Pergi ke kandungan

Rumpun tulisan Brahmi

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Sejarah Huruf

Zaman Gangsa Pertengahan 19–15 SM

Maruwi 3 SM
Salasilah lengkap

Keluarga Brahmik ialah sekeluarga abjad suku kata (abugida) yang dipakai di Asia Selatan, Asia Tenggara, dan beberapa tempat di Asia Tengah dan Asia Timur, yang diturunkan dari tulisan Brāhmī.

Setiap satu abjad ini boleh dipanggil tulisan Brahmik atau tulisan Indik.

Perbandingan

[sunting | sunting sumber]

Berikut adalah jadual perbandingan beberapa tulisan Indik yang utama; sebutan disediakan mengikut piawaian perumian Perpustakaan Negara Kolkata dan IPA. Sebutan yang diberikan pokoknya mengikut bahasa Sanskrit, dan juga bahasa-bahasa lain sekiranya perlu, dan sesetengah aksara berbeza sebutannya dari yang dipaparkan.

ISOkkhgghṅcchjjhñṭṭhḍḍhṇtthddhnṉpphbbhmyrṟlḷḻvśṣsh
IPA kkʰɡɡʱŋccʰɟɟʱɲʈʈʰɖɖʱɳt̪t̪ʰd̪d̪ʱn̪nppʰbbʱmjrɾlɭɻʋʃʂsɦ
Oriya କଖଗଘଙଚଛଜଝଞଟଠଡଢଣତଥଦଧନ ପଫବଭମଯର ଲଳ ଵଶଷସହ
Nagari Timur কখগঘঙচছজঝঞটঠডঢণতথদধন পফবভমযর/ৰ ল  ৱশষসহ
Devanagari कखगघङचछजझञटठडढणतथदधनऩपफबभमयरऱलळऴवशषसह
Gujarati કખગઘઙચછજઝઞટઠડઢણતથદધન પફબભમયર લળ વશષસહ
Gurmukhi ਕਖਗਘਙਚਛਜਝਞਟਠਡਢਣਤਥਦਧਨ ਪਫਬਭਮਯਰ ਲਲ਼ ਵਸ਼ ਸਹ
Tibet ཀཁག ངཅཆཇ ཉཊཋཌ ཎཏཐད ན པཕབ མཡར ལ  ཝཤཥསཧ
Brahmi    
Telugu కఖగఘఙచఛజఝఞటఠడఢణతథదధన పఫబభమయరఱలళ వశషసహ
Kannada ಕಖಗಘಙಚಛಜಝಞಟಠಡಢಣತಥದಧನ ಪಫಬಭಮಯರಱಲಳೞವಶಷಸಹ
Sinhala කඛගඝඞචඡජ​ඣ​ඤටඨඩඪණතථදධන පඵබභමයර ලළ වශෂසහ
Malayalam കഖഗഘങചഛജഝഞടഠഡഢണതഥദധനPNG Imageപഫബഭമയരറലളഴവശഷസഹ
Tamil க   ஙச ஜ ஞட   ணத   நனப   மயரறலளழவஶஷஸஹ
Burma ကခဂဃငစဆဇဈဉ/ညဋဌဍဎဏတထဒဓန ပဖဗဘမယရ လဠၔဝၐၑသဟ
Khmer កខគឃងចឆជឈញដឋឌឍណតថទធន បផពភមយរ លឡ វឝឞសហ
Thai กขคฆงจฉชฌญฏฐฑฒณตถทธน ปผพภมยร ลฬ วศษสห
Lao ກຂຄ ງຈ ຊ ຍ     ຕຖທ ນ ປຜຟພມຢຣ ລ  ວ  ສຫ
Bali ᬓᬔᬕᬖᬗᬘᬙᬚᬛᬜᬝᬞᬟᬠᬡᬢᬣᬤᬥᬦ ᬧᬨᬩᬪᬫᬬᬭ ᬮ  ᬯᬰᬱᬲᬳ
Baybayin ᜃ ᜄ ᜅ          ᜆ ᜇ ᜈ ᜉ ᜊ ᜋᜌᜇ ᜎ     ᜐᜑ

Huruf vokal ditulis dalam bentuk tunggal di sebelah kiri setiap lajur, dan digabungkan dengan konsonan ka di sebelah kanan.

ISOaāæǣiīuūeēaioōaur̥r̥̄l̥l̥̄
IPA əɑːææːiiːuuːeeːəiooːəur̩r̩ːl̩l̩ː
Oriya ଅକଆକା    ଇକିଈକୀଉକୁଊକୂ  ଏକେଐକୈ  ଓକୋଔକୌଋକୃୠକୄଌକୢୡକୣ
Nagari Timur অকআকাঅ্যাক্যা  ইকিঈকীউকুঊকূ  একেঐকৈ  ওকোঔকৌঋকৃৠকৄঌকৢৡকৣ
Devanagari अकआकाअॅकॅऑकॉइकिईकीउकुऊकूऎकॆएकेऐकैऒकॊओकोऔकौऋकृॠकॄऌकॢॡकॣ
Gujarati અકઆકા    ઇકિઈકીઉકુઊકૂ  એકેઐકૈ  ઓકોઔકૌઋકૃૠકૄઌકૢૡકૣ
Gurmukhi ਅਕਆਕਾ    ਇਕਿਈਕੀਉਕੁਊਕੂ  ਏਕੇਐਕੈ  ਓਕੋਔਕੌ        
Tibet ཨཀཨཱཀཱ    ཨིཀིཨཱིཀཱིཨུཀུཨཱུཀཱུ  ཨེཀེཨཻཀཻ  ཨོཀོཨཽཀཽརྀཀྲྀརཱྀཀཷལྀཀླྀལཱྀཀླཱྀ
Brahmi                            
Telugu అకఆకా    ఇకిఈకీఉకుఊకూఎకెఏకేఐకైఒకొఓకోఔకౌఋకృౠకౄఌకౢౡకౣ
Kannada ಅಕಆಕಾ    ಇಕಿಈಕೀಉಕುಊಕೂಎಕೆಏಕೇಐಕೈಒಕೊಓಕೋಔಕೌಋಕೃೠಕೄಌಕೢೡಕೣ
Sinhala අකආකාඇකැඈකෑඉකිඊකීඋකුඌකූඑකෙඒකේඓකෛඔකොඕකෝඖකෞඍකෘඎකෲඏකෟඐකෳ
Malayalam അകആകാ    ഇകിഈകീഉകുഊകൂഎകെഏകേഐകൈഒകൊഓകോഔകൗഋകൃൠകൄഌകൢൡകൣ
Tamil அகஆகா    இகிஈகீஉகுஊகூஎகெஏகேஐகைஒகொஓகோஔகௌ        
Burma အကအာကာ    ဣကိဤကီဥကုဦကူဧကေအေးကေး  ဩကော  ဪကော်ၒကၖၓကၗၔကၘၕကၙ
Khmer ឣកឤកា    ឥកិឦកីឧកុឩកូ  ឯកេឰកៃ  ឱកោឳកៅឫក្ឫឬក្ឬឭក្ឭឮក្ឮ
Thai อะกอากา    อิกิอีกีอุกุอูกู  เเกอายกาย  โอโกอาวกาวอฤกฤอฤๅกฤๅอฦกฦอฦๅกฦๅ
Bali ᬅᬓᬆᬓᬵ    ᬇᬓᬶᬈᬓᬷᬉᬓᬸᬊᬓᬹ  ᬏᬓᬾᬐᬓᬿ  ᬑᬓᭀᬒᬓᭁᬋᬓᬺᬌᬓᬻᬍᬓᬼᬎᬓᬽ
Baybayin ᜀ       ᜁᜃᜒ  ᜂᜃᜓ  ᜁᜃᜒ    ᜂᜃᜓ            

Catatan: Glif-glif untuk r̥̄, l̥, l̥̄ adalah lapuk atau jarang sekali digunakan.

AngkaDevanagariNagari TimurGurmukhiGujaratOriyaTamilTeluguKannadaMalayalamTibetBurma
0०০੦૦୦೦౦೦൦༠၀
1१১੧૧୧௧౧೧൧༡၁
2२২੨૨୨௨౨೨൨༢၂
3३৩੩૩୩௩౩೩൩༣၃
4४৪੪૪୪௪౪೪൪༤၄
5५৫੫૫୫௫౫೫൫༥၅
6६৬੬૬୬௬౬೬൬༦၆
7७৭੭૭୭௭౭೭൭༧၇
8८৮੮૮୮௮౮೮൮༨၈
9९৯੯૯୯௯౯೯൯༩၉

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]
  • ISCII — skema pengekodan yang dikhususkan untuk memaparkan tulisan Brahmik

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]