ઓક્ટોબર ૨૦૨૬માં મહાત્મા ગાંધીજીની ૧૫૭મી જન્મજયંતિ (ગાંધી જયંતિ) ઉજવવામાં આવશે. ૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૯ના રોજ ગુજરાતના પોરબંદરમાં જન્મેલા પૂજ્ય બાપુના વિચારો, સત્ય અને અહિંસાના સિદ્ધાંતો આજે પણ સમગ્ર વિશ્વને પ્રેરણા આપી રહ્યા છે.
દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ૨ ઓક્ટોબરના દિવસને ભારતભરમાં રાષ્ટ્રીય તહેવાર અને વિશ્વ સ્તરે ‘આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ’ (International Day of Non-Violence) તરીકે ઉજવવામાં આવશે.મહાત્મા ગાંધીનો જન્મ ૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૯ના રોજ ગુજરાતના પોરબંદર શહેરમાં થયો હતો.
મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના મહાન નેતા અને રાષ્ટ્રપિતા હતા. તેમણે સત્ય અને અહિંસાના માર્ગે ચાલીને અંગ્રેજ શાસન વિરુદ્ધ લડત આપી હતી.
પ્રારંભિક જીવન અને અભ્યાસ
- જન્મ: ૨ ઓક્ટોબર ૧૮૬૯, પોરબંદર, ગુજરાત.
- माता-पिता: પિતાનું નામ કરમચંદ ગાંધી અને માતાનું નામ પુતળીબાઈ હતું.
- પત્ની: કસ્તુરબા ગાંધી.
- શિક્ષણ: પ્રારંભિક શિક્ષણ પોરબંદર અને રાજકોટમાં થયું. બાદમાં કાયદાની (વકીલ) ડિગ્રી મેળવવા માટે તેઓ લંડન ગયા. [1]
દક્ષિણ આફ્રિકામાં કાર્ય (૧૮૯૩-૧૯૧૪)
- વકીલાત માટે ૧૮૯૩માં તેઓ દક્ષિણ આફ્રિકા ગયા.
- ત્યાં રંગભેદ અને અન્યાય સામે અહિંસક લડત (સત્યાગ્રહ) ચલાવીને સફળતા મેળવી.
- ૧૮૯૪માં તેમણે નાતાલ ઇન્ડિયન કૉંગ્રેસની સ્થાપના કરી.
ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળ
- પરત: ૧૫ જાન્યુઆરી ૧૯૧૫ના રોજ તેઓ ભારત પાછા આવ્યા.
- મુખ્ય આંદોલનો:
- ચંપારણ સત્યાગ્રહ (૧૯૧૭) – ખેડૂતોના અધિકાર માટે.
- અસહકારની ચળવળ (૧૯૨૦).
- દાંડી કૂચ / નમક સત્યાગ્રહ (૧૯૩૦) – મીઠાના કર વિરુદ્ધ.
- હિંદ છોડો આંદોલન (૧૯૪૨) – અંગ્રેજો ભારત છોડો.
સાહિત્ય અને પ્રદાન
- તેમની આત્મકથા સત્યના પ્રયોગો વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે.
- તેમણે જીવનભર અહિંસા, સ્વદેશી અને સાદગીનો સંદેશ આપ્યો. [1]
અવસાન
- ૩૦ જાન્યુઆરી ૧૯૪૮ના રોજ નવી દિલ્હીમાં નાથુરામ ગોડસે દ્વારા તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી.
