Baptiste
Baptistes es membres de un familie de protestant cristian ecclesias, caracterisat precipue per li practica del baptisme de credentes, ordinarmen per immersion in aqua. Baptist ecclesias traditionalmen accentua anc li autorité del Bible, li autonomie del local congregation, li libertá de conscientie e li libertá religiosi.[1]
Li modern Baptist movement developat in li comensa del 17-esim secul inter anglesi separatistes. In 1609 un congregation in Amsterdam, ductet de John Smyth, adoptet li baptisme de credentes. Thomas Helwys, un altri important precursor del movement, plu tard retornat a Anglia con parte del congregation e contribuet al establishment del Baptist movement in Anglia.[2]
Desde su origines in Europa, li Baptist movement expandet precipue in Nord America e plu tard a altri partes del munde. Hodie Baptist ecclesias existe in mult landes e representa un important tradition del Protestantisme.

Historie
[modificar | redacter fonte]Origines
[modificar | redacter fonte]Li Baptist movement aparit in li contextu del Reformation protestant e del religiosi conflictes in Anglia durant li 16-esim e 17-esim secules. Alcun anglesi Protestantes, conosset quam Separatistes, rejectet li etablisset Ecclesia de Anglia e format independent congregationes.
Un de ti separatist conductores esset John Smyth, un anglesi clerico qui emigrat con su congregation al Nederland. In Amsterdam in 1609, Smyth e su adherentes arrivat al conviction que baptisme deve esser administrat a persones capabil de professar personalmen lor fide. Li congregation consequentmen adoptet li baptisme de credentes.[2]
Thomas Helwys participat in ti movement, ma ne restat permanentmen in Nederland. Circum 1611–1612 il retornat a Anglia con parte del congregation e etablisset un Baptist congregation proxim a London. Helwys devenit anc un important defensor del libertá religiosi, argumentante que li civil guvernament ne deve fortiar li conscientie in questiones de religion.[3]

Li exact relation inter li prim Baptistes e li Anabaptistes del Radical Reformation ha esset un tema de historic debate. Li Baptist movement es generalmen associat con li anglesi Separatism, ma contact con Mennonites e altri Anabaptistes in Nederland ha anc esset considerat in li discussion pri su developation.[2]
General e Particular Baptistes
[modificar | redacter fonte]Durant li 17-esim secul du principal Baptist traditiones developat in Anglia: li General Baptistes e li Particular Baptistes.
Li General Baptistes esset associat con li doctrine de general expiation, secun quel li morte de Crist es por omni persones, e lor teologie devenit proxim al Arminianisme. Li Particular Baptistes esset Calvinistic e defendet un particular o limitat conception del expiation.[4]
Li Particular Baptistes developat pluri confessiones de fide. Un del max influent esset li Second Confession Baptist de London de 1689.
Malgré lor teologic diferenties, li General e Particular Baptistes contribuet al developation del Baptist tradition in Anglia. Li exact historic relation inter li du gruppes continua esser un tema de discussion inter historicos del Baptist movement.[5]
Expansion
[modificar | redacter fonte]Baptist ecclesias expandet gradualmen in Anglia e in altri partes de Europa. Li movement devenit specialmen important in Nord America.
In li anglesi colonies de America, Baptistes esset sovente associat con li defense del libertá religiosi. Roger Williams, fundator de Providence in Rhode Island, esset por un curt periode associat con un Baptist congregation e devenit un prominent defensor del libertá de conscientie.
Durant li 18-esim e 19-esim secules, Baptist ecclesias cresset rapidmen in li Unit States. Li religiosi revivificationes del Great Awakening contribuet al expansion de Baptist e altri evangelical ecclesias.
Durant li 19-esim e 20-esim secules, missionari activitá contribuet al establishment de Baptist ecclesias in Africa, Asia, Latin America, li Caribe e Oceania.
Credenties
[modificar | redacter fonte]Pro que ne existe un universal Baptist autorité o un central ecclesiastic hierarchie, li exact credenties e practicas varia inter denominationes e congregationes. Támen, pluri principies es historicmen caracteristic del Baptist tradition.[1]
Baptisme de credentes
[modificar | redacter fonte]Li max conosset Baptist distinctiv es li baptisme de credentes. Baptistes generalmen administra baptisme pos que un person ha personalmen professet fide in Jesu Crist. Pro ti cause, ili generalmen ne practica li baptisme de infantes.
Baptisme es ordinarmen administrat per immersion del candidate in aqua. Li Baptist World Alliance descri baptisme de credentes per immersion quam li public declaration de un person qui ha venit a personal fide in Jesu Crist.[1]

Baptistes traditionalmen ne considera que li acte del baptisme in se causa salvation. Plutost, it es un public profession de fide e representa li relation del credente con li morte e resurrection de Crist.
Autorité del Bible
[modificar | redacter fonte]Baptistes considera li Bible quam li suprem scrit autorité por cristian fide e practica. Li Baptist World Alliance declara que li Scrituras del Old e Nov Testament es divinmen inspirat e have suprem autorité por fide e conduida.[1]
Existe tamen diferenties inter Baptist denominationes pri li exact natura del inspiration biblic. Mult conservativ Baptist gruppes afirma li ínerrantie del Scritura, durante que altri Baptist traditiones usa diferent formulationes pri inspiration e interpretation.
Autonomie del local ecclesia
[modificar | redacter fonte]Un altri important Baptist principie es li autonomie del local ecclesia. Chascun congregation es generalmen responsabil por su propri administration, finances, discipline e election de conductores.
Mult Baptist ecclesias usa un congregational forme de guvernament, in quel li membres del ecclesia participa in important decisiones. Pastores, diacones e altri conductores servi li congregation, ma ne forma un universal hierarchie supra li local ecclesias.
Local ecclesias posse voluntarimen cooperar in associationes, conventiones o uniones. Li constitution del Baptist World Alliance reconosse explicitmen li traditional autonomie e interdependent relation del Baptist ecclesias e organisations.[6]
Sacerdotie de omni credentes
[modificar | redacter fonte]Baptistes traditionalmen accepta li protestant doctrine del sacerdotie de omni credentes. Secun ti principie, omni cristian credentes have direct access a Deo per Jesu Crist e comparte responsabilitá por li vive e mission del ecclesia.
Ti principie es proximmen ligat con li Baptist accentu sur personal responsabilitá, libertá de conscientie e participation del membres in li local congregation.[7]
Libertá religiosi
[modificar | redacter fonte]Li libertá religiosi e li libertá de conscientie ha ocupat un important loc in Baptist historie. Thomas Helwys argumentat ja in li 17-esim secul contra li autorité del state sur li religiosi conscientie.
Baptistes plu tard participat in li defense del libertá religiosi in Nord America e altri landes. Baptist traditiones generalmen defende li principie que religiosi fide deve esser voluntari e ne imposat per li state.
Ti conviction anc ha ductet mult Baptistes a defender un separation inter ecclesiastic e civil autorité. Li Baptist World Alliance ha historicmen rejectet interference del state in religiosi aferes e privilegiat relationes inter un particular ecclesia e li state.[8]
Organisation
[modificar | redacter fonte]Baptistes ne have un universal ecclesiastic conductor comparabil a un Pape, ni un universal episcopal hierarchie. Li fundamental unit del Baptist organisation es ordinarmen li local congregation.
Un local ecclesia posse electer su propri pastor, diacones e altri conductores. In congregationes con congregational guvernament, li membres participa directmen in important decisiones.
Baptist ecclesias posse associar se voluntarimen in local associationes, regional o national conventiones e uniones, e international organisationes. Tal cooperation posse includer mission, education, humanitari activitás e formation de pastores, sin necessimen abolir li autonomie del local congregation.
Un important international organisation es li Baptist World Alliance (BWA), fundat in 1905. It servi quam un global comunité de Baptist uniones, conventiones e organisations, ma ne functiona quam un universal guvernant autorité por omni Baptistes.[9]
Cultu e practica
[modificar | redacter fonte]Li forme del Baptist cultu varia considerabilmen inter denominationes, culturas e local congregationes. Un tipic servicie posse includer prega, cantation, letion del Bible, predication e li Cena del Senior.
In mult Baptist traditiones, li predication e explication del Bible ocupa un central loc in li servicie.
Ordinanties
[modificar | redacter fonte]Baptistes generalmen reconosse du principal ordinanties: li baptisme e li Cena del Senior.[1]
Li terme ordinantie es sovente preferet a sacrament, specialmen inter Baptistes qui accentua li simbolic e obedient caracter de ti actes.
Cena del Senior
[modificar | redacter fonte]Li Cena del Senior commemora li morte de Jesu Crist. Pan e li contenete del cup representa li córpor e sangue de Crist.
Interpretationes varia inter Baptist traditiones, ma mult Baptistes considera li Cena precipue quam un commemorativ e simbolic acte. Li frequentie del celebration varia inter congregationes.
Moral practica
[modificar | redacter fonte]Historicmen, alcun Baptist gruppes, precipue conservativ congregationes, ha desaprobat alcohol, tabac, parílud, dansada e cert altri formas de divertiment.
Tal practicas ne constitue universal Baptist doctrines. Attitudes concernent ti temas varia considerabilmen inter denominationes, culturas e historic periodes.
Principal traditiones
[modificar | redacter fonte]Pro li decentralisat natura del Baptist movement, existe un grand númere de Baptist denominationes e traditiones.
General Baptistes
[modificar | redacter fonte]Li General Baptistes historicmen representa li tradition associat con general expiation e, plu tard, con un plu Arminian interpretation del salvation.
Particular e Reformat Baptistes
[modificar | redacter fonte]Li Particular Baptistes historicmen esset Calvinistic e defendet li doctrine de particular expiation. Modern Reformat Baptistes continua mult del teologic tradition associat con li historic Particular Baptistes.
Free Will Baptistes
[modificar | redacter fonte]Li Free Will Baptistes accentua li possibilitá del hom responder líbermen al gratia de Deo e es generalmen associat con Arminian teologie.
Seventh Day Baptistes
[modificar | redacter fonte]Li Seventh Day Baptistes observa li sabbat in saturdí vice dominica, durante que ili mantene mult altri caracteristic Baptist credenties.
Independent Baptistes
[modificar | redacter fonte]Independent Baptistes es Baptist congregationes quel functiona sin formal subordination a un major Baptist denomination o convention. Ti categorie include ecclesias con diferent teologic e cultural orientationes.
Altri Baptist traditiones include Missionary Baptists, Primitive Baptists e numerosi regional e national Baptist gruppes.
Baptistes in li munde
[modificar | redacter fonte]Baptist ecclesias existe hodie sur omni habitat continent. Li Unit States contene un particularimen grand Baptist population, ma important Baptist comunidades existe anc in Africa, Asia, Europa, Latin America, li Caribe e Oceania.
Li exact númere de Baptistes in li munde es desfacil a determinar pro li decentralisat organisation del movement e pro diferenties in li metodes de contar membres. Alcun statisticas conta solmen baptisat membres, durante que altri posse usar plu larg categories.
Li Baptist World Alliance representa un grand parte del international Baptist movement, ma ne omni Baptist denominationes e independent ecclesias es membres del Alliance.[1]
Relationes con altri cristian traditiones
[modificar | redacter fonte]Protestantisme
[modificar | redacter fonte]Baptistes apartene al plu larg familie del Protestantisme. Ili comparte con altri historic Protestant traditiones doctrines concernent li centralitá de Jesu Crist, salvation per gratia, justification per fide e li autorité del Bible.
Un del principal diferenties inter Baptistes e mult altri Protestant traditiones concerne li baptisme. Lutheran, Reformat, Anglican e altri ecclesias traditionalmen practica baptisme de infantes, durante que Baptistes ordinarmen reserva baptisme por persones qui professe personalmen lor fide.
Anabaptistes
[modificar | redacter fonte]Li relation inter Baptistes e li Anabaptistes del Radical Reformation es un tema de historic discussion. Ambi traditiones practica li baptisme de credentes e ha historicmen accentuat libertá religiosi, ma ili developat quam distinct traditiones.
Alcun historicos ha considerat possibil influenties anabaptist o mennonit sur John Smyth e li prim Baptistes in Nederland, durante que li Baptist movement es anc explicat in relation al anglesi Separatism.[2]
Diversitá e controversies
[modificar | redacter fonte]Pro que ne existe un central Baptist autorité, considerable teologic e social diversitá existe inter Baptist gruppes.
Historic debates ha concernet temas quam Calvinisme e Arminianisme, li interpretation del Bible, li relation inter ecclesia e state e li role de denominational organisationes.
In li Unit States, Baptist ecclesias esset profundmen afectat del conflictes concernent sclaverie e rasse durant li 19-esim secul. Ti conflictes contribuet al formation de separat Baptist organisationes.
In modern témpor, Baptist denominationes mantene diferent positiones pri temas quam li ordination de féminas, sexual etica e li interpretation del Scritura. Pro li autonomie del local ecclesia, diferenties posse existir mem inter congregationes associat con li sam denomination.
Vide anc
[modificar | redacter fonte]Referenties
[modificar | redacter fonte]- 1 2 3 4 5 6 "Beliefs Statement." Baptist World Alliance.
- 1 2 3 4 Wright, Stephen (2006). The Early English Baptists, 1603–49. Boydell Press. ISBN 9781843831955.
- ↑ "History." Center for Baptist History and Heritage, Dallas Baptist University.
- ↑ "Baptist." The Open University.
- ↑ Stephen R. Holmes: Who were the Baptists? A review essay. In: American Baptist Quarterly. 40, Nr. 4, 2024, S. 252–272
- ↑ "Constitution and Bylaws." Baptist World Alliance: July 2024.
- ↑ "1923 BWA World Congress Message." Baptist World Alliance: 1923.
- ↑ "Church and State." Baptist World Alliance: 1934.
- ↑ "Constitution and Bylaws." Baptist World Alliance: July 2024.