dûr

Herwiha binêre: -dur, -dür, dur, û dür

Kurmancî

Bilêvkirin

IPA^(kilîd): /duːɾ/
Kîtekirin: dûr

Rengdêr

Pozîtîv	dûr
Komparatîv	dûrtir
Sûperlatîv	herî dûr (merkezî) tewrî dûr (rojavayî)

dûr

Ne nêzîk, ne nêz; cihê ku bo gihiştina wî divê mirov rêyeke dirêj biçe.
Cihekî dûr.

Şkefteke ji gundî dûr.

Karê min du kîlometreyan ji mala min dûr e.

Mala wan gelek ji vê derê dûr e.

Armanca me dûr e. ― em bi hêsanî nagihin hedefa xwe
- ~ 1720, Mela Hisênê Bateyî, Mewlûda Kurdî:
  Ew Hebîbê Min di pişta te zuhûr
  Lew Melek têne temaşeyê ji dûr.

Formên alternatîv

Dijmane

Jê

Têkildar

Etîmolojî

Ji proto-hindûewropî *duh₂-ró-s (“dirêj, dûr”).

Hevreha soranî دوور (dûr), kurdiya başûrî dür, lekî dür, goranî/hewramî dür, zazakî dûr, farisî دور‎ (dûr), tacikî дур (dur), avestayî 𐬛𐬏𐬭𐬁𐬝‎ (dūrāt̰, “ji dûr ve”), sanskrîtî दूर (dūrá), hindî दूर (dūr), ûrdûyî دور‎ (dûr), hîtîtî [skrîpt hewce ye] (tūwa), yûnaniya kevn δηρός (dērós, “dirêj”), latînî dūrus (“dijwar, req”) û dūrare (“demek dirêj vekêşan / man”).

Çavkanî:

Chyet, Michael L. (2003), “dûr”, li ser Kurdish–English Dictionary Ferhenga Kurmancî - Inglîzî‎^[1], with selected etymologies by Martin Schwartz [li gel etîmolojiyên bijarte ji hêla Martin Schwartz ve], New Haven û London: Yale University Press
Horn, Paul (1893), Grundriss der neupersischen Etymologie [Bingeha etîmolojiya farisî] (bi almanî), Strasbourg: K.J. Trübner
MacKenzie, David Neil (1966), The dialect of Awroman (Hawraman-i Luhon) Grammatical sketch, texts, and vocabulary‎^[2] (bi îngilîzî), Kommissionaer: Munksgaard (København)
Pokorny, Julius (1959), Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Ferhenga etîmolojî ya hindûewropî] (bi almanî), Bern, München: Francke Verlag
Watkins, Calvert (2007), The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots (bi îngilîzî), çapa 2an, Boston: Houghton Mifflin

Bi zaravayên din

Soranî: dûr
Kurdiya başûrî: dür
Goranî/Hewramî: dür
Zazakî: dûr

Werger

Tercimeyên bi zimanên din

Aghwanî: 𐔽𐔰𐕀𐔼 (ˁaxi)
Albanî: larg (sq)
Almanî: fern (de), weit entfernt (de), weit weg
Amamî-oşimayiya bakurî: 遠さり (と゚ぅーさり, θūsari)
Amamî-oşîmayiya başûrî: 遠さむっ (とぅーさむっ, tūsam)
Amharî: ሩቅ (am) (ruḳ)
Aşkunî: sadu
Aynuyî: トゥイマ (tuyma)
Azerî: uzaq (az)
Başkîrî: алыҫ (alïθ), йыраҡ (yïraq)
Belarusî: далёкі (daljóki)
Bengalî: দুরে (dure), দূর (bn) (dur)
Bîkoliya naverast: harayo
Bruneyî: jauh
Bukidnon manoboyiya rojavayî: meziyu'
Bulgarî: дале́чен (daléčen)
Burmayî: ဝေးကွာ (my) (we:kwa)
Buryatî: холо (xolo)
Buyî: jail
Çekî: daleký (cs)
Çerokî: ᎢᎾ (ina)
Çînî:
Kantonî: 遠 / 远 (jyun⁵)

Mandarînî: 遠的 / 远的 (zh) (yuǎn de), 遠離的 / 远离的 (zh) (yuǎnlí de), 更遠的 / 更远的 (zh) (gèngyuǎn de)

Min dongî: 远 (huon)

Minnanî: 遠 / 远 (zh-min-nan) (hn̄g / hňg / hūiⁿ / oán)
Danmarkî: langt borte, fjern (da)
Endonezyayî: jauh (id)
Erebî: بَعِيد (ar) (baʕīd)
Erebiya misrî: بعيد n (beʕīd), بعيدة m (beʕīda), بعاد p (buʕād)

Erebiya hîcazî: بعيد (baʕīd)

Erebiya fasî: بعيد n (bʕīd), بعيدة m (bʕīda), بعاد p (bʕād).
Ermenî: հեռու (hy) (heṙu)
Esperantoyî: fora
Estonî: kauge
Evenî: гор (gor)
Evenkî: горо (goro)
Farisî: دور (fa) (dur)
Fînî: kaukainen (fi), kaukana oleva, etäinen (fi)
Fransî: lointain (fr), éloigné (fr), reculé (fr)
Friyolî: lontan
Frîsî: fier (fy)
Galîsî: remoto, afastado
Gurcî: შორეული (šoreuli)
Guwaranî: mombyry
Haîtî: lontan
Hawayî: mamao
Higaononî: madiyo
Hindî: दूर (hi) (dūr)
Hmongî: deb
Holendî: ver (nl)
Îbranî: רחוק (he) (rakhók)
Îdoyî: distanta (io)
Îgboyî: anya
Îngilîzî: far (en)
Îrlendî: fada
Îtalî: lontano (it)
Îzlendî: fjarri
Japonî: 遠い (ja) (とおい, tōi), 遥かな (ja) (はるかな, haruka na)
Kamkata-viriyî: bādūř
Kaşûbî: daleczi
Katalanî: llunyà (ca)
Keçwayî: karu
Khinalugî: узах (uzaχ)
Kikaiyî: 遠さい (と゚ぅーさい, θūsai)
Koreyî: 먼 (ko) (meon), 멀다 (ko) (meolda)
Krytsî: йукъта
Kumikî: узакъдагъы (uzaqdağı), йыракъдагъы (yıraqdağı)
Kunigamî: 遠せん (とぅーせん, tūsen)
Ladînoyî: leshos, londji
Latgalî: tuols, tuoleims n, tuoleima m
Latînî: procul (la), remotus (la)
Latviyayî: tāls, tālu
Lawsî: ໄກ (lo) (kai)
Lezgînî: йаргъа (jarġa)
Lîtwanî: tolimas
Lueyî: ᦺᦂ (k̇ay)
Maguindanaoyî: mawatan
Makedonî: далечен (dalečen)
Malezî: jauh (ms)
Maltayî: bgħid n, mbiegħed n.
Mambayî: ro
Mançûyî: ᡤᠣᡵᠣ
Maranaoyî: mawatan
Mecarî: messze (hu), messzi (hu)
Melanauyiya navendî: jauk
Miyakoyî: 遠 (とぅー, tū)
Mongolî: хол (mn) (xol)
Monî: ဇ္ၚဲ (jṅay)
Nahwatlî: ueca (nah)
Napolîtanî: luntano
Norwecî: langt borte, fjern (no)
Ohloniya bakur: wat̄inik
Oki-no-erabu: 遠さん (とぅーさん, tūsan)
Okînawanî: 遠さん (とぅーさん, tūsan)
Oksîtanî: luènh (oc)
Ozbekî: uzoq (uz)
Papyamentoyî: leu
Peştûyî: لرې (lëre)
Polonî: daleki (pl) n
Portugalî: longe (pt), distante (pt)
Qazaxî: алыс (kk) (alys)
Romanî: dur
Romanyayî: departe (ro), îndepărtat (ro)
Rusî: далёкий (ru) (daljókij), да́льний (dálʹnij)
Sanskrîtî: दूर (sa) (dūrá)
Sebwanoyî: layo
Sêriyî: aamo
Sicîlî: luntanu (scn)
Sirboxirwatî:
Kirîlî: далек

Latînî: dalek (sh)
Skotî: faur
Slovakî: ďaleký
Slovenî: dáleč (sl)
Somalî: fog, dheer
Sorbî:
Sorbiya jêrîn: daloki

Sorbiya jorîn: daloki
Spanî: lejano (es)
Sundanî: tebih
Swahîlî: mbali (sw)
Swêdî: fjärran (sv), långt bort (sv), avlägsen (sv)
Tacikî: дур (tg) (dur)
Talysh:
Talişî: دور (dur)
Tagalogî: malayo
Tamîlî: தூரமான (tūramāṉa)
Tarantinoyî: lundane
Tayî: ไกล (th) (gail)
Telûgûyî: దూరము (te) (dūramu)
Teteriya krîmî: erek
Tetûmî: dook
Tigreyî: ሩዩም (ruyum)
Tirkî: uzak (tr), ırak (tr)
Tirkmenî: uzak
Toku-no-şîmayî: 遠さい (とぅーさい, tūsai)
Toxarî B: akañce
Tregamî: sudu
Udî: аъхиъл (a̱χi̱l)
Urdûyî: دور (dūr)
Ûkraynî: дале́кий (dalékyj)
Viyetnamî: xa (vi), xa xôi (vi)
Waigalî: sūdi
Walonî: å lon (wa) nt
Weylsî: pell (cy)
Ximêrî: ឆ្ងាយ (km) (chngaay)
Yaeyamayî: 遠さん (とぅーさん, tūsan)
Yakutî: ыраах (ıraax)
Yonagunî: 遠ん (とぅーん, tūn)
Yoronî: 遠さん (とぅーさん, tūsan)
Yorubayî: jinnà
Yûnanî: μακριά (el) (makriá)
Zêlandî: varre
Zhuangî: gyae

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya far a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Anagram

rûd