Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 165.034 статии на македонски јазик и 329 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 1 октомври 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

331 п.н.е.	Александар Македонски го победил Дариј III во Битката кај Гавгамела.
1795	Белгија е освоена од Франција.
1827	Руската армија под водство на Иван Паскевич го освојува Ереван, завршувајќи го милениумот на муслиманска доминација во Ерменија.
1869	Австрија ги издава првите разгледници во светот.
1880	Првата фабрика за електрични светилки е отворена од Томас Едисон.
1891	Во Калифорнија се отвора Стенфорскиот универзитет.
1908	Форд го претставува „Модел Т“, првиот автомобил кој се произведувал на лента. Со цена од 825 долари, продадени се над 15 милиони возила во текот на 19-годишното производство.
1943	Околу 4.000 балисти, заедно со германски офицери и војници, на планината Буковиќ, Кичевско, извршија напад врз слободната територија на Западна Македонија.
1943	Петтата армија на САД го зазема Неапол (Италија).
1949	Водачот на Комунистичката партија Мао Це Тунг го прогласил создавањето на Народна Република Кина.
1989	Во Данска е озаконет истополовиот брак. Според данскиот закон, се вика „регистрирано партнерство“.

Родени:

205	Александар Север — римски цар.
1207	Хенри III — крал на Англија.
1507	Џакомо Бароци да Вињола — италијански архитект и теоретичар.
1644	Алесандро Страдела — италијански композитор.
1754	Павле I — руски цар.
1791	Сергеј Аксаков — руски писател.
1891	Анѓел Динев — македонски општественик и публицист.
1904	Владимир Хоровиц — американски пијанист и композитор.
1920	Шерафетин Неби — македонски глумец.
1924	Џими Картер — американски политичар, 39. претседател на САД.
1927	Том Босли — американски глумец.
1929	Анте Младиниќ — хрватски и југословенски фудбалер и тренер.
1936	Данкан Едвардс — англиски фудбалер.
1943	Хусто Хорхе Падрон — шпански поет.
1945	Дони Хатавеј — американски џез и блуз музичар.
1946	Сервет Авзиу — македонски политичар.
1946	Дејв Холанд — англиски џез-музичар.
1946	Александар Кујунџиски — македонски писател.
1954	Мартин Стрел — словенски пливач.
1954	Дончо Димовски — македонски математичар.
1965	Андреа Гардини — италијански одбојкар.
1966	Жорж Веа — либериски фудбалер и политичар.
1969	Николаос — принц на Грција.
1972	Стевче Алушевски — македонски ракометар.
1981	Жулио Баптиста — бразилски фудбалер.
1983	Мирко Вучиниќ — црногорски фудбалер.
1985	Хосе Ерада — шпански велосипедист.
1987	Ваут Пулс — холандски велосипедист.
1987	Гжегож Ломач — полски одбојкар.
1989	Адам Блајт — британски велосипедист.
2001	Мејсон Гринвуд — англиски фудбалер.

Починале:

1404	Папа Бонифациј IX — римски папа.
1684	Пјер Корнеј — француски писател.
1708	Џон Блоу — британски композитор.
1808	Карл Готхард Лангханс — пруски архитект.
1923	Ефрем Чучков — македонски револуционер и војвода од ВМРО.
1970	Петар Коњовиќ — српски композитор.
1979	Прегуњо — бразилски фудбалер.
1984	Благоје Марјановиќ — српски фудбалер.
1986	Тришо Стојановски — македонски писател.
1988	Павле Вуисиќ — југословенски и српски глумец.
1994	Пол Лорензен — германски филозоф.
2003	Анте Поповски — македонски поет.
2007	Ал Ертер — американски атлетичар.
2025	Џејн Гудал — британска приматологистка и етологистка.

Издвоен цитат

„

„Младите имаат многу радости и многу таги, бидејќи се имаат само себе си за кого да мислат, па така секоја желва и секоја помисла добива важност. Секое задоволство е почуствувано во целост, но исто така и секоја тага, и многу кои не можат да ги исполнат своите желби, веднаш ставаат крај на својот живот.“
— „Гертруда“, Херман Хесе, 1910 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Хорот на Катедралата во Малага, Шпанија, изградена од 1528 до 1782 г.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека селото Б’с, Кривопаланечко е населено место со најкраткото име во Македонија?
... дека Хипарх се смета за основач на тригонометријата?
... дека архитектот на современо Скопје, Јосиф Михајловиќ - Јурукоски, бил правнук на мијачкиот достоинственик Ѓурчин Кокале?
... дека Пелагониската битка (1259) одиграна кај леринските села Неокази и Овчарани му го ставила крајот на крстоносното Латинско Царство на Балканот?
... дека средновековното име на Дојран било Полин?
... дека Византијците успеале да ја надвладеат војската на Петар Делјан само поради помошта од Викиншката гарда на Харалд Суровиот — подоцна крал на Норвешка како Харалд III, крунисан со воената слава како „опустошувач и разорувач на Македонија“ и опеан во скандинавска сага?
... дека индиското име на Индија е Барат (भारत)?
... покрај аритметичката и геометриската средина, модусот, медијаната, и просекот се видови на средна вредност?
... дека галаксијата MoM-z14 е најдалечното познато астрономско тело, на растојание од 33,8 милијарди светлосни години од нас?
... дека во Русија живеат преку 190 народи?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 165.034 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност