Salta pa kontenido

Vanuatu

Di Wikipedia, e ensiklopedia liber
Vanuatu
Ripablik blong Vanuatu
Mapa
Atministrashon
Kapital Port Vila
Idioma ofisial  Bislama, ingles, frances
Gobernashon  Repúblika
Presidente  Nikenike Vurobaravu
Promé minister  Jotham Napat
Establesimento di soberania
Independensia  30 di yüli 1980
Geografia
Área 12.190 km²
Koordinato  17°S 168°E / 17°S 168°E / -17; 168
Poblashon
Populashon
 (2020)
300.019
24.61 habitante/km²
HDI 0,607 (2021)
Otro infromashon
Unidat monetario  Vanuatu vatus
Wèp .vu
Kódigo  VUT
Tel  +678
Mapa detaya di Vanuatu
Map
Imágennan riba Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Wèpsait ofisial
[Editá Wikidata] · [Manual]

Vanuatu, ofisialmente Repúblika di Vanuatu (franses: République de Vanuatu; bislama: Ripablik di Vanuatu), ta un pais insular den Melanesia, den parti wèst di Oseania, den Oséano Pasífiko Sur. E archipiélago ta konsistí di 83 isla, mayoria di orígen volkániko. E ta situá mas o ménos 1.750 km na ost di Australia, 540 km nortost di Nueva Caledonia, sùitost di Islanan Solomon, i wèst di Fiji. E kapital di Vanuatu ta Port Vila, situá riba e isla di Éfaté.

E islanan di Vanuatu tabata habitá pa miles di aña promé ku e yegada di e oropeonan. E promé ekspedishon oropeo ku a yega na e islanan tabata un ekspedishon spañó dirigí pa e nabegante portugues Fernandes de Queirós, na 1606. E ekspedishon a yega na e isla mas grandi, Espíritu Santo. Quirós a reklamá e teritorio pa Spaña i a yama e área Austrialia del Espíritu Santo, pasobra e tabata kere ku e tabata parti di un gran masa di tera den hemisferio sur.

Durante siglo diesnuebe, Fransia i Reino Uni a oumentá nan influensia riba e archipiélago. Na 1887, nan a establesé un komishon naval konhuntu pa supervisá e islanan. Na 1906, e dos pais a akordá pa goberná e teritorio konhuntamente, bou di un sistema konosí komo e kondominio anglofranses. Durante e periodo kolonial aki, e islanan tabata konosí komo New Hebrides.

Den añanan 1970, un movementu di independensia a surgi, impulsá pa lidernan lokal ku tabata eksigí mas outonomia i e fin di dominio kolonial. Vanuatu a bira un pais independiente dia 30 di yüli 1980 i a adoptá e nòmber Repúblika di Vanuatu.

Despues di su independensia, Vanuatu a bira miembro di Nashonnan Uni, Mankomunidat di Nashonnan, Organisashon Internashonal di Frankofonia, i Foro di Islanan di Pasífiko. Bislama, ingles i franses ta e idiomanan ofisial di e pais.