Киевийн Үндэсний их сургууль

Тарас Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Үндсэний их сургууль (украин. Київський національний університет імені Тараса Шевченка, англи. Taras Shevchenko National University of Kyiv, лат. Universitas Kioviensis) — Киев хотод орших Украины ууган болон томоохон дээд боловсролын байгууллагын нэг. 2009 онд бие даасан судалгааны статустай болсон.

Түүх

Оросын I Николай хааны зарлигаар 1833 оны 11-р сарын 8-нд Гэгээн Владимирын нэрэмжит Киев хотын Эзэн хааны их сургууль нэртэйгээр байгуулах шийдвэр гарсан. Тус сургуулийн нээлт 1834 оны 7-р сарын 15-нд (Төлөөлөгчидтэй тэнцэх хунтайж Владимирын дурсгалын өдөр) болсон. 1834 оны 8-р сарын 28-нд их сургуульд хичээлүүд эхэлж, лекцүүд орос хэл дээр явагджээ.

Нэр нь түүхэн явцад дараах байдлаар өөрчлөгдсөн. Үүнд:

• 1916 он - Гэгээн Владимирын нэрэмжит Киевийн их сургууль.
• 1920 он - М.П.Драгомановын нэрэмжит Ардын боловсролын дээд сургууль
• 1926 он - М.П.Драгомановын нэрэмжит Киевийн Ардын боловсролын дээд сургууль
• 1933 он - Киевийн Улсын их сургууль
• 1939 он — Т.Г.Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Улсын их сургууль
• 1959 он - Лениний одонт Т.Г.Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Улсын их сургууль.
• 1984 он - Лениний болон Октябрийн хувьсгалын одонт Т.Г.Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Улсын их сургууль.
• 1994 он - Тарас Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн их сургууль.
• 1999 он - Тарас Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Үндэсний их сургууль.

1834 онд тус их сургууль нь зөвхөн нэг факультеттай - философи, түүх, филологи, физик-математик гэсэн хоёр тэнхимтэй байсан бөгөөд тэнд 62 оюутан суралцдаг байв. 1835 онд хуулийн факультет, 1841 онд анагаах ухааны факультетууд нээгдэв (дараа нь анагаах ухааны факультет салж, одоогийн Киевийн анагаах ухааны их сургууль болсон). 1850 онд философийн факультетийг түүх, филологи, физик-математик гэж хуваасан. Тус их сургууль нь 1918 он хүртэл эдгээр дөрвөн факультетын нэг хэсэг болж ажилласан.

1845-1846 онд Украины нэрт зохиолч, зураач Тарас Шевченко тус их сургуульд археологийн судалгааны ажилд зураачаар ажиллаж байжээ.

Өнөөдөр

Тарас Шевченкогийн Киевийн Үндэсний Их Сургууль нь олон салбарыг хамарсан боловсрол, шинжлэх ухааны цогцолбор юм. Энэ нь хүмүүнлэг, байгалийн ухааны 14 факультет, 7 боловсролын хүрээлэнгээс бүрддэг бөгөөд ойролцоогоор 25,000 оюутан суралцдаг. Тус их сургууль нь мөн физик, математикийн лицей, мэдээлэл, тооцооллын төв, хэвлэл, хэвлэх төв, хэд хэдэн одон орны ажиглалтын төв, номын сан, Фомин Ботаникийн цэцэрлэг, Канив байгалийн нөөц газартай.

Тус их сургууль нь 70 байгалийн ухаан, нийгмийн ухаан, хүмүүнлэгийн ухаан, 153 мэргэжлээр суурь болон хэрэглээний чиглэлээр мэргэжилтэн бэлтгэж, давтан сургадаг. 2011 оны зуны байдлаар бакалавр, нарийн мэргэжлийн болон магистрын зэрэгт элсэлт авч эхэлсэн. Тус их сургууль нь 2000 гаруй багш, ажилтан, 1000 судлаачтай бөгөөд багш нарын 80 гаруй хувь нь дээд боловсролтой, 24 хувь нь докторын зэрэгтэй.

Тэнхимүүд

• Газарзүй;
• Эдийн засаг;
• Мэдээллийн технологи (2013 онд байгуулагдсан);
• Түүх;
• Компьютерийн шинжлэх ухаан ба кибернетик;
• Механик ба математик;
• Сэтгэл судлал (2008 онд байгуулагдсан);
• Радиофизик, электроник, компьютерийн системийн факультет (өмнө нь 1952 онд байгуулагдсан Радиофизикийн факультет);
• Нийгэм судлал (2008 онд байгуулагдсан);
• Физик (1864 онд байгуулагдсан Физик, математикийн тэнхимээс 1940 онд байгуулагдсан);
• Философи;
• Хими (1901 онд байгуулагдсан тэнхимээс 1933 онд шинээр байгуулагдсан).

Их сургуулийн ректорууд

1. Михайло Максимович (1834—1835)
2. Володимир Цих (1836—1837)
3. Костянтин Неволин (1837—1843)
4. Василь Федоров (1843—1847)
5. Рудольф Траутфеттер (1847—1859)
6. Микола Бунге (1859—1862, 1871—1875, 1878—1880)
7. Микола Иванишев (1862—1865 рр.)
8. Каллиник Митюков (1865)
9. Олександр Матвеев (1865—1871, 1875—1878)
10. Костянтин Феофилактов (1880—1881)
11. Иван Рахманинов (1881—1883)
12. Микола Ренненкампф (1883—1890)
13. Фёдир Фортинський (1890—1902)
14. Микола Бобрецький (1903—1905)
15. Микола Цитович (1905—1917)
16. Георгий Де-Метц (1917)
17. Олексий Садовень (1917—1918)
18. Евген Спекторський (1918—1919)
19. Микола Грунський (1919—1920)
20. Костянтин Щербина (1920)
21. Микола Лобода (1921—1924)
22. Олександр Карпеко (1924—1925)
23. Семен Семко-Казачук (1926—1929)
24. Андрей Артемський (1929—1930)
25. Микита Грищенко (1930—1932)
26. Дмитро Мельников (1933—1934)
27. Рувим Левик (08.1934-10.1934)
28. Михайло Кушнарьов (1934—1936)
29. Фёдор Зюльков (1936—1937)
30. Иван Давидов (1937)
31. Микола Чупис (1937—1938)
32. Олексий Русько (1938—1944)
33. Костянтин Штеппа (1941—1942)
34. Володимир Бондарчук (1944—1951)
35. Олександр Голик (1951—1955)
36. Иван Швець (1955—1969)
37. Михайло Белий (1970—1985)
38. Виктор Скопенко (1985—2008)
39. Леонид Губерський (2008—2021)
40. Володимир Бугров (2021—2026)