SafeMoon
| Ստեղծում | Մարտ 2021  | |
|---|---|---|
| Ծրագրավորման լեզու | Solidity | |
| Պաշտոնական կայք | safemoon.net | |
SafeMoon LLC-ն ամերիկյան կրիպտոարժույթային և բլոկչեյն ընկերություն էր, որը ստեղծվել էր 2021 թվականի մարտին[1]։ Ընկերությունը ստեղծել է SafeMoon թոքենը (SFM), որը վաճառվում էր BNB Chain բլոկչեյնում[2][3][4]։ Թոքենը գործարքների համար գանձում էր 10% միջնորդավճար, որից 5%-ը վերաբաշխվում էր (կամ «արտացոլվում էր») թոքենակիրներին, իսկ 5%-ն ուղղվում էր այլ արժույթով՝ Binance Coin-ով (BNB) դրամապանակներին, որոնք վերահսկվում էին մետաղադրամի հեղինակների կողմից[5][6]։ Թոքենն իր պատմական ամենաբարձր շուկայական կապիտալիզացիային հասել է 2021 թվականի ապրիլին՝ կազմելով 17 միլիարդ դոլար։
SafeMoon ընկերությունը թողարկել է նվազագույն ֆունկցիոնալությամբ կրիպտոարժույթային դրամապանակ և հայտարարել այլ կրիպտոարժույթային արտադրանքներ թողարկելու պլանների մասին։ Ընկերությունը և թոքենը եղել են մի քանի սկանդալների կենտրոնում․ այն համեմատվել է կրիպտո Պոնցիի սխեմայի հետ, չի մատակարարել խոստացված արտադրանքները, նրա դեմ ներկայացվել են բազմաթիվ կոլեկտիվ հայցեր և բախվել է խարդախության լուրջ մեղադրանքների։ 2023 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) և ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը SafeMoon-ին և նրա ղեկավար թիմին մեղադրանք էին առաջադրել խարդախության, արժեթղթերի չգրանցված առաջարկի և փողերի լվացման համար[7][8][9][10]։ 2023 թվականի դեկտեմբերին SafeMoon-ը հայտարարեց սնանկության մասին (7-րդ գլուխ)[11], և այս գործընթացի շրջանակներում ձեռք բերվեց VGX հիմնադրամի (VGX Foundation) կողմից[12]։
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2021: SafeMoon տարբերակ 1
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]SafeMoon-ը թողարկվել է 2021 թվականի մարտին։ Անվանումը «Safe» (անվտանգ) և «Moon» (լուսին) բառերի բարդությունն է։ Թոքենը թողարկվել է «Անվտանգ դեպի լուսին» (Safely to the moon) կարգախոսով, որը առաջացել է կրիպտոարժույթային համայնքում օգտագործվող «Դեպի լուսին» (To the moon) ժարգոնային արտահայտությունից, որն օգտագործվում է նկարագրելու այն կրիպտո թոքենը, որի «գինն արագորեն բարձրանում է»։ Թողարկման պահին թոքենը չուներ որևէ գործնական կիրառություն (utility) և թիմ։ Թողարկումից հետո Vice-ը հայտնել է, որ 2021 թվականի մարտի 14-ից ապրիլի 21-ն ընկած ժամանակահատվածում SafeMoon-ի արժեքն աճել է 23,225%-ով՝ երաժիշտներ Lil Yachty-ի և Նիկ Քարտերի, յութուբեր Լոգան Փոլի կողմից հայտնի անձանց աջակցության, սոցիալական մեդիայի աղմուկի, կրիպտոբորսաների նոր ցուցակումների (listings) և մանրածախ ներդրողների շնորհիվ[13]։ Այդ ժամանակ Vice-ը նշել էր, որ «այնպիսի կրիպտոարժույթները, ինչպիսին SafeMoon-ն է, դեռևս չունեն իրական աշխարհում կիրառություն»[13]։ Այս հայտնի անձանց դեմ հետագայում հայց է ներկայացվել բազմաթիվ SafeMoon ներդրողների կողմից՝ որպես կոլեկտիվ հայցի մաս, որը SafeMoon-ը որակել է որպես «pump and dump» (գնի արհեստական բարձրացում և զանգվածաբար վաճառք) սխեմայի մաս[14]։ Գնի զգալի աճից հետո թոքենի անհայտ մշակողները Բրեդեն Ջոն Քարոնիին նշանակեցին Safemoon-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն (CEO), և այն գրանցվեց որպես Սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն՝ նպատակ ունենալով թոքենին գործնական կիրառություն ապահովել։ Նախքան այս նշանակումը, Քարոնին 2015 թվականի հունվարից մինչև 2021 թվականի հունվար աշխատել է որպես ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության նախկին վերլուծաբան[2]։
2021 թվականի մայիսին SafeMoon-ը հայտարարեց Գամբիային ներկայացում անելու մասին՝ «նորարարության և ուսուցման նպատակներով տեխնոլոգիաներ» տրամադրելու համար[15]։ Նախագիծը կոչվել է «Project Pheonix» (Փյունիկ բառի սխալ ուղղագրությունը դիտավորյալ էր). SafeMoon-ը ներկայացրել է կրիպտոյի սովորական թեզը՝ «բանկային ծառայություններից չօգտվողներին» (unbanked) ծառայելու վերաբերյալ, և պնդեց, որ աշխատում է տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ՝ թոքենը որպես տեղական արժույթ ընդունելու համար։ Այս նախագիծն իրականացնելու համար 2021 թվականի մայիսին հիմնադրվել է ECG LC ընկերությունը, որը ղեկավարում էր Ջոն Քարոնիի մայրը[16]։ 2022 թվականի օգոստոսի 27-ին Ջոնը հայտարարել է, որ Արևմտյան Աֆրիկայում իր աշխատանքը դադարեցնելու պատճառները կապված են եղել մատակարարման շղթայի խնդիրների հետ, ինչը վիճարկվում է իր մոր կողմից շարունակվող «Project Pheonix»-ի դատական հայցում[17]։
2021 թվականի հունիսին նախագիծը սկսեց SafeMoon դրամապանակի բետա թեստավորումը[18][19]։ Հավելվածը պաշտոնապես թողարկվել է Google Play-ում 2021 թվականի սեպտեմբերին, իսկ App Store-ում՝ 2021 թվականի հոկտեմբերին[20]։ Քննադատները դրամապանակը որակեցին որպես Binance-ին պատկանող Trust Wallet-ի պատճեն[17]։ Թոմաս Սմիթը, ով Safemoon-ի տեխնիկական տնօրենն (CTO) էր, լքեց ընկերությունը 2021 թվականի դեկտեմբերին՝ StrikeX-ում որպես բլոկչեյն խորհրդատու աշխատելու համար, սակայն ազատվեց աշխատանքից ընկերության կողմից՝ խարդախության մեղադրանքներից հետո, որոնք բացահայտվել էին Սթիվեն Ֆինդեյզենի կողմից[21][22]։
2022: Միգրացիա դեպի SafeMoon V2
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2021 թվականի դեկտեմբերին SafeMoon-ը մշակել է իր թոքենի 2-րդ տարբերակը (SafeMoon V2)՝ SafeMoon պայմանագրի թարմացված տարբերակը[23]։ Որպես V2-ի համախմբման մաս, SafeMoon-ի թիմը վերջնաժամկետ սահմանել է իրենց թոքենների միգրացիայի համար, այլապես ներդրողները կբախվեին 100% հարկի։ Թիմը նաև թողարկել է «Safemoon Swap» կոչվող ապակենտրոնացված բորսան՝ որպես միակ վայր, որտեղ կարող էր տեղի ունենալ այս միգրացիան։ 2022 թվականի ապրիլին Safemoon-ը հայտարարել է նոր արտադրանքի՝ Safemoon քարտի մասին։ Safemoon քարտը գովազդվում էր որպես դեբետային քարտ, որը կարող է օգտագործվել ապրանքների դիմաց SafeMoon-ով (և այլ կրիպտոարժույթներով) վճարելու համար՝ 2.5% միջնորդավճարով։ Որոշ փորձագետներ քննադատել էին ապրանքների դիմաց վճարելու համար հավելյալ միջնորդավճար վճարելը՝ այն հակադրելով Crypto.com-ի քարտին, որը փոխարենը օգտատերերին պարգևատրում է կրիպտոյով վերադարձի (cashback) տոկոսով՝ կախված նրանից, թե որքան սեփական թոքեն են նրանք պահում[24]։ Չնայած քարտը պետք է թողարկվեր 2022 թվականի հուլիսին, 2022 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ դրա թողարկումը հետաձգվել է։
2021 թվականին Քարոնիի նշանակումից ի վեր SafeMoon-ը հայտարարել էր մինչև 2021 թվականի հոկտեմբեր իր սեփական կրիպտոբորսան գործարկելու պլանների մասին, սակայն այն տեղափոխվել է 2022 թվականի դեկտեմբեր, ապա նորից հետաձգվեց մինչև 2023 թվականի վերջ։ Ընկերությունը նաև պլաններ ունի գործարկելու բլոկչեյն, ապարատային դրամապանակ և դառնալու մակրո իրերի ինտերնետի (IoT) ենթակառուցվածք իր սեփական բլոկչեյնում[25][26][2][27]։
2023: Իրացվելիության պուլի հաքերային հարձակում և խարդախության մեղադրանք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2023 թվականի մարտի 29-ին հաքերներն օգտագործեցին SafeMoon-ի իրացվելիության պուլի սմարթ-պայմանագրի անվտանգության թերությունը, ինչի հետևանքով SafeMoon-ի իրացվելիության պուլից սպառվել էր 9 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ SFM թոքեն, ինչը հանգեցրեց թոքենի գնի անկմանը[28]։ SafeMoon թիմի հետ բանակցություններից հետո Հաքերը համաձայնեց վերադարձնել գողացված իրացվելիության միայն 80%-ը (7 միլիոն դոլար) և պահեց գողացված թոքենների 2 միլիոն դոլարը[29]։
2023 թվականի նոյեմբերի 1-ին բացվեց դաշնային մեղադրական եզրակացությունը, որով SafeMoon-ի գործադիր տնօրեն Բրեդեն Ջոն Քարոնիին, թոքենի հիմնադիր Քայլ Նագիին և SafeMoon-ի նախկին աշխատակից Թոմաս Սմիթին մեղադրանք առաջադրվեց SafeMoon-ի հետ կապված արժեթղթերի խարդախության, էլեկտրոնային խարդախության և փողերի լվացման դավադրությունների մեջ։ Նյու Յորքի Արևելյան շրջանի ԱՄՆ շրջանային դատարանը պնդում էր, որ ամբաստանյալները մոլորության մեջ են գցել SafeMoon-ի ներդրողներին «կողպված» (locked) իրացվելիության հասանելիության վերաբերյալ և զբաղվել են անձնական առևտրով։ Մեղադրանքներում նշվում էր, որ երբ SafeMoon-ի շուկայական կապիտալիզացիան գերազանցել է 8 միլիարդ դոլարը, նրանք խարդախությամբ միլիոնավոր դոլարներ են շեղել «կողպված» իրացվելիությունից՝ անձնական շահի համար։ Քարոնին և Սմիթը ձերբակալվեցին, իսկ Նագին մնաց ազատության մեջ[30]։ Մեղադրանքները ներկայացվել են SEC-ի և Արդարադատության նախարարության կողմից՝ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի (ՀԴԲ) աջակցությամբ[31]։
2023 թվականի դեկտեմբերին SafeMoon-ը հայտարարեց սնանկության մասին (7-րդ գլուխ)[11], և այս գործընթացի շրջանակներում ձեռք բերվեց VGX հիմնադրամի (VGX Foundation) կողմից[12]։
2024 թվականին Քայլ Նագին հայտնվեց Ռուսաստանում, որտեղ նա բողոք ներկայացրեց ոստիկանություն Անվտանգության դաշնային ծառայության (ԱԴԾ/FSB) երկու աշխատակիցների դեմ, ովքեր նրանից շորթել էին 4,5 միլիոն դոլար՝ որպես «վճար Ռուսաստանի Դաշնությունում նրա խաղաղ կեցության համար»[32]։
Քննադատություններ և իրավական խնդիրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Զուգահեռներ մեմ-մետաղադրամի հետ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2021 թվականի մայիսին թոքենը արհամարհականորեն նկարագրվեց որպես «մեմ-մետաղադրամ» (meme coin)՝ Dogecoin-ի և Shiba Inu-ի կողքին, ընդ որում դրա արժեքի մեծ մասը վերագրվում էր 2021 թվականի կրիպտոշուկայի իրարանցման արդյունքին[1]։
SafeMoon-ի մշակողները նկարագրվել են որպես «նախկին հաջողությունների քիչ ապացույցներ» ունեցողներ[4], իսկ ֆինանսական փորձագետներից մեկը թոքենը բնութագրել է որպես «անվտանգ լինելուց ամենահեռու բանը»[33] և նշել, որ այն «ոչ մի բան չի անում»[33]։
Անվտանգության խնդիրներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2021 թվականի մայիսին թոքենի V1 տարբերակը աուդիտի ենթարկվեց CertiK անվտանգության աուդիտորական ընկերության կողմից, որը հայտնաբերեց «լուրջ խնդիր»․ այն է՝ նախագծի սեփականատերերը «վերահսկողություն ունեն SafeMoon-ի վաճառքի միջնորդավճարից ֆինանսավորվող թոքենների նկատմամբ»[34][33]։ Սեփականատիրոջ հասցեն ձեռք է բերում SafeMoon-BNB պուլի կողմից գեներացված իրացվելիության պուլի թոքենները։ Սա սեփականատիրոջը վերահսկողություն է տալիս SafeMoon-ի վաճառքի միջնորդավճարից ֆինանսավորվող թոքենների նկատմամբ։ Այս առանձնահատկությունը հետագայում դարձավ 2022 թվականի SafeMoon-ի խարդախության մեղադրանքների առարկա։ London Capital-ի հետազոտությունների ղեկավար Ջասպեր Լոուլերը նաև նշել է, որ SafeMoon-ի ձեռքով այրման (Manual Burn) ասպեկտը՝ վերահսկող ընկերությունների մեծ բաժնեմասի հետ մեկտեղ, նախագիծը խոցելի է դարձնում նախագծի վերահսկիչների կողմից մանիպուլյացիաների համար[35]։
Համեմատություններ Պոնցիի սխեմայի հետ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Այն բանից հետո, երբ 2021 թվականի ապրիլին մեկ շաբաթվա ընթացքում SafeMoon թոքենի գինը բազմապատկվեց 12 անգամ[36], տարբեր ֆինանսական ամսագրերի սյունակագիրներ SafeMoon-ը նմանեցրին Պոնցիի սխեմայի[37] կամ բուրգի սխեմայի, որտեղ վաղ ներդրողների շահույթները վճարվում էին միայն նորեկ ներդրողների հաշվին, ովքեր ակնկալում էին եկամտաբերության նմանատիպ տոկոսադրույք։ Որպես հիմնավորում նշվում էր այն փաստը, որ յուրաքանչյուր գործարք փոխանցվող արժեքի մի մասն ուղարկում է թոքենի գործող տերերին, ինչպես նաև մի մասը՝ մետաղադրամի հեղինակների կողմից վերահսկվող դրամապանակին[38]։ Բացի այդ, SafeMoon-ի թոքենոմիկան կիրառում է 10% վաճառքի հարկ։ Սա նշանակում է, որ յուրաքանչյուր 1000 դոլարի վաճառքից ներդրողից կգանձվեր 100 դոլար։ Քննադատները պնդում էին, որ սա հետ է պահում ներդրողներին վաճառքից, քանի որ նրանք փաստացի վնաս են կրում ներդրում կատարելու պահից։ Նոր ներդրողներից գանձվող հարկը ներառում էր նաև դրա մի փոքր տոկոսի բաշխումը գործող ներդրողներին[39]։
2022 թվականի խարդախության մեղադրանքներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
2022 թվականի ապրիլին կրիպտո խարդախությունները հետաքննող հայտնի անկախ հետազոտող Սթիվեն «Coffeezilla» Ֆինդեյզենը մեղադրեց SafeMoon-ի թիմին միլիոնավոր դոլարներ յուրացնելու մեջ[40]։ Ըստ Ֆինդեյզենի՝ SafeMoon-ի գործադիր տնօրեն Քարոնին միջոցներ էր հանում իրացվելիության պուլից, ինչը կրիպտոարժույթի գնային գրաֆիկի հիմնական բացատրությունն է (Գծապատկեր 1)։ Ֆինդեյզենը գտել էր գործարքների ապացույցներ, որոնք ցույց էին տալիս, որ SafeMoon-ի իրացվելիության դրամապանակից միջոցները տեղափոխվում էին «Gabe (6abe)» անվամբ դրամապանակ, որից էլ միջոցները կանխիկացվում էին դեպի Ջոն Քարոնիի կողմից ղեկավարվող առանձին ընկերություն։ SafeMoon-ի նախկին տեխնիկական տնօրեն Թոմաս «Papa» Սմիթը միակն էր, ով արձագանքեց Ֆինդեյզենի պնդումներին՝ հայտարարելով, որ միջոցները վերցվել են «կողպված իրացվելիության պուլից» նախքան Քարոնիի նշանակումը։ Նա Սմիթին ուղարկեց դրա ապացույցը՝ բլոկչեյն գործարքի տեսքով, որը ցույց էր տալիս 36,7 տրիլիոն թոքենների արտահոսք իրացվելիության պուլից՝ թվագրված 2021 թվականի մարտի 5-ով[41]։
Կոլեկտիվ հայցեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2022 թվականի փետրվարի 18-ին SafeMoon-ի դեմ ներկայացված կոլեկտիվ հայցում պնդում էր արվում, որ ընկրությունը հանդիսանում է «pump and dump» սխեմա։ Լոգան Փոլը նշվել էր որպես պատասխանող՝ երաժիշտ Նիկ Քարտերի, ռեփերներ Soulja Boy-ի և Lil Yachty-ի, ինչպես նաև սոցիալական մեդիայի հայտնի դեմք Բեն Փիլիպսի հետ միասին՝ իրենց սոցիալական մեդիայի հաշիվներում մոլորեցնող տեղեկատվությամբ SafeMoon թոքենը գովազդելու համար[14][42]։ Նույն օրը ԱՄՆ 11-րդ շրջանի վերաքննիչ դատարանը Bitconnect-ի դեմ հայցով վճռեց, որ 1933 թվականի Արժեթղթերի մասին օրենքը տարածվում է նաև սոցիալական մեդիայի միջոցով իրականացվող թիրախային հորդորների (targeted solicitation) վրա[43]։ Ֆինդեյզենը, ով հենց նոր էր լույս սփռել 2022 թվականի SafeMoon-ի խարդախության մեղադրանքների վրա, պաշտպանեց այն պնդումները, որ Փոլը և Փիլիպսը զբաղվել են SafeMoon թոքենների «pump and dump»-ով այն ժամանակահատվածում, երբ թոքենի գինը նվազել էր 96%-ով[44]։ 2022 թվականի օգոստոսի 22-ին արձանագրվեց, որ Դեյվ Պորտնոյը, ով նույնպես պատասխանող էր այս գործով, հեռացվեց դատական հայցից այն բանից հետո, երբ պարզվեց, որ նա երբևէ որևէ փոխհատուցում չի ստացել SafeMoon-ից թոքենը գովազդելու համար և նույնպես կորցրել է իր ներդրումը SFM գնելիս[45]։
2022 թվականի մայիսին մի քանի SafeMoon ներդրողներ արժեթղթերի խարդախության համար ևս մեկ կոլեկտիվ հայց ներկայացրեցին SafeMoon-ի դեմ։ Դատական հայցը, որը ներկայացնում էր Scott+Scott իրավաբանական ընկերությունը, հայցվորի կողմից կամավոր կերպով դադարեցվեց առանց իրավունքների սահմանափակման (without prejudice)՝ համաձայն 2022 թվականի նոյեմբերի ծանուցման։ Սա նշանակում է, որ հայցվորը ցանկության դեպքում կարող է ապագայում նորից հայց ներկայացնել նույն գործով[46][47]։
Project Pheonix-ի դատական հայց
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Որպես «Project Pheonix»-ի մաս, հիմնադրվեց առանձին ընկերություն՝ Emanations Communications Group LC (ECG), որը ղեկավարում էր SafeMoon-ի գործադիր տնօրեն Ջոն Քարոնիի մայրը՝ Ջենիֆերը, Գամբիային անտենային տեխնոլոգիաներ տրամադրելու նպատակով[48]։ Այդ ժամանակից ի վեր ընկերությունը բռնագանձվել է Lex Vest Ltd-ի կողմից[15]։ Այս ձեռնարկության շրջանակներում Ջոնը 2021 թվականի հունիսին նախագծում ներդրեց 5 միլիոն դոլար։ Պնդումներ կային, որ Քարոնին այս ներդրումը ֆինանսավորել էր SafeMoon-ի իրացվելիության պուլից, որը ենթադրաբար պետք է կողպված լիներ[49]։ Որպես այս կապիտալ ներդրման մաս՝ Ջոնը համաձայնեցրել էր ընկերությունում 33,34% բաժնեմաս և ապագա շահույթներ ստանալ, ինչպես նաև, որ իր անձնական հաշիվները վճարվեն ընկերության միջոցներից[50]։ ECG-ն որոշեց, որ Ջոն Քարոնին չափազանց շատ կարգավորող ռիսկեր է ստեղծում, և նրա ու իր ընկերության (SafeMoon) դեմ ներկայացված բազմաթիվ դատական հայցերի պատճառով իրենք հարմարավետ չեն զգում նրանից այլևս կապիտալ ներդրումներ ընդունել։ Արդյունքում Ջոն Քարոնին դատական հայց ներկայացրեց ECG-ի դեմ պայմանագրի խախտման համար և մեղադրեց իր մորը իրավական հնարքների միջոցով իրեն ECG-ից հեռացնելու մեջ[51]։
ECG-ն մշակեց «Project Pheonix»-ին առնչվող տեխնոլոգիա, որը Ջոնին ներկայացվեց 2021 թվականի դեկտեմբերին։ Ըստ դատական փաստաթղթերի՝ Ջոնը բացահայտում էր մշակվող տեխնոլոգիայի մասին տեղեկությունները՝ ի շահ իր SafeMoon բիզնեսի, որպեսզի հայտարարություններ անի SafeMoon-ի կայքում և սոցիալական մեդիայի հաշիվներում։ ECG-ն (հատկապես նրա մայրը) նրան խորհուրդ էր տվել այդպես չանել՝ սպասվող արտոնագրերի (patents) և այլ մտավոր սեփականության վրա հնարավոր բացասական ազդեցության պատճառով[52][53]։ 2022 թվականի մարտին Ջոնը և իր փաստաբանը հանդիպեցին «Project Pheonix»-ի գործընկերներ Սանկունգ Ջավարայի և Պա Ալիու Ջավարայի հետ և նրանց առաջարկեցին 350,000 դոլար կանխավճար՝ Ջենիֆեր Քարոնիին գործարքից դուրս թողնելու համար, ինչը նրանք մերժեցին։ Այնուհետև Ջոնը բանակցեց մինչև 4,5 միլիոն դոլար վճարելու առաջարկի շուրջ, որը պետք է վճարվեր ժամանակի ընթացքում՝ նորից այն պայմանով, որ Ջենիֆերը դուրս թողնվի։ Սանկունգը և Պա Ալիուն ևս մեկ անգամ մերժեցին՝ բիզնես գործընկերությունը շրջանցելու առաջարկի և Ջոնի այն պնդման պատճառով, որ կա տարբերակ շրջանցելու իր ցանկացած բանկային նախագծի համար անհրաժեշտ իրավական և խորհրդարանական ընթացակարգերը[16]։
Քարոնիի մայրը հայտարարեց, որ Ջոնը պլան չի տրամադրել «Project Pheonix»-ի համար և հետաքրքրված չէր ֆինանսական փաստաթղթերի բովանդակությամբ, այլ փնտրում էր «լաբորատորիայից լուսանկարներ անելու հնարավորություններ՝ հիմնավորելու իր հրապարակած պնդումները, թե ինքը տիրապետում է ECG լաբորատորիաներին, որոնք նա անվանում էր «Area 32» կամ «DarkMoon»»։ Դատական հայցի պատճառով «Project Pheonix»-ը լքվեց։ 2022 թվականի օգոստոսի 27-ին Ջոնը հայտարարեց, որ Արևմտյան Աֆրիկայում իր աշխատանքը դադարեցնելու պատճառները կապված են եղել մատակարարման շղթայի խնդիրների հետ, ինչը վիճարկվում է իր մոր կողմից[16][54]։
Իրացվելիության պուլի հաքերային հարձակում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2023 թվականի մարտի 29-ին հաղորդվեց, որ գրեթե 9 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ SafeMoon թոքեններ են սպառվել SafeMoon-ի իրացվելիության պուլից այն բանից հետո, երբ հաքերները օգտագործել էին դրա սմարթ-պայմանագրերի անվտանգության թերությունը։ Արդյունքում թոքենի գինն էլ ավելի ընկավ[55]։ Հաքերը համաձայնեց վերադարձնել գողացված իրացվելիության միայն 80%-ը (7 միլիոն դոլար)՝ թիմի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունից հետո, որով նրան թույլատրվեց պահել գողացված թոքենների 2 միլիոն դոլարը[56]։
Խարդախության մեղադրական եզրակացություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2023 թվականի նոյեմբերի 1-ին բացվեց դաշնային մեղադրական եզրակացությունը, որով Բրեդեն Ջոն Քարոնիին, Քայլ Նագիին և Թոմաս Սմիթին մեղադրանք առաջադրվեց SafeMoon-ի միջոցով արժեթղթերի խարդախության, էլեկտրոնային խարդախության և փողերի լվացման դավադրությունների մեջ[10]։ Ըստ ԱՄՆ Նյու Յորքի Արևելյան շրջանի շրջանային դատարանի՝ «Ինչպես պնդվում է, ամբաստանյալները ստել են SFM ներդրողներին այն մասին, թե արդյոք SFM-ի կողմից օգտագործվող «կողպված» իրացվելիությունը անհասանելի է եղել ամբաստանյալների համար, ինչպես նաև SFM-ի իրենց անձնական տիրապետման և առևտրի վերաբերյալ։ Քանի որ SFM-ի շուկայական կապիտալիզացիան աճել էր մինչև ավելի քան 8 միլիարդ դոլար, ամբաստանյալները խարդախությամբ շեղել և յուրացրել են միլիոնավոր դոլարների արժողությամբ ենթադրաբար «կողպված» SFM իրացվելիությունը իրենց անձնական օգտագործման համար»։ Այդ ժամանակ Քարոնին և Սմիթը ձերբակալվել էին, իսկ Նագին մնացել էր ազատության մեջ։ Մեղադրանքները զուգահեռաբար ներկայացվել էին SEC-ի և Արդարադատության նախարարության կողմից՝ ՀԴԲ-ի աջակցությամբ[8][7][57][9]։
2025 թվականի մայիսի 21-ին, Բրուկլինի դաշնային դատարանում տեղի ունեցած 12-օրյա դատավարությունից հետո, Քարոնին մեղավոր ճանաչվեց իրեն առաջադրված բոլոր երեք մեղադրանքներով[58]։
2026 թվականի փետրվարի 10-ին Քարոնին դատապարտվեց 100 ամսվա ազատազրկման և պարտավորվեց բռնագանձել 7,5 միլիոն դոլար, ինչպես նաև երկու բնակելի անշարժ գույք[59]։
2026 թվականի ապրիլի դրությամբ Քայլ Նագին շարունակում է մնալ անհայտության մեջ։ Ենթադրվում է, որ նա 2024 թվականին փախել է Ռուսաստան, որտեղ էլ գտնվում է 2026 թվականի դրությամբ[60]։
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 DeCambre, Mark (2021 թ․ մայիսի 18). «Here's What Crypto SafeMoon Is and Why It's Trending». Barron's. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 14-ին.
- 1 2 3 «What is SafeMoon coin? A Bitcoin, Ethereum, and Dogecoin challenger». Fortune. 2021 թ․ մայիսի 17. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ Brooks, Matt (2021 թ․ մայիսի 7). «What is SafeMoon? New cryptocurrency explained, how to buy in UK - and could it rival Dogecoin in popularity». The Scotsman. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 1-ին.
- 1 2 Conway, Luke (2021 թ․ մայիսի 26). «Is SafeMoon Really a Safe Investment?». The Street. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ Ostroff, Caitlin (2021 թ․ մայիսի 6). «Dogecoin's 12,000% Rally Spurs Hunt for Next Crypto Winner». The Wall Street Journal. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 1-ին.
- ↑ Harper, Chris (2021 թ․ ապրիլի 23). «What is SafeMoon». BirminghamLive. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 14-ին.
- 1 2 «SEC.gov | SEC Charges Crypto Company SafeMoon and its Executive Team for Fraud and Unregistered Offering of Crypto Securities». www.sec.gov. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
- 1 2 «Eastern District of New York | Founders and Executives of Digital-Asset Company Charged in Multi-Million Dollar International Fraud Scheme | United States Department of Justice». U.S. Attorney's Office, Eastern District of New York (Press release) (անգլերեն). www.justice.gov. 2023 թ․ նոյեմբերի 1. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 1-ին.
- 1 2 Stempel, Jonathan (2023 թ․ նոյեմբերի 1). «SafeMoon executives charged in US with fraud related to crypto token». Reuters. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 6-ին.
- 1 2 «SEC Charges Against SafeMoon Continue Trend of Increased Crypto Enforcement by the Agency». The National Law Review. 2023 թ․ նոյեմբերի 8. Վերցված է 2024 թ․ մայիսի 6-ին.
- 1 2 Sollitt, Shannon (2023 թ․ դեկտեմբերի 19). «Utah crypto company files for bankruptcy amid federal fraud accusations». The Salt Lake Tribune. Վերցված է 2024 թ․ հոկտեմբերի 3-ին.
- 1 2 Thuo, Charles (2024 թ․ դեկտեմբերի 23). «SafeMoon up 132% in the past month: can it sustain the surge?». MSN. Վերցված է 2025 թ․ հունվարի 2-ին.
- 1 2 «To the Moon: How One Cryptocurrency Made People Millions Overnight». Vice News. 2021 թ․ մայիսի 6.
- 1 2 Germain, Atahabih (2022 թ․ փետրվարի 24). «Soulja Boy and Lil Yachty Named in Suit Accused of Misleading Crypto Buyers in 'Pump and Dump' Scheme». Atlanta Black Star. Diamond Diaspora Media. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 13-ին.
- 1 2 «Cryptocurrency - SafeMoon To Implement Operation Phoenix in Gambia». The Chronicle Gambia (ամերիկյան անգլերեն). 2021 թ․ մայիսի 18. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ սեպտեմբերի 13-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 1-ին.
- 1 2 3 «LEX VEST LTD v. Emanations Communications Group LC (2:22-cv-01226), Nevada District Court». PacerMonitor.
- 1 2 «What Happened to Safemoon, the Hyped-Up Crypto That Promised Riches?». Vice News. 2022 թ․ մայիսի 9.
- ↑ Rearick, Brenden (2021 թ․ հունիսի 15). «#SafeMoonWallet: What to Know as SafeMoon Launches Its Crypto Wallet». InvestorPlace (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 15-ին.
- ↑ Thapa, Anuz (2021 թ․ հունիսի 16). «SafeMoon Wallet: What Is It?». TheStreet. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 18-ին.
- ↑ Jeffries, Scott. «What Is SafeMoon and Is It a Good Investment?». MSN. Վերցված է 2021 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
- ↑ «Cooli Carlito x HALO - StrikeX». Genius.
- ↑ «StrikeX Make Monumental Announcement & Appoint Thomas "Papa" Smith from SafeMoon as a Blockchain Advisor». finance.yahoo.com.
- ↑ Gottlich, Max (2021 թ․ դեկտեմբերի 13). «SafeMoon implements V2 upgrade, new wallet features; tokens dip». Seeking Alpha. Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 14-ին.
- ↑ «Safemoon card. Is it outdated?». www.analyticsinsight.net. 2022 թ․ ապրիլի 10. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-09-26-ին. Վերցված է 2026-05-27-ին.
- ↑ Willing, Nicole. «Safemoon price prediction: will the price break out?». Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 16-ին.
- ↑ Armstrong, Vanessa (2021 թ․ դեկտեմբերի 21). «SafeMoon's emphatic fanbase won't let it fail». Վերցված է 2021 թ․ դեկտեմբերի 31-ին.
- ↑ «SafeMoon Introduces Token Monetization Innovation». Web3Wire. 2022 թ․ դեկտեմբերի 30.
- ↑ «Safemoon Liquidity Pool Compromised: Almost Lost $8.9 million Due To A Public Burn Bug». FX Leaders (ամերիկյան անգլերեն). 2023 թ․ մարտի 31. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
- ↑ «SafeMoon 'burn' bug abused to drain $8.9 million from liquidity pool». BleepingComputer (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
- ↑ «SEC.gov | SEC Charges Crypto Company SafeMoon and its Executive Team for Fraud and Unregistered Offering of Crypto Securities». www.sec.gov. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 23-ին.
- ↑ Quiroz-Gutierrez, Marco (2023 թ․ նոյեմբերի 1). «SEC says SafeMoon executives withdrew $200 million from crypto project to spend on McLarens and luxury homes». Fortune (ամերիկյան անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2023-11-02-ին. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 23-ին – via aol.com.
- ↑ «Utah $200M Crypto Fraud Suspect Flees to Russia, 'Extorted' by FSB: Report». Newsweek. Վերցված է 2025-01-07-ին.
- 1 2 3 Daly, Lyle. «Should You (or Anyone) Buy Safemoon?». The Motley Fool – via NASDAQ.com.
- ↑ Smith, Sarah (2021 թ․ մայիսի 3). «SafeMoon Audit: 9 Things to Know About the SafeMoon CertiK Findings». InvestorPlace. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 14-ին.
- ↑ «Crypto SafeMoon's Rules to Tamp Down Selling Raise Red Flags». Bloomberg. 2021 թ․ հուլիսի 16. Վերցված է 2022 թ․ հունվարի 20-ին.
- ↑ «'This is a scam': Crypto influencers speak out about SafeMoon 'pyramid scheme'». 2021 թ․ ապրիլի 21.
- ↑ «Is the SafeMoon Crypto a Scam? 3 Insiders Weigh In on the Controversy». markets.businessinsider.com. (չաշխատող հղում)
- ↑ «Is SafeMoon a Pyramid Scheme? Why Some Investors Are Skeptical». Market Realist. 2021 թ․ ապրիլի 23.
- ↑ «8 Things to Know Before You Buy Safemoon». 2021 թ․ հուլիսի 10.
- ↑ «What Happened to SafeMoon, the Hyped-Up Crypto That Promised Riches?». 2022 թ․ մայիսի 9.
- ↑ «Coffeezilla, the YouTuber Exposing Crypto Scams». The New Yorker. 2022 թ․ մայիսի 14.
- ↑ Cole, Ty (2022 թ․ փետրվարի 24). «Soulja Boy and Lil Yachty Faces Class-Action Lawsuit In Alleged Cryptocurrency Scheme». BET. Արխիվացված է օրիգինալից 2022-07-13-ին. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 13-ին.
- ↑ Lawler, Richard (2022 թ․ փետրվարի 18). «Influencers beware: promoting the wrong crypto could mean facing a class-action lawsuit». The Verge. Vox Media. Վերցված է 2022 թ․ հուլիսի 13-ին.
- ↑ «CoffeeZilla reveals Jake Paul's alleged crypto scams amid Safemoon lawsuit». 2022 թ․ մարտի 8.
- ↑ «Bill Merewhuader et al v. SafeMoon LLC et al».
- ↑ «SafeMoon Crypto Investors Bring Another Class Action Fraud Suit».
- ↑ «Safemoon – Scott+Scott». Scott+Scott. Արխիվացված է օրիգինալից 2023-09-21-ին. Վերցված է 2026-05-27-ին.
- ↑ Franceschi-Bicchierai, Lorenzo (2022 թ․ մայիսի 9). «What Happened to SafeMoon, the Hyped-Up Crypto That Promised Riches?». Vice (անգլերեն).
- ↑ «Five ridiculous claims from the latest SafeMoon court battle». 2022 թ․ հոկտեմբերի 5.
- ↑ LEX VEST LTD v. Emanations Communications Group LC ("30 - During certain times after making his investment, John demanded payment of utilities and other personal expenses to be imposed on ECG funds to satisfy his outstanding personal bills in the amount in excess of $50,000.").Text
- ↑ «LEX VEST LTD v. Emanations Communications Group LC». Justia Dockets & Filings.
- ↑ Case 2:22-cv-01226-ART-BNW Document 24 Filed 09/09/22 Page 22 of 78
- ↑ LEX VEST LTD v. Emanations Communications Group LC ("39 - After June 2021, John has been disclosing more information about developing technology of ECG for the benefit of his cryptocurrency business Safe Moon. 40 - John demanded receipts of ECG Op’s related to technology expenses so he could make claims on Social Media and SafeMoon’s website about the technology Case 2:22-cv-01226-ART-BNW Document 24 Filed 09/09/22 Page 22 of 78 being developed through his personal investment. He was counseled not to do so because of potential adverse effects on pending and future patents and other intellectual property. He proceeded contrary to the wishes of the ECG entities.").Text
- ↑ «Lex Vest Ltd v. Emanations Communications Group LC».
- ↑ «Safemoon Liquidity Pool Compromised: Almost Lost $8.9 million Due To A Public Burn Bug». FX Leaders. 2023 թ․ մարտի 31. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 4-ին.
- ↑ Toulas, Bill (2023 թ․ մարտի 29). «SafeMoon 'burn' bug abused to drain $8.9 million from liquidity pool». BleepingComputer. Վերցված է 2023 թ․ օգոստոսի 4-ին.
- ↑ Quiroz-Gutierrez, Marco (2023 թ․ նոյեմբերի 1). «SEC says SafeMoon executives withdrew $200 million from crypto project to spend on McLarens and luxury homes». Fortune. Արխիվացված է օրիգինալից 2023-11-02-ին. Վերցված է 2023 թ․ նոյեմբերի 2-ին – via AOL.com.
- ↑ «Chief Executive Officer of Digital Asset Company Found Guilty in Multi-Million Dollar Crypto-Fraud Scheme». justice.gov. United States Attorney's Office - Easter District of New York. 2025 թ․ մայիսի 21.
- ↑ «CEO of digital asset company SafeMoon sentenced to 100 months in prison for multimillion dollar crypto-fraud scheme». Internal Revenue Service. 2026-02-10. Վերցված է 2026-04-16-ին.
- ↑ «American Man Who Fled Charges For Crypto Fraud Moved To Russia -- And Is Suing Partners». RadioFreeEurope/RadioLiberty. 2026-04-30. Վերցված է 2026-05-24-ին.