Bibliotheca (informatica)

Opinio est hanc commentationem esse delendam.

Si huic proposito dissentis, quin sententiam tuam proferas in pagina disputationis.

Català

S'ha proposat l'esborrament d'aquesta pàgina. Si voleu donar-hi la vostra opinió, feu-ho a la pàgina de discussió.

English language

English

It is proposed to delete this page. Please give your opinion on the talk page.

Deutsch

Es wurde vorgeschlagen, diesen Artikel zu löschen. Um Stellungnahme auf der Diskussionsseite wird gebeten.

Esperanto

Rekomendatas la forigo de tiu ĉi artikolo. Vi estas elkore invitata komenti tion en la diskutejo.

Haec commentatio vicificanda est ut rationibus qualitatis propositis obtemperet.

Quapropter rogamus ut corrigas, praecipue introductionem, formam, nexusque extra et intra Vicipaediam.

Pagina polienda

Haec commentatio ulteriorem recensionem requirit ut rationibus qualitatis propositis obtemperet.

Haec est pagina autotranslata.

Haec commentatio a translatione machinaria videtur oriri. Si potes, converte paginam ad linguam Latinam, vel pete auxilium apud nostram tabernam. Nisi sermo inter hebdomadam correctus erit, commentatio delebitur.

Haec formula ({{Pagina autotranslata}}) plus quam septem dies sine recensionibus in pagina mansit.

Bibliotheca in informatica est collectio praeceptorum computatralium et instrumentorum iam paratorum, quae programmatores in programmata sua inserere possunt, ne omnia ab initio componere necesse sit. Bibliothecae magni momenti sunt in arte programmandi hodierna, quia progressionem programmatum accelerant atque qualitatem praeceptorum augent.

Bibliotheca e functionibus, classibus, modulis constantibusque constat, quibus problemata communia solvuntur. Usus codicis iam probati atque emendati tempus operae minuit et numerum errorum coërcet.

Definitio et principia

Bibliotheca informatica est collectio functionum iam descriptarum, quibus multi programmatores iterum iterumque uti possunt. Unaquaeque bibliotheca plerumque certum propositum habet:

Abstractio: res interiores implicatas celat atque interfaciem simplicem praebet.
Iteratus usus: idem codex in multis programmatibus adhiberi potest.
Conformatio: communem rationem problemata solvendi praebet.
Efficientia: codicem probatum atque saepe ad celeritatem emendatum continet.

Genera bibliothecarum

Bibliothecae generales

Bibliothecae generales multis generibus programmatum inserviunt:

Bibliotheca ordinaria linguae C: introitus et exitus, memoria, catenae characterum.
Java Collections Framework: structurae fundamentales datorum.
Bibliotheca ordinaria Pythonis: magna copia functionum communium.

Bibliothecae speciales

Visio computatralis

OpenCV — imagines tractat.
Pillow — imagines mutat.
scikit-image — imagines analysi subicit.

Doctrina automatica

TensorFlow — retia neuronalia.
PyTorch — calculus tensorum.
scikit-learn — algorithmorum disciplina.
XGBoost — arbores decisionis gradatim amplificatae.

Tractatio linguae naturalis

NLTK — analysis textuum.
spaCy — instrumenta ad linguam naturalem tractandam.
Transformers — exemplaria linguistica profunda.

Mathematica et calculus numericus

NumPy — calculus numericus.
SciPy — algorithmi scientifici.
Matplotlib — diagrammata graphica.
Pandas — analysis datorum.

Retia computatralia

Requests — cliens HTTP.
Django — compages programmatum interretialium.
Flask — compages levis interretialis.
Twisted — retia asynchrona.

Bibliothecae secundum linguam programmandi

Lingua	Exempla bibliothecarum
Python	NumPy, Pandas, Requests, Django, Flask
Java	Apache Commons, Guava, JUnit, Spring Framework
C++	Boost, STL, OpenGL, Qt
JavaScript	React, Vue.js, Angular, Node.js, Express
C#	.NET Framework, Entity Framework, LINQ
Ruby	Rails, Sinatra, Bundler
Go	Gorilla, GORM, Gin
Rust	Serde, Tokio, Rayon

Architectura bibliothecarum

Partes

Bibliotheca plerumque haec continet:

Fasciculi capitum

declarationes functionum;
definitiones generum;
constantes et macropraecepta.

#ifndef BIBLIOTHECA_H
#define BIBLIOTHECA_H

typedef struct {
    int id;
    char nomen[50];
} Persona;

int addPerson(Persona p);
Persona getPerson(int id);

#endif

Fasciculi fontium

corpora functionum;
definitiones variabilium globalium.

#include "bibliotheca.h"

int addPerson(Persona p) {
    return 0;
}

Persona getPerson(int id) {
    Persona p;
    return p;
}

Documenta

specificationes API;
exempla usus;
praecepta institutionis.

Modi compilationis

Bibliothecae staticae (.a, .lib): codex in ipsum programma inseritur.
Bibliothecae dynamicae (.so, .dll): codex separatim servatur et tempore exsecutionis cum programmate coniungitur.
Bibliothecae linguarum interpretatarum: codex sine compilatione antecedente ab interprete exsequitur.

Exempla practica

Exemplum I: NumPy

import numpy as np

a = np.array([1, 2, 3, 4, 5])
b = np.array([2, 4, 6, 8, 10])
c = a + b
d = a * b

M = np.array([[1, 2], [3, 4]])
N = np.array([[5, 6], [7, 8]])
P = np.dot(M, N)

print(c)
print(P)

Exemplum II: Requests

import requests

response = requests.get('https://api.example.com/data')

if response.status_code == 200:
    data = response.json()
    print(data)
else:
    print("Error:", response.status_code)

payload = {'key': 'valor'}
response = requests.post('https://api.example.com/submit', json=payload)

Exemplum III: Django

from django.http import HttpResponse
from django.views import View

class HelloView(View):
    def get(self, request):
        return HttpResponse("Salve, munde!")

class PersonView(View):
    def post(self, request):
        nomen = request.POST.get('nomen')
        return HttpResponse(f"Nomen tuum est: {nomen}")

Administratio dependentiarum

Programmatores hodierni instrumentis utuntur ad bibliothecas et earum dependentias administrandas.

Python

pip: fasciculos e Python Package Index instituit.
conda: ambitus et fasciculos administrat.
Poetry: dependentias definit atque componit.

numpy==1.21.0
pandas>=1.3.0
matplotlib~=3.4.2
requests>=2.26.0

JavaScript

npm: administrator fasciculorum Node.js.
Yarn: administrator fasciculorum a Meta primum creatus.
pnpm: administrator fasciculorum parcus et celer.

Java

Maven: compilationem atque dependentias administrat.
Gradle: systema hodiernum ad programmata componenda.

Commoda bibliothecarum

Celeritas progressionis: codex iam paratus tempus servat.
Qualitas: codex probatus et emendatus adhibetur.
Iteratus usus: eadem bibliotheca multis programmatibus inservire potest.
Facilior sustentatio: errores et vitia securitatis uno loco corrigi possunt.
Compatibilitas: versiones rite definitae facilius inter se componuntur.
Conformatio: interfaces communes usum faciliorem reddunt.

Incommoda et pericula

Multiplices dependentiae: una bibliotheca saepe multis aliis bibliothecis eget.
Conflictus versionum: versiones diversae inter se repugnare possunt.
Vitia securitatis: bibliotheca codicem vitiosum vel nocivum continere potest.
Sustentatio intermissa: bibliothecae obsoletae non amplius renovantur.
Magnitudo nimia: bibliothecae multae memoriam et facultatem computandi consumere possunt.

Consuetudines optimae

Numeratio versionum

Versiones saepe normam Semantic Versioning sequuntur:

MAIOR.MINOR.EMENDATIO, exempli gratia 2.5.3;
MAIOR: mutationes cum versionibus prioribus incompatibiles;
MINOR: novae facultates cum versionibus prioribus compatibiles;
EMENDATIO: correctiones errorum.

Licentiae

Licentia	Descriptio	Exempla
MIT	Permissiva; maximam libertatem usus praebet.	React, Node.js, jQuery
Apache 2.0	Permissiva; etiam praesidia patentium continet.	Android, Kubernetes
GPL	Licentia copyleft; opera derivata libera manere debent.	Linux, WordPress
BSD	Permissiva; paucas condiciones imponit.	Django, NumPy
LGPL	Forma mitior licentiae copyleft.	Qt, GTK

Historia

Annis 1960–1970: primae bibliothecae mathematicae atque introitui et exitui destinatae sunt.
Annis 1980: bibliothecae graphicae et retiales creverunt.
Annis 1990: programmatio ad obiecta conversa et magnae bibliothecae increbruerunt.
Annis 2000: programmata fontis aperti celeriter creverunt et repositoria centralia, sicut CPAN et PyPI, late adhibita sunt.
Annis 2010: bibliothecae doctrinae automaticae et ingentium datorum floruerunt.
Annis 2020: intellegentia artificialis, doctrina automatica et computatio sine ministris propriis latius adhibentur.

Repositoria centralia

Python: PyPI.
JavaScript: npm.
Java: Maven Central.
C et C++: Vcpkg et Conan.
Rust: Crates.io.
PHP: Packagist.

De bibliotheca eligenda

Cum bibliotheca eligitur, haec considerari solent:

Celeritas: facultas processorii centralis vel graphici rite metienda est.
Memoria: memoria consumpta aestimanda est.
Dependentiae: bibliothecae paucis dependentiis plerumque praeferuntur.
Communitas: communitas actuosa sustentationem atque emendationes praebet.
Documenta: explicationes et exempla clara usum faciliorem reddunt.

Nexus externi

Libraries.io — dependentiarum observatio.
Snyk — vitiorum securitatis investigatio.
Dependabot — renovatio automatica dependentiarum.

Bibliographia

McDowell, Gayle Laakmann (2015). Cracking the Coding Interview. CareerCup.
Martin, Robert C. (2008). Clean Code: A Handbook of Agile Software Craftsmanship. Prentice Hall.
Hunt, Andrew; Thomas, David (1999). The Pragmatic Programmer. Addison-Wesley.