सामग्री पर जैथिन

संयुक्तराज्य अमेरिका

विकिपीडिया से
संयुक्तराज्य अमेरिका

United States of America
अमेरिका के झण्डा
झण्डा
अमेरिका के कुल चिन्ह
कुल चिन्ह
ध्येय वाक्य: इन गॉड वी ट्रस्ट
("ईश्वरमे हमनीके विश्वास हे")
राष्ट्रगान: The Star-Sprangled Banner
अमेरिका के अवस्थिति
राजधानीवाशिङ्गटन डिसि
सबसे बड़का नगरन्यूयोर्क नगर
आधिकारिकभाषासङ्घीय स्तर पर कौनो न
मान्यताप्राप्त राष्ट्रियभाषाअङ्ग्रेजी, स्पेनी[१]
नृजातीय समूह
प्रजाती:[२]
७७.१% श्वेत
१३.३% अश्वेत
२.६% अन्य/बहुजातीय
5.6% एशियाई
१.२% मूल निवासी
०.२% प्रशान्त द्वीपके लोग
जातीयता:
१७.६% हिस्पैनिक वा लातिनी
८२.४% अहिस्पैनिक वा लातिनी
धर्म
६७% ईसाई
२२% अधार्मिकता
२% यहूदी
६% अन्य धर्म[३]
निवासीनामअमेरिकी
सरकारसङ्घीय संसदीय लोकतन्त्र
जो बाइडेन
कमला हैरिस
स्वाधिनता बृहद् ब्रिटेनके संयुक्ताधिराज्यसे
• घोषणा
४ जुलाई १७७६
• सङ्घ
१ मार्च १७८१
• मान्यता
३ सितम्बर १७८३
• वर्तमान संविधान
२१ जून १७८८
क्षेत्रफल
• कुल
Lua error घटक:Convert मे 1866 पङ्क्ति पर: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (तृतीय)
• जलक्षेत्र (%)
7
जनसङ्ख्या
• 2023 आकलन
33,49,14,895
• 2020 जनगणना
33,14,49,281 (तृतीय)
• जनघनत्व
Lua error घटक:Convert मे 1866 पङ्क्ति पर: attempt to index local 'en_value' (a nil value). (१८५मा)
जिडिपि (पिपिपि)2024 प्राक्कलन
• कुल
$2.1967 नील (द्वितीय)
• प्रतिव्यक्ति
$86,601 (८मा)
जिडिपि (साङ्केतिक)2024 प्राक्कलन
• कुल
$2.1967 नील (प्रथम)
• प्रतिव्यक्ति
$86,601 (६ठा)
गिनी (2022)41.7
मध्यम
माविसू (2022)0.927
अत्युच्च · २०मा
मुद्रायूएस डॉलर ($) (USD)
समय मण्डलयुटिसि−५ से −१०
• ग्रीष्मकेलीन (डिटिसि)
युटिसि−४ से −१०
दूरभाष सङ्केत१
इण्टरनेट टिएलडि.us

अमेरिकाके संयुक्तराज्य (अङ्ग्रेजी: United States of America), जेकरा सामान्यतः संयुक्तराज्य (सं॰रा॰; अङ्ग्रेजी: United States वा US) या अमेरिका कहल जाहे, उत्तर अमेरिकामे स्थित एगो देस हे । ई ५०गो राज्य, एगो सङ्घीय मण्डल, पाँच प्रमुख स्व-शासनीय क्षेत्र, आउ बिभिन्न अधिनस्थक्षेत्रसे मिलके बनल हे ।[टिप्पणी १] बिन स्थायी जनसङ्ख्याके इगारह छोट द्वीपसमूह क्षेत्र निम्न है - बेकर द्वीप, हॉउलैण्ड द्वीप, जार्विस द्वीप, जॉनस्टन एटोल, किङ्गमैन रीफ, मिडवे एटोल, आउ पाल्मीरा एटोल । बाखो न्युएवो तट, नावासा द्वीप, सेरानिला तट, आउ वेक द्वीप पर संयुक्तराज्यके सम्प्रभुता विवादित है ।[४] 48 संस्पर्शी राज्य आउ फेडरल डिस्ट्रिक्ट, कनाडा आउ मेक्सिकोके मध्य, केन्द्रीय उत्तर अमेरिकामे है । अलास्का राज्य, उत्तर अमेरिकाके उत्तर-पश्चिमी भागमे स्थित है, जेकर पूर्वमे कनाडाके सीमा एवं पश्चिममे बेरिङ्ग जलसन्धि रूससे घिरल है । ओहैँ हवाई राज्य, मध्य-प्रशान्तमे स्थित है । अमेरिकी स्वशासित क्षेत्र प्रशान्त महासागर आउ कैरिबीय सागरमे बिखरल है ।

९८ लाख वर्ग किमी[५] आउ 32.4 करोड़से अधिक जनसङ्ख्याके साथे संयुक्तराज्य कुल क्षेत्रफलके अनुसार विश्वके तेसरा सबसे बड़ (आउ भूमि क्षेत्रफलके अनुसार, चौथा सबसे बड़) देश है ।[टिप्पणी २] ३०.५ करोड़के जनसङ्ख्याके साथे इ चीन आउ भारतके बाद जनसङ्ख्याके अनुसार तेसरा सबसे बड़ देश है । ई विश्वके सबसे सञ्जातीय आधार पर विविध आउ बहुसांस्कृतिक राष्ट्रमे से एक है, जेकर मुख्य कारण अन्य ढेर देशसे बड़ पैमाना पर आप्रवासन रहलै है ।[१०] ई देशके राजधानी वाशिङ्गटन, डी॰सी॰ है, आउ सबसे बड़ नगर न्यूयोर्क है । अन्य प्रमुख महानगरीय क्षेत्रमे लॉस एञ्जेलिस, शिकागो, डैलस, सैन फ्रान्सिस्को, बोस्टन, फिलाडेल्फिया, ह्युस्टन, अटलाण्टा, आउ मियामी सम्मिलित है । ई देशके भूगोल, जलवायु आउ वन्यजीवन बेहद विविध है।[११]

संयुक्तराज्य अमेरिका एक अत्यधिक विकसित देश हे । नाममात्र, सकल घरेलू उत्पादके माध्यमसे दुनियाके सबसे बड़ अर्थव्यवस्था आउ क्रय-शक्ति समता अनुसार दोसर सबसे बड़ अर्थव्यवस्था हे । हालाँकि एकर जनसङ्ख्या कुल दुनियाके खाली ४.३% हे, अमेरिकामे दुनियामे कुल सम्पत्तिके लगभग ४०% भाग हे । औसत मजदूरी, मानव विकास, प्रतिव्यक्ति जिडिपि आउ प्रतिव्यक्ति उत्पादकता सहित ढेर सामाजिक आर्थिक प्रदर्शनके मामलामे संयुक्तराज्य सबसे ऊपरे हे । हालाँकि सं॰रा॰ के औद्योगिक अर्थव्यवस्थाला जानल जा हे, आज ओकरा सेवा आउ ज्ञान अर्थव्यवस्थामे प्रभुत्व हासिल हे । ओहैँ विनिर्माणके क्षेत्रमे ई दुनियामे दोसर सबसे बड़ स्थान हे । वैश्विक सकल घरेलू उत्पादके लगभग एक चौथाई आउ वैश्विक सैन्य खर्चाके एक तिहाईके साथे संयुक्तराज्य दुनियाके अग्रणी आर्थिक आउ सैन्य शक्ति हे । संयुक्तराज्य अन्तर्राष्ट्रिय स्तर पर एक प्रमुख राजनैतिक आउ आर्थिक शक्ति हे आउ वैज्ञानिक अनुसन्धान आउ तकनीकी नवाचारमे अग्रणी हे ।

संयुक्तराज्य अमेरिका नाम थॉमस पेन द्वारा सुझावल गेलै हल आउ ४ जुलाई, १७७५ के स्वाधिनताके घोषणापत्रमे आधिकारिक रूपसे प्रयुक्त कैल गेलै । लघु रूपसे एकराला बहुधा संयुक्तराज्योके प्रयोग कैल जा हे । मगहीमे 'संयुक्तराज्य' वा 'संयुक्तराज्य अमेरिका' के स्थान पर खाली 'अमेरिका' (अखनि प्रायः अप्रचलित) कहहुँके प्रचलन हे जे ई देशके लघु नामके रूपमे प्रयोगमे लावल जा हे ।

स्वतन्त्रता आउ विस्तार

[सम्पादित करथिन | स्रोत सम्पादित करथिन]

अमेरिका संयुक्तराज्यके स्थापनाके आधिकारिक तिथि ४ जुलाई, १७७६ हे, जहिया द्वितीय महाद्विपीय काङ्ग्रेस १३ अलगाववादी उपनिवेशिक राज्यके प्रतिनिधि स्वरूप स्वाधिनताके घोषणापत्र पर हस्ताक्षर कैलकै । किन्तु सरकारके मूलभूत ढाँचामे वर्ष १७८८ मे बड़ी परिवर्तन कैल गेलै जहिया लेख सङ्घ (आर्टिकल्स ऑफ कॉन्फेडरेशन) के स्थाने अमेरिकी संविधानके लावल गेलै ।

सरकारी राजधानीके फिलाडेल्फिया स्थानान्तरित होवेसे पहिले न्यूयोर्क नगर एक वर्ष तक सङ्घीय राजधानी हलै । १७९१ मे राज्य अधिकार विधेयकके पारित कैलकै, संविधानमे ऊ दस संशोधन करेला जे व्यक्तिगत स्वाधिनता आउ वैधानिक सुरक्षाके सीमाके सङ्घीय प्रतिबन्धके निषिद्ध कर दे । उत्तरी राज्य १७८० से १८०४ के बीच दास प्रथाके प्रतिबन्धित कर देलकै, किन्तु दक्षिणी राज्यमे ई प्रथा जारी रहलै । वर्ष १८०० मे नया बसल वाशिङ्गटन डि सि सङ्घीय सरकार आउ राष्ट्रके नया राजधानी बनलै ।

नया नवेला देश अपन सीमाके पश्विम दने विस्तार करेला स्थानीय मूल लोग पर युद्धचक्र आरम्भ कैलकै जे उन्नैसमा शताब्दीके अन्त तक चललै आउ स्थानीय अमेरिकीके अपन भूमिसे हाथ धोवे पड़लै । १८१२ मे ब्रिटेनके साथे भेल युद्धके चलते, जे बराबरीके रहलै, अमेरिकी राष्ट्रवादके प्रबलता भेटलै । १८४६ मे ब्रिटेनके साथे भेल ओरेगान सन्धिके कारण अमेरिकाके वर्तमान अमेरिकी उत्तरपश्चिम पर नियन्त्रण भेटलै । १८४८ मे मेक्सिकोमे अमेरिकी हस्तक्षेपके चलते कैलिफोर्निया आउ वर्तमान अमेरिकी दक्षिणपश्चिम अमेरिकामे विलय हो गेलै । १८४८-१८४९ के कैलिफोर्निया स्वर्ण दौड़ (कैलिफोर्निया गोल्ड रश) के चलते ई विस्तार पश्चिम दने जारी रहलै । लगभग आधे शताब्दी खनि ४ करोड़ भैँसके उनकर चमड़ी आउ माँस एवं रेलमार्गके विस्तारला मार देल गेलै । ई सब पशु, जे स्थानीय मूल लोगला आर्थिक संसाधन आउ संस्कृतिके महत्वपूर्ण भाग हलै, इनकर मुअल मूल लोगला बड़ी आघातकारी सिद्ध भेलै ।

  1. ↑ "Spanish language in the United States". Archived from the original on 10 नवम्बर 2016. Retrieved 8 नवम्बर 2016.
  2. ↑ "UNITED STATES". अमेरिकी जनगणना ब्यूरो. 2015. Archived from the original on 29 जून 2017. Retrieved 20 मई 2017.
  3. ↑ "America's Changing Religious Landscape". Pew Research Center: Religion & Public Life. 12 May 2015. Archived from the original on 10 अप्रैल 2019. Retrieved 29 जून 2017.
  4. ↑ U.S. State Department, Common Core Document to U.N. Committee on Human Rights
    Archived २०१७-०१-२२ at the वेबैक मशीन, 30 December 2011, Item 22, 27, 80.— and U.S. General Accounting Office Report, U.S. Insular Areas: application of the U.S. Constitution
    Archived २०१३-११-०३ at the वेबैक मशीन, November 1997, p. 1, 6, 39n. Both viewed 6 April 2016.
  5. ↑ "State and other areas
    Archived २०१८-०३-१६ at the वेबैक मशीन", U.S. Census Bureau, MAF/TIGER database as of August 2010, excluding the U.S. Minor Outlying Islands. viewed 22 October 2014.
  6. ↑ "China". Encyclopaedia Britannica. Archived from the original on 17 सितम्बर 2014. Retrieved 31 जनवरी 2010.
  7. ↑ "United States". एनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिका. Archived from the original on 22 सितम्बर 2014. Retrieved 31 जनवरी 2010.
  8. ↑ "United States". CIA. Archived from the original on 6 जुलाई 2015. Retrieved 10 जून 2016.
  9. ↑ "China". सिआइए. Archived from the original on 13 अक्तूबर 2016. Retrieved 10 जून 2016. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  10. ↑ Adams, J.Q.; Strother-Adams, Pearlie (2001). Dealing with Diversity. Chicago: Kendall/Hunt. ISBN 0-7872-8145-X.
  11. ↑ "Wildlife Library". National Wildlife Federation. Archived from the original on 8 नवम्बर 2016. Retrieved 23 December 2014.
  1. ↑ पाँच प्रमुख क्षेत्र निम्न है - अमेरिकी सामोआ, गुआम उत्तरी मरिआना द्वीपसमूह, पोर्टो रीको, आउ यूएस वर्जिन द्वीपसमूह ।
  2. ↑ निम्न दु प्राथमिक स्रोत (अप्रतिबिम्बित) चीन आउ संयुक्तराज्यके कुल क्षेत्रफलके विस्तार (न्यूनतम/अधिकतम) के प्रतिनिधित्व करहै - दुनो स्रोत चीनके क्षेत्रफलमे ताइवानके न गिनै ।
    • द इनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिका, चीनके (रूस आउ कनाडाके बाद) ओकर 95,72,900 km2 के कुल क्षेत्रफलके साथे विश्वके तेसरा सबसे बड़ देशके रूपमे [६] आउ संयुक्तराज्यके 95,26,468 km2 के साथे चौथा सबसे बड़ देशके रूपमे सूचीबद्ध करहै । एहैँ फिगर सीआयए फैक्टबुक मे संयुक्तराज्य लागि छोट है, काहिके ऊ तटीय आउ क्षेत्रीय जलके "सम्मिलित न" करै ।[७]
    • सिआइए वर्ल्ड फैक्टबुक अनुसार संयुक्तराज्य अमेरिका विश्वके तीसरा सबसे बड़ देश हे (रूस आउ कनाडाके बाद) जेकर कुल क्षेत्रफल ९८,३३,५१७ किमी2 हे[८] आउ चीन ९५,९६,९६० किमी2 के साथे चौथा सबसे बड़ ।[९] संयुक्तराज्य अमेरिकाला ई आँकड़ा एनसाइक्लोपीडिया ब्रिटानिकासे अधिक हे, काहेकि एकरामे तटीय आउ प्रादेशिक जलो सम्मिलित हे ।