Gemeente (bestuur)
Een gemeente is een territoriale bestuurlijke eenheid met een eigen lokaal bestuur. De gemeente is een overheid. In veel landen vormt de gemeente de laagste algemene bestuurslaag uit de politieke bestuursstructuur. Een gemeente omvat over het algemeen een of meer woonplaatsen met het omliggende buitengebied. Het gemeentebestuur bestaat uit een gekozen gemeenteraad en een uitvoerend bestuur onder leiding van een burgemeester, vaak samen met wethouders of schepenen.
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Nederlandse gemeente voor het hoofdartikel over dit onderwerp.In Nederland bestaat het gemeentebestuur uit de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester. Binnen de bestuurlijke indeling van Nederland zijn de lagen boven de gemeente achtereenvolgens provincie en de rijksoverheid. Twee gemeenten kenden tot 2014 deelgemeenten waarin de gemeente was opgedeeld: Amsterdam en Rotterdam. In Nederland is de gemeente een publiekrechtelijke rechtspersoon. In 2025 was het aantal gemeenten in Nederland 342.
Gemeenten kennen autonomie, maar voeren ook vele taken in medebewind uit in opdracht van de rijksoverheid. Gemeenten ontvangen inkomsten van het Rijk via het gemeentefonds en in de vorm van specifieke uitkeringen of decentralisatie-uitkeringen. Daarnaast mogen gemeenten eigen gemeentelijke belastingen heffen. De activiteiten en uitgaven van gemeenten vinden vooral plaats op terreinen zoals sociale zorg, volkshuisvesting, onderwijs, verkeer, en economie.
België
[bewerken | brontekst bewerken] Zie Belgische gemeente voor het hoofdartikel over dit onderwerp.In België zijn de lagen boven de gemeente achtereenvolgens de provincie, het gewest en de federale staat. Een Belgisch arrondissement is geen bestuurslaag, maar een administratieve indeling.
De gemeenten zijn administratief opgedeeld in deelgemeenten. Deze afdelingen vormen geen bestuurslaag. Gemeenten met meer dan 100.000 inwoners mogen van de deelgemeenten districten maken met een eigen verkozen raad en bestuur.[1] Alleen de stad Antwerpen maakt van dit recht gebruik, zie Districten van Antwerpen.
Etymologie
[bewerken | brontekst bewerken]Het woord gemeente is afkomstig van de Middeleeuwse meent of gemene gronden. Het gemeenschappelijk gebruik van de meenten vereiste een vorm van collectief bestuur.
Gemeenteartikelen per land
[bewerken | brontekst bewerken]- Andorrese gemeente
- Belgische gemeente
- Bulgaarse gemeente
- Chinese gemeente
- Deense gemeente
- Duitse gemeente
- Estische gemeente
- Filipijnse gemeente
- Franse gemeente
- Griekse gemeente
- Hondurese gemeente
- Italiaanse gemeente
- Japanse gemeente
- Kosovaarse gemeente
- Litouwse gemeente
- Luxemburgse gemeente
- Macedonische gemeente
- Malinese gemeente
- Moldavische gemeente
- Nederlandse gemeente
- Noorse gemeente
- Oekraïense gemeente
- Poolse gemeente
- Roemeense gemeente
- Russische gemeente
- Sloveense gemeente
- Spaanse gemeente
- Tsjechische gemeente
- Zwitserse gemeente
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- Gemeentehuis
- Gemeenteraad
- Gemeenteraadslid
- College van burgemeester en schepenen
- College van burgemeester en wethouders
- Burgemeester
- Wethouder
- Schepen
- Gemeentelijke herindeling
- ↑ 15 JULI 2005. - GEMEENTEDECREET Art. 273. § 1. Gearchiveerd op 11 juni 2023.