edytuj kod]Trening Noworoczny
[edytuj | edytuj kod]O 12:00 1 stycznia każdego roku odbywa się tradycyjny mecz między zespołami Cracovii i Cracovii II. Historia Treningu Noworocznego rozpoczęła się w 1920, 1924 lub 1925, gdy wracający z sylwestrowego balu piłkarze wstąpili na stadion przy ul. Kałuży, by pokopać piłkę na śniegu. W ostatnich latach w noworocznych treningach uczestniczą tysiące krakowian. Wydarzenia na boisku nie zawsze są do końca poważne – na liście strzelców bramek figurują np. sędziowie spotkania czy Pasiasty Lajkonik – klubowa maskotka[16]. Na trybunach mecz ma charakter święta – płoną race oraz odpalane są fajerwerki, kibice dopijają sylwestrowe szampany, odbywają się walki na śnieżne kulki.
Z powodu pandemii COVID-19, trening noworoczny w 2021 odbył się bez udziału kibiców[17].
Najwyższe zwycięstwo w historii
[edytuj | edytuj kod]29 czerwca 1919 Cracovia wygrała u siebie (30:0) z Klubem Lotników Kraków, mecz ten miał charakter towarzyski[18].
Baraż o mistrzostwo Polski (1948)
[edytuj | edytuj kod]Rozegrany na neutralnym stadionie Garbarni dodatkowy barażowy mecz decydujący o tytule Mistrza Polski. Grająca bez dwóch swoich czołowych graczy Cracovia, mimo straty gola już w 1 minucie, doprowadziła do wyrównania, a potem zdecydowanie pokonała swojego rywala zdobywając mistrzostwo Polski.
| 5 grudnia 1948 11:00 |
Cracovia |
3:1 (2:1) |
Wisła Kraków |
Stadion Garbarni, Kraków Widzów: 20 000 Sędzia: Julian Brzuchowski (Warszawa) |
Finał Pucharu Polski (2020)
[edytuj | edytuj kod]Finał Pucharu Polski w piłce nożnej 2020 rozegrano nie jak dotychczas 2 maja na Stadionie Narodowym, a 24 lipca na Arenie Lublin, obiekcie na którym mecze w roli gospodarza rozgrywa miejscowy Motor[19]. W tym meczu spotkały się ze sobą drużyny Cracovii i Lechii Gdańsk. Do przerwy za sprawą Omrana Haydary’ego goście prowadzili 1:0[20]. W drugiej połowie po golach Pelle van Amersfoorta, Patryka Lipskiego i Davida Jablonský’ego było już 2:2. Ten wynik utrzymał się do końca regulaminowego czasu gry. W dogrywce gola na wagę pierwszego w historii Pucharu Polski dla Pasów strzelił Mateusz Wdowiak w 117 minucie meczu[20].
| 24 lipca 2020 20:00 |
Cracovia |
3:2 pd. (0:1, 2:2) |
Lechia Gdańsk |
Arena Lublin, Lublin Widzów: 3 500 Sędzia: Paweł Raczkowski (Warszawa) |
Mecz o Superpuchar Polski (2020)
[edytuj | edytuj kod]Mecz o Superpuchar Polski[a]
| 9 października 2020 20:15 |
Legia Warszawa | 0:0 k. 4:5 (0:0) |
Cracovia | Stadion Wojska Polskiego, Warszawa Widzów: 7000 Sędzia: Wojciech Myć (Lublin) |
| Rzuty karne | ||||
| Domagoj Antolić Joel Valencia Mateusz Cholewiak Paweł Wszołek Josip Juranović |
Pelle van Amersfoort Damir Sadiković Tomáš Vestenický Ivan Fiolić Milan Dimun |
Cracovia w krajowych rozgrywkach
[edytuj | edytuj kod]

Europejskie puchary
[edytuj | edytuj kod]
|
Liga Europy
[edytuj | edytuj kod]| Sezon | Rozgrywki | Runda | Klub | Dom | Wyjazd | Ogólnie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2016/17 | Liga Europy | 1Q | 1–2 | 0–2 | 1–4 | |
| 2019/20 | Liga Europy | 1Q | 2–2 | 1–1 | 3–3 dogr., w. | |
| 2020/21 | Liga Europy | 1Q | 0–2 (W) | |||
Puchar Intertoto
[edytuj | edytuj kod]| Sezon | Rozgrywki | Runda | Klub | Dom | Wyjazd | Ogólnie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1983 | Puchar Intertoto | Grupa | 1–3 | 0–6 | 3. miejsce | |
| 0–2 | 0–2 | |||||
| 1–1 | 2–0 | |||||
| 2008 | Puchar Intertoto | 1R | 1–2 | 0–3 | 1–5 |
Szkoleniowcy
[edytuj | edytuj kod]






| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Obecny sztab szkoleniowy
[edytuj | edytuj kod]Źródło:[21]
| Funkcja | Imię i nazwisko |
|---|---|
| Trener | |
| Asystent trenera | |
| Asystent trenera | |
| Analityk | |
| Analityk | |
| Trener bramkarzy | |
| Trener bramkarzy | |
| Koordynator sztabu motoryczno-medycznego | |
| Trener przygotowania motorycznego | |
| Fizjoterapeuta | |
| Fizjoterapeuta | |
| Fizjoterapeuta | |
| Kierownik drużyny | |
| Kit manager |
Prezesi spółki
[edytuj | edytuj kod]Źródło:[22]
Zawodnicy[edytuj | edytuj kod]Numer 1 został zastrzeżony dla zawodników drużyny w hołdzie Karola Wojtyły tj. późniejszego papieża[26]. Uroczystość odbyła się 4 stycznia 2005 podczas prywatnej audiencji uhonorowanego Ojca Świętego z piłkarzami i sztabem Cracovii w Watykanie. Obecny skład[edytuj | edytuj kod]
Rekordy[edytuj | edytuj kod]Najwięcej występów w pierwszej drużynie[edytuj | edytuj kod]
Najwięcej występów w reprezentacji Polski[edytuj | edytuj kod]
Reprezentanci w barwach Cracovii[edytuj | edytuj kod]
Cracovia U-19[edytuj | edytuj kod]Oprócz pierwszej drużyny Cracovia posiada zespół rezerw występujący w rozgrywkach Centralnej Ligi Juniorów. W sezonie 2018/2019 występują w Centralnej Lidze Juniorów, w którym broniła wicemistrzostwa Polski z poprzedniego sezonu. Sukcesy[edytuj | edytuj kod]
Piłkarze[edytuj | edytuj kod]Źródło:[28]
Sponsorzy[edytuj | edytuj kod]
Maskotka klubowa[edytuj | edytuj kod]Klubową maskotką Cracovii, towarzyszącą każdemu meczowi biało-czerwonych, jest Pasiasty Lajkonik. Rolę Lajkonika przez 10 lat pełnił Krzysztof Wawrzyniecki (zm. 7 października 2014), który debiutował w tej roli w meczu ze Szczakowianką Jaworzno wygranym przez Cracovię (8:1)[35][36][37]. W sezonie 2018/2019 powróciła postać Lajkonika jako maskotki Cracovii[38]. Kibice[edytuj | edytuj kod]7 stycznia 2004 z inicjatywy Biuletynu Teraz Pasy! Zarząd Koła Sympatyków KS Cracovia dla upamiętnienia demonstracji z 2001, ratującej klub przed likwidacją, ustalił w 2004 28 lutego Dniem Kibica Cracovii[39]. Słynni kibice Cracovii[edytuj | edytuj kod]
Opravcy[edytuj | edytuj kod]Grupa kibiców zajmująca się organizowaniem opraw na meczach Cracovii. Należą do ruchu ultras, czyli środowiska kibiców, które ma na celu urozmaicenie i upiększenie widowisk sportowych poprzez dopingujące śpiewy i okrzyki, barwne kartoniady, flagowiska, transparenty czy wręcz organizowane na trybunach złożone widowiska choreograficzne. Swoją działalność finansują z prowadzonych na trybunach zbiórek pieniężnych oraz ze sprzedaży klubowych gadżetów[47]. Pieśń klubu[edytuj | edytuj kod]Maciej Maleńczuk – Hymn Cracovii
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
Uwagi[edytuj | edytuj kod]
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||






