Tekst źródłowy strony ASCII

{{Inne znaczenia||planetoida [[(3568) ASCII]]}}
[[Plik:ASCII full.svg|thumb|94 znaki drukowalne możliwe do zapisania w kodzie ASCII]]
[[Plik:USASCII code chart.png|thumb|Tabela kodu ASCII z instrukcji obsługi drukarki pochodzącej sprzed 1972 roku (b1 oznacza najmniej znaczący bit)]]
'''ASCII''' (czyt. /ˈæski/, skrót od {{ang.|American Standard Code for Information Interchange}}) – siedmiobitowy system [[zestaw znaków|kodowania znaków]], używany we współczesnych [[komputer]]ach oraz [[sieć komputerowa|sieciach komputerowych]], a także innych urządzeniach wyposażonych w [[mikroprocesor]]. Przyporządkowuje [[liczba|liczbom]] z zakresu 0−127: [[litera|litery]] [[Alfabet łaciński|alfabetu łacińskiego]] [[Język angielski|języka angielskiego]], [[cyfra|cyfry]], [[interpunkcja|znaki przestankowe]] i inne [[symbol]]e oraz [[Kod sterujący|polecenia sterujące]]. Na przykład litera „a” jest kodowana jako liczba 97, a znak spacji jest kodowany jako 32. Większość współczesnych systemów kodowania znaków jest rozszerzeniem standardu ASCII.

''ASCII'' jest tradycyjną nazwą tego zestawu znaków, jednak [[Internet Assigned Numbers Authority|IANA]] zaleca używanie określenia ''US-ASCII''<ref name="IANA_2007"/>, które podkreśla pochodzenie standardu, oraz to, pod kątem jakich znaków był projektowany (ASCII nie zawiera na przykład [[Znaki diakrytyczne|liter diakrytyzowanych]], powszechnych w alfabetach europejskich).

ASCII znajduje się na [[Lista kamieni milowych IEEE|liście kamieni milowych IEEE]].

== Przegląd ==
Standard ASCII został stworzony na podstawie [[kod telegraficzny|kodu telegraficznego]]. Prace nad nim rozpoczęły się 6 października 1960 roku, podczas pierwszego spotkania grupy X3.2 [[American National Standards Institute]] (ANSI). Trzy lata później, w 1963 roku<ref name="Brandel_1999"/><ref name="ASCII-1963"/><ref name="Winter_2010"/><ref name="Salste_2016"/>, została udostępniona pierwsza wersja standardu ASCII. W porównaniu do wcześniejszych systemów kodowania znaków, ten zestaw znaków był wygodny w użyciu do sortowania alfabetycznego tekstów, zmiany wielkości znaków, a także wspierał urządzenia inne niż [[dalekopis]]y. Od czasu wprowadzenia na rynek, ASCII został czterokrotnie zaktualizowany – w 1967<ref name="Salste_2016"/><ref name="ASCII-1967"/><ref name="Jennings_2016"/>, 1968<ref name="Salste_2016"/><ref name="Mackenzie" />, 1977<ref name="Salste_2016"/> i 1986<ref name="Salste_2016"/><ref name="ASCII-1986"/> roku.

Każdy znak w kodzie ASCII jest przedstawiany jako 7-bitowa liczba całkowita<ref name="RFC-4949"/>. 95 spośród nich stanowią znaki drukowalne: małe i wielkie litery alfabetu łacińskiego, cyfry, znaki przestankowe oraz inne symbole. Standard ten został stworzony do obsługi języka angielskiego, dlatego pośród liter, które znajdują się w tabeli, nie ma żadnych diakrytyzowanych. Większość [[kod sterujący|znaków sterujących]] jest dzisiaj przestarzała – zostały one pomyślane głównie dla dalekopisów<ref name="Maini_2007"/>.

Standard ASCII był najpopularniejszym zestawem znaków używanym w [[Internet|internecie]] do grudnia 2007, kiedy to został zastąpiony przez [[UTF-8]]. Kodowanie UTF-8 jest wstecznie kompatybilne z ASCII<ref name="Dubost_2008"/><ref name="UTF-8_2008"/><ref name="Davis_2010"/>.

== Historia ==
Kod ASCII został opublikowany jako standard ASA X3.4-1963<ref name="ASCII-1963"/><ref name="Bukstein_1964"/>. Zestaw znaków w niewielkim stopniu różnił się od obecnego. Nieprzypisana była 1 sekwencja sterująca oraz 28 pozycji zarezerwowanych do późniejszego wykorzystania<ref name="Mackenzie" details="s. 66, 245" />. W grupie roboczej toczyła się dyskusja, czy należy do kodu wprowadzić małe litery, czy też więcej znaków sterujących<ref name="Mackenzie" details="s. 435" />. W maju 1963 zadecydowano, by tzw. ''patyki''{{u|stick}}<ref name="Bemer_1980_Inside"/> szósty i siódmy<ref name="CCITT_1963"/> wypełnić małymi literami alfabetu łacińskiego. Spowodowało to, że między wielką a małą literą jest tylko jeden bit różnicy (np. literze „A” jest przyporządkowany kod 65 (1'''<u>0</u>'''00001), a „a” – 97 (1'''<u>1</u>'''00001)), co ułatwiało konstruowanie klawiatur oraz porównywanie tekstów nieuwzględniające wielkości liter. Ta zmiana weszła do standardu ASCII dopiero w 1967 roku.

Do standardu ASCII z 1963 roku zostały wprowadzone jeszcze następujące zmiany:
* wprowadzenie znaków takich jak [[nawias|nawiasy klamrowe]] oraz [[kreska pionowa]]<ref name="Report_1963"/>,
* zmiana nazwy niektórych kodów kontrolnych (np. SOM zmieniono na SOH),
* przeniesienie lub usunięcie niektórych znaków kontrolnych (np. usunięto RU)<ref name="Mackenzie" details="s. 247–248" />.
Standard ASCII był uaktualniany czterokrotnie – w latach 1967, 1968, 1977 i 1986. Przygotowany został także piąty standard – z 1965 roku, ale nie został opublikowany (mimo wszystko był używany przez niektóre maszyny IBM)<ref name="Winter_2010"/><ref name="Salste_2016"/><ref name="Mackenzie" />.

== Założenia przyjęte podczas projektowania ==
=== Liczba bitów ===
Grupa X3.2 projektowała ASCII na podstawie dawniejszych zestawów znaków, przeznaczonych dla dalekopisów. Zawierały one 26 liter, 10 cyfr oraz od 11 do 25 symboli. Aby uwzględnić je wszystkie oraz znaki kontrolne zgodne ze standardami [[ITU-T|CCITT]] [[Kod Baudot|ITA2]] (1924)<ref name="Bruxy_2005"/><ref name="bdcode"/>, [[FIELDATA]] (1956–57) oraz wczesnym [[EBCDIC]] (1963), potrzeba było więcej niż 64 znaki. Można by je zmieścić na 6 bitach, używając dwóch zestawów znaków i specjalnych kodów ''SHIFT'' zmieniających używany zestaw (jak np. w ITA2). Jednak wiadomości zakodowane w ten sposób łatwo mogły ulec zniekształceniu, ponieważ przekłamanie podczas transmisji kodu ''SHIFT'' mogłoby zmienić brzmienie dużej części tekstu. Grupa odpowiedzialna za sformułowanie standardu ASCII sprzeciwiała się temu, dlatego kod musiał używać co najmniej 7 bitów na jeden znak<ref name="Mackenzie" details="s. 215, 236 §4" />.

Rozważano także wykorzystanie ośmiu bitów, co pozwoliłoby na zastosowanie większego zestawu znaków, jednak zadecydowano, że ASCII będzie siedmiobitowy, ponieważ każdy dodatkowy bit zwiększyłby długość wiadomości, a co za tym idzie – również koszt jej przesłania. Ówczesne [[karta dziurkowana|karty dziurkowane]] mogły przechować na jednej pozycji osiem bitów, co można było wykorzystać do przechowywania [[kontrola parzystości#bit parzystości|bitu parzystości]]<ref name="Mackenzie" details="s. 217, 236 §5" />. Urządzenia niestosujące kontroli błędów przechowywały tam 0<ref name="Sawyer_1995"/>. Niektóre [[Drukarka|drukarki]] korzystały z ósmego bitu, by obsługiwać [[kursywa|kursywę]].

=== Podział na grupy znaków ===
Kod ASCII został podzielony na dwie grupy – dwa ''patyki'' (zerowy i pierwszy)<ref name="Bemer_1980_Inside"/> przeznaczone na znaki sterujące<ref name="Mackenzie" details="s. 220, 236 §8,9" /> oraz sześć ''patyków'' (od drugiego do siódmego) zawierających znaki drukowalne (wyjątkiem jest znak 127: DEL). Znak [[spacja|spacji]] został umieszczony pod adresem [[Szesnastkowy system liczbowy|0x]]20<ref name="Mackenzie" details="s. 237 §10" />, czyli przed wszystkimi innymi literami, aby ułatwić [[sortowanie]]. Z tego samego względu, wiele symboli używanych jako separatory znajduje się przed literami i cyframi – na ''patyku'' drugim. Grupa robocza zadecydowała, że wydzielenie sensownego 64-znakowego (sześciobitowego) alfabetu z ASCII ma być łatwe i taki alfabet powinien być jednym ciągłym blokiem<ref name="Mackenzie" details="s. 228, 237 §14" />. Z tego powodu małe litery nie są przeplecione z wielkimi. Wielka litera ''A'' została umieszczona na pozycji 0x41, w celu zgodności z brytyjską propozycją standardu kodowania znaków<ref name="Mackenzie" details="s. 238 §18" />. Cyfry 0–9 składają się z bitów 011 oraz, następującej po nich, binarnej reprezentacji liczb odpowiadających każdej z cyfr. Ułatwia to konwersję liczb na system [[Kod BCD|binary-coded decimal]].

Pozycja większości znaków niealfanumerycznych jest związana z ich umiejscowieniem na klawiaturach mechanicznych maszyn do pisania<ref name="Savard"/>. Standardowy układ klawiszy pochodzi z maszyny Remington No. 2 z 1878 roku, pierwszej z klawiszem {{Klawisz|[[Shift]]}}. Klawiszom <code>23456789-</code> odpowiadały, kolejno, znaki <code>"#$%_&'()</code>. Początkowo, na klawiaturach [[Maszyna do pisania|maszyn do pisania]] nie używano cyfr ''0'' i ''1'', ponieważ mogły one być zastąpione przez ''O'' (wielkie ''o'') oraz ''l'' (małe ''L''). Pary <code>1!</code> oraz <code>0)</code> stały się popularne, gdy klawisze z tymi cyframi weszły do użycia. Znaki <code>!"#$%</code> zostały umieszczone na drugim ''patyku'', obok odpowiadających im cyfr<ref name="Bemer_1980_Inside"/>. Ze względu na to, że zero znajduje się w tabeli kodu ASCII obok spacji i nie można tam wstawić nawiasu zamykającego, znak podkreślenia został usunięty (wstawiono go w 1967 roku za wielkimi literami), a za procentem znajdują się znaki odpowiadające kolejnym cyfrom (tj. <code>&'()</code>). Taki układ był często spotykany na europejskich maszynach do pisania. Para znaków <code>/?</code> pochodzi również z maszyny No. 2, natomiast <code>,&lt; .&gt;</code> były używane tylko na części klawiatur. Na pozostałych kropkę i przecinek można było wpisać zarówno z naciśniętym klawiszem {{Klawisz|Shift}}, jak i bez niego. Standard ASCII rozbił znaki <code>;:</code>, spotykane dotąd na jednym klawiszu, oraz zmienił układ symboli matematycznych (zamiast najczęstszego wariantu <code>-* =+</code> było <code>:* ;+ -=</code>).

Niektóre, popularne w [[Stany Zjednoczone|USA]] znaki, takie jak <code>½¼¢</code>, nie zostały uwzględnione, podczas gdy wprowadzono: diakrytyki <code>^`~</code> do użytku międzynarodowego oraz znaki <code>&lt;&gt;\|</code>. Symbol [[małpa (znak pisarski)|@]] nie był powszechny w Europie, dlatego grupa X3.2 spodziewała się umieszczenia w jego miejscu litery ''À'' we francuskiej odmianie standardu. Z tego względu małpa została umieszczona na pozycji 0x40, czyli tuż przed wielkim A<ref name="Mackenzie" details="s. 243" />.

Najważniejszymi kodami sterującymi były: {{K|en|Start of message}} ({{J|en|SOM}}), {{K|en|End of address}} ({{J|en|EOA}}), {{K|en|End of message}} ({{J|en|EOM}}), {{K|en|End of transmission}} ({{J|en|EOT}}), {{K|en|Who are you?}} ({{J|en|WRU}}), {{K|en|Are you?}} ({{J|en|RU}}), {{K|en|Reserved device control}} ({{J|en|DC0}}), {{K|en|Synchronous idle}} ({{J|en|SYNC}}) i {{K|en|Acknowledge}} ({{J|en|ACK}}). Zostały one rozmieszczone w ten sposób, by [[odległość Hamminga]] między nimi była jak największa<ref name="Mackenzie" details="s. 243–245" />.

== Podział ==
=== Znaki sterujące ===
{{Osobny artykuł|Kod sterujący}}

Standard ASCII przeznacza pierwsze 32 kody (0–31) na znaki sterujące. Nie są one przeznaczone do przenoszenia drukowalnych symboli, lecz do sterowania [[urządzenie]]m odbierającym dane. Na przykład, znak 10 (LF) oznaczający przejście do nowej linii, powoduje przesunięcie papieru w drukarce, a znak 8, czyli Backspace powodował cofnięcie karetki o jedno pole. ASCII nie definiuje żadnego mechanizmu pozwalającego na [[formatowanie tekstu]] w obrębie jednej linii.

=== Znaki drukowalne ===
Kody 0x20 – 0x7E reprezentują litery, cyfry oraz inne, możliwe do wyświetlenia na ekranie, symbole. Standard ASCII definiuje łącznie (wliczając spację) 95 znaków drukowalnych: <code> !"#$%&'()*+,-./0123456789:;<=>?@ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ[\]^_`abcdefghijklmnopqrstuvwxyz{|}~</code>

Wcześniejsze wersje ASCII zawierały strzałkę do góry zamiast [[kareta (znak)|karety]] oraz strzałkę w lewo zamiast [[znak podkreślenia|znaku podkreślenia]]<ref name="ASCII-1963"/><ref name="Haynes_2015"/>.

== Rozszerzenia ==
Ponieważ kod ASCII jest 7-[[bit]]owy, a większość [[komputer]]ów operuje na 8-bitowych [[bajt]]ach, dodatkowy bit można wykorzystać na powiększenie zbioru kodowanych znaków do 256 symboli. Powstało wiele różnych rozszerzeń ASCII, ponad 220 stron kodowych DOS i Windows, wykorzystujących ósmy bit (np. norma [[ISO 8859]], rozszerzenia firm [[IBM]] lub [[Microsoft]]) nazywanych [[strona kodowa|stronami kodowymi]]. Również kodowanie [[UTF-8]] można uważać za rozszerzenie ASCII, tutaj jednak dodatkowe znaki są kodowane na 2 i więcej bajtach<ref name="ascii_table"/>. Formalnie, mianem ''rozszerzeń ASCII'' można nazwać jedynie te standardy, które zachowują układ pierwszych 128 znaków i dodają nowe ''na końcu tabeli''.

=== Zestawy 7-bitowe ===
{{Osobny artykuł|ISO/IEC 646}}
ASCII było od początku projektowane jako jedna z wielu narodowych wersji międzynarodowego zestawu znaków. W Europie popularny był standard [[ISO/IEC 646|ISO 646]], oparty na ASCII, który rezerwował określone pozycje (odpowiadające m.in. znakom: <code>{}[]|\^~#$</code>) dla liter używanych w narodowych językach oraz dla lokalnego symbolu waluty.

Ze względu na to, że niektóre symbole zamieniono w ISO 646 na litery, [[programista]] w Europie musiał wybrać, czy chce na swoim komputerze korzystać z lokalnych liter, czy też z pierwotnie przypisanych znaków. Wybranie pierwszego powodowało, że kod stawał się mniej czytelny – zamiast <code>{ a[i] = '\n'; }</code> w polskiej odmianie standardu wyświetlone zostałoby <code>ł aźiń = '\n'; ć</code><ref name="iso646pl"/>.

=== Zestawy 8-bitowe ===
{{Osobny artykuł|ISO 8859-2|CP852|Windows-1250}}
Wraz z rozwojem komputerów oraz spadkiem kosztów transmisji danych, zaczęły się pojawiać 8-bitowe zestawy znaków. Pojawiły się standardy z rodziny ISO 8859 oraz Windows-125x, które zapewniały obsługę liter narodowych używając do tego zakresu 128–255, jednocześnie pozostawiając nietknięty obszar wspólny z ASCII. Alfabet polski był wspierany przez kodowanie [[ISO 8859-2]] oraz [[Windows-1250]].

=== Unicode ===
{{Osobny artykuł|Unikod|ISO 10646|UTF-8|UTF-7}}
Unicode oraz Universal Character Set (UCS, [[ISO 10646]]) obsługują znacznie większą liczbę znaków, dzięki czemu wszystkie alfabety używane na świecie mogą zostać umieszczone w jednym kodowaniu. Są one wstecznie kompatybilne z ASCII (tekst składający się wyłącznie ze znaków 0–127 ma taką samą reprezentację w obu standardach)<ref name="utf8_ascii"/>.

== Tabela kodów ASCII ==
{| border=0
|
{| class = "wikitable" style = "text-align: center"
|-
! [[Dwójkowy system liczbowy|Bin]] || [[Dziesiętny system liczbowy|Dec]] || [[Szesnastkowy system liczbowy|Hex]] || Znak || Skrót
|-
| 0000 0000 || style="background: #e8e8e8" | 0 || 00 || style="text-align:left" | [[Null (znak)|Null]] || NUL
|-
| 0000 0001 || style="background: #e8e8e8" | 1 || 01 || style="text-align:left" | Start of Heading || SOH
|-
| 0000 0010 || style="background: #e8e8e8" | 2 || 02 || style="text-align:left" | Start of Text || STX
|-
| 0000 0011 || style="background: #e8e8e8" | 3 || 03 || style="text-align:left" | End of Text || ETX
|-
| 0000 0100 || style="background: #e8e8e8" | 4 || 04 || style="text-align:left" | End of Transmission || EOT
|-
| 0000 0101 || style="background: #e8e8e8" | 5 || 05 || style="text-align:left" | Enquiry || ENQ
|-
| 0000 0110 || style="background: #e8e8e8" | 6 || 06 || style="text-align:left" | [[ACK|Acknowledge]] || ACK
|-
| 0000 0111 || style="background: #e8e8e8" | 7 || 07 || style="text-align:left" | Bell || BEL
|-
| 0000 1000 || style="background: #e8e8e8" | 8 || 08 || style="text-align:left" | [[Backspace]] || BS
|-
| 0000 1001 || style="background: #e8e8e8" | 9 || 09 || style="text-align:left" | [[Tab (klawisz)|Horizontal Tab]] || HT
|-
| 0000 1010 || style="background: #e8e8e8" | 10 || 0A || style="text-align:left" | [[Koniec linii|Line Feed]] || LF
|-
| 0000 1011 || style="background: #e8e8e8" | 11 || 0B || style="text-align:left" | Vertical Tab || VT
|-
| 0000 1100 || style="background: #e8e8e8" | 12 || 0C || style="text-align:left" | Form Feed || FF
|-
| 0000 1101 || style="background: #e8e8e8" | 13 || 0D || style="text-align:left" | Carriage Return || CR
|-
| 0000 1110 || style="background: #e8e8e8" | 14 || 0E || style="text-align:left" | Shift Out || SO
|-
| 0000 1111 || style="background: #e8e8e8" | 15 || 0F || style="text-align:left" | Shift In || SI
|-
| 0001 0000 || style="background: #e8e8e8" | 16 || 10 || style="text-align:left" | Data Link Escape || DLE
|-
| 0001 0001 || style="background: #e8e8e8" | 17 || 11 || style="text-align:left" | Device Control 1 (XON) || DC1
|-
| 0001 0010 || style="background: #e8e8e8" | 18 || 12 || style="text-align:left" | Device Control 2 || DC2
|-
| 0001 0011 || style="background: #e8e8e8" | 19 || 13 || style="text-align:left" | Device Control 3 (XOFF) || DC3
|-
| 0001 0100 || style="background: #e8e8e8" | 20 || 14 || style="text-align:left" | Device Control 4 || DC4
|-
| 0001 0101 || style="background: #e8e8e8" | 21 || 15 || style="text-align:left" | [[NAK|Negative Acknowledge]] || NAK
|-
| 0001 0110 || style="background: #e8e8e8" | 22 || 16 || style="text-align:left" | Synchronous Idle || SYN
|-
| 0001 0111 || style="background: #e8e8e8" | 23 || 17 || style="text-align:left" | End&nbsp;of&nbsp;Transmission&nbsp;Block || ETB
|-
| 0001 1000 || style="background: #e8e8e8" | 24 || 18 || style="text-align:left" | Cancel || CAN
|-
| 0001 1001 || style="background: #e8e8e8" | 25 || 19 || style="text-align:left" | End of Medium || EM
|-
| 0001 1010 || style="background: #e8e8e8" | 26 || 1A || style="text-align:left" | Substitute || SUB
|-
| 0001 1011 || style="background: #e8e8e8" | 27 || 1B || style="text-align:left" | Escape || ESC
|-
| 0001 1100 || style="background: #e8e8e8" | 28 || 1C || style="text-align:left" | File Separator || FS
|-
| 0001 1101 || style="background: #e8e8e8" | 29 || 1D || style="text-align:left" | Group Separator || GS
|-
| 0001 1110 || style="background: #e8e8e8" | 30 || 1E || style="text-align:left" | Record Separator || RS
|-
| 0001 1111 || style="background: #e8e8e8" | 31 || 1F || style="text-align:left" | Unit Separator || US
|}
| &nbsp; &nbsp;
|
{| class = "wikitable" style = "text-align: center"
|-
! Bin || Dec || Hex || Znak
|-
| 0010 0000 || style="background: #e8e8e8" | 32 || 20 || Spacja
|-
| 0010 0001 || style="background: #e8e8e8" | 33 || 21 || &#33;
|-
| 0010 0010 || style="background: #e8e8e8" | 34 || 22 || "
|-
| 0010 0011 || style="background: #e8e8e8" | 35 || 23 || #
|-
| 0010 0100 || style="background: #e8e8e8" | 36 || 24 || $
|-
| 0010 0101 || style="background: #e8e8e8" | 37 || 25 || %
|-
| 0010 0110 || style="background: #e8e8e8" | 38 || 26 || &
|-
| 0010 0111 || style="background: #e8e8e8" | 39 || 27 || '
|-
| 0010 1000 || style="background: #e8e8e8" | 40 || 28 || (
|-
| 0010 1001 || style="background: #e8e8e8" | 41 || 29 || )
|-
| 0010 1010 || style="background: #e8e8e8" | 42 || 2A || *
|-
| 0010 1011 || style="background: #e8e8e8" | 43 || 2B || +
|-
| 0010 1100 || style="background: #e8e8e8" | 44 || 2C || ,
|-
| 0010 1101 || style="background: #e8e8e8" | 45 || 2D || -
|-
| 0010 1110 || style="background: #e8e8e8" | 46 || 2E || .
|-
| 0010 1111 || style="background: #e8e8e8" | 47 || 2F || /
|-
| 0011 0000 || style="background: #e8e8e8" | 48 || 30 || 0
|-
| 0011 0001 || style="background: #e8e8e8" | 49 || 31 || 1
|-
| 0011 0010 || style="background: #e8e8e8" | 50 || 32 || 2
|-
| 0011 0011 || style="background: #e8e8e8" | 51 || 33 || 3
|-
| 0011 0100 || style="background: #e8e8e8" | 52 || 34 || 4
|-
| 0011 0101 || style="background: #e8e8e8" | 53 || 35 || 5
|-
| 0011 0110 || style="background: #e8e8e8" | 54 || 36 || 6
|-
| 0011 0111 || style="background: #e8e8e8" | 55 || 37 || 7
|-
| 0011 1000 || style="background: #e8e8e8" | 56 || 38 || 8
|-
| 0011 1001 || style="background: #e8e8e8" | 57 || 39 || 9
|-
| 0011 1010 || style="background: #e8e8e8" | 58 || 3A || :
|-
| 0011 1011 || style="background: #e8e8e8" | 59 || 3B || ;
|-
| 0011 1100 || style="background: #e8e8e8" | 60 || 3C || <
|-
| 0011 1101 || style="background: #e8e8e8" | 61 || 3D || =
|-
| 0011 1110 || style="background: #e8e8e8" | 62 || 3E || >
|-
| 0011 1111 || style="background: #e8e8e8" | 63 || 3F || &#63;
|}
| &nbsp; &nbsp;
|
{| class = "wikitable" style = "text-align: center"
|-
! Bin || Dec || Hex || Znak
|-
| 0100 0000 || style="background: #e8e8e8" | 64 || 40 || @
|-
| 0100 0001 || style="background: #e8e8e8" | 65 || 41 || A
|-
| 0100 0010 || style="background: #e8e8e8" | 66 || 42 || B
|-
| 0100 0011 || style="background: #e8e8e8" | 67 || 43 || C
|-
| 0100 0100 || style="background: #e8e8e8" | 68 || 44 || D
|-
| 0100 0101 || style="background: #e8e8e8" | 69 || 45 || E
|-
| 0100 0110 || style="background: #e8e8e8" | 70 || 46 || F
|-
| 0100 0111 || style="background: #e8e8e8" | 71 || 47 || G
|-
| 0100 1000 || style="background: #e8e8e8" | 72 || 48 || H
|-
| 0100 1001 || style="background: #e8e8e8" | 73 || 49 || I
|-
| 0100 1010 || style="background: #e8e8e8" | 74 || 4A || J
|-
| 0100 1011 || style="background: #e8e8e8" | 75 || 4B || K
|-
| 0100 1100 || style="background: #e8e8e8" | 76 || 4C || L
|-
| 0100 1101 || style="background: #e8e8e8" | 77 || 4D || M
|-
| 0100 1110 || style="background: #e8e8e8" | 78 || 4E || N
|-
| 0100 1111 || style="background: #e8e8e8" | 79 || 4F || O
|-
| 0101 0000 || style="background: #e8e8e8" | 80 || 50 || P
|-
| 0101 0001 || style="background: #e8e8e8" | 81 || 51 || Q
|-
| 0101 0010 || style="background: #e8e8e8" | 82 || 52 || R
|-
| 0101 0011 || style="background: #e8e8e8" | 83 || 53 || S
|-
| 0101 0100 || style="background: #e8e8e8" | 84 || 54 || T
|-
| 0101 0101 || style="background: #e8e8e8" | 85 || 55 || U
|-
| 0101 0110 || style="background: #e8e8e8" | 86 || 56 || V
|-
| 0101 0111 || style="background: #e8e8e8" | 87 || 57 || W
|-
| 0101 1000 || style="background: #e8e8e8" | 88 || 58 || X
|-
| 0101 1001 || style="background: #e8e8e8" | 89 || 59 || Y
|-
| 0101 1010 || style="background: #e8e8e8" | 90 || 5A || Z
|-
| 0101 1011 || style="background: #e8e8e8" | 91 || 5B || [
|-
| 0101 1100 || style="background: #e8e8e8" | 92 || 5C || \
|-
| 0101 1101 || style="background: #e8e8e8" | 93 || 5D || ]
|-
| 0101 1110 || style="background: #e8e8e8" | 94 || 5E || ^
|-
| 0101 1111 || style="background: #e8e8e8" | 95 || 5F || _
|}
| &nbsp; &nbsp;
|
{| class = "wikitable" style = "text-align: center"
|-
! Bin || Dec || Hex || Znak || Skrót
|-
| 0110 0000 || style="background: #e8e8e8" | 96 || 60 || ` ||
|-
| 0110 0001 || style="background: #e8e8e8" | 97 || 61 || a ||
|-
| 0110 0010 || style="background: #e8e8e8" | 98 || 62 || b ||
|-
| 0110 0011 || style="background: #e8e8e8" | 99 || 63 || c ||
|-
| 0110 0100 || style="background: #e8e8e8" | 100 || 64 || d ||
|-
| 0110 0101 || style="background: #e8e8e8" | 101 || 65 || e ||
|-
| 0110 0110 || style="background: #e8e8e8" | 102 || 66 || f ||
|-
| 0110 0111 || style="background: #e8e8e8" | 103 || 67 || g ||
|-
| 0110 1000 || style="background: #e8e8e8" | 104 || 68 || h ||
|-
| 0110 1001 || style="background: #e8e8e8" | 105 || 69 || i ||
|-
| 0110 1010 || style="background: #e8e8e8" | 106 || 6A || j ||
|-
| 0110 1011 || style="background: #e8e8e8" | 107 || 6B || k ||
|-
| 0110 1100 || style="background: #e8e8e8" | 108 || 6C || l ||
|-
| 0110 1101 || style="background: #e8e8e8" | 109 || 6D || m ||
|-
| 0110 1110 || style="background: #e8e8e8" | 110 || 6E || n ||
|-
| 0110 1111 || style="background: #e8e8e8" | 111 || 6F || o ||
|-
| 0111 0000 || style="background: #e8e8e8" | 112 || 70 || p ||
|-
| 0111 0001 || style="background: #e8e8e8" | 113 || 71 || q ||
|-
| 0111 0010 || style="background: #e8e8e8" | 114 || 72 || r ||
|-
| 0111 0011 || style="background: #e8e8e8" | 115 || 73 || s ||
|-
| 0111 0100 || style="background: #e8e8e8" | 116 || 74 || t ||
|-
| 0111 0101 || style="background: #e8e8e8" | 117 || 75 || u ||
|-
| 0111 0110 || style="background: #e8e8e8" | 118 || 76 || v ||
|-
| 0111 0111 || style="background: #e8e8e8" | 119 || 77 || w ||
|-
| 0111 1000 || style="background: #e8e8e8" | 120 || 78 || x ||
|-
| 0111 1001 || style="background: #e8e8e8" | 121 || 79 || y ||
|-
| 0111 1010 || style="background: #e8e8e8" | 122 || 7A || z ||
|-
| 0111 1011 || style="background: #e8e8e8" | 123 || 7B || { ||
|-
| 0111 1100 || style="background: #e8e8e8" | 124 || 7C || &#124; ||
|-
| 0111 1101 || style="background: #e8e8e8" | 125 || 7D || } ||
|-
| 0111 1110 || style="background: #e8e8e8" | 126 || 7E || ~ ||
|-
| 0111 1111 || style="background: #e8e8e8" | 127 || 7F || Delete || DEL
|}
|}

== Zobacz też ==
* [[Base85|Ascii85]]
* [[ASCII-Art]]
* [[Basic Latin (blok Unicode)]]
* [[Extended ASCII]]

== Uwagi ==
{{Uwagi|
<ref name="stick">Znaki w kodzie ASCII zostały podzielone na osiem grup po 16 znaków w każdej, nazywane po angielsku ''sticks''. Grupy ponumerowano od 0 do 7, zgodnie z trzema najstarszymi bitami. Na ilustracji na początku artykułu ''patyki'' odpowiadają kolumnom w tabeli kodu ASCII.</ref>
}}

== Przypisy ==
<references>
<ref name="IANA_2007">{{Cytuj stronę |tytuł=Character Sets |opublikowany=iana.org |url=http://www.iana.org/assignments/character-sets |data dostępu=2018-07-15 |język=en}}</ref>
<ref name="Brandel_1999">{{Cytuj stronę |autor=Mary Brandel |data=6-07-1999 |tytuł=1963: The Debut of ASCII |opublikowany=CNN |url=http://edition.cnn.com/TECH/computing/9907/06/1963.idg/ |data dostępu=2018-07-16 |język=en}}</ref>
<ref name="ASCII-1963">{{Cytuj stronę |tytuł=American Standard Code for Information Interchange, ASA X3.4-1963 |opublikowany=American Standards Association (ASA) |data=1963-06-17 |data dostępu=2018-07-16 |url=http://web.archive.org/web/20170701043712/http://www.worldpowersystems.com/J/codes/X3.4-1963/ |język=en}}</ref>
<ref name="Winter_2010">{{Cytuj stronę |tytuł=US and International standards: ASCII |autor=Dik T. Winter |data dostępu=2018-07-16 |url=https://web.archive.org/web/20100116001012/http://homepages.cwi.nl/~dik/english/codes/stand.html#ascii |język=en}}</ref>
<ref name="Salste_2016">{{Cytuj stronę |tytuł=7-bit character sets: Revisions of ASCII |autor=Tuomas Salste |url=http://www.aivosto.com/vbtips/charsets-7bit.html#body |data dostępu=2018-07-16 |język=en |zarchiwizowano=2016-06-13 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160613145224/http://www.aivosto.com/vbtips/charsets-7bit.html#body}}</ref>
<ref name="ASCII-1967">{{Cytuj |tytuł=USA Standard Code for Information Interchange, USAS X3.4-1967 |wydawca=United States of America Standards Institute (USASI) |data=1967-07-07 |język=en}}</ref>
<ref name="Jennings_2016">{{Cytuj stronę |autor=Thomas Daniel Jennings |tytuł=An annotated history of some character codes or ASCII: American Standard Code for Information Infiltration |opublikowany=World Power Systems (WPS) |data=2016-04-20 |język=en |url=https://web.archive.org/web/20160522024759/http://worldpowersystems.com/J/codes/#ASCII-1967 |data dostępu=2018-07-16}}</ref>
<ref name="ASCII-1986">{{Cytuj |tytuł=American National Standard for Information Systems — Coded Character Sets — 7-Bit American National Standard Code for Information Interchange (7-Bit ASCII), ANSI X3.4-1986 |wydawca=American National Standards Institute (ANSI) |data=1986-03-26 |język=en}}</ref>
<ref name="RFC-4949">{{RFC|4949}}</ref>
<ref name="Maini_2007">{{Cytuj książkę |autor=Anil Kumar Maini |tytuł=Digital Electronics: Principles, Devices and Applications |url=https://books.google.com/?id=NQSpNAEACAAJ&pg=PA28 |rok=2007 |wydawca=John Wiley and Sons |isbn=978-0-470-03214-5 |strony=28 |cytat=In addition, it defines codes for 33 nonprinting, mostly obsolete control characters that affect how the text is processed. |język=en}}</ref>
<ref name="Dubost_2008">{{Cytuj stronę |tytuł=UTF-8 Growth on the Web |autor=Karl Dubost |data=2008-05-06 |opublikowany=World Wide Web Consortium |url=http://www.w3.org/QA/2008/05/utf8-web-growth.html |data dostępu=2018-07-18 |język=en |archiwum=https://web.archive.org/web/20160616084132/https://www.w3.org/blog/2008/05/utf8-web-growth/ |zarchiwizowano=2016-06-16}}</ref>
<ref name="UTF-8_2008">{{Cytuj stronę |tytuł=Moving to Unicode 5.1 |autor=Mark Davis |data=2008-05-05 |opublikowany=Google Blog |url=http://googleblog.blogspot.com/2008/05/moving-to-unicode-51.html |data dostępu=2018-07-18 |język=en |archiwum=https://web.archive.org/web/20160616084637/https://googleblog.blogspot.de/2008/05/moving-to-unicode-51.html |zarchiwizowano=2016-06-16}}</ref>
<ref name="Davis_2010">{{Cytuj stronę |tytuł=Unicode nearing 50% of the web |autor=Mark Davis |data=2010-01-28 |opublikowany=Google Blog |url=http://googleblog.blogspot.com/2010/01/unicode-nearing-50-of-web.html |data dostępu=2018-07-18 |język=en |archiwum=https://web.archive.org/web/20160616085323/https://googleblog.blogspot.de/2010/01/unicode-nearing-50-of-web.html |zarchiwizowano=2016-06-16}}</ref>
<ref name="Bukstein_1964">{{Cytuj pismo |tytuł=Binary Computer Codes and ASCII |autor=Ed Bukstein |czasopismo=Electronics World |rok=1964 |miesiąc=07 |wolumin=72 |wydawca=Poptronix Inc. |strony=28–29 |język=en |url=http://www.swtpc.com/mholley/ElectronicsWorld/Jul1964/EW_Jul1964.htm |data dostępu=2016-05-22}}</ref>
<ref name="Bemer_1980_Inside">{{Cytuj książkę |tytuł=General Purpose Software |rozdział=Chapter 1: Inside ASCII |autor=Robert William Bemer |rok=1980 |seria=Best of Interface Age |miejsce=Portland, OR, USA |wydawca=dilithium Press |isbn=0-918398-37-1 |lccn=79-67462 |url=https://web.archive.org/web/20160827000956/http://dlx.bookzz.org/genesis/772000/c80a62495acf1e1a5b966de23c1f989a/_as/%5BInterface_Age_Staff%5D_Best_of_Interface_Age%2C_Volum%28BookZZ.org%29.pdf |strony=1–50 |data dostępu=2018-07-16 |język=en}}</ref>
<ref name="CCITT_1963">{{Cytuj |tytuł=Brief Report: Meeting of CCITT Working Party on the New Telegraph Alphabet, May 13–15, 1963. |język=en}}</ref>
<ref name="Report_1963">{{Cytuj |tytuł=Report of Meeting No. 8, Task Group X3.2.4, December 17 and 18, 1963 |język=en}}</ref>
<ref name="Bruxy_2005">{{Cytuj stronę |tytuł=BruXy: Radio Teletype communication |data=2005-10-10 |data dostępu=2018-07-16 |url=http://bruxy.regnet.cz/web/hamradio/EN/radio-teletype-communication/ |cytat=The transmitted code use International Telegraph Alphabet No. 2 (ITA-2) which was introduced by CCITT in 1924. |język=en}}</ref>
<ref name="bdcode">{{Cytuj stronę |autor=Gil Smith |tytuł=Teletype Communication Codes |opublikowany=Baudot.net |rok=2001 |url=http://www.baudot.net/docs/smith--teletype-codes.pdf |data dostępu=2018-07-16 |język=en}}</ref>
<ref name="Sawyer_1995">{{Cytuj książkę |autor=Stanley A. Sawyer |autor2=Steven George Krantz |tytuł=A TeX Primer for Scientists |url=https://books.google.com/books?id=bXLDwmIJNkUC&pg=PA13 |rok=1995 |wydawca=CRC Press, LLC |isbn=978-0-8493-7159-2 |strony=13 |język=en}}</ref>
<ref name="Savard">{{Cytuj stronę |tytuł=Computer Keyboards |url=http://www.quadibloc.com/comp/kybint.htm |autor=John J. G. Savard |data dostępu=2018-07-17 |język=en}}</ref>
<ref name="Haynes_2015">{{Cytuj stronę|tytuł=First-Hand: Chad is Our Most Important Product: An Engineer's Memory of Teletype Corporation |autor=Jim Haynes |opublikowany=Engineering and Technology History Wiki (ETHW) |data=2015-01-13 |url=http://ethw.org/First-Hand:Chad_is_Our_Most_Important_Product:_An_Engineer's_Memory_of_Teletype_Corporation |data dostępu=2018-07-17 |archiwum=https://web.archive.org/web/20161031223347/http://ethw.org/First-Hand%3AChad_is_Our_Most_Important_Product%3A_An_Engineer%27s_Memory_of_Teletype_Corporation |zarchiwizowano=2016-10-31 |język=en}}</ref>
<ref name="ascii_table">{{Cytuj stronę |tytuł=ASCII Table: 7-bit |data dostępu=2018-07-18 |url=http://www.neurophys.wisc.edu/comp/docs/ascii/ |język=en |archiwum=https://web.archive.org/web/20180709041549/http://www.neurophys.wisc.edu/comp/docs/ascii/ |zarchiwizowano=2018-07-09 }}</ref>
<ref name="iso646pl">{{Cytuj stronę |tytuł=Czcionki i polskie znaki w CPC|url=http://www.speccy.pl/forum/index.php?topic=1363.0 |data dostępu=2018-07-18}}</ref>
<ref name="utf8_ascii">{{Cytuj stronę |tytuł=utf-8(7)&nbsp;– Linux manual page |opublikowany=Man7.org |data=2014-02-26 |url=http://man7.org/linux/man-pages/man7/utf-8.7.html |data dostępu=2014-04-21 |język=en}}</ref>
<ref name="Mackenzie">{{Cytuj książkę |autor=Charles E. Mackenzie |tytuł=Coded Character Sets, History and Development |url=https://textfiles.meulie.net/bitsaved/Books/Mackenzie_CodedCharSets.pdf |wydawca=Addison-Wesley Publishing Company, Inc. |rok=1980 |strony=66, 215, 217, 220, 228, 236–238, 243–245, 247–248, 435 |seria=The Systems Programming Series |isbn=0-201-14460-3 |lccn=77-90165 |język=en |data dostępu=2018-07-15 }}</ref>
</references>

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę |tytuł=On the Early Development of ASCII – The History of ASCII |url=http://longstreet.typepad.com/thesciencebookstore/2012/03/heres-the-link.html |archiwum=https://web.archive.org/web/20160526181319/http://longstreet.typepad.com/thesciencebookstore/2012/03/heres-the-link.html |język=en}}
* {{Cytuj stronę |tytuł=The Evolution of Character Codes, 1874–1968 |url=https://web.archive.org/web/20120213005708/http://www.transbay.net/~enf/ascii/ascii.pdf |język=en}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Formaty plików komputerowych]]
[[Kategoria:Kodowania znaków]]