Bekiek brón van Jacques Chirac

{{dialek|Mestreechs}}
[[File:Jacques Chirac (1997) (cropped).jpg|thumb|Jacques Chirac (1997)]]

'''Jacques René Chirac''' ([[Paries]], [[29 november]] [[1932]] - [[26 september]] [[2019]]) waor 'ne Franse politicus. Heer is 't bekindste door zie presidentsjap, 'n functie die heer tösse 1995 en 2007 bekleide. Heer waor lid vaan de [[Union pour un Mouvement Populaire|UMP]] en volgde [[François Mitterand]] op. Zien politiek waor conservatief en weurt in Franse kringe dèks es ''gaullistisch'' aongemerk.

== Leve ==
Nao 't lyceum góng heer in [[1951]] studere aon 't prestizjeus [[Institut d'études politiques de Paris]], boe heer in [[1954]] aofstudeerde. In dee studie zaot ouch 'ne cursus op de [[Harvard-universiteit]], boemèt heer 'n veur Franse oongebrukeleke kinnis vaan 't [[Ingels]] verkraog. Ouch studeerde heer aon 'n militair academie; officier moch heer evels neet weure umtot heer [[communisme|communistische]] sympathieë had.

In de jaore zesteg woort heer 'ne gaullis. Op aonraoje vaan [[Georges Pompidou]] stèlde heer ziech in [[1967]] kandidaat veur de ''[[Assemblée Nationale]]''. Vaanaof [[1972]] waor heer minister, iers vaan landbouw, later vaan Binnelandse Zake en tenslotte in [[1974]] premier. In [[1977]] woort heer börgemeister vaan Paries, wat heer tot [[1995]] bleef. In de late jaore negeteg kaome corruptiesjandaole oet zienen tied es börgemeister bove water.

In [[1995]] versloog heer socialis [[Lionel Jospin]] in de race um 't presidentsjap. In [[2002]] herhaalde heer dat; daan woort heer euvereges door 'n wetsverandering meh veur vief jaor gekoze.

Datzelfde jaor kaom heer negatief in 't nuits door ach [[kernproof|kernprove]] bij 't onbewoend [[atol]] [[Mururoa]] in de [[Stèlle Oceaan]]. In [[Papeete]] op [[Tahiti]] braoke relle oet en väöl politici kierde häöm de rögk touw. Ouch oontstoont e langdureg conflik mèt [[Nederland]] euver 't Nederlands drugsbeleid. Ein en aander zörgde veur boycotte door consuminte.

In [[2002]] woort 'r mèt euvermach herkoze. Jospin, obbenuits de socialistische kandidaot, haolde neet ins de twiede verkezingsrunde. In plaots daovaan mós 'r 't opnumme tege d'n extreem-rechse [[Jean-Marie Le Pen]], dee 'r mèt gemaak versloog. Tijens festiviteite op [[14 juli]] [[2002]] euverleefde heer 'nen aonslaag.

In de binnelandse politiek heet Chirac e gemaoteg beleid geveurd, wat soms in contras stoont mèt 't oetsgesproke rechs profiel vaan zien premiers. Critici neumde häöm 'ne "[[kameleon]]" en e "windvaan" umtot heer zien polletiek zouw aofstumme op wat häöm good oetkaom. In de boetelandse politiek waor heer wie zien veurgengers 'ne groete veurstander vaan de [[Europese Unie]]. 't Verwerpe vaan de Europese Constitutie in [[2005]] brach daan ouch sjaoj touw aon zien prestiesj. In [[2003]] naom heer sterk stèlling tege d'n oorlog in Irak.

Op [[16 mei]] [[2007]] woort heer opgevolg door ziene partijgenoot [[Nicolas Sarkozy]]. In de jaore nao zien aoftrejje kraog heer mèt gezoondheidsprobleme te make. In [[2011]] woort heer tot twie jaore cel veurweerdelek veroerdeild, um corruptie die heer in zien functie es börgemeister vaan Paries zouw höbbe begaange.

{{DEFAULTSORT:Chirac, Jacques}}
[[Categorie:Persoene oet Frankriek]]
[[Categorie:Börgemeisters]]
[[Categorie:Premiers]]
[[Categorie:Presidente]]
[[Categorie:Luuj gebaore in d'n twintigsten iew]]
[[Categorie:Luuj gesjtorve in d'n einentwintigsten iew]]