Lihat sumber bagi Sifer

{{keliru|Sifar|Sifir}}
[[Fail:Caesar cipher left shift of 3.svg|thumb|[[Sifer Caesar]], iaitu algoritma yang menganjak setiap abjad ke dalam abjad lain..]] 

Dalam [[kriptografi]], '''sifer''' ({{lang-en|cipher}}) merupakan pasangan algoritma untuk melaksanakan proses [[penyulitan]] atau [[penyahsulitan]].<ref>{{cite web|url=https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sifer&d=226112&#LIHATSINI|title=sifer|website=Istilah Bahasa Melayu|publisher=[[Dewan Bahasa dan Pustaka]]|access-date=10 April 2023|via=Pusat Rujukan Persuratan Melayu}}</ref> Seuah maklumat yang dituliskan menggunakan [[teks biasa]] (''plain text'') bakal melalui satu proses yang bernama [[penyulitan]]. Proses penyulitan teks biasa ke teks sifer menyebabkan data atau maklumat berubah menjadi sebuah bentuk data yang tidak bermakna atau tidak difahami, yang dikenali sebagai [[teks sifer]] (''ciphertext''; atau kiptogram).<ref name="satu"/><ref name="dua"/> Untuk mendapat data yang disampaikan, pengguna harus melalukan proses [[penyahsulitan]] yang sesuai dengan menukarkan teks sifer kepada teks biasa.<ref name="satu">{{cite book|title=Cryptography: A Very Short Introduction|isbn=9780192803153|date=30 Mei 2002|author1=Fred Piper|author2=Sean Murphy|publisher=Oxford University Press|language=en|page=7–8}}</ref><ref name="dua">{{Cite book|title=Cracking Codes with Python: An Introduction to Building and Breaking Ciphers|author1=Al Sweigart|isbn=9781593278229|date=23 Januari 2018|language=en|publisher=No Starch Press|page=1–2}}</ref>

== Etimologi ==
Perkatan ''sifer'' berasal daripada perkataan [[bahasa Arab]] untuk [[sifar]], iaitu صفر (sifr). Dalam [[bahasa Inggeris]], sifer dikenali sebagai ''cipher'' dan telah digunakan secara luas di negara [[Eropah]] sebagai sebahagian daripada [[Nombor|sistem pernomboran]] dalam bahasa Arab semasa [[Zaman Pertengahan]]. Sistem pernomboran Rom tidak mempunyai konsep sifar, dan telah menghadkan kemajuan dalam bidang [[matematik]]. Perkataan itu telah diserap ke dalam bahasa Latin Abad Pertengahan sebagai ''cifra'', kemudian dalam bahasa Perancis Tengah sebagai ''cifre'', dan akhirnya ke dalam bahasa Inggeris iaitu ''cipher'' (ejaan minoriti ialah ''cypher''). Suatu teori tentang cara kewujudan istilah itu merujuk kepada pengekodan ialah konsep sifar telah mengelirukan orang Eropah. Oleh hal demikian, istilah itu telah digunakan untuk merujuk kepada mesej atau komunikasi yang tidak mudah difahami atau tidak bermakna.<ref>{{cite book |title=The Muslim Next Door: The Qur'an, the Media, and That Veil Thing |first=Sumbul |last=Ali-Karamali |year=2008 |pages=240–241 |publisher=White Cloud Press |isbn=978-0974524566 |language=en}}</ref>

== Jenis sifer ==
=== Sifer kuno ===
[[Sifer Caesar]] (''Caesar cypher'') meruapakan salah satu sistem [[kriptografi]] yang paling awal diperkenalakan. Sifer Caesar telah diciptakan oleh [[Julius Caesar]].<ref name="tiga">{{Cite book|title=Cracking Codes with Python: An Introduction to Building and Breaking Ciphers|author1=Al Sweigart|isbn=9781593278229|date=23 Januari 2018|language=en|publisher=No Starch Press|page=4}}</ref> Sifer Caesar juga dikenali sebagai sifer anjakan (''shift cypher''). Proses penyulitan sesebuah data yang dikenali sebagai teks biasa bakal dilakukan dengan menggantikan abjad dalam teks itu ke abjad lain, melalui anjakan mengikut bialnagan atau kunci yang telah ditetapkan. Sifer menggunakan [[pen]] dan [[kertas]] telah digunakan pada masa lalu yang dikenali sebagai [[sifer klasik]]. Ia termasuk [[sifer penggantian]] (''substitution cipher'') dan [[sifer silang ganti]] (''transposition cipher''). Contohnya, [[teks biasa]] iaitu "GOOD DOG" boleh disulitkan sebagai "PLLX XLP" dengan "L" digantikan dengan "O", "P" untuk "G" dan "X" untuk "D" dalam mesej. Silang ganti huruf bagi teks biasa "GOOD DOG" boleh menghasilkan "DGOGDOO". Sifer dan contoh ringkas ini mudah dipecahkan oleh pengguna, walaupun tanpa pasangan teks sifer dan teks biasa.<ref>{{Cite journal|last=Saltzman|first=Benjamin A.|title=Ut hkskdkxt: Early Medieval Cryptography, Textual Errors, and Scribal Agency (Speculum, forthcoming)|url=https://www.academia.edu/35034685|journal=Speculum|year=2018 |volume=93|issue=4|page=975|doi=10.1086/69861|s2cid=165362817|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Janeczko |first=Paul B |title=Top Secret: A Handbook of Codes, Ciphers and Secret Writing |date=12 April 2004 |language= en | isbn = 9780763629724}}</ref>

=== Sifer moden ===
Kaedah penyulitan menggunakan sifer moden boleh dibahagikan dengan dua kriteria: mengikut jenis kunci yang digunakan, dan mengikut jenis data input.

Mengikut jenis kunci sifer yang telah digunakan, ia dibahagikan kepada:
* [[Penyulitan bersimetri]], di mana terdapat satu kunci yang sama digunakan untuk proses penyulitan dan penyahsulitan
* [[Penyulitan tak bersimetri]], di mana terdapat dua kunci berbeza digunakan untuk proses penyulitan dan penyahsulitan.

Sifer boleh dibezakan kepada dua jenis mengikut jenis data input:
* [[Sifer blok]], yang menyulitkan blok data bersaiz tetap
* [[Sifer alir]], yang menyulitkan aliran data secara berterusan

== Rujukan ==
<references/>

== Pautan luar ==
* {{commonscat-inline}}

[[Kategori:Kriptografi]]
[[Kategori:Sifer| Sifer]]

{{Kawalan kewibawaan}}