Edukira joan

Washington konderria (Rhode Island)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Washington konderria
Washington County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Rhode Island
Kodea44009
HiriburuaSouth Kingstown
Washington konderria (Rhode Island) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Washington konderria (Rhode Island)
Washington konderria (Rhode Island)

Washington konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak41°27′16″N 71°34′52″W / 41.454544°N 71.581154°W / 41.454544; -71.581154
Biztanleria129.839 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		1.457,55 km2
852,71 km2 (%58.5)
604,84 km2 (%41.5)
Dentsitatea152,27 bizt/km2
Datu gehigarriak

Washington konderria (ingelesez: Washington County) Rhode Islandko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua South Kingstown da. Azken erroldaren arabera 129.839 biztanle zituen 1.458 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Washington konderriak 1.457,55 kilometro koadro ditu. Horietatik 604,84 ura dira. Beste 852,71 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 87,12 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Washington konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (22,4 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 27,5 °C) eta hotzena urtarrila (−1,1 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −5,7 °C). Urteko prezipitazioa 1204 mm-koa da; hilabeterik euritsuena martxoa da (121 mm) eta lehorrena uztaila (81 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 2,0 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (9,3 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2012, 2020, 2021, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2012 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1904 (7,1 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 3123 berokuntza-gradu-egun eta 313 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Washington konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 3.6 4.5 8.3 14.1 19.6 24.3 27.5 26.9 23.3 17.4 11.6 6.5 15.6
Batez besteko tenperatura (ºC) -1.1 -0.3 3.4 8.7 14.1 19.1 22.4 21.8 18.0 12.1 6.7 2.0 10.6
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5.7 -5.1 -1.5 3.3 8.6 13.8 17.3 16.6 12.7 6.9 1.8 -2.6 5.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 95 84 121 109 89 95 81 95 101 117 100 118 1204
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,7+3,0+1,5+1,8+1,4+1,8+1,8+2,2+1,5+1,1+2,0+3,0
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 129.839 biztanle zeuden. Biztanleen % 66,4 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 33,6 landa-eremuetan. Batez besteko adina 46,9 urtekoa zen, 45,2 urtekoa gizonezkoen artean eta 48,3 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 16,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 22,7 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 93,0 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 90,9 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea020.00040.00060.00080.000100.000120.000140.0001750180018501900195020002050Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 62.566 gizon, 67.273 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.85
 
85+
 
3.22
2.12
 
80-84
 
2.56
3.88
 
75-79
 
4.20
6.15
 
70-74
 
6.08
7.56
 
65-69
 
7.76
8.41
 
60-64
 
8.58
8.25
 
55-59
 
8.58
6.71
 
50-54
 
7.05
5.30
 
45-49
 
5.28
4.84
 
40-44
 
4.79
5.06
 
35-39
 
4.72
4.98
 
30-34
 
4.57
5.09
 
25-29
 
4.21
8.07
 
20-24
 
8.07
8.13
 
15-19
 
8.12
5.30
 
10-14
 
4.84
4.40
 
5-9
 
4.00
3.90
 
0-4
 
3.36
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 129.839 biztanle zeuden. Herritarren % 3,5 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 91,9 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 88,6[oh 3]; % 1,2 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,1; % 2,1 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,0; % 3,7 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,6; % 0,7 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,7; eta % 0,4 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 4][5]

Arraza/etnia Rhode Islandeko mapa
Etnizitatea
2000
98,6 %
2010
97,6 %
2020
96,5 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
94,8 %
2010
94,7 %
2020
91,9 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 56,0 estatu berean jaiotakoak, % 38,0 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 5,0 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 61,3 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 38,7 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Asian jaiotakoa zen (% 40,8, biztanleria osoaren % 2,1); ondoren Europan (% 31,4, % 1,6), Latinoamerikan (% 19,5, % 1,0), Ipar Amerikan (% 4,5, % 0,2) eta Afrikan (% 3,5, % 0,2).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Rhode Islandeko mapa
Jaioterria
56,0 %
38,0 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
61,3 %
38,7 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
40,8 %
31,4 %
19,5 %
Asia Europa Latinoamerika Ipar Amerika Afrika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 65.694 etxebizitza zeuden, horietatik % 79,8 okupatuta eta % 20,2 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 74,6 jabeek okupatutakoak ziren eta % 25,4 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 52.439 etxegune zeuden guztira, horietatik % 64,1 familia-etxeguneak ziren eta % 35,9 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 77,9 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 22,1 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,7 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 19,3 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 7.414 pertsona (biztanleria osoaren % 5,7); horietatik 6.054 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]

65.694etxebizitza
52.439okupatuak
7.414talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Rhode Islandeko mapa

39.107
13.332
13.255
Jabetzan (39.107) Alokairuan (13.332) Hutsik (13.255)

Etxegune motak

26.189
5.095
15.197
3.636
Ezkondutako bikotea (26.189) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (2.322) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (5.095) Bakarrik bizi (15.197) Beste norbaitekin (3.636)

Talde-bizilekuetako biztanleria

6.054
1.336
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (24) Unibertsitateko egoitzak (6.054) Beste (1.336)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 95,7k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 52,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 23,2k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]Errepublikanoa / WhigDemokrataBeste
184496757.6%71242.4%0
18521.02246.7%1.08649.6%80
18802.01762.0%1.22937.8%6
18842.01460.1%1.15534.5%183
18882.34657.5%1.49236.6%239
18922.18352.8%1.50136.3%448
18963.04072.1%65415.5%525
19002.42166.3%96026.3%268
19043.18970.6%1.19726.5%129
19083.04366.5%1.27827.9%258
19122.12944.9%1.69135.7%921
19162.83755.2%2.22443.3%81
19206.42074.9%2.01223.5%136
19248.03875.2%2.36622.1%283
19287.79368.8%3.50030.9%27
19327.30758.4%5.04740.4%153
19368.76458.2%5.95639.6%336
19409.23360.5%6.00139.3%17
19448.23356.1%6.41943.8%18
19489.52255.9%7.37943.3%140
Urtea[10]Errepublikanoa / WhigDemokrataBeste
195213.38961.3%8.44838.7%9
195614.27865.7%7.45034.3%0
196012.65152.2%11.58047.8%0
19647.34229.6%17.43470.4%0
196811.63943.4%13.85151.6%1.328
197219.28058.5%13.63741.4%62
197617.85649.6%17.98049.9%186
198016.93241.5%16.42940.2%7.466
198424.36557.6%17.79342.1%147
198821.65048.0%23.21051.5%202
199216.21130.6%23.00943.5%13.724
199616.30232.7%25.95852.1%7.572
200021.25337.8%29.56052.6%5.411
200426.53342.4%34.67955.4%1.422
200825.62438.7%39.08259.1%1.454
201225.36640.3%35.88857.1%1.625
201627.23041.0%33.74150.8%5.398
202029.81839.2%44.54958.6%1.693
202431.24741.1%42.58956.0%2.200

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 106.638 $ zen ( Rhode Islandeko mapa), eta familiena, 135.627 $. Per capita errenta 56.069 $ zen. Biztanleriaren % 8,2 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 4,1k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 20,2k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

106.638 $etxegunearen errenta mediana
135.627 $familiaren errenta mediana
56.069 $biztanleko errenta
% 8,2pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 8,2
% 11,5
% 12,0
% 9,0
% 13,1
% 20,2
< 10.000 $ — % 4,1 (2.180) 10.000-14.999 $ — % 2,1 (1.108) 15.000-19.999 $ — % 2,7 (1.440) 20.000-24.999 $ — % 2,6 (1.391) 25.000-29.999 $ — % 2,7 (1.410) 30.000-34.999 $ — % 1,7 (896) 35.000-39.999 $ — % 1,5 (811) 40.000-44.999 $ — % 1,8 (952) 45.000-49.999 $ — % 1,9 (995) 50.000-59.999 $ — % 4,8 (2.522) 60.000-74.999 $ — % 8,2 (4.284) 75.000-99.999 $ — % 11,5 (6.067) 100.000-124.999 $ — % 12,0 (6.302) 125.000-149.999 $ — % 9,0 (4.713) 150.000-199.999 $ — % 13,1 (6.880) ≥ 200.000 $ — % 20,2 (10.598)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Washington_konderria_(Rhode_Island)&oldid=11831702"(e)tik eskuratuta